Τις αμφισημίες κάποιων στο ΠΑΣΟΚ εκμεταλεύτηκαν, μάλιστα, υπουργοί και γαλάζιοι βουλευτές ( Γεωργιάδης, Λαζαρίδης, Καιρίδης, Κατσαφάδος κ.ά) που μιλούσαν για τον “προτιμητέο (κυβερνητικό) εταίρο” σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας. Κάτι τέτοιο, πλέον, δεν υπάρχει ή, έστω, δεν μπορεί να το επικαλείται κανείς. Ήδη τα κυβερνητικά στελέχη πιέζουν τα αντίστοιχα του ΠΑΣΟΚ στα τηλεοπτικά πάνελ με ένα νέο (εύλογο) ερώτημα: “αφού δεν θα συγκυβερνήσετε μαζί μας, τότε θα το κάνετε με εκείνους που σας αποκαλούσαν “γερμανοτσολιάδες”, δηλαδή τον Τσίπρα, τον ΣΥΡΙΖΑ, την Κωνσταντοπούλου και τον Βελόπουλο;”.

Αν, όμως, το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι με ποιούς θα συνεργαστεί εφόσον ευοδωθεί ο στόχος για νίκη “έστω και με μία ψήφο”, το πρόβλημα για τη Ν.Δ είναι πιά πώς δεν φαίνεται στον ορίζοντα κάποιος δυνητικός κυβερνητικός εταίρος σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας. Ως πιθανότητα, το γνωρίζαμε, τώρα, ωστόσο, μετά το “όχι” του ΠΑΣΟΚ, αποτελεί βεβαιότητα.

Στο Μέγαρο Μαξίμου το κατανόησαν και έσπευσαν να υιοθετήσουν τώρα την “στρατηγική της μιας κάλπης”. Πρακτικά αυτό σημαίνει πώς η αυτοδυναμία δεν είναι πιά ο κεντρικός στόχος αλλά ο μοναδικός στόχος. Κι’ όχι, μάλιστα, στόχος που υπάρχει η ευχέρεια να γίνει εφικτός έστω σε μία δεύτερη ή και τρίτη εκλογική αναμέτρηση, αλλά στην πρώτη και “φαρμακερή”.

Λογικό. Εάν η κυβέρνηση αφήσει να αιωρείται κάτι τέτοιο είναι πιθανό πολλοί δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι της Ν.Δ (περίπου ένα εκατ. από αυτούς δεν πήγαν να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές) να σκεφτούν να στείλουν μήνυμα δυσφορίας στην πρώτη κάλπη κρατώντας τη δυνατότητα να “διορθώσουν” την επιλογή τους στην δεύτερη ή την τρίτη ανάλογα με τις εξελίξεις.

Όμως, ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη αναμέτρηση πολλά μπορεί να συμβούν. Ο πολιτικός χάρτης θα έχει διαμορφωθεί με τρόπο που δύσκολα μπορούμε σήμερα να προβλέψουμε, νέα κόμματα και νέοι συσχετισμοί θα έχουν προκύψει, πολιτικά και εξωπολιτικά κέντρα πιθανώς να μην μείνουν απλοί παρατηρητές, ακόμα και αναταράξεις στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος ενδέχεται να υπάρξουν.

Άρα, ο πρωθυπουργός έχει μία (εκλογική) σφαίρα στη θαλάμη ακόμα κι αν θεωρητικά υπάρχουν κι’ άλλες πάνω στο τραπέζι. Είναι αμφίβολο εάν μπορέσει να τις χρησιμοποιήσει.

Η Ν.Δ πορεύεται προς τις κάλπες μόνη της, χωρίς την εναλλακτική μιας κυβέρνησης συνεργασίας εφόσον το εκλογικό σώμα δείξει προς αυτή την κατεύθυνση. Μόνο του και αυτόνομο πορεύεται και το ΠΑΣΟΚ, με τον κίνδυνο, μάλιστα, εάν δεν επιτύχει αποτέλεσμα κοντά στον στόχο του για πρωτιά, ή, ακόμα περισσότερο, εάν δεν καταταγεί δεύτερο, να αγγίξει τα όρια της διάσπασης. Το δε κόμμα Τσίπρα έχει μπροστά του πολύ δρόμο για να πείσει ότι εκφράζει πράγματι κάτι νέο με εφικτή προγραμματική πρόταση διακυβέρνησης.

Σε συνθήκες, τέλος, ακραίας πόλωσης και με όσα είναι πιθανό να προκύψουν από τις μεγάλες εσωτερικές δικαστικές εκκρεμότητας (Τέμπη, παρακολουθήσεις, ΟΠΕΚΕ), αλλά και με το “τέρας” της ακρίβειας να δείχνει περισσότερο τα δόντια του, ο αντισυστημισμός ενδέχεται να διογκωθεί και να ναρκοθετήσει την επόμενη μέρα μετά τις εκλογές.

Σε αυτή την πυκνή εσωτερική πολιτική επικαιρότητα παίζουν σημαντικό ρόλο δύο παράμετροι:

πρώτη, αυτή που προκύπτει από την μεγάλη αβεβαιότητα που δημιουργεί πιθανή παράταση και επιδείνωση της πολεμικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, με πολύ αρνητικές προβλέψεις για κλυδωνισμούς στην οικονομία με ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια παντού και σοβαρές πληθωριστικές πιέσεις και,

δεύτερη, την εξέλιξη τηςυπόθεσης των υποκλοπών με τις απειλές του ΙσραηλινούΤαλ Ντίλιαν να προβεί, όπως λέγεται, σε νέες αποκαλύψεις που θα συνδέουν την πώληση του κακόβουλου λογισμικού του (Pretador) απευθείας σε κρατικές υπηρεσίες, αλλά και το ενδεχόμενο να αντιμετωπίσει η κυβερνητική πλειοψηφία αναταράξεις από το αίτημα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας να αρθεί η ασυλία δέκα βουλευτών της Ν.Δ ώστε να ασκηθούν σε βάρος τους διώξεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Το ΠΑΣΟΚ εξέρχεται σε καλύτερη θέση από το συνέδριό του απ΄ ότι πριν απ΄ αυτό. Η ανακωχή των κορυφαίων, κυρίως, όμως, η επισημοποίηση ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να συνεργαστεί μετεκλογικά με τη Ν.Δ, θα έχουν ενδιαφέρουσες επιπτώσεις. Δημοσκοπικά μάλλον θα κερδίσει κάποιους πόντους και θα επικρατήσει ευφορία και παράλληλα εφεξής υπουργοί και γαλάζιοι βουλευτές δεν θα μπορούν πιά να πριμοδοτούν το σενάριο συγκυβέρνησης και στο τραπέζι δεν υπάρχει πιά παρά μόνο ο στόχος της αυτοδυναμίας.

Από την άλλη, η κριτική που άσκησε στην κεντροαριστερή αντιπολίτευση ο Αλέξης Τσίπρας και η περιγραφή του σχεδιασμού του προσθέτουν ψηφίδες στο διαμορφούμενο (προ)εκλογικό παζλ.

“Μικροκομματικοί υπολογισμοί, μεγαλόστομες και εκτός πραγματικότητας διακηρύξεις νίκης, ανέφικτες προτάσεις συγκολλήσεων, χαρακτηρίζουν την δημοκρατική και προοδευτική πανσπερμία. Αποχωρήσεις, μετακινήσεις με τη βουλευτική έδρα υπό μάλης, αντιφατικές δηλώσεις, εξουθένωση αξιακή και ιδεολογική, παίρνουν χαρακτήρα πολιτικού εκφυλισμού. Κι αυτό παράγει και επιτείνει την απογοήτευση, την ιδιώτευση, την αποχή. Και αυτό επίσης είναι το πιο αποτελεσματικό όπλο του Μητσοτάκη και της κουστωδίας του στα μίντια και το κράτος”, είπε και άφησε αιχμή για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ: “Δεν χρειάζεται να κάνουμε συνέδριο για να αποφασίσουμε εάν θα συγκυβερνήσουμε με τον Μητσοτάκη, μετά από επτά χρόνια”.

Συμπέρασμα: ο πρώην πρωθυπουργός καθιστά σαφές ότι δεν επιστρέφει στο πολιτικό επίκεντρο για να ηγηθεί κάποιας προσπάθειας συγκόλλησης κομμάτων αλλά για να παρουσιάσει κάτι εντελώς νέο. Άρα δεν μοχλεύει μόνο το ήδη υπάρχον τοπίο της κεντροαριστεράς αλλά προσθέτει το δικό του νέο κόμμα απέναντι στην κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και, εμμέσως, απέναντι στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ. Θα προκύψει εκ των πραγμάτων ένας κρίσιμος ανταγωνισμός σχετικά με το εάν θα είναι αυτός ή ο Νίκος Ανδρουλάκης στη δεύτερη θέση των μετρήσεων και τελικά στο βράδυ της (πρώτης) Κυριακής των εκλογών.

Και κάτι επιπλέον που δείχνει πώς ο πρώην πρωθυπουργός διαφοροποιείται απ΄ όσα έλεγε σε προηγούμενες ομιλίες του και μάλλον επιταχύνει τον βηματισμό του. Μέχρι τώρα, όταν πιεζόταν από το ακροατήριό του να ανακοινώσει το νέο κόμμα επικαλούνταν την ανάγκη όλα να γίνουν με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και στον κατάλληλο χρόνο. Συνομιλητές του, μάλιστα, έλεγαν πώς εάν ο πρωθυπουργός αιφνιδιάσει με μία πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, τότε το κόμμα Τσίπρα μπορεί να μην είναι έτοιμο.

Στη Λαμία, όμως, είπε κάτι διαφορετικό: ” Στις επόμενες εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνουν, ας είναι όλοι βέβαιοι ότι η ΝΔ και ο κος Μητσοτάκης θα έχουν αντίπαλο. Μια ανασυγκροτημένη προοδευτική παράταξη. Μια ισχυρή Αριστερά. Ικανή να εμπνεύσει, να ενώσει, να καταθέσει εντιμότητα, αγωνιστικότητα, νέα πρόσωπα και ιδέες”. Όποτε κι αν γίνουν εκλογές. Άρα έχει ενσωματώσει στον σχεδιασμό την πιθανότητα πρόωρων εκλογών, ή έχει πεισθεί ότι ο πρωθυπουργός δεν πρόκειται να κάνει μία τέτοια κίνηση.

Εν κατακλείδι, η Ν.Δ δεν μπορεί να έχει και να επικαλείται οποιονδήποτε άλλο εκλογικό στόχο από την αυτοδυναμία, ούτε καν ως σενάριο, το ΠΑΣΟΚ πορεύεται μέχρι τις κάλπες με αυτονομία και δέσμευση ότι δεν θα συγκυβερνήσει υπό κάθε συνθήκη, το δε κόμμα Τσίπρα στοχεύει να αποτελέσει αντίπαλο πόλο στην κυβέρνηση και να δρομολογήσει εξελίξεις εφόσον επιτύχει να είναι δεύτερος στις κάλπες.

Οι συνέπειες του πολέμου στην καθημερινότητά μας και οι εξελίξεις στις υποθέσεις υποκλοπών και ΟΠΕΚΕΠΕ -προσθέτως και στη δίκη των Τεμπών- θα βαρύνουν πολύ στο πολιτικό κλίμα και τις μετρήσεις, ίσως, τελικά, και στις αποφάσεις του πρωθυπουργού.

Εάν λάβει κανείς υπόψη του τις δεκάδες δηλώσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και τις παρόμοιες αναφορές όλων των στελεχών ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί , η έκδοση ψηφίσματος παρέλκει. Ο δημόσιος δεσμευτικός λόγος οδηγεί σε προσωπικό και πολιτικό διασυρμό όποιου -εν προκειμένω του προέδρου- τον αναιρέσει.

Στην άλλη όψη του νομίσματος, όμως, όταν τα περισσότερα κορυφαία στελέχη το ζητούν επίμονα προκαλεί απορία γιατί ο Νίκος Ανδρουλάκης το θεωρεί αχρείαστο και το απορρίπτει. Πολλά τον χωρίζουν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ, η εξέλιξη της υπόθεσης των παρακολουθήσεων βαραίνει ακόμα περισσότερο το κλίμα και τις προσωπικές και πολιτικές σχέσεις, οπότε, τι πιό λογικό και απλό αυτό που δηλώνει διαρρήδην να το βάλει σε ένα κείμενο και να το ψηφίσουν όλοι στο συνέδριο;

Οι αντιρρήσεις, όμως, της προεδρικής πλευράς εξηγούνται, όπως εξηγείται και η επιμονή των άλλων στελεχών.

Πρώτον, ένα τέτοιο ψήφισμα είναι λογικό να μην συγκέντρωνε το 100% των συνεδριακών ψήφων, ως εκ τούτου ίσως επιβεβαιωνόταν η αίσθηση ότι δεν είναι το “όλον ΠΑΣΟΚ” που δεν θέλει την συμμετοχή σε μία συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ. Κάποιοι, άλλωστε, διατηρούν ως κορωνίδα της θεσμικής παράδοσης του κόμματος την κυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου, ενώ είναι βέβαιο ότι τα γονίδια του κόμματος εξουσίας είναι ενίοτε ισχυρότερα από τις ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές.

Δεύτερον, ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι λογικό να μην θέλει να δώσει μία εύκολη νίκη στον Χάρη Δούκα και να φανεί ότι υποχωρεί στην απαίτησή του. Είναι μία μάχη γοήτρου που μπορεί να οδηγήσει σε μία ιδιότυπη πολιτική ομηρεία.

Τρίτον, η απέναντι πλευρά που επιμένει για το ψήφισμα επιδιώκει, αφενός να εγκλωβίσει τον πρόεδρο του κόμματος σε μία στρατηγική κατοχυρώνοντας την “ευρεσιτεχνία” της, αφετέρου θέλει να προβλέψει κάθε πιθανή μετεκλογική εξέλιξη είτε παραμείνει πρόεδρος ο Νίκος Ανδρουλάκης είτε όχι. Γνωρίζει ότι το δίλημμα που θα τεθεί από τη Ν.Δ μετά από μία, δύο, ή και τρεις εκλογικές αναμετρήσεις θα είναι ισχυρό. Άλλες συνθήκες, άλλες, πιθανώς επιτακτικές, οι ανάγκες της χώρας (διεθνής κρίση, ευρωπαϊκή προεδρία), άρα δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι αρκετοί θα λυγίσουν. Ιδιαίτερα εκείνοι που δεν απορρίπτουν κάποια τέτοια εξέλιξη, απλώς δεν το δηλώνουν σήμερα για ευνόητους λόγους.

Τέταρτον, όσοι ζητούν το ψήφισμα και κυρίως ο δήμαρχος Αθηναίων διατυπώνουν επιτακτικά το σχετικό αίτημα (ακόμα κι αν δεν ψηφιστεί στο συνέδριο) ώστε να μπορούν να το επικαλεστούν μετεκλογικά, ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο θα έχει διαμορφωθεί το τοπίο.

Εάν, για παράδειγμα, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει επιτύχει τον διακηρυγμένο στόχο του δεν είναι απίθανο να γίνει επίκληση της σημερινής αμφισημίας του και να χρεωθούν οι σχετικές ευθύνες. Ή να λειτουργήσει ως βατήρας για συνεργασίες στον χώρο της κεντροαριστεράς, ανάλογα με την εκλογική καταγραφή άλλων πολιτικών υποκειμένων και κυρίως του κόμματος Τσίπρα.

Το ζήτημα, πέρα από τις πρώτες και δεύτερες σκέψεις ένθεν κακείθεν, είναι ότι το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ αυτο-περιορίζεται πριν καλά καλά ξεκινήσει στην αλλαγή καταστατικού που προτείνει ο πρόεδρός του (που θεωρείται “κομμένη και ραμμένη” στα μέτρα του) και στο εάν θα κατατεθεί ψήφισμα που θα απορρίπτει την συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ, ή αυτό θα περιοριστεί σε μία παράγραφο της διακήρυξης. Όποια συζήτηση περί προγραμματικής πρότασης και πολιτικής ταυτότητας διεξαχθεί μάλλον θα μείνει στο ημίφως της επικαιρότητας.

Και ένας επιπλέον κίνδυνος: εφόσον δεν υπάρξει τελικά ψήφισμα και εφόσον η διατύπωση στην πολιτική απόφαση περί μη συγκυβέρνησης δεν είναι ρητή και κατηγορηματική κατά τρόπο που να καλύπτει όλα τα μετεκλογικά ενδεχόμενα, η Ν.Δ θα έχει κάθε λόγο να συνεχίσει να καλεί έμμεσα το ΠΑΣΟΚ για συνεργασία (το έχουν κάνει ήδη πολλοί: Άδωνις Γεωργιάδης, Δημήτρης Καιρίδης, Μακάριος Λαζαρίδης κ.ά), εάν δεν κατακτήσει την αυτοδυναμία, το δε ΠΑΣΟΚ θα είναι υποχρεωμένο να επικαλείται μία απόφαση συνεδρίου που ίσως για ορισμένους δεν θα θεωρείται ευαγγέλιο και θα την διαβάζουν κατά το δοκούν.

Γι’ αυτό και, αν πράγματι έχει αποκλείσει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, η πλευρά Ανδρουλάκη πρέπει να προτείνει διατύπωση που δεν επιδέχεται ερμηνείες. Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες και αυτές θα κρίνουν το αποτέλεσμα.

Τα στελέχη αυτά –Χάρης Δούκας, Παύλος Γερουλάνος, Άννα Διαμαντοπούλου, Μιχάλης Κατρίνης και ο προστεθείς λίαν προσφάτως με διακριτικό σχετικό ρόλο Μανώλης Χριστοδουλάκης– αμφισβητούν εμμέσως την ηγεσία, χωρίς ωστόσο να το διατυπώνουν διότι γνωρίζουν πώς, αφενός θα ισοδυναμούσε με πολιτικό ανέκδοτο κάτι τέτοιο και δη για τρίτη φορά και ένα χρόνο πριν τις εθνικές εκλογές, αφετέρου επειδή έχουν αποφασίσει πώς όλα θα κριθούν το βράδυ της Κυριακής των εκλογών.

Χωρίς να το λένε, εκτιμούν πώς το ΠΑΣΟΚ θα κόψει το εκλογικό νήμα δεύτερο με μεγάλη διαφορά από τη Ν.Δ, ή, στο κακό σενάριο, τρίτο, πίσω από το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, οπότε ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν θα έχει επιτύχει τους στόχους του και ή θα πρέπει να παραδώσει την ηγεσία ή θα κληθεί να απαντήσει στο δίλημμα για συγκυβέρνηση με το πρώτο κόμμα. Πολλά θα κριθούν τόσο από τη διαφορά αλλά και από την απόσταση που θα έχει η Ν.Δ από το ποσοστό αυτοδυναμίας.

“Είναι άλλο πράγμα να είσαι δεύτερος με ποσοστό 18% και το πρώτο κόμμα να έχει 28% και άλλο να παραμείνει κολλημένη η βελόνα στο 14% και η Ν.Δ να βρίσκεται πάνω από 30%”, επισημαίνουν οι γνωρίζοντες πέριξ της Χαριλάου Τρικούπη.

Παρότι δεν ομολογείται το μεγαλύτερο άγχος αυτή την περίοδο στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι η Κυριακή των εκλογών όσο οι δημοσκοπήσεις του φθινοπώρου, όταν στην τελική ευθεία προς τις κάλπες θα μετράται πλέον και το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού. Κι αν η διαφορά μεταξύ τους είναι μικρή με πρώτο ΠΑΣΟΚ η κατάσταση ίσως είναι σχετικά διαχειρίσιμη, αν, όμως, το κόμμα Τσίπρα εμφανίζεται να προηγείται τότε θα πυκνώσουν οι αντιδράσεις κατά του Νίκου Ανδρουλάκη.

Τις πταίει;

Το πιό συχνό ερώτημα που διατυπώνεται μεταξύ των στελεχών του ΠΑΣΟΚ και τίθεται και από την πιστή εκλογική του βάση που προσήλθε με υποδειγματική συνέπεια στις προσυνεδριακές κάλπες είναι “τι και ποιός φταίει” για την δημοσκοπική στασιμότητα, παρά τα σκάνδαλα που κυκλώνουν την κυβέρνηση και την θετική κοινοβουλευτική εικόνα του κόμματος. Η εύκολη απάντηση είναι πώς φταίει ο ίδιος ο πρόεδρος που “δεν τραβάει” και όσοι την διατυπώνουν επισημαίνουν το προφανές: σε όλες τις μετρήσεις ο Νίκος Ανδρουλάκης κατατάσσεται πέμπτος στην “καταλληλότητα για πρωθυπουργός” (Μητσοτάκης, “Κανένας”, Κωνσταντοπούλου, Βελόπουλος) με ποσοστό υποδιπλάσιο από αυτό του ΠΑΣΟΚ στην “Εκτίμηση ψήφου”.

Ωστόσο, αξιόπιστες μετρήσεις που να δείχνουν εάν θα ήταν καλύτερα τα ποσοστά “καταλληλότητας” των βασικών ηγετικών στελεχών δεν υπάρχουν, αν και γενικώς είναι αρκετοί που εκτιμούν πώς οι Χ. Δούκας, Π. Γερουλάνος και Άννα Διαμαντοπούλου θα μπορούσαν να είχαν σχετικά καλύτερες επιδόσεις στο δημοσκοπικό κοντέρ ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη, όχι όμως και στην “Εκτίμηση ψήφου”.

Έτσι αρκετοί καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ακόμα κι αν ο ίδιος ο πρόεδρος του κόμματος προβληματίζει με την “σκηνική” παρουσία του, το δομικό πρόβλημα αφορά την ίδια την πολιτική ταυτότητα του ΠΑΣΟΚ. Για παράδειγμα, έχει αναχθεί σε μείζον θέμα εδώ και καιρό και θα αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης στο συνέδριο, το επόμενο σαββατοκύριακο, εάν θα προκύψει ή όχι συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ μετά τις επόμενες εκλογές σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας.

Η παγίδα της (μη) συγκυβέρνησης με τη Ν.Δ

Δεν είναι μόνο επειδή το ζήτημα έχει τεθεί από τον δήμαρχο Αθηναίων και τον Μανώλη Χριστοδουλάκη, αλλά ακόμα και τον Παύλο Γερουλάνο, είναι επιπλέον ότι το κόμμα έχει πέσει στην παγίδα υπουργών και γαλάζιων βουλευτών που εδώ και καιρό λένε ότι μόνο με το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσαν να συγκυβέρνήσουν και προς τούτο επικαλούνται το “σωτήριο”, υποτίθεται, υπόδειγμα της συνεργασίας του Αντώνη Σαμαρά με τον Ευάγγελο Βενιζέλο.

Εφόσον οι δημοσκοπικές επιδόσεις δεν βελτιωθούν σημαντικά τους επόμενους μήνες το ερώτημα θα επανέρχεται δριμύτερο με αποτέλεσμα το ΠΑΣΟΚ να φτάσει στις εκλογές με γενικευμένη την απορία εάν θα υποκύψει ή όχι στην γοητεία να μοιραστεί την διακυβέρνηση. Ο Π. Γερουλάνος έχει παραδεχτεί δημοσίως (Action24) πώς υπάρχουν στελέχη που εμφορούνται από την ανάγκη να μετέχουν (γονιδιακά) στην εξουσία και καλοβλέπουν μία υφ’ όρων συνεργασία με τη Ν.Δ. Από την άλλη ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν πρόκειται να γίνει μεγαλοϋπουργός, ακόμα και αντιπρόεδρος, σε μία κυβέρνηση Μητσοτάκη διότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με προσωπικό και πολιτικό διασυρμό λόγω του σκανδάλου των υποκλοπών.

“Υπαρξιακής” φύσεως η εκλογική μάχη

Γι’ αυτό και, κατά τις πληροφορίες, θα προτιμήσει να διατηρήσει υπό τον έλεγχό του ακόμα και ένα “μικρό ΠΑΣΟΚ” (με τον “πράσινο ήλιο” και τα ιστορικά γραφεία της Χαριλάου Τρικούπη) και δεν σκοπεύει να παραδώσει την ηγεσία εφόσον ηττηθεί η στρατηγική του στις κάλπες. Κάτι τέτοιο, βεβαίως, θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ίσως και διάσπαση του κόμματος, ανάλογα με τις περιστάσεις. Εάν, όπως λένε ορισμένοι, έρθει δεύτερο στις εκλογές το κόμμα Τσίπρα και ο πρώην πρωθυπουργός σημάνει προσκλητήριο των προοδευτικών δυνάμεων προς την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση δεν πρέπει να αποκλείονται προσχωρήσεις κάποιων εκ των κορυφαίων, όπως για παράδειγμα ο Χ. Δούκας και ο Μιχ. Κατρίνης.

Κι από την άλλη, ορισμένα άλλα στελέχη, όπως η Άννα Διαμαντοπούλου, η Νάντια Γιαννακοπούλου και κάποιοι άρτι εκλεγέντες, τότε, βουλευτές ίσως ανταποκριθούν στο κάλεσμα του Κυριάκου Μητσοτάκη (εφόσον βγαίνει η κοινοβουλευτική αριθμητική) για μία κυβέρνηση συνεργασίας υπό το βάρος της διεθνούς ταραχής (ιδιαίτερα εάν ο πόλεμος συνεχίζεται ή οι συνέπειές του είναι τεκτονικές) και της ανάγκης η χώρα να αναλάβει με σταθερή κυβέρνηση την ευρωπαϊκή προεδρία στο 2ο εξάμηνο του 2027.

Η κυριαρχία Μητσοτάκη στο Κέντρο και ο νέος παίκτης στα κεντροαριστερά Τσίπρας

Είτε λοιπόν έχει ευθύνες η ηγεσία για τη δημοσκοπική στασιμότητα, είτε υφίσταται πρόβλημα πολιτικής ταυτότητας, είτε ακόμα επειδή “δεν αρέσει” (κατά το γνωστό της Μελίνας Μερκούρη) αυτή την εποχή η σοσιαλδημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ θα αναγκαστεί να διαβεί τον Ρουβίκωνα, αρχής γενομένης από το προσεχές συνέδριο.

Όμως, ο Νίκος Ανδρουλάκης παραμένει δεινός τακτικιστής και το απέδειξε με την πρόσκληση σε διάλογο που απηύθυνε στους Σωκράτη Φάμελλο και Αλέξη Χαρίτση (παρότι γνώριζε ότι ο δεύτερος δεν θα είναι πρόεδρος της “ΝΕΑΡ” στο πράσινο συνέδριο). Έχοντας ουσιαστικά προεξοφλήσει την άρνησή τους (αφού του προτείνουν συστηματικά συνεργασία εδώ και ένα χρόνο κι αυτός αρνείται) δημιουργεί την αίσθηση πώς “έκανε το χρέος του” προς την αριστερά και αφαιρεί επιχειρήματα από τον επόμονο Χ. Δούκα αλλά και επιβεβαιώνει το αφήγημα της μέχρι τις κάλπες αυτονομίας.

Την ίδια ώρα, όμως, έχει αφήσει ευάλωτα τα σύνορα του ΠΑΣΟΚ προς το κέντρο, όπου κυριαρχεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Και αφ’ ης στιγμής μπει στην δημοσκοπική, πολιτική και εκλογική εξίσωση και το κόμμα Τσίπρα ίσως καταστεί εξίσου ευάλωτος και στα αριστερά, υπό την έννοια ότι η μεγαλύτερη μερίδα ψηφοφόρων (και αναποφάσιστων) της ευρύτερης κεντροαριστερής βάσης θα έχουν πλέον ευκρινέστατη εναλλακτική και μάλιστα με πολύ πιό έντονα “πρωθυπουργικά” χαρακτηριστικά απ΄ ότι ο ίδιος. Εφόσον αυτά επαληθευτούν, το ΠΑΣΟΚ ίσως βρεθεί σε ένα κενό με μία συμπαγή μεν εκλογική δεξαμενή παλαιότερων ψηφοφόρων αλλά πέραν τούτου ουδέν.

«Μου ξέφυγε αυτό το σαρδάμ την προηγούμενη φορά. Πρόκειται για σαρδάμ. Δεν έχω καμία τέτοια επιθυμία. Δεν πέρασα άσχημα τις δύο προηγούμενες φορές…», είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

«Δεν είμαστε και ξένοι, έχουμε ξαναβρεθεί μαζί στα υπουργικά έδρανα, όμως είναι πιο αποτελεσματικές οι μονοκομματικές κυβερνήσεις», πρόσθεσε.

Η δήλωση που προκάλεσε σάλο

Προ ημερών, ο υπουργός Υγείας από τη Βουλή προκάλεσε αίσθηση όταν απευθυνόμενος στο ΠΑΣΟΚ είπε: «Σας συμπαθώ, έχουμε συγκυβερνήσει μαζί και σας συμπαθώ, αλλά για να ξανασυγκυβερνήσουμε πρέπει να σοβαρευτείτε, δεν γίνεται αλλιώς η δουλειά. Κυβέρνηση σημαίνει αναλαμβάνω ευθύνη».

Ειδικότερα, η πρώην υπουργός και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ απαντώντας σε σχετική ερώτηση ανέφερε:

«Εμείς κάναμε μία επιτυχημένη προσπάθεια γιατί υπάρχει κοινωνική αναγκαιότητα. Η χώρα πρέπει να αποκτήσει έναν δικομματισμό λειτουργικό. Εάν η ΝΔ, παρά τις διθυραμβικές και αλαζονικές συμπεριφορές με τα σχόλια των 180 εδρών. Όταν αναγκάζεσαι να ξορκίσεις κάτι, σημαίνει πως υπάρχει. Άρα αυτό υπάρχει στη ΝΔ και θα φτάσει ένα βήμα παραπάνω. Το ΠΑΣΟΚ που φιλοδοξεί να αποδείξει στον κόσμο πως ό,τι λέει το εννοεί, εάν ο κ. Μητσοτάκης ζητήσει συγκυβέρνηση, τότε το ΠΑΣΟΚ βεβαίως θα δεχτεί αλλά με ένα προγραμματικό πλαίσιο και πρωθυπουργό κοινής αποδοχής».

Επιπλέον, η κα Αποστολάκη σημείωσε: «Πήραμε 220.000 καινούριες ψήφους. Το ΠΑΣΟΚ πέρασε από συμπληγάδες. Ο κ. Μητσοτάκης προκειμένου να πάρει ψήφους από το ΠΑΣΟΚ έλεγε να μην ψηφίσουν γιατί έρχεται ο ΣΥΡΙΖΑ και ο κ. Τσίπρας αντίστοιχα  έλεγε να μην ψηφίζουν ΠΑΣΟΚ γιατί είναι το παρακολούθημα της Δεξιάς. Σημασία έχει πως αυξήσαμε τη δύναμή μας κατά 40% από το 19’. ΤΟ ΠΑΣΟΚ επιστρέφει και αυτό φιλοδοξούμε και από τις δεύτερες εκλογές».

Στη συνέχεια, η κα Αποστολάκη είπε πως «δεν είναι μικρό το να κερδίζουν τόσους ψηφοφόρους όταν τόσο καιρό υπήρχε μία ολομέτωπη επίθεση από τα δύο μεγάλα κόμματα».

«Εμείς βάζουμε ως στόχο το να δώσουμε στον κόσμο μία ελπίδα πως μία υπάρχει μία δυνατή πλειοψηφική αντιπολίτευση που θα κάνει προγραμματικό αντιπολιτευτικό έργο χωρίς δημαγωγικούς λαϊκισμούς. Στη τελευταία δημοσκόπηση, σε ερώτηση που έγινε στους πολίτες και αφορούσε το πού αποδίδουν την κυριαρχία της ΝΔ, το μεγαλύτερο ποσοστό αφορούσε την ανεπαρκή αντιπολίτευση» υπογράμμισε η βουλεύτρια του ΠΑΣΟΚ.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει σε καμία περίπτωση να συγκυβερνήσει με τη Νέα Δημοκρατία και κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι επενδύει στον φόβο. Ο Νίκος Ανδρουλάκης ξεκαθάρισε ακόμη ότι δεν πρόκειται να συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία ακόμα και αν λείπουν 2 -3 έδρες, προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση.

Μίλησε για «καθαρή νίκη» της Νέας Δημοκρατίας και σημείωσε ότι είναι πρωτοφανής η διαφορά των 20 μονάδων που εξασφάλισε στις εκλογές ο κ. Μητσοτάκης, επιρρίπτοντας την ευθύνη για αυτό στον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε ακόμη ότι το κόμμα του έκανε παραγωγική αντιπολίτευση, απαριθμώντας κρίσιμα νομοσχέδια τα οποία υπερψήφισε το ΠΑΣΟΚ, ενώ δεν τα ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ – και έφερε ως παράδειγμα την αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία και την επέκταση του φράκτη στον Έβρο.

Ο Αλέξης Τσίπρας παράλληλα επανέλαβε ότι ο καθένας μετά τις εκλογές θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του επαναλαμβάνοντας ότι υπάρχουν παραδείγματα με κυβερνήσεις τετραετίας με ψήφο ανοχής.

Για τον Γιάνη Βαρουφάκη είπε ότι «είναι παρτενέρ του Μητσοτάκη σε αυτές τις εκλογές, κοιτά πώς θα του δώσει ‘πάσες’».

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επανέλαβε το τρίπτυχο: αύξηση μισθών, μείωση τιμών, ρύθμιση χρεών που αφορά στο σχέδιο για την επόμενη μέρα, τονίζοντας πως την επόμενη κιόλας μέρα των εκλογών θα προχωρήσει σε αυξήσεις μισθών και «ξεπάγωμα» τριετιών.

Σχολιάζοντας, δε, το πρόγραμμα διακυβέρνησης της ΝΔ που παρουσίασε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε: «Ο κ. Μητσοτάκης προσπάθησε να ντυθεί ΣΥΡΙΖΑ. Μια φορά υποκλοπέας, πάντα υποκλοπέας» και προανήγγειλε σχέδιο για τσουνάμι πλειστηριασμών αν κερδίσει και πάλι τις εκλογές η ΝΔ.

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ:

Συνεργασίες

Ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδικεί από τις εκλογές της απλής αναλογικής να πάμε σε ένα άλλο μοντέλο διακυβέρνησης, όπως σε μια σειρά από χώρες. Το ΠΑΣΟΚ λέει ότι θέλει μια κυβέρνηση με προοδευτική κατεύθυνση. Αν έρθει πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ το λογικό είναι να φτιάξει με το ΠΑΣΟΚ μια προοδευτική κυβέρνηση. Δεν θα βγαίνουν τα «κουκιά» αν είμαστε δεύτεροι. Η ΝΔ έχει φθορά. Θέλουμε να φτιάξουμε κυβέρνηση από την πρώτη κάλπη. Αν δεν βγαίνει ο αριθμός θα πρέπει τα μικρότερα κόμματα να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Η απλή αναλογική προσφέρει στα μικρότερα κόμματα να παίξουν ένα ενεργό ρόλο. Το υποστήριζε πάντα η Αριστερά. Εμείς το κάναμε πράξη ακόμα κι αν ήταν κόντρα στο συμφέρον μας. Η πολιτική έχει ευθύνη. Δεν μπορεί να μην σε ενδιαφέρει ποιος θα κυβερνήσει την επόμενη μέρα. Να μας πουν ότι δεν μας ενδιαφέρει να κυβερνήσει ο Μητσοτάκης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταθέσει τις προγραμματικές του θέσεις, για την ακρίβεια, για το ΕΣΥ, για την εργασία, τα κόκκινα δάνεια. Έχουμε ένα σχέδιο που μπορεί να δώσει μια προοπτική αλλά με ρεαλισμό.

Debate

Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες γίνεται debate. Ο Μητσοτάκης δεν θέλει να το κάνει. Λέμε βεβαίως και με τους 6 αρχηγούς, αλλά αυτά τα debate είναι λίγο «σούπα» όπως λέει και ο κόσμος. Να γίνει όμως και με τους δύο. Στη Γαλλία δεν έκατσε ο Μακρόν με τη Λεπέν;

Βαρουφάκης

Δεν ξέρω για ποιον λόγο ο κ. Βαρουφάκης αβαντάρει τον κ. Μητσοτάκη. Του δίνει τη δυνατότητα να φέρει ξανά στην επιφάνεια το ξαναζεσταμένο φαγητό. Και ο Βαρουφάκης μέχρι τις εκλογές μπορεί να λέει ό,τι θέλει, αλλά μετά τις εκλογές πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του. Μπορεί να επιλέξει για παράδειγμα την ανοχή. Σε μια σειρά από χώρες είχαμε το φαινόμενο να υπάρχει ανοχή από κάποιο κόμμα σε κυβερνήσεις. Έτσι γίνεται σε όλη την Ευρώπη. Θα μιλήσουμε τι θα κάνει ο κ. Βαρουφάκης;

Εγώ ζητώ νωπή εντολή για να κυβερνήσω. Το ΚΚΕ βλέπω ότι δεν δείχνει να ενδιαφέρεται πώς θα κυβερνηθεί η χώρα. Βλέπω και έναν κ. Βαρουφάκη κολλημένο στις εμμονές του που κοιτά πώς θα δώσει πάσες στον κ. Μητσοτάκη.

Αν ο ΣΥΡΙΖΑ βγει πρώτος μπορεί να φτιάξει κυβέρνηση και τα μικρότερα κόμματα να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Στις δεύτερες εκλογές θα ωφεληθούν τα δύο πρώτα κόμματα.

Για ΠΑΣΟΚ

Και το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ απευθύνεται σχεδόν στο ίδιο κοινό. Έχουν ανταγωνιστική σχέση. Ακόμα κι αν είμαστε στη συνέχεια κυβερνητικοί συνεταίροι. Θέλει να έχει μεγαλύτερο ποσοστό και είναι λογικό. Βρέθηκα με τον Σολτς τις προάλλες. Ο Σολτς έγινε καγκελάριος. Έθεσε κανείς το ερώτημα αν το πρώτο κόμμα θα βγάλει Καγκελάριο;

Για το αίτημα του κ. Ανδρουλάκη να είναι άλλος πρωθυπουργός

Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε 32% στις προηγούμενες εκλογές και μπορεί να πετύχει μια μεγάλη νίκη. Μπορούμε να συνεργαστούμε με τις προοδευτικές δυνάμεις. Το ζήτημα του πρωθυπουργού το έχει λύσει ο ελληνικός λαός. Μπορεί ο κ. Ανδρουλάκης να κάτσει απέναντι σε ένα κόμμα και να πει για το ποιος θα είναι πρωθυπουργός. Πουθενά στον κόσμο δεν σχηματίζουν κυβερνήσεις οι ηττημένοι. Μπορούμε να σχηματίσουμε κυβέρνηση από την πρώτη Κυριακή.

Ενδεχόμενο σύμπραξης με τον κ. Βελόπουλο

Η πρόσκλησή μας απευθύνεται στις προοδευτικές δυνάμεις. Αποκλείεται η ΝΔ και ο κ. Βελόπουλος. Δεν ξέρω αν μπορεί να συνεργαστεί με τον κ. Μητσοτάκη. Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι θα πάρει τη διερευνητική εντολή. Τι θα την κάνει; Πιστεύω ότι σε πρώτο πλάνο έχει τις αποστασίες. Η οικογένειά του έχει το know how. Είπε για κυβέρνηση ενός χρώματος. Η ΝΔ δείχνει ότι δεν μπορεί να βρει συνεργασίες. Ήθελε να έχει την κεντροαριστερά στο τσεπάκι του. Η συμπεριφορά του το έκανε αδύνατο. Ο κ. Μητσοτάκης τον παρακολουθούσε.

Δημοσκοπήσεις

Έρχεται η ώρα της κρίσης. Τώρα την αγωνία την έχουν αυτοί που βγάζουν τις δημοσκοπήσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μια μεγάλη φθορά όταν κυβερνούσε, έβγαλε όμως τη χώρα από τα μνημόνια. Έχασε 3,5 μονάδες. Αν θέλουν να μας πείσουν ότι αντί να χάνει ο Μητσοτάκης χάνει ο ΣΥΡΙΖΑ, θα το δούμε. Το 2015 έδειχναν μια μονάδα υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ και πήραμε 8. Το ίδιο έγινε και στο δημοψήφισμα. Εγώ ζήτησα να δίνονται στη δημοσιότητα και τα αστάθμητα στοιχεία. Θα βοηθήσει στη διαφάνεια. Γιατί να μην ξέρει ο πολίτης τι συμβαίνει; Οι πολίτες θα πάνε στις κάλπες χωρίς να έχουν στο μυαλό τους τι λένε οι δημοσκοπήσεις.

Κόμμα Κασιδιάρη

Λέγαμε ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει το ζήτημα η κυβέρνηση δεν είναι ο ενδεδειγμένος. Υπάρχουν ευθύνες επειδή τον άφησαν να κάνει καμπάνια από τη φυλακή. Θέλει να διαχειριστεί το ζήτημα με γνώμονα τι τη συμφέρει. Ασχολήθηκε 2-3 μήνες πριν τις εκλογές. Τελικά γινόμαστε όλοι χορηγοί του Κασιδιάρη. Είναι ήττα μας.

Η Αριστερά είναι σε μετωπική σύγκρουση με τους νεοναζί. Την ακροδεξιά τη νικάς με καθημερινή δράση μέσα στην κοινωνία. Η ΝΔ έχει υιοθετήσει ρητορική της άκρας δεξιάς. Αντιγράφει τον Τραμπ. Δεν μπορείς να τη νικήσεις. Φουσκώνουμε τα πανιά του Κασιδιάρη με τη συζήτηση που κάνουμε.

Φράχτης

Λέμε ότι δεν θα τον γκρεμίσουμε, αλλά δεν θα τον αναγάγουμε σε προπαγανδιστικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του Μεταναστευτικού. Τα έκανε ο Τραμπ. Ο φράχτης δεν στήνεται στα σύνορα. Στήνονται στο έδαφός σου. Θα συνεχίσουμε την επέκτασή του. Δεν θα λύσει το πρόβλημα. Πρέπει να υπάρχει επιτήρηση των συνόρων. Να σέβεσαι όμως και το διεθνές δίκαιο. Πρέπει να υπάρχει άλλο σύμφωνο μετανάστευσης και ασύλου. Πρέπει να υπάρχει άλλη αντίληψη για την ένταξη των μεταναστών. Όπου πάω μου λένε ότι δεν υπάρχουν εργατικά χέρια. Πώς θα το αντιμετωπίσουμε αυτό; Με την ένταξη των μεταναστών. Όταν βλέπουμε τον φτωχό Αντετοκούνμπο λέμε τι θέλει στα πόδια μας. Αυτή είναι η ρητορική της ακροδεξιάς.

Οικονομία

Είχα πει εδώ πριν έναν χρόνο ότι κυβερνήσαμε με μια οικονομία χρεοκοπημένη. Είχαμε την υποχρέωση να μαζέψουμε 40 δις. Το καταφέραμε με δυσκολίες. Δεν παραδώσαμε χάος. Είχαν την ευχέρεια οι επόμενοι να τα κάνουν διαφορετικά. Όταν κερδίσαμε το 2015 η χώρα ήταν στα μνημόνια. Είχε χάσει το 25% του ΑΕΠ, είχαν μειωθεί οι συντάξεις, οι μισθοί. Κριθήκαμε για όλα. Κατηγορήθηκα ότι έκανα κωλοτούμπα. Εγώ το 2015 είχα στο μυαλό μου την ηθική υποχρέωση να κάνω ότι μπορώ για να υπερασπιστώ το δίκαιο του λαού. Φτάσαμε σε οριακές στιγμές. Στο τέλος έκανα αυτό που θεώρησα σωστό. Δεν κορόιδεψα κανέναν. Πήγαμε σε εκλογές. «Βάστα Σόιμπλε» και «Γερούν γερά» έλεγαν οι αντίπαλοί μου. Ο ΣΥΡΙΖΑ από το 2015 έως το 2019 έκανε κάτι που φάνταζε απίθανο. Κρατήσαμε τη χώρα όρθια όταν βγάλαμε τη χώρα από τα μνημόνια.

Ο κ. Μητσοτάκης ήρθε το 2019 και είπε ότι υπέγραψα τέταρτο μνημόνιο. Όταν καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε τις πιέσεις για μείωση των συντάξεων και τι είπε; Ότι ανταλλάξαμε τις συντάξεις με τη Μακεδονία. Κάναμε λάθη φυσικά. Δεν είχαμε την εμπειρία. Το παραδέχομαι αυτό. Σήμερα ξέρουμε και μπορούμε. Δεν θέλω δεύτερη ευκαιρία, θέλω την πρώτη για να εφαρμόσω το δικό μας πρόγραμμα.

Πρόγραμμα διακυβέρνησης ΝΔ

Ο κ. Μητσοτάκης προσπάθησε να ντυθεί ΣΥΡΙΖΑ. Μια φορά υποκλοπέας, πάντα υποκλοπέας. Είναι αστεία. Ο ΟΟΣΑ έδειξε ότι είμαστε η τέταρτη χώρα με τη μεγαλύτερη μείωση του εισοδήματος. Έχεις το θράσος να λες ότι θα αυξηθεί ο κατώτατος μισθός;

Είχε τρομακτική δημοσιονομική δυνατότητα. Μπορούσε να ξοδέψει 60 δις. Πού πήγαν αυτά τα λεφτά; Το τρίπτυχο το δικό μας είναι: αύξηση μισθών, μείωση τιμών, ρύθμιση χρεών.

Ξεπάγωμα των τριετιών και αύξηση των μισθών την επόμενη των εκλογών. Και στο δημόσιο τομέα. Οι συντάξεις θα αυξηθούν 10% και θα επαναφέρουμε τη 13^η σύνταξη.

Θα μειώσουμε τους έμμεσους φόρους. 2,8 δις ήταν κατά μέσο όρο η αύξηση των εσόδων κατ’ έτος τα τελευταία 4 χρόνια. Ο ΦΠΑ λεηλατεί το εισόδημα των μεσαίων και των αδύνατων. Θα μειώσουμε το ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα στο 6% και τον ΕΦΚ στο δυνατό εφικτό. Η κυβέρνηση της ΝΔ δημιούργησε κρατική αισχροκέρδεια.

Δεν είμαι γενικά και αόριστα εναντίον των επιδομάτων. Να δίνονται στοχευμένα. Η μεσαία τάξη ζει πλέον με κουπόνια. Το πρόβλημα το έχει αυτός που έχει το Φιατάκι και θέλει να πάει στη δουλειά του, δεν το έχει αυτός που έχει Καγιέν. Πρέπει να γενικευτούν οι έλεγχοι.

Ήταν σχέδιο η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ πριν έρθει η ενεργειακή κρίση. Δεν μπορεί να είναι λαγός στα σχέδια των επιχειρήσεων. Ήθελαν να ιδιωτικοποιήσουν και το νερό. Τα έλεγε ο κ. Μητσοτάκης ότι θέλει ρυθμιστική αρχή.

Ρύθμιση χρεών

4,2 εκατ. Έλληνες έχουν μη εξυπηρετούμενες οφειλές. Το σχέδιο είναι ένα τσουνάμι πλειστηριασμών μετά τις εκλογές. Παρουσιάσουμε ένα σχέδιο ολιστικό για να λύσουμε το πρόβλημα. Δεν θα έχουν αισχροκέρδεια τα funds. Πήραν τα δάνεια χαμηλά και ζητάνε το 100%. Δεν μπορεί να γίνεται αυτό. Δεν απευθυνόμαστε μόνο στους αδύναμους, αλλά στη μεσαία τάξη. Αυτά δεν είπε ο κ. Μητσοτάκης χθες. Ψευτοαντιγραφή έκανε ο κ. Μητσοτάκης.

«Ο ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας μπορεί να επιβραδυνθεί εξαιτίας εξωγενών παραγόντων αλλά και στην περίπτωση καθυστέρησης στο σχηματισμό Κυβέρνησης μετά τις εκλογές και στην υλοποίηση των δεσμεύσεων της οικονομικής πολιτικής» αναφέρει χαρακτηριστικά η ενδιάμεση έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας.

Εκ πρώτης ανάγνωσης, ο Γιάννης Στουρνάρας επισημαίνει την ανάγκη να κλείσει όσο το δυνατόν συντομότερα ο εκλογικός κύκλος. Πρακτικά αυτό θα μπορούσε να αποτελεί υπόδειξη να διεξαχθούν γρήγορα οι εκλογές (και όχι στην λήξη της τετραετίας), ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση.

Τι κυβέρνηση, όμως; Κυβερνητικές πηγές ερμηνεύουν τον “χρησμό” Στουρνάρα βολικά, τονίζοντας ότι τάσσεται υπέρ μιας αυτοδύναμης κυβέρνησης, άρα της ανανέωσης της θητείας της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όμως, όταν ο διοικητής της ΤτΕ κάνει λόγο για “σύμπλευση και συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων”, μόνο ως “πράσινο φως” για αυτοδυναμία δεν μπορεί να εκληφθεί. Ποιά σύμπλευση και συνεννόηση θα μπορούσε να υπάρξει με μία αυτοδύναμη κυβέρνηση-πιθανότατα,δε, με οριακή αυτοδυναμία;

Άλλοι, πάλι, διακρίνουν πίσω από τον “χρησμό” κάποια αμυδρή σύσταση υπέρ μιας κυβέρνησης ευρείας αποδοχής. Μία συγκυβέρνηση Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ, ή ακόμα και έναν “μεγάλο συνασπισμό”. Το δεύτερο, είναι απίθανο και αδύνατο. Το πρώτο θεωρείται ως μία πιθανή εκδοχή, όμως το βέτο του Νίκου Ανδρουλάκη είναι σαφές: να μην είναι πρωθυπουργός ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Κι εκεί είναι που βλέπουν μια υποδόρια πρόθεση του κ. Στουρνάρα να ...αυτο-προταθεί ως πρωθυπουργός μιας τέτοιας συγκυβέρνησης που θα έχει ως κύριο σκοπό την προστασία της θετικής πορείας της οικονομίας!

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, Νίκος Ανδρουλάκης, που στο παρελθόν έχει δηλώσει ότι δεν θα συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνεργασίας με πρωθυπουργό είτε τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είτε τον Αλέξη Τσίπρα, επανήλθε σήμερα δηλώνοντας στο ΣΚΑΪ ότι εάν ο ελληνικός λαός “κλείσει την πόρτα στη ΝΔ και στον ΣΥΡΙΖΑ εγώ δε θα τους βάλω από το παράθυρο”.

Ο κ. Ανδρουλάκης πρόσθεσε: “Εάν αποδοκιμάσει ο ελληνικός λαός τον κ. Μητσοτάκη και τον κατακρυμνήσει και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης που πήρε 31 και πάρει λιγότερο και θέλουν αυτοί οι δύο άνθρωποι να τους βάλουμε από το παράθυρο, αυτό το σενάριο να το ξεχάσουν. Δεν θα χρησιμοποιεί το Μαξίμου και η Κουμουνδούρου τις δημοσκοπήσεις κατά το δοκούν, γιατί βάσει των σημερινών ο λαός τους κλείνει την πόρτα”.

Έντονη ήταν η αντίδραση της ΝΔ. “Πέρασαν πολλοί μήνες από την εκλογή του στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ αλλά ο κ. Ανδρουλάκης εξακολουθεί να πορεύεται με «δημιουργική ασάφεια». Δεν απαντά ούτε ποια κυβέρνηση επιθυμεί να προκύψει από τις εκλογές, ούτε με ποιόν πρωθυπουργό. Σε όλη την Ευρώπη, σε κυβερνήσεις συνεργασίας πρωθυπουργός είναι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος. Αν ο κ. Ανδρουλάκης έχει κάποιο άλλο πρόσωπο στο μυαλό του, ας το πει για να κρίνουν οι πολίτες. Τους πρώτους μήνες από την εκλογή του η ασάφεια και οι γενικότητες δικαιολογούνταν. Σήμερα όχι”, ανέφερε το γραφείο τύπου του κυβερνώντος κόμματος.