«Όταν κράτος-μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας εξαπολύει απρόκλητο και αδικαιολόγητο πόλεμο, πόλεμο που καταδικάζει η Γενική Συνέλευση, η αναστολή της ιδιότητας του μέλους του ΣΑ πρέπει να είναι αυτόματη, κατά την άποψή μου», δήλωσε ο κ. Μισέλ, υπαινισσόμενος την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

«Η χρήση του δικαιώματος βέτο πρέπει να είναι εξαίρεση, αλλά έχει μετατραπεί, το είδαμε, στον κανόνα. Χρειάζεται μεταρρύθμιση, επείγει», πρόσθεσε ο κ. Μισέλ απευθυνόμενος στη ΓΣ στη Νέα Υόρκη.

Τα πέντε κράτη μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας -οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Βρετανία, η Ρωσία και η Κίνα- έχουν δικαίωμα αρνησικυρίας στις αποφάσεις του κορυφαίου οργάνου του ΟΗΕ.

Οι αποφάσεις του ΣΑ είναι νομικά δεσμευτικές. Δυνάμει του Χάρτη του ΟΗΕ, έχει «την βασική ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας».

Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει απαιτήσει επανειλημμένα η Ρωσία να εκδιωχθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας και να της στερηθεί το δικαίωμα βέτο εξαιτίας του πολέμου από τον Φεβρουάριο.

Άμεση προτεραιότητα του κ. Ντόκου και του γραφείου Εθνικής Ασφαλείας είναι η ολοκλήρωση της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας και της θεσμοθέτησης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.

Ποιος είναι ο Θάνος Ντόκος

Ο Θάνος Ντόκος είναι Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Cambridge. Έχει διατελέσει ερευνητής στο Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Φρανκφούρτης και το Κέντρο για την Επιστήμη και τις Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Από το Μάρτιο 1996 έως τον Οκτώβριο 1998 εργάστηκε ως Επιστημονικός Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Στρατηγικών Μελετών, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και στο διάστημα 1998-99 ως Σύμβουλος σε θέματα ΝΑΤΟ στο Υπουργείο Εξωτερικών.

Διατέλεσε Γενικός Διευθυντής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ). Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια Πειραιώς και Αθηνών, τη Σχολή Εθνικής Αμύνης, τη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας και τη Διπλωματική Ακαδημία.

Στις πρόσφατες δημοσιεύσεις του περιλαμβάνονται: “The Eastern Mediterranean and the Gulf region in 2020”, German Marshall Fund, Brussels, 2011; “Who Lost Greece: the Geopolitical Consequences of the Greek Crisis”, ELIAMEP Policy Papers, Φεβρουάριος 2012; “Energy developments and Greek foreign policy”(με Θ. Τσακίρη), ELIAMEP Policy Papers, Φεβρουάριος 2012, “The difficult relationship between accounting and geopolitics”, Europe’s World, April, 2013, “Greece can still be a geopolitical asset for the EU’, Europe’s World, Summer 2013, “The Geopolitical Implications of Sino-Greek Relations”, The Clingendael Asia Forum, Ιούλιος 2013;  ‘Iran’s Nuclear Propensity: the Probability of Nuclear Use’, EU Non-Proliferation Consortium, Μάρτιος 2014,  ‘How the EU Got it so Wrong in Ukraine’, Europe’s World, Απρίλιος 2014,  “Greek foreign policy under the Damocles sword of the economic crisis”, Katoptron No. 2, Konrad Adenauer Stiftung, Αθήνα, Απρίλιος 2015,  “Greek foreign policy towards the Middle East”, Welt Trends, Μάιος 2015,  ‘Would GREXIT be a geopolitical disaster’, Strategic Europe, Carnegie Europe, Ιούνιος 17, 2015; ‘It’s the War in Syria Stupid!’, Europe’s World, Σεπτέμβριος 2015.

Εξειδικεύοντας, στη συνέντευξή του στο Βασίλη Νέδο, ο Α. Διακόπουλος επισημαίνει χαρακτηριστικά, «δεν θα γίνει αποδεκτή η παραβίαση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στο πλαίσιο ενός παράνομου μνημονίου. Με τίποτα, με καθαρή ‘κόκκινη γραμμή’». Επιπλέον, «οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε. περνούν μέσα από το φίλτρο των σχέσεων σεβασμού και καλής γειτονίας της Ελλάδας». Οι δύο αυτοί παράγοντες «σε συνδυασμό με την κρίσιμη μάζα αποτρεπτικής ισχύος που διατηρούν οι Ένοπλες Δυνάμεις, παρά τα προβλήματα που άφησε η δεκαετής κρίση καθιστούν αδιανόητη την κλιμάκωση».

Άλλωστε, προσθέτει, «ενδεχόμενο θερμό επεισόδιο θα ήταν ‘lose-lose-lose’». Και τούτο γιατί «θα αποσταθεροποιούσε την περιοχή, θα προξενούσε ανήκεστο βλάβη στη Συμμαχία και τεράστιο πολιτικό πρόβλημα στην Ευρώπη». Και επικαλείται το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ για τη συλλογική άμυνα και τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ίδια στιγμή, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας δεν φαίνεται να προκρίνει τη λύση της προσφυγής στη Χάγη, στην περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας με την Αίγυπτο: «απαιτεί χρόνο, συναίνεση της άλλης πλευράς, ξανά διαπραγματεύσεις για συνυποσχετικό και εγκυμονεί και τον κίνδυνο εμπλοκής άλλης χώρας» που μπορεί, όπως αναφέρει, «ακόμη και αν δεν έχει κυρώσει το Δίκαιο της Θάλασσας, να επικαλεστεί νόμιμο συμφέρον και να παρέμβει στη διαδικασία». Με βάση όλα τα παραπάνω, «η επιλογή της Χάγης δεν ανταποκρίνεται στον αντικειμενικό στόχο».

Κλειστά κρατά τα χαρτιά του στο θέμα της ελληνο-γαλλικής συμφωνίας, υπογραμμίζει πάντως την «κοινή οπτική με τη Γαλλία τόσο σε ό,τι αφορά την Ανατολική Μεσόγειο όσο και το ευρωπαϊκό μέλλον. Αυτή η ταύτιση συμφερόντων και απόψεων δημιουργεί πολιτικά ένα πολύ καλό υπόβαθρο για να προχωρήσουμε στο μέλλον σε κάποιας τέτοιας μορφής συμφωνία». Όπως, εξάλλου, σημειώνει σε άλλο σημείο της συνέντευξής του, «το Ναυτικό χρειάζεται ενίσχυση με φρεγάτες και νομίζω αυτό είναι κάτι που θα γίνει αργά ή γρήγορα». Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντική η ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, αναγνωρίζει σε άλλο σημείο.

Επίσης ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας σε μια συνέντευξη που δόθηκε προφανώς πριν τις τελευταίες εξελίξεις με επίκεντρο την Αγία Σοφία, εκφράζει την προσωπική άποψή του ότι δεν υπάρχει έδαφος για συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν (και, ως εκ τούτου, τον επιβεβαιώνουν οι αποφάσεις του Προέδρου της Τουρκίας τα τελευταία 24ωρα).

Ανοίγει, τέλος, θέμα είτε αύξησης της στρατιωτικής θητείας είτε πρόσληψης επαγγελματιών πολιτών, υπενθυμίζοντας το κενό που δημιουργήθηκε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης όταν «σταματήσαμε να παίρνουμε επαγγελματίες πολίτες, αλλά λόγω του πολιτικού κόστους δεν επαναφέραμε τη θητεία στην προηγούμενη κατάστασή της». Και προτείνοντας τις δύο λύσεις που αναφέρονται πιο πάνω, καταλήγει: «Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και πρέπει να επιλυθεί».

Ν. Παπ.