Ο Κιρίλο Μπουντάνοφ, βασικός σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και πρώην επικεφαλής της στρατιωτικής αντικατασκοπείας, δήλωσε στο Bloomberg ότι, παρά την περιορισμένη πρόοδο σε δημόσιο επίπεδο, οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται προς κατεύθυνση συμβιβασμού και ότι και η Μόσχα επιδιώκει τον τερματισμό της σύγκρουσης. «Όλοι κατανοούν ότι ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει. Γι’ αυτό διαπραγματεύονται. Δεν νομίζω ότι θα πάρει πολύ χρόνο», ανέφερε.

Ο Μπουντάνοφ, o οποίος από τον Ιανουάριο ηγείται του προεδρικού γραφείου, αποτελεί κεντρικό πρόσωπο στις τριμερείς συνομιλίες Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ρωσίας, ενώ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και στις ανταλλαγές αιχμαλώτων. Παρά τη μετακίνησή του στη διοίκηση, διατηρεί τον βαθμό του αντιστράτηγου, συνδυάζοντας πολιτική και στρατιωτική οπτική.

Οι αγορές αντέδρασαν θετικά στις δηλώσεις, με τα ουκρανικά ομόλογα να ενισχύονται και το ευρώ να ανακάμπτει, ενώ περιορίστηκαν οι προσδοκίες για επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Παρά την αισιοδοξία, ο ίδιος αναγνώρισε ότι και οι δύο πλευρές διατηρούν μέχρι στιγμής «μαξιμαλιστικές» θέσεις, εκτιμώντας ωστόσο ότι θα συγκλίνουν προς έναν συμβιβασμό. Σημείωσε επίσης ότι η Ρωσία έχει ισχυρό οικονομικό κίνητρο για συμφωνία, λόγω του υψηλού κόστους του πολέμου.

Το βασικό αγκάθι παραμένει το εδαφικό, με τον Μπουντάνοφ να αποφεύγει να προσδιορίσει το περίγραμμα μιας πιθανής λύσης. «Δεν υπάρχει ακόμη τελική απόφαση, αλλά όλοι κατανοούν πλέον τα όρια του αποδεκτού. Αυτό είναι τεράστια πρόοδος», είπε.

Πιο επιφυλακτικό το Κρεμλίνο

Ωστόσο, πηγές κοντά στο Κρεμλίνο εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, κάνοντας λόγο για περιορισμένη πρόοδο, κυρίως λόγω διαφωνιών για τις εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο. Επιπλέον, η επίτευξη συμφωνίας απαιτεί ευρύτερη σύγκλιση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, που δεν έχουν κοινή γραμμή για την έκβαση του πολέμου.

Η μόνη απτή εξέλιξη μέχρι στιγμής είναι η ανταλλαγή θέσεων που παραμένουν ασύμβατες μεταξύ των δύο πλευρών, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Σε μια συμβολική κίνηση, Ρωσία και Ουκρανία συμφώνησαν σε σύντομη πασχαλινή εκεχειρία. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν διέταξε παύση των επιχειρήσεων από τις 11 Απριλίου έως τις 12 Απριλίου, με τον Ζελένσκι να δηλώνει ότι η Ουκρανία θα «ανταποδώσει» ανάλογα.

Ο Μπουντάνοφ υπογράμμισε ότι βασικό επίτευγμα των συνομιλιών είναι η διατήρηση της εμπλοκής των ΗΠΑ ως διαμεσολαβητή. Όπως ανέφερε, το Κίεβο αναμένει επίσκεψη των απεσταλμένων του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ενδεχομένως εντός της επόμενης εβδομάδας.

Τι ζητούν οι δυο πλευρές

Η Ουκρανία επιδιώκει σαφείς εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ για την αποτροπή μελλοντικής ρωσικής επιθετικότητας, ζήτημα που αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες.

Η Μόσχα ζητά την αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές του Ντονέτσκ, ακόμη και από εδάφη που δεν έχει ελέγξει πλήρως, ενώ το Κίεβο προκρίνει πάγωμα της σύγκρουσης στη σημερινή γραμμή του μετώπου. Οι ΗΠΑ έχουν προτείνει τη δημιουργία ειδικής οικονομικής ζώνης στην περιοχή.

Η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη των συμμάχων της, κυρίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ αντιμετωπίζει τον κίνδυνο χρηματοδοτικού κενού τους επόμενους μήνες, καθώς καθυστερεί η εκταμίευση ευρωπαϊκών πόρων.

Την ίδια ώρα, η ρωσική οικονομία πιέζεται από αυξανόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα λόγω των υψηλών στρατιωτικών δαπανών, αν και η άνοδος των τιμών πετρελαίου προσφέρει προσωρινή ανακούφιση.

Παρά το αριθμητικό πλεονέκτημα της Ρωσίας σε ανθρώπινο δυναμικό, ο Μπουντάνοφ εκτιμά ότι αυτό δεν μεταφράζεται σε ουσιαστικά κέρδη στο πεδίο της μάχης, καθώς η Ουκρανία αξιοποιεί τεχνολογικές καινοτομίες, ιδίως στον πόλεμο με drones.

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, απάντησε: «Υπάρχουν μόνο δύο επιλογές — πόλεμος ή ειρήνη. Και όχι απλώς συνέχιση του πολέμου, αλλά και των διαπραγματεύσεων. Αν συμφωνήσουν σε αυτό — γιατί μπορεί και να μην συμφωνήσουν».

«Κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Γροιλανδίας», δήλωσε ο Στίβεν Μίλερ σε συνέντευξή του στο CNN, όταν ρωτήθηκε επανειλημμένως αν θα απέκλειε τη χρήση στρατιωτικής βίας.

Οι δηλώσεις του εντάσσονται στο πλαίσιο της τακτικής του Μίλερ -εδώ και καιρό ισχυρού «παίκτη» στα παρασκήνια της κυβέρνησης Τραμπ- να δικαιολογήσει τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και ένα όραμα για μια νέα παγκόσμια τάξη, στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν ελεύθερα να ανατρέπουν εθνικές κυβερνήσεις και να παίρνουν ξένα εδάφη και πόρους, εφόσον αυτό εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον.

«Ζούμε σε έναν κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, Τζέικ, που κυβερνάται από τη δύναμη, που κυβερνάται από τη βία, που κυβερνάται από την ισχύ», δήλωσε στον παρουσιαστή του CNN, Τζέικ Τάπερ. «Αυτός είναι ο σιδηρούς νόμος του κόσμου από την αρχή της Ιστορίας», πρόσθεσε.

Το σχόλιο του Μίλερ ακολούθησε την ανάρτηση της συζύγου του στα κοινωνικά δίκτυα το Σαββατοκύριακο μιας εικόνας που υπονοούσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σύντομα θα πάρουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, την ώρα μάλιστα που ο Τραμπ έχει εντείνει τις πιέσεις του προς το νησί της Αρκτικής. 

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, κάλεσε την Κυριακή τον Ντόναλντ Τραμπ να «σταματήσει τις απειλές» για προσάρτηση της Γροιλανδίας, σημειώνοντας ότι αποτελεί ουσιαστικά επίθεση σε έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ.

Η κατάληψη της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες διά της βίας θα διέλυε τη βασική συμφωνία πάνω στην οποία θεμελιώνεται η στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ, της οποίας η Δανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ιδρυτικά μέλη. Σύμφωνα με τη Συνθήκη, επίθεση εναντίον οποιουδήποτε μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων των μελών. 

Ο Τραμπ ωστόσο έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν θα απέκλειε τη χρήση στρατιωτικών μέσων για να πάρει τη Γροιλανδία.

Ο Μίλερ επανέλαβε επίσης την πρόθεση του Τραμπ να «διοικήσει» τη Βενεζουέλα και να εκμεταλλευτεί τα τεράστια πετρελαϊκά της αποθέματα, μετά την αμερικανική στρατιωτική επιδρομή που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, στο Καράκας. 

Ακόμη και ορισμένοι από τους πιο σταθερούς συμμάχους της Αμερικής επέκριναν την ενέργεια των ΗΠΑ, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον παραβίασε τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής διοικούν τη Βενεζουέλα», δήλωσε ο Μίλερ, απορρίπτοντας τις διεθνείς συνθήκες που κατοχυρώνουν το δικαίωμα μιας χώρας στην ανεξαρτησία και την κυριαρχία ως «διεθνικές ευγένειες». (Το τι ακριβώς εννοείται με το «διοικούν» τη Βενεζουέλα αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας: ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει αποφύγει τον όρο -παρότι ο Τραμπ επιμένει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται «στο τιμόνι» της Βενεζουέλας- ενώ ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον, που υπεραμύνθηκε της στρατιωτικής επιχείρησης, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ δεν εμπλέκονται σε στρατιωτικές εχθροπραξίες ούτε σε κατοχή.)

Η γλώσσα του Μίλερ παραπέμπει πάντως σε πιο σκοτεινές εποχές των ΗΠΑ να «κυβερνούν» πιο αδύναμα, μικρότερα κράτη στη Λατινική Αμερική, επιδεικνύοντας τη στρατιωτική ισχύ τους. Ο Μίλερ υποστήριξε ότι ένας αμερικανικός στρατιωτικός αποκλεισμός της χώρας της Νότιας Αμερικής, των 28 εκατομμυρίων κατοίκων, θα έδινε στις Ηνωμένες Πολιτείες τον έλεγχο της Βενεζουέλας.

«Εμείς θέτουμε τους όρους και τις προϋποθέσεις», δήλωσε ο Μίλερ. «Έχουμε επιβάλλει πλήρες εμπάργκο στο πετρέλαιό τους και στο εμπόριό τους. Άρα, για να κάνουν εμπόριο, χρειάζονται τη δική μας άδεια. Για να μπορέσουν να λειτουργήσουν την οικονομία, χρειάζονται τη δική μας άδεια. Οπότε οι ΗΠΑ έχουν τον έλεγχο. Οι ΗΠΑ διοικούν τη χώρα», σημείωσε.

Ο ανεξάρτητος γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, από το Βερμόντ, καταδίκασε λίγο αργότερα τις δηλώσεις του Μίλερ, λέγοντας στο CNN ότι «ο κ. Μίλερ έδωσε έναν πολύ καλό ορισμό του ιμπεριαλισμού».

«Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλει να πάρει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας», πρόσθεσε. «Απ’ όσο θυμάμαι, αυτό ακριβώς είναι ο ιμπεριαλισμός. Και υποψιάζομαι ότι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο λένε: “Ουάου, γυρίζουμε πίσω εκεί που ήμασταν πριν από 100 χρόνια, ή 50 χρόνια, όταν οι μεγάλες, ισχυρές χώρες εκμεταλλεύονταν φτωχότερες χώρες για τους φυσικούς τους πόρους”», τόνισε ο Σάντερς.

«Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου ευχαριστεί τον Τζάχι Χανέγκμπι για τις υπηρεσίες του κατά τα τρία προηγούμενα χρόνια και του εύχεται επιτυχία στα μελλοντικά εγχειρήματά του και καλή υγεία», πρόσθεσε.

Ο Χανέγκμπι επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ο Νετανιάχου τον απέπεμψε καθώς «τον ενημέρωσε σήμερα για την πρόθεσή του να διορίσει έναν νέο επικεφαλής» του Συμβουλίου. Κατά συνέπεια, η δική του θητεία «λήγει σήμερα», είπε.

Ειδικότερα, σήμερα, Παρασκευή (20/6), τα κρατικά μέσα ενημέρωσης στο Ιράν μετέδωσαν μια επιστολή του Αλί Σαμχανί, στην οποία ανέφερε ότι είναι ζωντανός.

«Είμαι ζωντανός και έτοιμος να θυσιάσω τον εαυτό μου», ανέφερε χαρακτηριστικά στην επιστολή, την οποία μετέδωσαν πολλά ιρανικά μέσα, συμπεριλαμβανομένου του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα IRIB και του Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

«Η νίκη είναι κοντά. Το όνομα του Ιράν θα απαθανατιστεί ιστορικά στην υψηλότερη θέση ως συνήθως», ανέφερε ακόμα στην επιστολή.

«Θαύμα που επέζησα από την έκρηξη»

Διάφορα ισραηλινά και ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν αρχικά ότι ο Σαμχανί σκοτώθηκε σε έκρηξη που έπληξε το σπίτι του. Η Σαμίρα (δεν είναι το πραγματικό της όνομα) κάτοικος της Τεχεράνης που ζει ακριβώς απέναντι από την κατοικία του Σαμχανί, δήλωσε στο Middle East Eye νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι ήταν «θαύμα» που επέζησε η ίδια από την έκρηξη.

«Σηκωθήκαμε από το έδαφος έντρομοι και συνειδητοποιήσαμε ότι το διαμέρισμα απέναντι από το δικό μας είχε βομβαρδιστεί», είπε.

«Τόσο ο σύζυγός μου όσο και εγώ πεταχτήκαμε από το κρεβάτι μας. Οι εκρήξεις δεν σταμάτησαν. Δεν είχαμε ιδέα τι συνέβαινε», προσέθεσε.

Αρκετά ιρανικά μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των IRNA, Tasnim και Fars, ανέφεραν την Παρασκευή ότι ο Σαμχανί είχε «τραυματιστεί σοβαρά και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο» μετά την έκρηξη και τώρα βρίσκεται σε «σταθερή κατάσταση».

Ωστόσο, δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα νέες φωτογραφίες του συμβούλου του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ο Σαμχανί ήταν επικεφαλής των συνομιλιών του Ιράν με τις ΗΠΑ σχετικά με τους περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε αιφνιδιαστική επίθεση με εκατοντάδες νεκρούς.

Μια σειρά από ανώτερους Ιρανούς στρατιωτικούς διοικητές και πυρηνικούς επιστήμονες έχουν σκοτωθεί την τελευταία εβδομάδα, ενώ το Ισραήλ έχει πλήξει μεγάλο μέρος της πυρηνικής υποδομής της χώρας.

Την Παρασκευή, χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν κατά του Ισραήλ στην Τεχεράνη, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ των ηγετών τους, σύμφωνα με εικόνες που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση.

«Αυτή είναι η Παρασκευή της αλληλεγγύης και της αντίστασης του ιρανικού έθνους σε όλη τη χώρα», δήλωσε ένας παρουσιαστής ειδήσεων.

Οι διαδηλωτές φέρεται να κρατούσαν πορτρέτα διοικητών που σκοτώθηκαν από την έναρξη του πολέμου με το Ισραήλ, ενώ άλλοι κρατούσαν σημαίες του Ιράν και της Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με τον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα, άλλες διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε πόλεις της χώρας, μεταξύ των οποίων η Ταμπρίζ στο βορειοδυτικό Ιράν και το Σιράζ στο νότο.

«Οι άνθρωποι έρχονται και φεύγουν από τον Λευκό Οίκο», είπε ο Ναβάρο, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι οι επικρίσεις του Μασκ για το νομοσχέδιο του Τραμπ – έχει αναφερθεί ως το σημείο τριβής των δύο ανδρών – σχετικά με την εσωτερική πολιτική είναι αβάσιμες και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Ο Μασκ, στον οποίο είχε χορηγηθεί ειδικός κυβερνητικός τίτλος για να ηγηθεί του Υπουργείου Κυβερνητικής Αποδοτικότητας (DOGE), αποχώρησε επίσημα από την κυβέρνηση την περασμένη εβδομάδα.

Ο οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ επέκρινε επίσης τη μακροχρόνια αντίθεση του Μασκ στους δασμούς, ένα κεντρικό στοιχείο της εμπορικής πολιτικής του Αμερικανού προέδρου. «Ο Έλον Μασκ δεν συμπαθεί τους δασμούς, τελεία και παύλα», είπε, προσθέτοντας ότι ο μεγιστάνας της τεχνολογίας «το έχει καταστήσει σαφές» από την πρώτη θητεία του Τραμπ. «Μπορούμε να έχουμε διαφωνίες σχετικά με αυτό, αλλά θα έλεγα απλά ότι όλοι όσοι κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας μας είπαν ότι οι δασμοί θα οδηγούσαν σε ύφεση και πληθωρισμό έκαναν, προφανώς, λάθος», πρόσθεσε.