Μετά τον υπουργό ‘Αμυνας Μπόρις Πιστόριους, ο οποίος έκανε λόγο για «αναμενόμενη» εξέλιξη και τόνισε την ανάγκη οι Ευρωπαίοι να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους, ο πρόεδρος της Επιτροπής ‘Αμυνας της Bundestag Τόμας Ρέβενκαμπ χαρακτήρισε την ανακοίνωση από τις ΗΠΑ ως «κλήση αφύπνισης», συνέστησε όμως ταυτόχρονα ψυχραιμία. Η πιθανή απόσυρση 5.000 στρατιωτών «δεν συνιστά λόγο πανικού», δήλωσε στη Rheinische Post, επέκρινε ωστόσο την «ασυντόνιστη» προσέγγιση του προέδρου των ΗΠΑ: «Μια εταιρική σχέση ασφαλείας δεν είναι εμπορική συμφωνία και το ΝΑΤΟ δεν είναι παζάρι. Επομένως, οι συνεχείς προκλήσεις του Αμερικανού προέδρου είναι απαράδεκτες», τόνισε.

Ο ειδικός για θέματα εξωτερικής πολιτικής από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) Γιούργκεν Χαρτ εκτίμησε ότι η στάση του Ντόναλντ Τραμπ οφείλεται στα δυσμενή για τον ίδιο αποτελέσματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων. «Ο Τραμπ βλέπει ότι χάνει έδαφος στις δημοσκοπήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η ανακοίνωση ωστόσο είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς υπονομεύει την αξιοπιστία του αφηγήματος περί αποτροπής, ότι δηλαδή οι ΗΠΑ θα υπερασπιστούν την Ευρώπη σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση», σημείωσε.

Από την αντιπολίτευση, η εκπρόσωπος των Πρασίνων για θέματα εξωτερικής πολιτικής Σάρα Νανί ζήτησε μια «συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση» και πρόσθεσε ότι θα ήταν απαραίτητο να καταδειχθεί «πού και πώς οι ΗΠΑ εξαρτώνται επίσης από ην Ευρώπη στην επιδίωξη των συμφερόντων τους». Η Νανί κατηγόρησε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς ότι «αμφιταλαντεύεται μεταξύ εγγύτητας και απόστασης από τον πρόεδρο Τραμπ».

Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς Σέρεν Πέλμαν τόνισε στην Welt am Sonntag ότι «οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που διεξάγονται από γερμανικό έδαφος είναι ασυμβίβαστες με την συνταγματική εντολή για ειρήνη και, επομένως, κάθε στρατιώτης που εγκαταλείπει τη Γερμανία είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση».

Από την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), ο συμπρόεδρος του κόμματος Τίνο Χρουπάλα, σε συνέντευξή του στο ARD, παρέπεμψε στο πρόγραμμα του κόμματός του, όπου κατοχυρώνεται η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. Αυτό που ανακοίνωσαν τώρα είναι το πρώτο βήμα, δήλωσε. «Η Γερμανία και η Ευρώπη πρέπει να είναι οι ίδιες σε θέση να αμυνθούν και επομένως πρέπει να εξοπλιστούν αναλόγως», πρόσθεσε. Από το ίδιο κόμμα, ο ειδικός σε θέματα αμυντικής πολιτικής Γιαν Νόλτε έκανε λόγο για ένα «περισσότερο συμβολικό βήμα που δεν αλλάζει την αποτρεπτική ικανότητα του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη».

Ανησυχία Ρεπουμπλικανών για το σχέδιο Τραμπ

Δύο κορυφαίοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές εξέφρασαν την ανησυχία τους για την απόφαση του Πενταγώνου να αποσύρει 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία.

Ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ από το Μισισιπή και ο βουλευτής Μάικ Ρότζερς από την Αλαμπάνα σε κοινή τους δήλωση το Σάββατο τόνισαν ότι «είμαστε πολύ ανήσυχοι για την απόφαση να αποσυρθεί μια αμερικανική ταξιαρχία από τη Γερμανία».

Πρόκειται για δύο μέλη του Κογκρέσου με βαρύνοντα ρόλο καθώς προεδρεύουν των επιτροπών ενόπλων δυνάμεων της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων, αντίστοιχα.

Επιπλέον, επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή στην παρουσία του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη πρέπει να εξεταστεί και να συντονιστεί με το Κογκρέσο και τους συμμάχους των ΗΠΑ.

Προσθέτουν ότι «αναμένουμε από το υπουργείο να συνεργαστεί με τις επιτροπές εποπτείας του τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες σχετικά με αυτή την απόφαση και τις επιπτώσεις της στην αποτρεπτική δύναμη των ΗΠΑ και τις διατλαντικές σχέσεις».

Και καταλήγουν τονίζοντας ότι, ακόμη και αν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, «η ανάπτυξη των δυνατοτήτων για την ανάληψη της συμβατικής αποτροπής θα απαιτήσει χρόνο, και η πρόωρη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη «ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει την αποτροπή και να στείλει λάθος μήνυμα στον Βλαντιμίρ Πούτιν».

Η απόσυρση των στρατιωτών αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους έξι έως 12 μήνες.

Την αρχή είχε κάνει ο Ντόναλντ Τραμπ που απείλησε με απόσυρση των στρατιωτών στις αρχές της εβδομάδα. Αφορμή του ήταν η δήλωση του καγκελαρίου Μερτς ότι οι Ιρανοί «ταπεινώνουν τις Ηνωμένες Πολιτείες» στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου αλλά και ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να διακρίνει τη στρατηγική εξόδου της Ουάσιγκτον.

ΚλείσιμοΜετά την ανακοίνωση του Τραμπ για την απόσυρση, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους σχολίασε ότι ήταν προβλέψιμο το ότι οι ΗΠΑ θα απέσυραν στρατεύματα από χώρες της Ευρώπη, «μεταξύ τους και της Γερμανίας».

Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ προσπάθησε να κρατήσει χαμηλά τους τόνους, με τη δήλωσή της ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία «συνεργάζεται με τις ΗΠΑ για να κατανοήσει τις λεπτομέρειες της απόφασής τους σχετικά με τη στρατιωτική παρουσία στη Γερμανία».

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο βίντεο, οι μαχητές των Ταξιαρχιών Qassam «παρέσυραν» τους ισραηλινούς στρατιώτες σε μια σήραγγα της Χαμάς, μέσα στην οποία τους είχαν στήσει ενέδρα. Οι μαχητές της Χαμάς υποστηρίζουν ότι ενεπλάκησαν σε μάχη από «μηδενική απόσταση» με τους ισραηλινούς στρατιώτες, όπως αναφέρουν διεθνή ΜΜΕ. Το περιστατικό φέρεται να συνέβη στο στρατόπεδο Jabalia στη βόρεια Γάζα.

Οι Ισραηλινοί στρατιώτες, των οποίων ο Αμπού Ομπέιντα δεν διευκρίνισε τον αριθμό, σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν.

Η οργάνωση δημοσίευσε επίσης ένα σύντομο βίντεο που φαινόταν να δείχνει έναν Ισραηλινό στρατιώτη να σύρεται από μαχητές της Χαμάς μέσα σε μια σήραγγα.

"كتـ.ـائب القسـ.ـام" تستدرج قوة إسرائيلية إلى أحد الأنفاق في مخيم جباليا وتشتبك معها من مسافة الصفر وتقتل وتصيب وتأسر جميع أفرادها#فيديو #حرب_غزة pic.twitter.com/DE7lImNTho

— الجزيرة فلسطين (@AJA_Palestine) May 25, 2024

Σε μια λιτή ανακοίνωσή τους οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ, λίγη ώρα μετά τη δημοσιοποίηση του μηνύματος της Χαμάς, τονίζουν ότι «δεν υπήρξε περιστατικό απαγωγής στρατιώτη».

Η άσκηση είναι η μεγαλύτερης κλίμακας που έχει κάνει ποτέ το ΝΑΤΟ, όπως επιβεβαίωσε ο φινλανδικός στρατός. Συνολικά η δύναμη του ΝΑΤΟ θα αποτελείται από στρατιώτες 13 χωρών στους οποίους προστίθενται και άλλες 4.000 στρατιώτες της Φινλανδίας. Η Φινλανδία, η οποία μοιράζεται σύνορα 1.340 χιλιομέτρων με τη Ρωσία, εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ τον Απρίλιο του 2023. Τώρα όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν εγκρίνει την ένταξη της και η γειτονική Σουηδία ολοκληρώνει τις διαδικασίες για να ενταχθεί στη στρατιωτική συμμαχία ως το 32ο μέλος της, πιθανότατα εντός του Μαρτίου.

• Την ίδια ώρα ο αντιπρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ σε ανάρτησή του στο Telegram αναφέρει ότι «η Γερμανία ετοιμάζεται για πόλεμο με τη Ρωσία». 

Η δήλωση του Μεντβέντεφ έγινε μετά τη δημοσιοποίηση που έγινε στην Ρωσία, ηχητικών αποσπασμάτων από μία συνάντηση Γερμανών υψηλόβαθμων στρατιωτικών.  Το Βερολίνο παραδέχτηκε την υποκλοπή ηχητικού υλικού από τους Ρώσους σε στρατιωτική συνάντηση όπου Γερμανοί αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας (Luftwaffe) συζήτησαν την παροχή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς κρουζ Taurus στην Ουκρανία και πιθανούς στόχους.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας κάνει λόγο για «κίνδυνο υποκίνησης πολέμων» από τη γερμανική στρατιωτική ηγεσία. «Oι προσπάθειες να παρουσιαστεί η συνομιλία των αξιωματικών της Bundeswehr ως «παιχνίδι ρουκετών και τανκς» είναι ένα κακόβουλο ψέμα.

Κανείς δεν γνωρίζει εάν η πολιτική ηγεσία και προσωπικά ο καγκελάριος γνωρίζουν. Αλλά ακόμα κι αν δεν γνωρίζουν και δεν έχουν διατάξει κάτι τέτοιο, η ιστορία γνωρίζει πολλά παραδείγματα όταν ο στρατός είναι σε θέση να λαμβάνει αποφάσεις για πολιτικούς επικεφαλής σχετικά με την έναρξη των πολέμων ή να τους υποκινεί.

Θα έρθουν στο Σολτς και θα πουν: «Κύριε (Ράιχ) Καγκελάριε, ένας πύραυλος καταρρίφθηκε στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον τύπο και την τροχιά του, πετούσε στο Βερολίνο». Τι θα απαντήσει ο Σολτς ε;», ενώ ο πρώην πρόεδρος κατέληξε λέγοντας «Καθαρό σαν την μέρα».

Σημειώνεται ότι ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε την Κυριακή, ότι η Ρωσία διεξάγει έναν «πόλεμο πληροφοριών» με στόχο την πρόκληση διαιρέσεων στο εσωτερικό της Γερμανίας.

Παράλληλα στην ανάλυση του Ινστιτούτου ΕΝΑ αναφέρεται ότι στον πόλεμο της Ουκρανίας με τα δεδομένα ως έχουν σήμερα, το ενδεχόμενο μιας ρωσικής στρατιωτικής ήττας απομακρύνεται, ενώ η επίφοβη ρωσική στρατιωτική μηχανή μάλλον δείχνει να ενισχύεται. Συνεπώς, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντικρίζουν το ενδεχόμενο να χρειαστεί να αποκρούσουν οι ίδιες την (υπαρκτή ή ιδεατή) στρατιωτική απειλή της Μόσχας, και όχι δι’ αντιπροσώπων. Μάλιστα, έχουν ήδη δημοσιευθεί κάποια σενάρια ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσα στα επόμενα τρία έως επτά έτη.

Και συνεχίζει: “Η εποχή μετά την πανδημία, όταν η ΕΕ είχε την «πολυτέλεια» να δώσει προτεραιότητα στην πράσινη οικονομία, στους κλιματικούς στόχους, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στην ψηφιακή μετάβαση έχει αντικατασταθεί με την καλλιέργεια ενός πολεμικού συναγερμού: πλέον η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τις αρχές και τις αξίες της εναντίον της ρωσικής απειλής, που παραγκώνισε με εντυπωσιακή ευκολία την απειλή της κλιματικής κρίσης. Τώρα όλα έχουν να κάνουν με την αντιμετώπιση των επόμενων στρατιωτικών συγκρούσεων που παρουσιάζονται ως σχεδόν βέβαιες μετά από μια ουκρανική ήττα, που δείχνει να έχει προεξοφληθεί. Θα έλεγε κανείς ότι ο Κόκκινος Στρατός είναι ήδη έξω από τις πύλες του Βερολίνου”.

Και προσθέτει: “Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνδύασε την υποψηφιότητά της για μια δεύτερη θητεία στη θέση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια πρώτη παρουσίαση ενός πακέτου προτάσεων για τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών εξοπλιστικών προγραμμάτων και για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης θέσης Επιτρόπου με το σχετικό χαρτοφυλάκιο.

Στον πυρήνα του πακέτου θα βρίσκεται ένα Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Σχέδιο Άμυνας (EDIP) που θα αντικαταστήσει –μετά τη λήξη τους το 2025– τόσο την Πράξη για την Υποστήριξη της Παραγωγής Πυρομαχικών (ASAP) όσο και την Πράξη για την Ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανίας μέσω Κοινών Προμηθειών (EDIRPA) και θα χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας. Προβλέπεται, επίσης, η δημιουργία ενός νέου Ταμείου για την επιτάχυνση του μετασχηματισμού της αμυντική αλυσίδας εφοδιασμού (FAST), καθώς και η δημιουργία μιας υψηλού επιπέδου ευρωπαϊκής ομάδας της αμυντικής βιομηχανίας, η οποία – υποτίθεται– θα συμβάλει στο συντονισμό των αμυντικών προμηθειών και του προγραμματισμού, εντοπίζοντας εξοπλιστικά προγράμματα κοινού ενδιαφέροντος για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Ενδεικτικά: ολοκληρωμένα ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας και αντιβαλλιστικής-αντιπυραυλικής προστασίας, drones, δυνατότητες κυβερνοασφάλειας και κυβερνοάμυνας, διαστημικές εφαρμογές και στρατιωτικοί δορυφόροι και ούτω καθεξής.

Όσο για τη χρηματοδότηση (ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων) που θα χρειαστούν όλα τα ανωτέρω, μια ιδέα που συζητείται είναι οι χώρες της ΕΕ να αντλήσουν από κοινού χρήματα από τις διεθνείς χρηματαγορές διά της έκδοσης αμυντικών ευρωομολόγων, ακολουθώντας το μοντέλο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης Next Generation EU. Από τη στιγμή που το σχετικό ταμπού έσπασε όταν η ΕΕ χρηματοδότησε πολλαπλές τέτοιες πρωτοβουλίες για να βοηθήσει τις εθνικές οικονομίες μετά την πανδημία να ανακάμψουν, η επίκληση μιας μείζονος γεωπολιτικής απειλής για την Ευρώπη θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο επόμενος καταλύτης για την έκδοση κοινού χρέους –κάτι που ασφαλώς θα ήταν αδιανόητο για την ενίσχυση, ενδεικτικά, του κοινωνικού κράτους ή των δημόσιων συστημάτων υγείας, για τα οποία ισχύει απαρέγκλιτα ο σιδηρούς κανόνας της λιτότητας.

Είναι προφανές ότι πολλές από τις παραπάνω προτάσεις θα αντιμετωπίσουν ασυμφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών, κυρίως όμως αντιδράσεις από τις ήδη αγανακτισμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες, οι οποίες –παρά τις φιλότιμες προσπάθειες διαφόρων opinion makers– δεν δείχνουν ιδιαίτερα τρομοκρατημένες, ούτε έχουν πειστεί ότι τα ρωσικά τανκς θα παρελάσουν σύντομα στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων. Πολλώ δε μάλλον, δεν είναι διατεθειμένες να ανεχθούν περαιτέρω καθίζηση του βιοτικού τους επιπέδου, ενώ εξοργίζονται από την ευκολία με την οποία οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, σε αυτή την εποχή γενικευμένης παρακμής, βρίσκουν κονδύλια και ευφάνταστους τρόπους χρηματοδότησης πολεμικών εξοπλισμών, αλλά για τις κοινωνικές ανάγκες και για την πρόοδο των ευρωπαϊκών λαών «ξύνουν το βαρέλι» και χρήματα δεν βρίσκουν, για κάποιον μυστηριώδη λόγο.

Εξίσου προφανές είναι ότι δεν πρόκειται για τη δημιουργία ενός «ευρωστρατού», αλλά για ένα σχέδιο συντονισμού και επιδότησης των ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών, με σκοπό οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προμηθεύονται από κοινού περισσότερο στρατιωτικό εξοπλισμό ευρωπαϊκής προέλευσης και να είναι πιο αποτελεσματικές οι σχετικές δαπάνες. Η άμυνα παραμένει υπό την κυριαρχία των κρατών-μελών. Γι’ αυτό, άλλωστε, τις λεπτομέρειες του προγράμματος θα παρουσιάσει –πιθανότατα στις 5 Μαρτίου– ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν.

Θεωρητικά, ο στόχος της εν λόγω στρατηγικής είναι ο εξευρωπαϊσμός των εφοδιαστικών αλυσίδων στον τομέα των αμυντικών εξοπλισμών, καθώς και η δημιουργία μιας στιβαρής ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης για την άμυνα. Πράγμα που ακούγεται σαν μια θεμιτή φιλοδοξία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η πράσινη οικονομία και η ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση είναι τομείς που, καταπώς φαίνεται, δεν επαρκούν ώστε να ανακόψουν την πορεία αποβιομηχανοποίησης και να αντιστρέψουν την παρακμή της άλλοτε κραταιάς ευρωπαϊκής βαριάς βιομηχανίας.

Ωστόσο, εδώ ακριβώς εντοπίζεται το πρώτο μεγάλο πρόβλημα: προκειμένου να στραφεί η βιομηχανική υποδομή στην παραγωγή αμυντικού υλικού, με άλλα λόγια στη δημιουργία μιας πολεμικής οικονομίας κλίμακας, πρέπει να υφίσταται εξ αρχής. Η Ρωσία ήταν σε θέση να δημιουργήσει μια τέτοια πολεμική οικονομία –παρακάμπτοντας, μάλιστα, τις δυτικές κυρώσεις– διότι είχε κληρονομήσει εν πολλοίς ανέγγιχτη την τεράστια βαριά βιομηχανία της ΕΣΣΔ. Το ίδιο μπορούν να κάνουν και οι ΗΠΑ. Όμως η Ευρώπη, μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες συστηματικής βιομηχανικής απίσχνανσης στο όνομα του νεοφιλελεύθερου outsourcing, θα δυσκολευτεί πολύ να αναπτύξει τους ρυθμούς μαζικής παραγωγής πολεμικού υλικού που απαιτεί ένας υψηλής έντασης βιομηχανικός πόλεμος, όπως αυτός της Ουκρανίας. Επομένως, παρά τον διακηρυγμένο στόχο έως και 50% των αμυντικών προμηθειών να είναι made in Europe έως το 2035, πιθανότερο είναι το μεγαλύτερο μέρος των αυξημένων αμυντικών δαπανών των Ευρωπαίων να συνεχίσει να καταλήγει στις μεγάλες αμερικανικές εταιρίες – κάτι που ο Ντ. Τραμπ γνωρίζει πολύ καλά, παρεμπιπτόντως, όταν καλεί τους Ευρωπαίους συμμάχους «να πληρώσουν για την ασφάλειά τους».

Κι έτσι έρχεται κανείς στο δεύτερο πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι, σε καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, αδυνατούν να αναπληρώσουν το αχανές κενό που θα άφηνε πίσω της μια έστω και μερική αυτοκρατορική αναδίπλωση των ΗΠΑ από την Ευρώπη. Εξάλλου, ακόμα και μια τέτοια αναδίπλωση σε καμία περίπτωση δεν θα συνεπαγόταν και προθυμία του υπερατλαντικού επικυρίαρχου να επιτρέψει την ανάδυση μιας όντως αυτόνομης (από τον ίδιο) ευρωπαϊκής δύναμης. Άρα, οποιαδήποτε συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα διεξάγεται –και θα συνεχίσει να διεξάγεται– αυστηρά εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ και σε αδιάρρηκτη σχέση με το ΝΑΤΟ, το οποίο είναι ένα πολιτικό και διπλωματικό όργανο υπό τον αδιαμφισβήτητο έλεγχο των ΗΠΑ, κάτι που δεν πρόκειται να αλλάξει, ακόμα και με τον Ντ. Τραμπ στην εξουσία. Άλλωστε, το ΝΑΤΟ παρέχει ήδη ένα πολύπλοκο δίκτυο επιχειρησιακών στρατηγείων και καλά εκπαιδευμένων-εξοπλισμένων πολυεθνικών στρατιωτικών μονάδων, που θα ήταν αδύνατο (και άσκοπο, ακόμα και αν ήταν δυνατό) να αντιγραφούν σε επίπεδο ΕΕ. Χωρίς να ληφθεί καν υπόψη ότι κάτι τέτοιο θα απέκλειε μερικά από τα σημαντικότερα κράτη-μέλη της συμμαχίας (πλην των ίδιων των ΗΠΑ), δηλαδή τη Βρετανία, τον Καναδά, τη Νορβηγία (και την Τουρκία).

Κατά συνέπεια, μια αμιγώς ευρωπαϊκή άμυνα απλά δεν είναι ένα υπαρκτό σενάριο. Πιθανότερο είναι να κληθούν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να καλύψουν τα όποια επιχειρησιακά κενά θα αφήσει πίσω της μια αμερικανική απαγκίστρωση, διατηρώντας όμως άθικτες τις δομές της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και τον κυρίαρχο λόγο των ΗΠΑ σε αυτές. Δηλαδή, γίνεται λόγος για ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα της Συμμαχίας, για μεγαλύτερη συνεισφορά των Ευρωπαίων σε υλικό, μονάδες και εξοπλισμό –με αντίστοιχη μείωση από την αμερικανική πλευρά–, αλλά πάντα εξυπηρετώντας τα στρατηγικά σχέδια και τις προτεραιότητες του ΝΑΤΟ (δηλαδή των ΗΠΑ). Έτσι, ο φαινομενικός «εξευρωπαϊσμός» του ΝΑΤΟ δύναται να διαβαστεί και αντιστρόφως: ως η «νατοποίηση» της Ευρώπης και αντί η ΕΕ, να ανεξαρτητοποιείται, μετεξελίσσεται ταχύτατα σε κάτι που μοιάζει υπερβολικά με τον πολιτικό βραχίονα του ΝΑΤΟ.

«Oι δυνάμεις μας επιχειρούν σύμφωνα με τις αξίες και το πνεύμα του ισραηλινού στρατού», ισχυρίζονται.

Δείτε το βίντεο:

Footage showing an Israeli soldier vandalizing a toy shop in the Jabalia Refugee Camp north of Gaza City, has spread across social media platforms. pic.twitter.com/j8sQmzDHMs

— Palestine Highlights (@PalHighlight) December 11, 2023

Την ίδια ώρα, η πίεση να τερματιστεί ο πόλεμος αυξάνεται με την επίσημη τακτική των Ισραηλινών, να βομβαρδίζουν αδιακρίτως τη Γάζα, με αποτέλεσμα τα νοσοκομεία να γεμίζουν νεκρούς και τραυματίες και οι άστεγοι να ζουν τρομοκρατημένοι και αντιμέτωποι με τεράστια ανθρωπιστική κρίση.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, στον ΟΗΕ, κράτη άλλαξαν στάση και με ακόμη μεγαλύτερη πλειοψηφία η Γενική Συνέλευση ζήτησε κατάπαυση του πυρός. Ο ισραηλινός πρέσβης τους είπε να πάρουν τηλέφωνο τον αρχηγό της Χαμάς.

Ο Νετανιάχου αναφέρθηκε επίσης στην κατάσταση στον ισραηλινό βορρά, προσθέτοντας: «Υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν ότι μπορούν να επεκτείνουν τις επιθέσεις εναντίον των δυνάμεών μας και εναντίον αμάχων – αυτό είναι παιχνίδι με τη φωτιά. Η φωτιά θα απαντηθεί με πολύ ισχυρότερη φωτιά. Ας μην μας δοκιμάσουν».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εννοούσε προφανώς τη Χεζμπολάχ, ωστόσο δεν τη κατονόμασε.

Δείτε βίντεο και φωτογραφίες:

בגדס״ר הבדואי, עם המפקד נאדר ולוחמים עזי נפש.

מפקדים, יהודים ובדואים, עומדים שכם אל שכם. נלחמו בגבורה ונלחמים עכשיו בגבורה. שומרים על המדינה שלנו בצורה נפלאה ושותפות מדהימה.

אני מצדיע לכם וסומך עליכם. אתם העתיד של כולנו – עד לניצחון.

(צילום: קובי גדעון, לע״מ) pic.twitter.com/stcPCtN3pE

— Benjamin Netanyahu – בנימין נתניהו (@netanyahu) November 13, 2023

Βίντεο από την επίσκεψη Νετανιάχου ανάρτησε και η Μοσάντ:

⚠️ Netanyahu in the Bedouin Patrol Battalion: You are all imbued with the same goal – we are going to win. There are no breaks here, there are no half things here. It's not an 'operation', it's not a 'round'. Here we go to total victory.

We also have exchanges of fire in the… pic.twitter.com/j4r9awBERJ

— Mossad Commentary (@MOSSADil) November 13, 2023

Εκεί, επιχείρησε να τους ενθαρρύνει και να τους προετοιμάσει για πιθανή εισβολή στη Γάζα, την οποία προετοιμάζουν εδώ και μέρες οι Ισραηλινοί σαν αντίποινα στη σφαγή της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.

«Θα νικήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις» είπε ο Νετανιάχου και πρόσθεσε: «Ολόκληρο το έθνος του Ισραήλ στέκεται πίσω σας. Θα συνεχίσουμε να πολεμάμε σαν λιοντάρια και θα δώσουμε βαρύ πλήγμα στους εχθρούς μας, ώστε να πετύχουμε την τελική νίκη». Μάλιστα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέβασε και σχετικό βίντεο στο Twitter, το οποίο συνοδεύει με τη φράση: «Μαζί με τους μαχητές. Όλα έτοιμα».

עם הלוחמים. מוכנים. pic.twitter.com/mVjwEFQXgC

— Benjamin Netanyahu – בנימין נתניהו (@netanyahu) October 19, 2023

Η σύγκριση με παλιότερους πολέμους

Οι απώλειες αυτές είναι τρεις φορές μεγαλύτερες, από τις απώλειες του σοβιετικού στρατού κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Αφγανιστάν που διήρκεσε 10 χρόνια και εννέα φορές μεγαλύτερες από τις απώλειες του ρωσικού στρατού κατά τη διάρκεια του πρώτου πολέμου στην Τσετσενία 1994-1996, επισημαίνουν οι δημοσιογράφοι που έκαναν την έρευνα.

Οι δημοσιογράφοι μαζί με τον ερευνητή της πλεονάζουσας θνησιμότητας Ντμίτρι Κόμπακ, ανέλυσαν το μητρώο κληρονομικών υποθέσεων και τα στατιστικά στοιχεία της Ρωσικής Στατιστικής Υπηρεσίας (Rostat), τα οποία έδειξαν απότομη άνοδο του αριθμού των θανόντων ανδρών νεαρής ηλικίας από το 2022.

Η πλεονάζουσα «στρατιωτική» θνησιμότητα το 2022 ήταν 24.000 άτομα σύμφωνα με μια μέθοδο υπολογισμού και 25.000 σύμφωνα με μία δεύτερη μέθοδο υπολογισμού, αναφέρεται στην έρευνα.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο στις 27 Μαΐου του 2023 ( δηλαδή πριν την έναρξη της ουκρανικής αντεπίθεσης) ο συνολικός αριθμός των Ρώσων στρατιωτικών που σκοτώθηκαν έφθασε τις 47.000, ισχυρίζονται οι δημοσιογράφοι που έκαναν την έρευνα.

Λαμβάνοντας υπόψιν τους βαριά τραυματίες στρατιωτικούς, τους απολυθέντες από τον στρατό, ο συνολικός αριθμός μπορεί να φθάσει τουλάχιστον τα 125.000 άτομα. Στον υπολογισμό συμπεριλαμβάνονται εν μέρει οι αγνοούμενοι, αλλά δεν υπολογίζονται οι Ρώσοι που είναι σε αιχμαλωσία. 

Πόσο μεγαλύτερες μπορεί να είναι οι απώλειες

Η ρωσική υπηρεσία του BBC και ο ιστότοπος Mediazona κάνουν την δική τους καταγραφή για τις ρωσικές απώλειες. Σύμφωνα με την τελευταία τους καταγραφή στις 7 Ιουλίου του 2023 είχαν ταυτοποιηθεί τα ονόματα 27.400 Ρώσων στρατιωτικών που σκοτώθηκαν στην Ουκρανία. Ο πραγματικός αριθμός των απωλειών είναι πιθανότατα δύο φορές μεγαλύτερος. Οι δημοσιογράφοι εκτιμούν ότι οι ανεπανόρθωτες απώλειες της Ρωσίας, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και όσους έχουν τεθεί εκτός μάχης λόγω βαρύτατων τραυματισμών, μπορεί να φθάνουν τους 247.000 ανθρώπους.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ερωτηθείς σήμερα για την έρευνα, αρνήθηκε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο.

«Σταματήσαμε να παρακολουθούμε το μέσο Meduza, γι’ αυτό δεν γνωρίζουμε για ποιο θέμα γίνεται λόγος» δήλωσε ο Πεσκόφ κατά την διάρκεια της ενημέρωσης του Τύπου. Στο διευκρινιστικό ερώτημα, αν το Κρεμλίνο θεωρεί ότι η εκτίμηση αυτή για τις απώλειες ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ο Πεσκόφ απάντησε ως εξής: «Αριθμούς για τις απώλειες δίνει το υπουργείο Άμυνας και είναι οι μόνοι που έχουν τέτοια αρμοδιότητα».

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν δημοσιεύει επίσης στοιχεία για τις απώλειες στον πόλεμο στην Ουκρανία. Τελευταία φορά που οι αρχές της Ρωσίας έδωσαν στη δημοσιότητα τον συνολικό αριθμό των 5.937 στρατιωτικών που σκοτώθηκαν στην Ουκρανία ήταν τον Σεπτέμβριο του 2022.

Τον Ιούνιο του 2023 ο υπουργός Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σοϊγκού ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της ουκρανικής αντεπίθεσης ο ρωσικός στρατός έχασε 71 στρατιωτικούς και είχε επίσης και 210 τραυματίες.

Η Ουκρανία επίσης δεν αποκαλύπτει τις δικές της απώλειες στον πόλεμο. Την άνοιξη με βάση τα έγγραφα του Πενταγώνου που είδαν το φως της δημοσιότητας έγινε γνωστό ότι η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών του στρατού εκτιμούσε ότι οι απώλειες του ουκρανικού στρατού έφθαναν τους 15.500-17.500 νεκρούς και τους 109.000-113.000 τραυματίες.

UPDATE: Exchange of fire across Israel-Egypt border continue, Israeli army says

Clashes follow 'security incident' which left two Israelis wounded
🔗: https://t.co/BC4P3ghRoj pic.twitter.com/8qrrivWTfl

— Middle East Eye (@MiddleEastEye) June 3, 2023

Ο ισραηλινός ειδησεογραφικός ιστότοπος ynet έκανε λόγο για «σοβαρό επεισόδιο ασφαλείας στα σύνορα με την Αίγυπτο». Ο ισραηλινός στρατός είχε αρχικά αρνηθεί να επιβεβαιώσει αυτούς τους θανάτους, στους οποίους είχαν αναφερθεί ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, επειδή δεν είχαν ακόμη ενημερωθεί οι οικογένειες.

Transferring the Zionist regime's wounded soldiers in the conflict on Egyptian border https://t.co/lydsHpzdeB pic.twitter.com/Af7curpo3L

— Middle East News (@Draganov313) June 3, 2023

Λίγη ώρα αργότερα, οι Ισραηλινές Δυνάμεις ανέφεραν νέο περιστατικό με ανταλλαγή πυροβολισμών, που είχε σαν συνέπεια να σκοτωθεί κι ένας τρίτος στρατιώτης από πυρά ενός αστυνομικού, που πέρασε τα σύνορα του Ισραήλ από την Αίγυπτο. Ο αστυνομικός εξουδετερώθηκε στη συνέχεια από τους Ισραηλινούς στην έρημο Νεγκέβ, όπως ανακοίνωσε ο στρατός: «Στη διάρκεια σύγκρουσης με έναν επιτιθέμενο σε ισραηλινό έδαφος (…) οι στρατιώτες απάντησαν με πραγματικά πυρά και τον εξουδετέρωσαν». 

Η Αίγυπτος ήταν η πρώτη Αραβική χώρα που υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ το 1979. Εντούτοις στα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών δραστηριοποιούνται λαθρέμποροι ναρκωτικών και τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί ανταλλαγές πυρών ανάμεσα σε λαθρεμπόρους και ισραηλινούς στρατιώτες που σταθμεύουν κατά μήκος των συνόρων.

Όπως προκύπτει από τους φακέλους της εισαγγελίας στην Ουκρανία τους οποίους έχει δει το πρακτορείο Reuters, τα περιστατικά συγκαταλέγονται σε μια σειράς σεξουαλικών εγκλημάτων που διέπραξαν Ρώσοι στρατιώτες της 15ης μηχανοκίνητης ταξιαρχίας τυφεκιοφόρων σε τέσσερα σπίτια της περιοχής Μπρόβαρι κοντά στην πρωτεύουσα Κίεβο τον Μάρτιο του 2022.

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters να σχολιάσει το θέμα. Οι αριθμοί τηλεφώνου της ταξιαρχίας ήταν εκτός λειτουργίας. Δύο αξιωματούχοι του Φρουραρχείου της πόλης Σαμάρα, στο οποίο ανήκει η ταξιαρχία, δήλωσαν ότι δεν ήταν σε θέση να δώσουν στοιχεία επικοινωνίας για τη μονάδα όταν επικοινώνησε το Reuters, με τον έναν να λέει ότι είναι απόρρητα.

Κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης προσπάθειας της Μόσχας να καταλάβει το Κίεβο μετά την εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου, οι στρατιώτες μπήκαν στο Μπρόβαρι λίγες ημέρες αργότερα, λεηλατώντας και χρησιμοποιώντας τη σεξουαλική βία ως σκόπιμη τακτική για να τρομοκρατήσουν τον πληθυσμό, δήλωσαν οι Ουκρανοί εισαγγελείς.

«Επέλεγαν εκ των προτέρων τις γυναίκες, συντόνισαν τις ενέργειές τους και τους ρόλους τους», δήλωσαν οι εισαγγελείς, τα έγγραφα των οποίων για το 2022 βασίστηκαν σε συνεντεύξεις με μάρτυρες και επιζώντες.

Οι περισσότερες από τις φερόμενες θηριωδίες έλαβαν χώρα στις 13 Μαρτίου, όταν οι στρατιώτες «εισέβαλαν στην αυλή του σπιτιού που ζούσε η νέα οικογένεια», ισχυρίζονται οι εισαγγελείς.

Ο πατέρας ξυλοκοπήθηκε με ένα μεταλλικό δοχείο και στη συνέχεια αναγκάστηκε να γονατίσει ενώ η σύζυγός του βιαζόταν ομαδικά. Ένας από τους στρατιώτες είπε στο τετράχρονο κορίτσι ότι «θα την κάνει γυναίκα» πριν το κακοποιήσουν, όπως αναφέρουν τα έγγραφα.

Η οικογένεια επέζησε, αν και οι εισαγγελείς δήλωσαν ότι ερευνούν πρόσθετα εγκλήματα στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών κατά την ίδια περίοδο.

Οι στρατιώτες ήταν και οι δύο ελεύθεροι σκοπευτές, ηλικίας 32 και 28 ετών, ανέφεραν οι φάκελοι, προσθέτοντας ότι ο πρώτος πέθανε, ενώ ο νεότερος, που λέγεται Γιεβγκένι Τσερνοκνίζνιι, επέστρεψε στη Ρωσία.

Όταν το Reuters ζήτησε την ταυτότητα και των δύο στρατιωτών, οι εισαγγελείς έδωσαν μόνο το όνομα του νεότερου άνδρα. Όταν το Reuters κάλεσε έναν αριθμό που υπήρχε στις διαδικτυακές βάσεις δεδομένων με το όνομα αυτό, ένα άτομο που έλεγε ότι ήταν ο αδελφός του Τσέρνοκνίζνιι δήλωσε ότι είχε πεθάνει.

«Πέθανε. Δεν υπάρχει περίπτωση να τον βρείτε», είπε ο άνδρας κλαίγοντας. «Αυτό είναι το μόνο που μπορώ να πω».

Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει από ανεξάρτητες πηγές τον ισχυρισμό του άνδρα.

Η κυβέρνηση του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία λέει ότι πολεμά τους υποστηριζόμενους από τη Δύση «νεοναζί» στην Ουκρανία, έχει επανειλημμένα αρνηθεί τους ισχυρισμούς για φρικαλεότητες. Έχει επίσης αρνηθεί ότι οι Ρώσοι στρατιωτικοί διοικητές γνωρίζουν περιστατικά σεξουαλική βία που ασκούν οι στρατιώτες τους.

Αυξάνονται οι κατηγορίες 

Οι δύο στρατιώτες ήταν μεταξύ έξι υπόπτων που κατηγορούνται για τις επιθέσεις στο Μπρόβαρι, οι οποίες σύμφωνα με τους εισαγγελείς περιλαμβάνονται στις υποθέσεις για τις οποίες είναι σε εξέλιξη οι εντατικότερες έρευνες σεξουαλικής κακοποίησης από την έναρξη της εισβολής.

Μετά τη φερόμενη επίθεση κατά του κοριτσιού και των γονιών του, οι στρατιώτες μπήκαν στο διπλανό σπίτι όπου διέμενε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι, χτύπησαν και τους δύο, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, βιάζοντας επίσης μια 41χρονη έγκυο και ένα 17χρονο κορίτσι.

Σε μια άλλη τοποθεσία όπου ζούσαν πολλές οικογένειες, οι στρατιώτες ανάγκασαν όλα τα μέλη των οικογενειών να μπουν στην κουζίνα και βίασαν ομαδικά ένα 15χρονο κορίτσι και τη μητέρα της, ανέφεραν οι εισαγγελείς.

Όλα τα θύματα επέζησαν, δήλωσαν οι εισαγγελείς, και λαμβάνουν ψυχολογική και ιατρική βοήθεια.

Η προδικαστική έρευνα είναι σε εξέλιξη για τον πιθανό ρόλο που διαδραμάτισαν οι ανώτεροι αξιωματούχοι στις επιθέσεις στο Μπρόβαρι, ανέφεραν οι εισαγγελείς, σε μια υπόθεση που έρχεται να προστεθεί στις αυξανόμενες κατηγορίες για συστηματικές σεξουαλικές κακοποιήσεις στις οποίες προέβησαν Ρώσοι στρατιώτες.

Το γραφείο του Γενικού εισαγγελέα της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι ερευνά περισσότερες από 71.000 αναφορές για εγκλήματα πολέμου που έλαβε από τότε που η Ρωσία έστειλε δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στην Ουκρανία.

Οι Ουκρανοί εισαγγελείς γνωρίζουν ότι οι πιθανότητες να βρεθούν και να καταδικαστούν οι ύποπτοι είναι μικρές και οι περισσότερες δίκες θα διεξαχθούν ερήμην τους, αλλά υπάρχουν επίσης και οι διεθνείς προσπάθειες να καταδικαστούν τα εγκλήματα πολέμου, όπως και από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Ενώ οι ύποπτοι είναι απίθανο να παραδοθούν από τη Μόσχα, όποιος καταδικαστεί ερήμην, μπορεί να μπει σε διεθνείς καταλόγους παρακολούθησης, γεγονός που θα δυσχεράνει τα ταξίδια τους.

Η Ρωσία έχει επίσης κατηγορήσει τις ουκρανικές δυνάμεις για εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης 10 αιχμαλώτων πολέμου.

Μια αποστολή του ΟΗΕ για την παρακολούθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ουκρανία δήλωσε ότι οι περισσότερες από τις δεκάδες κατηγορίες για σεξουαλική βία υποδεικνύουν τον ρωσικό στρατό.

Μέχρι στιγμής, οι ουκρανοί εισαγγελείς έχουν καταδικάσει 26 Ρώσους για εγκλήματα πολέμου μεταξύ αυτών κάποιοι αιχμάλωτοι πολέμου, κάποιους ερήμην – εκ των οποίων ο ένας για βιασμό.

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ

Μάλιστα, το ΓΕΕΘΑ, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Ριζοσπάση, έχει ήδη καταρτίσει σχέδιο με τις τοποθεσίες που θα φιλοξενηθούν οι Ουκρανοί επίλεκτοι εντός της ελληνικής επικράτειας.

Οι τοποθεσίες είναι τρεις και είναι οι εξής:

• Στο Κέντρο Εκπαίδευσης Ειδικών Δυνάμεων (ΚΕΕΔ) στη Νέα Πέραμο Αττικής. Βασικό επιχείρημα για το εν λόγω κέντρο είναι το Πεδίο Βολής «Κανδηλίου», το οποίο ανακαινίστηκε πέρυσι, ώστε να προσομοιάζει σε αστικό και ημιαστικό περιβάλλον και εστιάζει στην εφαρμογή τεχνικών και τακτικών μάχης μικρών κλιμακίων.
• Στο Κέντρο Εκπαίδευσης Ανορθόδοξου Πολέμου (ΚΕΑΠ) στη Ρεντίνα Θεσσαλονίκης. Το κέντρο αυτό παρέχει εκπαίδευση σε αντικέιμενα: Καταδρομικών επιχειρήσεων και ανορθόδοξου πολέμου. Απόδρασης – διαφυγής – επιβίωσης – αντίστασης στην ανάκριση κ.α. Σύμφωνα με τις πηγές από το ΓΕΕΘΑ που επικαλείται η εφημερίδα, υπαρχει υπο-σενάριο η «αξιοποίηση» αυτή της Ρεντίνας να συνδυαστεί με «επισκέψεις» των Ουκρανών για εκπαίδευση και στη Νέα Σάντα Κιλκίςμ όπου εδρεύει η 71η Αερομεταφερόμενη Ταξιαρχία.
• Επίσης, το σχέδιο περιλαμβάνει και τη Θεσσαλία, όπου υπάρχει σειρά τέτοιων σχηματισμών και δομών, όπως η 32η Ταξιαρχία Πεζοναυτών στον Βόλο, με εκπαίδευση στα αντικείμενα πεζοναυτών και καταδρομών, το Κέντρο Εκπαίδευσης Ορεινού Αγώνα Χιονοδρόμων (ΚΕΟΑΧ) στον Όλυμπο και η 1η Ταξιαρχία Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο.

Εκτός από τα παραπάνω κέντρα εκπαίδευσης στην κυβέρνηση υπάρχει και η σκέψη οι Ουκρανοί κομάντο να πάνε – υπό την επίβλεψη των Αμερικανών – στην Αλεξανδρούπολη στο Στρατόπεδο Κανδηλάπτη, ώστε να έρχονται κατευθείαν σε επαφή και μια πρώτη εξοικείωση με τα όπλα, μέσα και πυρομαχικά που φέρνουν οι Αμερικανοί.

Να υπενθυμίσουμε πως όλες αυτές οι σκέψεις γίνονται την ώρα που η κυβέρνηση βρίσκεται στο περίμενε από τη Γερμανία, η οποία της χρωστά 10 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης «Marder». Οι δύο κυβερνήσεις είχαν συμφωνήσει η Ελλάδα να στείλει στην Ουκρανία 40 TOMA και το Βερολίνο να της στείλει 40 Marder.

Προς το παρόν η Ελλάδα έχει στείλει 20 άρματα μαχης στο μέτωπο της Ουκρανίας και έχει λάβει μόνο 10, τα υπόλοιπα αγνοούνται.