Νίκος Γιαννόπουλος

Είτε υπολογίσουμε τις τιμές με τα στοιχεία του ΙΝΚΑ, είτε μ’ αυτά του ΙΝΕΜΥ της ΕΣΕΕ χαμένος (και με διαφορά) βγαίνει ο καταναλωτής και αυτό το Πάσχα.

Το γιατί το δείχνουν τα νούμερα. Σύμφωνα με τον ΙΝΚΑ ένα πασχαλινό τραπέζι για 6-8 άτομα εφέτος θα ξεπεράσει τα 400 ευρώ και θα διαμορφωθεί στα 412, 29 ευρώ. Με δεδομένο ότι πέρυσι στοίχισε 361,95 ευρώ, τότε μιλάμε για μία αύξηση της τάξης του 15% σε σχέση με το 2025.

Οι εκτιμήσεις του ΙΝΚΑ συμπεριλαμβάνουν βασικά είδη (αρνί, λαχανικά, αυγά, τσουρέκι, τυριά), αλλά και συνοδευτικά όπως ποτά, φρούτα, γλυκά και λειτουργικά έξοδα (π.χ. ρεύμα, κάρβουνα).

Ακόμα όμως και με τα στοιχεία της ΙΝΕΜΥ που είναι λίγο που συντηρητικά, η αύξηση είναι αξιοσημείωτη. Σύμφωνα με τα ευρήματά της ένα τραπέζι για 4-6 άτομα στοιχίζει από 107, 20 έως 156,20 ευρώ. Τα αντίστοιχα νούμερα για πέρυσι ήταν 98 έως 143 ευρώ κάτι που σημαίνει αύξηση που κυμαίνεται από 7,8 έως 9,3%.

Η ανάλυση είδος προς είδος εξηγεί και τη μεγάλη διαφορά.

Τα δέκα κιλά αρνιού κοστίζουν από 160 ευρώ έως 180 ευρώ ανάλογα το μέρος και το κατάστημα. Ενα τσουρέκι έχει περίπου 22 ευρώ το κιλό ενώ τα 20 αυγά στοιχίζουν σχεδόν 16 ευρώ. Την ίδια ώρα έχουν αυξηθεί σαφώς και τα συνοδευτικά, δηλαδή τα τυριά, τα λαχανικά, τα ποτά και άλλα είδη.

Οι καταναλωτές θα ξοδέψουν περίπου το 45% του μπάτζετ στο αρνί ή στο κατσίκι, το 10% για γλυκά και τσουρέκι, το 10% για σαλάτες και άλλα συνοδευτικά, το 3 ή 4% για αυξά και το 7% για ποτα. Τουτέστιν ότι μόνο το κρέας είναι αρκετό για να “ρουφήξει” το μισό προϋπολογισμό.

Χονδρικά, και ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που θα καθίσουν στο τραπέζι σας, θα ξοδέψετε περίπου 50 ευρώ περισσότερα από πέρυσι. Δεν τα λες και λίγα…

• Αυτό όμως που πραγματικά μπορεί να σας θορυβήσει είναι μία σύγκριση τιμών σε σχέση με το 2016.

Πριν από 10 χρόνια το αρνί στοίχιζε μέχρι 7 ευρώ το κιλό, το κατσίκι μέχρι 7,5, το τσουρέκι έφτανε μέχρι τα 8 ευρώ και η φέτα περίπου στα 13 ευρώ.

Ο ίδιος ο ΙΝΚΑ υπολόγιζε ότι το 2016 μπορούσε κανείς να κάνει ένα τραπέζι για 8-10 άτομα με 174 ευρώ. Και έτσι διαμορφώνεται το τελικό, ιδιαίτερα οδυνηρό συμπέρασμα.

Σε μια δεκαετία (2016-2026), το κόστος ενός πλήρους πασχαλινού τραπεζιού έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο από τον πληθωρισμό. Οι όποιες αυξήσεις έχουμε δει στους μισθούς και τα εισοδήματά μας τα τελευταία 10 χρόνια έχουν εξανεμιστεί από την κατακόρυφη άνοδο των τιμών.

Για την ακρίβεια το κόστος έχει υπερδιπλασιαστεί. Η αύξηση αφορά όλα τα βασικά προϊόντα — κρέας, γλυκά, αυγά — αλλά και τα συνοδευτικά που δεν λείπουν από κανένα ελληνικό τραπέζι.

Το ερώτημα είναι το εξής: Οι δικοί σας μισθοί υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση με πριν από 10 ακριβώς χρόνια; Ρητορικό το ερώτημα, δεν περιμένουμε την απάντηση.

Οι εκτιμήσεις πάντως δείχνουν ότι οι πραγματικοί μισθοί (επαναλαμβάνουμε, οι πραγματικοί μισθοί) αυξάνονται με περίπου 0,9% το χρόνο. Συνολικά, η πραγματική (προσαρμοσμένη με κόστος ζωής) αύξηση από το 2016 μέχρι το 2026 είναι αισθητά χαμηλότερη από τα 22% που δείχνουν τα νούμερα για τους ονομαστικούς μισθούς.

Τα πράγματα είναι απλά: Πληρώνουμε κάθε χρόνο όλο και περισσότερα χρήματα και οι όποιες αυξήσεις απλώς περιορίζουν τις απώλειες εισοδήματος.

Και δεν λάβαμε καθόλου υπόψιν την εφετινή θηριώδη αύξηση στη τιμή της βενζίνης και του πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν.  

Στην ανάρτησή τους οι Εκδόσεις Ψυχογιός παρουσιάζουν 4 φωτογραφίες του Χάρι Πότερ, που γράφουν:

• «Αν με 33.000 αντίτυπα έχεις διατελέσει πρωθυπουργός, με 1.500.000 λογικά ρίχνεις την κυβέρνηση».
• «Ο Χάρι Πότερ βλέποντας τα δημοσιεύματα τις τελευταίες μέρες».
• «Ο Χάρι Πότερ που έχει πουλήσει περισσότερα από 1.500.000 αντίτυπα στην Ελλάδα».
• «Ο Χάρι Πότερ που το 2007 είχε “προπαραγγελίες” 100.000 αντίτυπα».

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και συντονιστής Οικονομικού Κύκλου του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ σημειώνει ότι στις συγκρίσεις αυτές ξεχνούν τη σημαντικότερο παράμετρο. «Το σημείο έναρξης. Με απλά λόγια, ποια ήταν η κατάσταση που παραλάβαμε εμείς το 2015 από τη Νέα Δημοκρατία και ποια η κατάσταση που παρέλαβε η Νέα Δημοκρατία από τον ΣΥΡΙΖΑ το 2019;»

Αναλυτικά:

«Απλά μαθήματα παρουσίασης οικονομικών στοιχείων για τους κ. Σταϊκούρα, Γεωργιάδη και Μητσοτάκη

Ο Υπουργός Οικονομικών σε κάθε τοποθέτησή του επαναλαμβάνει μια σειρά συγκρίσεων προσπαθώντας να πείσει πόσο καλά τα έχει κάνει τόσο ο ίδιος αλλά και η Νέα Δημοκρατία συνολικά. Στόχος σε όλες αυτές τις συγκρίσεις: να «αποδείξει» πόσο καλύτερα είναι τα πράγματα σήμερα σε σχέση με το 2019 που παρέλαβαν αυτοί. Και για να το πετύχει αυτό συγκρίνει συνεχώς δύο περιόδους, το 2015-2019 και το 2019 με σήμερα.

Τον ακούμε λοιπόν πολύ συχνά να μιλάει για την ανάπτυξη, τις επενδύσεις, την ανεργία και άλλα πολλά. Και συνήθως το επιχείρημα είναι ότι η ανάπτυξη στην Ελλάδα σήμερα είναι πολύ υψηλή και πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ο μέσος όρος της περιόδου του ΣΥΡΙΖΑ ήταν πολύ χαμηλός και χαμηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ή ότι οι επενδύσεις σήμερα είναι πολύ υψηλότερες από ότι την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ. Ή ότι η Νέα Δημοκρατία κάνει, σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ, τακτικές εκδόσεις ομολόγων. Ή ότι κατά την περίοδο της Νέας Δημοκρατίας η ανεργία μειώθηκε κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες. Και άλλα παρόμοια επιχειρήματα.

Και ποιο είναι το μοτίβο που ισχυρίζεται ότι τα εξηγεί όλα αυτά; Ότι το μόνο που έχει αλλάξει είναι το ποιος κυβερνάει. Ήταν ο κακός ΣΥΡΙΖΑ που αποτύγχανε ενώ οι άριστοι της Νέας Δημοκρατίας είναι επιτυχημένοι σε όλα.

Ποια είναι όμως η – σημαντικότερη ίσως – παράμετρος που ξεχνάει να αναφέρει σε αυτές τις συγκρίσεις; Το σημείο έναρξης. Με απλά λόγια, ποια ήταν η κατάσταση που παραλάβαμε εμείς το 2015 από τη Νέα Δημοκρατία και ποια η κατάσταση που παρέλαβε η Νέα Δημοκρατία από τον ΣΥΡΙΖΑ το 2019;

Γιατί το να κάνεις συγκρίσεις χωρίς να λαμβάνεις υπόψη σου τις συνθήκες στο σημείο έναρξης είναι λάθος, είναι αντιδεοντολογικό, είναι μπακαλική χειρίστου είδους. Κανένας οικονομολόγος, κανένας κοινωνικός επιστήμονας δεν θα χρησιμοποιούσε αυτά τα στοιχεία με αυτό τον τρόπο.

Ο κ. Σταϊκούρας όμως σκόπιμα το ξεχνάει, γιατί θέλει να ξεχαστεί η πραγματικότητα: ότι η κατάσταση που παραλάβαμε ήταν εντελώς διαφορετική, πολύ χειρότερη, από αυτή που παρέλαβε η Νέα Δημοκρατία.

Μάλιστα, εσχάτως, αυτά τα προσφιλή στον κ. Σταϊκούρα «πρώτον-δεύτερον-τρίτον» τα πήρε σε σκονάκι και ο Πρωθυπουργός πετυχαίνοντας το ακατόρθωτο: να κάνει την ήδη κακή ομιλία του ακόμη χειρότερη.

Ας δούμε λοιπόν το σημείο έναρξης τόσο στο οικονομικό επίπεδο αλλά και σε πολιτικό – θεσμικό επίπεδο:

Στην Οικονομία

1. Δημοσιονομικά:

Το 2015, όταν αναλάβαμε εμείς, η χώρα είχε μηδενικό πλεόνασμα, ανύπαρκτη ανάπτυξη και δεσμεύσεις για επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων έως και 4.5%. Με άλλα λόγια η δημοσιονομική προσαρμογή δεν είχε τελειώσει. Εμείς μειώσαμε τους στόχους, αλλά ακόμη και τα χαμηλότερα πλεονάσματα που έπρεπε να επιτευχθούν τα επόμενα τρία χρόνια περιοριστικής πολιτικής προφανώς επηρέασαν τις επιδόσεις για την ανάπτυξη. Μόνο στον προϋπολογισμό του 2019 που ψηφίστηκε το 2018 μπορέσαμε να έχουμε επεκτατική δημοσιονομική πολιτική. Και προφανώς αυτό δεν μπορούσε να επηρεάσει την ανάπτυξη για όλο το 2015 – 2019.

Αντίθετα το 2019, όταν ανέλαβε η Νέα Δημοκρατία, η δημοσιονομική προσαρμογή είχε ολοκληρωθεί, η χώρα είχε ήδη ισχυρή ανάπτυξη, ενώ στην πορεία υπήρξε και αναστολή των δεσμεύσεων για πλεονάσματα.

2. Χρηματοδοτικές ανάγκες

Το 2015 δεν υπήρχε καμία ρύθμιση για το χρέος και καμία πρόβλεψη τι θα γίνει έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι η χώρα θα μπορεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της.

Μόνο για εκείνο το έτος, για τη χρηματοδότηση του χρέους, η χώρα χρειαζόταν 22 δις. ευρώ. Ταυτόχρονα, όπως επώνυμα έχουν καταθέσει στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, τον Φλεβάρη του 2015 το ταμείο είχε έλλειμμα εκατομμυρίων ευρώ και τα χρήματα δεν επαρκούσαν για την κάλυψη των τρεχουσών δαπανών του κράτους.

Αντίθετα το 2019 το χρέος είχε πλέον ρυθμιστεί. Οι ανάγκες αναχρηματοδότησης χρέους για την περίοδο 2020 – 2021 ήταν κάτω από 10 δις ανά έτος, υπήρχε ένας καθαρός διάδρομος δεκαετίας για το χρέος και τα ταμεία είχαν 37 δις.

Προφανώς λοιπόν το 2015 η χώρα δεν ήταν σε θέση να προσελκύσει επενδύσεις. Κυριαρχούσε αβεβαιότητα σε όλα τα επίπεδα και αυτό άλλαξε μόνο το 2018 όταν ρυθμίστηκε το χρέος και ολοκληρώθηκε η προσαρμογή. Και τότε άρχισαν να αυξάνονται οι επενδύσεις και να επιταχύνεται η ανάπτυξη. Αρκετά πριν αναλάβει η Νέα Δημοκρατία.

3. Ανεργία ποιο ήταν το σημείο έναρξης

Το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ παρέλαβε μία χώρα που αντιμετώπιζε ανθρωπιστική κρίση, οι ανισότητες ήταν στα υψηλότερα ιστορικά επίπεδα, η ανεργία ήταν στο 27%, ενώ η ανεργία στους νέους ήταν στο 50%.

Το 2019 η Νέα Δημοκρατία παρέλαβε μία χώρα που δεν αντιμετώπιζε πλέον ανθρωπιστική κρίση, οι ανισότητες είχαν μειωθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και η ανεργία είχε μειωθεί 10 ποσοστιαίες μονάδες.

Σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο

1. Εξωτερικός Καταναγκασμός

Το 2015 η χώρα ήταν εντός μνημονίων. Οι προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια να ολοκληρώσουν τα προγράμματα, είχαν αφήσει ανοχύρωτη τη χώρα σε κάθε επίπεδο, χωρίς ταμειακά διαθέσιμα, και δεν είχαν ολοκληρώσει την προσαρμογή αφήνοντας μόνο υποχρεώσεις για νέες περιοριστικές πολιτικές. Μόλις το 2018, μετά από τις προσπάθειες του ΣΥΡΙΖΑ και τις θυσίες του ελληνικού λαού βγήκε από το μνημόνιο.

Το 2019 η χώρα ήταν εκτός μνημονίων, χωρίς δεσμεύσεις για περαιτέρω προσαρμογή.

2. Πολιτικό κλίμα για την Ελλάδα στην Ευρώπη

Το 2015 η Ελλάδα, χάρη στην πλήρη αποτυχία των κυβερνήσεων μέχρι τότε, είχε μηδενική αξιοπιστία. Ήταν το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης. Ταυτόχρονα στην Ευρώπη κυριαρχούσε η λογική της λιτότητας και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ως η μόνη λύση για κάθε πρόβλημα της Ελλάδας. Το γνωστό δόγμα «εφαρμογή, εφαρμογή, εφαρμογή» του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Το 2019 η χώρα πλέον είχε ανακτήσει την αξιοπιστία της, είχε τακτοποιημένα δημοσιονομικά και ρυθμισμένο χρέος. Πλέον δεν ήταν το μαύρο πρόβατο. Ήταν μια ακόμη χώρα της Ευρώπης. Αυτό έγινε ιδιαίτερα εμφανές μετά το 2020 από τον τρόπο που ενσωματώθηκε η Ελλάδα στα νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση των κρίσεων.

3. Οικονομική και δημοσιονομική αρχιτεκτονική της Ευρώπης

Το 2015 η Βίβλος της οικονομικής αρχιτεκτονικής στην αντιμετώπιση της Ελλάδας ήταν το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και η νεοφιλελεύθερη προσέγγιση της μικρής παρέμβασης του Κράτους και της μονοδιάστατης δημοσιονομικής διαχείρισης με έμφαση τα ελλείμματα και το χρέος σε αποσύνδεση από την ανάπτυξη.

Το 2019 πλέον είχαμε ανακτήσει την αξιοπιστία. Όμως η μεγάλη αλλαγή στην συνολική αρχιτεκτονική ήρθε μετά το 2020 όταν, ως απάντηση στις προκλήσεις της υγειονομικής και μετέπειτα της ενεργειακής κρίσης, άρχισε μια τεράστια αλλαγή στην αρχιτεκτονική της Ευρώπης με τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το πρόγραμμα της ΕΚΤ για την ενίσχυση των κρατών αλλά και τον συντονισμό στην αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Η Ευρώπη πλέον κινείται σε άλλη κατεύθυνση. Δημιουργεί νέα εργαλεία για την αλληλοστήριξη των χωρών ενώ έχει εγκαταλειφθεί η λογική της λιτότητας ως μονόδρομος.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Βιολογίας Cell, είναι η πρώτη που συγκρίνει πώς οι διαφορετικές πλατφόρμες εμβολίων πυροδοτούν μία ανοσιακή απόκριση απέναντι στον ίδιο παθογόνο μικροοργανισμό. Αυτές οι πλατφόρμες είναι τα δύο βασικά mRNA εμβόλια (Pfizer/BioNTech και Moderna), ένα ανασυνδυασμένο πρωτεϊνικό εμβόλιο (Novavax) και ένα βασισμένο σε ιικό φορέα (Johnson & Johnson).

Τα βασικά ευρήματα είναι τα εξής:

– Αντισώματα: Έξι μήνες μετά τον εμβολιασμό, όσοι έκαναν Moderna είχαν τα υψηλότερα επίπεδα εξουδετερωτικών αντισωμάτων και ακολουθούσαν όσοι έκαναν Pfizer και Novavax, ενώ το μονοδοσικό J&J οδηγούσε στα χαμηλότερα επίπεδα.

– Β Κύτταρα: Όσοι έκαναν J&J είχαν το υψηλότερο ποσοστό αυτών των κυττάρων μνήμης μετά από έξι μήνες.

– Τ λεμφοκύτταρα CD4+: Όλοι οι εμβολιασθέντες είχαν παρόμοιο ποσοστό τέτοιων κυττάρων έναντι του κορονοϊού.

– Τ λεμφοκύτταρα CD8+: Το εμβόλιο Novavax οδηγούσε στα χαμηλότερα επίπεδα αυτών των «φονικών» κυττάρων, ενώ υψηλότερα επίπεδα είχαν κατά σειρά όσοι έκαναν Pfizer, Moderna και J&J. Γενικά, πάντως, μόνο το 60% έως 70% των εμβολιασθέντων είχαν τέτοια κύτταρα μετά από έξι μήνες.

Η νέα μελέτη, σύμφωνα με τους ερευνητές, επιβεβαιώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι κρατούν κάποια ανοσιακή απόκριση απέναντι στον κορονοϊό μετά από ένα εξάμηνο, άσχετα με το είδος του εμβολίου που έχουν κάνει. Ακόμη κι αν αυτή δεν προστατεύει από την απλή λοίμωξη, βοηθά να μειωθεί ο κίνδυνος βαριάς Covid-19.

«Ακόμη κι αν είναι δύσκολο να διατηρηθεί ένα υψηλό επίπεδο αντισωμάτων σε βάθος χρόνου, η παρουσία μίας σταθερής κυτταρικής ανοσίας δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να επανενεργοποιηθεί πολύ γρήγορα, μέσα σε λίγες ημέρες, αν υπάρξει μία λοίμωξη», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Αλεσάντρο Σέτε.