Ο κ. Φαναράς τόνισε ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικά νέα ποιοτικά στοιχεία, αλλά η πορεία των δεδομένων εμφανίζει μεταβολές κυρίως σε ποσοτικά μεγέθη, με βασικό χαρακτηριστικό την αύξηση των αρνητικών συναισθημάτων που συνεχώς διευρύνονται. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η τάση παρατηρείται εδώ και καιρό και αποτελεί τη βασική κατεύθυνση που εμφανίζουν τα στοιχεία των τελευταίων δημοσκοπήσεων.

«Είναι ένα κλίμα που πρωτίστως νομίζω δεν βοηθάει τη χώρα, δεν βοηθάει τη δημιουργία. Είναι ένα κλίμα το οποίο οδηγεί σε μια κοινωνική παθητικότητα, και αυτό δυσκολεύει τη δουλειά όλων και δυσκολεύει και τη δουλειά κυβέρνησης και δυσκολεύει και τη δουλειά του πολιτικού συστήματος συνολικά. Άρα, είναι ένα θεμελιώδες ζήτημα το πώς αισθάνεται η κοινωνία και ο καθένας προσωπικά αν είναι σε διάθεση να δημιουργήσει ή αν νιώθει ότι έχει προσδοκίες. Άρα, πρέπει να δίνουμε ξεχωριστή σημασία σε αυτό και να φροντίζουμε να υπάρχει ένα τέτοιο καλό κλίμα.

Εξάλλου, βλέπετε, οι χώρες στον κόσμο που προοδεύουν, τουλάχιστον με βάση τα δικά μας τα κριτήρια του δυτικού κόσμου, είναι εκείνες οι χώρες στις οποίες έχουμε υψηλούς δείκτες ικανοποίησης από τη ζωή, υψηλές προσδοκίες. Άρα είναι πολύ θεμελιώδη θέματα αυτά για μια κοινωνία για να μπορεί να δημιουργεί, να είναι συνεκτική και να προοδεύει» ανέφερε αρχικά ο κ. Φαναράς.

«Στους δείκτες οικονομικού κλίματος παρακολουθούμε, αν δει κανείς ποιες είναι οι πιο απαισιόδοξες κοινωνικές ομάδες για την οικονομία και την προοπτική της, είναι μακράν οι αγρότες. Και με όλη αυτή την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν προστεθεί νέα προβλήματα σε όλα αυτά που διαβάζουμε, στις πληρωμές, όλα αυτά. (…)

«Χρειάζονται λύσεις οι οποίες να είναι πιο δραστικές. Λύσεις οι οποίες να βάζουν μπροστά τη μηχανή της ανάπτυξης και της παραγωγής. Γιατί αυτή η ανάπτυξη και αυτή η παραγωγή και η θετική οικονομική πορεία τουλάχιστον στα δημοσιονομικά μεγέθη των τελευταίων ετών, στηρίζεται κυρίως από τη μια πλευρά βέβαια στην κατανάλωση, από την άλλη πλευρά όμως στην εισροή των πόρων των ευρωπαϊκών ταμείων. Αν εκεί λοιπόν ο ένας από τους δυο πυλώνες αρχίζει να έχει προβλήματα, δυσλειτουργίες, η επίπτωση θα είναι ευρύτερη. Δεν θα περιοριστεί μόνο στους αγρότες» συνέχισε ο κ. Φαναράς.

Η ανασφάλεια είναι ένα φαινόμενο ψυχολογικό, το οποίο έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, σημείωσε ο κ. Φαναράς και δεν είναι μόνο στην Ελλάδα, επισήμανε, γιατί σχετίζεται με τον σύγχρονο κόσμο, τις σύγχρονες απειλές και βέβαια και με τα καθημερινά προβλήματα.

«Το πολιτικό σύστημα, κατά τη γνώμη μου, και η κυβέρνηση ειδικότερα, αλλά και η αντιπολίτευση, έχουν δύο μεγάλα καθήκοντα. Το ένα είναι να πείσουν ότι αποτελούν μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος. Διότι δυστυχώς έχει δημιουργηθεί ένα αρνητικό κλίμα για την πολιτική και αντανακλάται στη χαμηλή πολιτική εμπιστοσύνη. Αφετέρου έχουν το καθήκον να προτείνουν ένα σχέδιο μεταρρυθμίσεων και αλλαγών που θα μπορεί να μας οδηγήσει στην επόμενη ημέρα. Δηλαδή υπάρχει η ανάγκη να πούμε πλέον “και τώρα τι”. Κάναμε όσα κάναμε, είχαμε λάθη, προβλήματα, επιτυχίες. Βρισκόμαστε λοιπόν σήμερα, εδώ και τώρα. Το θέμα μας είναι πώς προχωρούμε στην επόμενη ημέρα. Ποια είναι η πρόταση γύρω από την οποία μπορούν να συσπειρωθούν ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις και να δουλέψουν γι’ αυτήν.

Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, παρά τα όσα ακούγονται, εκεί που επικεντρώνεται η δημόσια συζήτηση και ιδιαίτερα η πολιτική συζήτηση, είναι σε μια ανταλλαγή κατηγοριών για όσα έγιναν, για όσα συνέβησαν και όχι για όσα πρέπει να συμβούν και για όσα πρέπει να σχεδιάσουμε.
Και αν ρωτήσει κανείς, θεωρείτε ότι όλο αυτό το περιβάλλον είναι ένα περιβάλλον που οδηγεί στη λύση ή αναπαράγει το πρόβλημα, οι απαντήσεις δυστυχώς είναι πλειοψηφικές ότι αναπαράγει το πρόβλημα. Άρα, πρέπει να το δούμε, λίγο εξ υπαρχής.

Δεν είναι τα πράγματα σε μια πορεία business as usual, συνεχίζουμε έτσι όπως είμαστε, μπορεί να μας φέρει κάπου. Χρειάζεται ένας επανασχεδιασμός. Εξάλλου, και όταν ρωτάμε αν αυτό που κυρίως χρειαζόμαστε είναι πολιτική αλλαγή ή πολιτική σταθερότητα, ένα ποσοστό πολύ μεγάλο, 60% και πάνω λέει “πολιτική αλλαγή”, χωρίς αυτό όμως να ταυτίζεται και -το σημειώνω και το υπογραμμίζω- με την έννοια της κυβερνητικής εναλλαγής.

Δηλαδή, όλοι αυτοί οι άνθρωποι δεν σημαίνει ότι θεωρούν ότι υπάρχει εκεί έξω κάποιο, κάπου, ένα σχήμα το οποίο να αντικαταστήσει τη σημερινή κυβέρνηση, τα πράγματα θα φτιάξουν. Το αντίθετο. Υπάρχει μια διασπορά απόψεων, μια διασπορά προτιμήσεων, μια μεγάλη ομάδα η οποία δεν ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στα κοινά, γιατί θεωρεί ότι δεν υπάρχουν πολιτικές λύσεις. Άρα, όλο αυτό δημιουργεί ένα πρόβλημα το οποίο δεν έχει τα χαρακτηριστικά που παλιά είχαμε στη μεταπολιτευτική Δημοκρατία. Δηλαδή δεν έχουμε εναλλακτικές μέσα στο ίδιο το πολιτικό σύστημα για να διαλέγουμε και να προχωράμε στην επόμενη ημέρα» συμπλήρωσε ο κ. Φαναράς.

Αυτή την απάντηση έδωσε ο Στράτος Φαναράς, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Metron Analysis, ερωτηθείς από τον Φώτη Παπούλια, στο Πρώτο Πρόγραμμα 91,6 και 105,8 και στην εκπομπή «Με τούτα και μ’ εκείνα», κατά πόσο το ναυάγιο της Πύλου μπορεί να επηρεάσει την ψήφο της 25^ης Ιουνίου.

«Δεν μπορώ να εικάσω, ειδικά μετά το προηγούμενο της τραγωδίας των Τεμπών όπου είδαμε ότι δημιουργήθηκε ένα έντονα απαισιόδοξο και οργισμένο κλίμα, το οποίο όμως μετά από μια, δυο εβδομάδες άρχισε να υποχωρεί. Επομένως καλύτερα θα ήταν να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα αυτή την εβδομάδα και να μην εικάσουμε» συμπλήρωσε.

Ως προς το ποιο εκτιμά ότι μπορεί να είναι το εκλογικό αποτέλεσμα στις εκλογές του Ιουνίου, ο κ. Φαναράς ανέφερε ότι θα έχει δύο όψεις.

«Η μία όψη θα είναι η σταθεροποίηση της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας για την επόμενη περίοδο και βέβαια από ότι φαίνεται και η αυτοδυναμία για τη συγκρότηση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για τη Νέα Δημοκρατία. Από την άλλη, η νέα Βουλή θα έλεγα ότι θα μοιάζει με ένα είδος εκκολαπτήριου για τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης και η επόμενη περίοδος δεν ξέρω αν θα είναι μακρά η όχι, αλλά σίγουρα θα χαρακτηριστεί από τις διεργασίες για την ανάδυση ενός νέου ισχυρού πόλου ο οποίος θα μπορεί να αποτελεί το αντίπαλο δέος για την κυβέρνηση. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι από δω και πέρα δε θα έχουμε αντίπαλο δέος για την κυβέρνηση. Αυτό θα είναι μια πρωτοφανή συνθήκη σε όλη τη μεταπολιτευτική ιστορία».

Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, μετά βεβαιότητας, όσο μπορεί κανείς να μιλάει με βεβαιότητες, σημείωσε καταλήγοντας ο κ. Φαναράς, δεν φαίνεται να υπάρχει το ενδεχόμενο για εκλογές τον Αύγουστο, καθώς είπε χαρακτηριστικά «η ΝΔ έχει μια απίστευτη σταθερότητα πάνω από το 40-41, κινείται εκεί μέσα στο ποσοστό δηλαδή που πήρε και δεν βλέπω πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό».

Ο Στράτος Φαναράς γράφει:

Περί “Πολυτεχνείου”
Δεν είμαι ιστορικός όμως η βιωματική μου σχέση, η σχέση ενός μαθητή με την εξέγερση του Πολυτεχνείου νομίζω πως μου επιτρέπει αλλά και μου επιβάλλει ως ένα βαθμό να μιλάω γι αυτό.
Η βασική μου θέση είναι ότι
είναι τελείως παρεμπίπτουσα η συζήτηση για το εάν το Πολυτεχνείο “έριξε τη χούντα” ή όχι, δεν είναι αυτό το μείζον.
Δεν το λέω αυτό για να αποφύγω το ερώτημα, ίσα-ίσα θα τοποθετηθώ και σε αυτό, αλλά τηρουμένων των αναλογιών είναι σαν να συζητάμε για το “Οχι” με κεντρικό ερώτημα εάν απέτρεψε την κατοχή της χώρας από τους Γερμανούς.
Δεν μετριέται έτσι το “Οχι”.
Δεν μετριέται έτσι το “Πολυτεχνείο”.
Για όσους έζησαν τα γεγονότα εκείνα, έστω και από μία απόσταση, το Πολυτεχνείο ήταν η ηχηρότερη δημόσια αντίσταση στο χουντικό καθεστώς και στην προσπάθεια μιας συγκαλυμένης “φιλελευθεροποίησης του” και βέβαια της διαιώνισης του μέσω αυτής της διαδικασίας. Ηταν η στιγμή που έσπασε ο ψίθυρος και έγινε δημόσιος λόγος και αντίσταση.
Εγινε “εδώ Πολυτεχνείο…εδώ Πολυτεχνείο…”…
Το “Πολυτεχνείο” το οποίο ακύρωσε αυτή τη διαδικασία αλλά και ανέτρεψε την ομάδα Παπαδοπουλου, ανέδειξε μεταξύ άλλων την αδυναμία του πολιτικού κόσμου εκείνης της εποχής να πάρει τη σκυτάλη από τους φοιτητές και τους μαθητές και αντί να επιταχύνει τη συνολική ανατροπή της χούντας, αφέθηκε στη σκλήρυνση της στάσης του καθεστώτος μέσω της ομάδας Ιωαννίδη που οδήγησε στο εθνικό έγκλημα του Κυπριακού και την τελική πτώση της.
Δεν είναι λοιπόν αυτό το κεντρικό ερώτημα γύρω από το Πολυτεχνείο όπως δεν ήταν και για το “Οχι”, άλλα είναι τα ερωτήματα και αυτά τα ερωτήματα πρέπει να απασχολούν και το σήμερα.
Ας παραθέσω μερικά από αυτά:

1. Είναι δύναμη για μια χώρα ο πολιτικός αυταρχισμός ή αιτία καταστροφής αφού οι αποφάσεις παίρνονται από λίγους και χωρίς καμιά κοινωνική συναίνεση και κανένα έλεγχο;
2. Πως μπορούν οι πολιτικές ηγεσίες να συλλαμβάνουν τα αιτήματα των καιρών, να επικοινωνούν με τις κοινωνικές πρωτοπορίες και να διαμορφώνουν την πολιτική ατζέντα;
3. Τι εγκυμονεί τα μεγαλύτερα αδιέξοδα στην ιστορική εξέλιξη; Η έλλειψη σχεδίου μιας εξέγερσης ή η ακινησία και η αφασία λόγω έλλειψης σχεδίου;
   Τέλος, ας πάψουμε να βάζουμε τα πάντα στην κρεατομηχανή των σκοπιμοτήτων. Ας βάλουμε ένα φραγμό στη χυδαιότητα του δημόσιου λόγου και στις παρακμιακές συγκρούσεις που φθείρουν διαρκώς τους δημοκρατικούς θεσμούς.
   Κι απ’ το “Πολυτεχνείο” ας κρατήσουμε ακριβώς αυτό: πήγε να κάνει τη δουλειά όλης της χώρας, όλης της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος που την άφησε χωρίς θωράκιση απέναντι στους συνταγματάρχες, και συγνώμη που δεν τα κατάφερε σε όλα…