Νίκος Γιαννόπουλος

Σε κάθε περίπτωση η μέση ηλικία των επιβατικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα φτάνει τα 17,8 χρόνια, υπερδιπλάσια από το Λουξεμβούργο (8,2 έτη) και πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ που είναι 12,7 έτη. Πρωτιά η Ελλάδα κατέχει και στα φορτηγά με τη μέση ηλικία των οχημάτων να ανέρχεται στα 22,9 έτη έναντι 14 ως μέσο μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το πρόβλημα, δηλαδή, είναι καταγεγραμμένο και σαφές και δεν αφορά μόνο τα ΙΧ. 

Το οικονομικό σκέλος

Στην Ελλάδα τα πολλά τελευταία χρόνια τα αυτοκίνητα έχουν ΦΠΑ 24%. Η τελική τιμή, ως γνωστόν, επιβαρύνεται από το φόρο ταξινόμησης, του δασμού κτλ. Ειδικά μετά τον ρωσοουκρανικό πόλεμο οι τιμές (για τα νέα οχήματα) αυξήθηκαν ακόμη πιο πολύ. Δύσκολα μπορεί κάποιος να βρει όχημα του οποίου η αγορά να στοιχίζει λιγότερα από 16.000-17.000 ευρώ.

Τα παραπάνω δεδομένα σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση του 2010 που προκάλεσε μείωση εισοδημάτων για σειρά χρόνων οδήγησε τη συνολικά αγορά των νέων αυτοκινήτων σε μείωση (σωρευτικά από το 2010 και μετά). Πρακτικά όταν ένα οικογενειακό αυτοκίνητο στοιχίζει το λιγότερο 20.000 ευρώ, η αγορά του δυσκολεύει αρκετά για πολλά ελληνικά νοικοκυριά.

Ετσι, παρατηρείται στροφή στην αγορά των μεταχειρισμένων με αποτέλεσμα η παλαιότητα του συνολικού στόλου αυτοκινήτων να αυξάνεται όσο περνάνε τα χρόνια.

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα

Ο γερασμένος στόλος επηρεάζει, προς το χειρότερο, το περιβάλλον, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ως γενικό αξίωμα, μπορούμε να πούμε ότι τα παλιά οχήματα εκπέμπουν έως και 10 φορές περισσότερα CO2, NOx και PM (λεπτές σκόνες) ανά χιλιόμετρο σε σχέση με σύγχρονα, συμβάλλοντας κατά 25-30% στην ατμοσφαιρική ρύπανση των πόλεων.

Στην Ελλάδα, με τη μέση ηλικία των οχημάτων να βρίσκεται στα 17 χρόνια, καταναλώνεται από 20% έως 50% περισσότερο καύσιμου. Ετσι οι εκπομπές CO2 που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου υπολογίζονται σε 1,5 τόνους το χρόνο.

Αν υπολογίσει κανείς ακόμα ότι στο τέλος της “ζωής” του τα οχήματα απελευθερώνουν τοξικά υγρά (λάδια, μπαταρίες) και σκουριασμένα μέταλλα, επιβαρύνοντας τα εδάφη και τα ύδατα αν δεν ανακυκλωθούν σωστά καταλαβαίνει ότι η Ελλάδα έχει ένα πολυσύνθετο πρόβλημα να λύσει τα επόμενα χρόνια.

Είναι γεγονός ότι τα παλιά συμβατικά αυτοκίνητα έχουν πολύ υψηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σύγκριση με τα ηλεκτρικά οχήματα (EV), ιδιαίτερα σε εκπομπές ρύπων και κατανάλωση ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

Τα EV παράγουν 73% λιγότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από την παραγωγή έως την ανακύκλωση σε σχέση με βενζινοκίνητα, χάρη στην καθαρότερη ευρωπαϊκή ηλεκτρική ενέργεια και την αποδοτικότητα. Ομως στην Ελλάδα (αλλά και στην Ευρώπη) οι τιμές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων παραμένουν πολύ υψηλές, απρόσιτες για τα περισσότερα νοικοκυριά.

Οι τιμές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα ξεκινούν από περίπου 25.000-30.000 ευρώ για τα προσιτά μοντέλα, μετά από επιδοτήσεις όπως το πρόγραμμα “Κινούμαι Ηλεκτρικά 3”. Όμως ποιος πραγματικά μπορεί να δώσει σήμερα 30.000 ευρώ για ένα αυτοκίνητο ή να δεσμευτεί για μία τέτοια αγορά (πληρώνοντας σε δόσεις);

• Η απάντηση είναι εύκολη: Πολύ λίγοι. Κάπως έτσι η Ελλάδα διαθέτει τον πιο γερασμένο στόλο αυτοκινήτων στην ΕΕ, ευρισκόμενη πιο πίσω ακόμα και από χώρες όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Κροατία.

Θυμηθείτε, τέλος, και αυτό: Τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερο από το 40% του εισοδήματός τους σε στέγαση, ενέργεια και τρόφιμα και έτσι μένουν ελάχιστα χρήματα για μη επείγουσες δαπάνες όπως τα αυτοκίνητα. Μ’ αυτά τα δεδομένα η ανάκαμψη στη σχετική αγορά προβλέπεται δύσκολη.

Σπύρος Σιδέρης

Η κλιμάκωση στη θάλασσα απειλεί να συμπαρασύρει τα πάντα – από τις ασφαλιστικές καλύψεις στην παγκόσμια ναυτιλία μέχρι τη σταθερότητα των ενεργειακών αγορών – και κυρίως να παραβιάσει μια κόκκινη γραμμή που, παρά τις συγκρούσεις των τελευταίων δύο ετών, όλες οι πλευρές είχαν ως σήμερα αποφύγει: τον στοχευμένο πόλεμο κατά πολιτικών πλοίων σε ουδέτερα ή ξένα χωρικά ύδατα.

Η τουρκική προειδοποίηση: “Δεν θα επιτρέψουμε απειλές στη δική μας περιοχή”

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια από τις πιο σαφείς τοποθετήσεις του από την έναρξη του πολέμου, μίλησε για «επιθέσεις που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν με κανέναν τρόπο» μέσα στην τουρκική ΑΟΖ, υπογραμμίζοντας ότι «οι επιθέσεις στην ΑΟΖ μας δεν μπορούν να θεωρηθούν ανεκτές», ότι «η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, της ζωής και του περιβάλλοντος βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο» και ότι η ρωσοουκρανική σύγκρουση έχει πλέον φτάσει «σε σημείο να απειλεί ανοιχτά την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα». Η Άγκυρα επισημαίνει πως έχει ήδη απευθύνει τις απαραίτητες προειδοποιήσεις σε όλες τις πλευρές, διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει η δική της ΑΟΖ να μετατραπεί σε ζώνη ανεξέλεγκτων στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η τουρκική στάση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία είναι ο κύριος ρυθμιστής των Στενών, σύμφωνα με το καθεστώτος της Σύμβασης του Μοντρέ, ο μόνος παράγοντας που συνομιλεί ταυτόχρονα με τη Μόσχα και το Κίεβο και μια χώρα με τεράστιο εμπορικό όγκο στη Μαύρη Θάλασσα, που δεν μπορεί να επιτρέψει μακροχρόνια αποσταθεροποίηση. Η προειδοποίηση Ερντογάν δεν αφορά μόνο την προστασία των τουρκικών συμφερόντων, αλλά εκπέμπει και ένα σαφές μήνυμα ότι η Άγκυρα δεν θα δεχθεί «εξαγωγή του πολέμου» στη θαλάσσια περιοχή όπου διατηρεί καθοριστικό ρόλο, θεσμικό και οικονομικό.

Τα χτυπήματα της Παρασκευής: γιατί είναι διαφορετικά από ό,τι έχει προηγηθεί

Σύμφωνα με ρωσικές και διεθνείς πηγές, ουκρανικά μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη χτύπησαν δύο δεξαμενόπλοια, (σήμερα αναφέρθηκε και τρίτη επίθεση) τα Virat και Kairos, που κατευθύνονταν προς το Νοβοροσίσκ, σε σημείο ιδιαίτερα κοντά στο τουρκικό παράκτιο μέτωπο. Επιθέσεις σε πλοία δεν είναι κάτι καινούργιο: το 2023 είχε χτυπηθεί δεξαμενόπλοιο κοντά στο Κερτς, η Ρωσία έχει πλήξει κατά καιρούς εμπορικά σκάφη σε ουκρανικά λιμάνια, ενώ πλοίο με τουρκική σημαία είχε πρόσφατα δεχθεί πυρά στο Ισμαήλ. Αυτό, όμως, που δεν είχε συμβεί μέχρι σήμερα ήταν μια στοχευμένη επίθεση σε εμπορική ναυτιλία εν πλω, εκτός κλασικών εμπόλεμων ζωνών και τόσο κοντά σε ξένα χωρικά ύδατα.

Αυτή η ποιοτική αναβάθμιση της βίας στη θάλασσα είναι που «αλλάζει τα πάντα». Δεν πρόκειται απλώς για παράπλευρες απώλειες ή για χτυπήματα στην εγγύς ζώνη των λιμανιών, αλλά για μια κίνηση που αμφισβητεί de facto την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας σε μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες της Ευρασίας.

Η ανάγνωση της Μόσχας: “Προβοκάτσια για να καταρρεύσουν οι ειρηνευτικές προσπάθειες”

Ρωσικά μέσα ενημέρωσης και αναλυτές υποστηρίζουν ότι η επίθεση έχει στόχο να προκαλέσει αντίδραση της Μόσχας, να ανατρέψει την – όπως λένε – «ευνοϊκή για τη Ρωσία» τροχιά που αποδίδουν στο νέο ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ και να δικαιολογήσει τη συνέχιση των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικές υποδομές. Στα ρωσικά κοινωνικά δίκτυα καταγράφονται εκκλήσεις για σκληρή απάντηση, ωστόσο η ρωσική ηγεσία φαίνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, να αποφεύγει τις πιο δραματικές κινήσεις.

Ο λόγος είναι απλός: μια μεγάλη κλιμάκωση στη θάλασσα μπορεί να πλήξει πρώτα από όλα τη ρωσική οικονομία, η οποία εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Η Μόσχα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη να αποτρέψει περαιτέρω χτυπήματα στον «σκιώδη» στόλο των δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με τις εξαγωγές της, και στο ρίσκο να οδηγήσει η ίδια τη σύγκρουση σε μια ανεξέλεγκτη ναυτική κρίση.

Το επικίνδυνο σενάριο: η Ρωσία να μπλοκάρει πλήρως την ουκρανική ναυτιλία

Οι ρωσικές δυνατότητες στη θάλασσα είναι δεδομένες: διαθέτει μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη αλλά και μεγάλο οπλοστάσιο πυραύλων, έχει την τεχνική ικανότητα να βυθίσει συστηματικά πλοία που κατευθύνονται σε ουκρανικά λιμάνια και μπορεί, αν το αποφασίσει, να ανακοινώσει ναυτικό αποκλεισμό της Ουκρανίας σε διεθνή ύδατα κάτι για το οποίο απείλησε ευθέως ο Πούτιν. Αν η Μόσχα προχωρήσει τελικά σε μια ανακοίνωση τύπου «απαγόρευσης εισόδου πλοίων σε ουκρανικά λιμάνια χωρίς άδεια της Ρωσίας», το εμπορικό ρεύμα προς την Οδησσό και άλλα λιμάνια θα σταματήσει, η ουκρανική οικονομία θα υποστεί καταστροφικό πλήγμα και η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα θα υποβαθμιστεί δραματικά.

Μέχρι σήμερα η Ρωσία δεν έφτασε σε αυτό το σημείο, κυρίως επειδή φοβόταν τα αντίποινα: ότι η Ουκρανία θα στοχεύσει σε ρωσικά εμπορικά πλοία, πλήττοντας τον τεράστιο όγκο ρωσικού εμπορίου στη Μαύρη Θάλασσα. Αν όμως οι ουκρανικές επιθέσεις σε πλοία που συνδέονται με ρωσικά λιμάνια συνεχιστούν και καταστούν συστηματικές, η εύθραυστη ισορροπία αποτροπής μπορεί να ανατραπεί, με τη Μόσχα να επιλέγει μια πολύ πιο επιθετική στρατηγική στη θάλασσα.

Αν η θάλασσα γίνει εμπόλεμη ζώνη: ποιος χάνει, ποιος κερδίζει

Αν η σύγκρουση μεταφερθεί σε πλήρη κλίμακα στη θάλασσα, το αποτέλεσμα θα είναι σχεδόν προδιαγεγραμμένο: πάγωμα των ασφαλιστικών καλύψεων, εκτόξευση των ναύλων και πιθανή παύση της εμπορικής ναυτιλίας σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα. Αυτό θα πλήξει πρώτα και κύρια την Ουκρανία, που δεν έχει άλλη έξοδο στη θάλασσα, αλλά και τη Ρωσία, η οποία εξαρτά σε μεγάλο βαθμό την οικονομία της από τις θαλάσσιες εξαγωγές.

Η Τουρκία κινδυνεύει να δει τα Στενά και τον ρόλο της στο διεθνές εμπόριο να παραλύουν, ενώ η Βουλγαρία και η Ρουμανία, με κρίσιμες ενεργειακές ροές μέσω της Μαύρης Θάλασσας, θα βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρές αναταράξεις. Στο κάδρο μπαίνει και η παγκόσμια αγορά ενέργειας, λόγω του όγκου και της σημασίας των δεξαμενόπλοιων που κυκλοφορούν στην περιοχή.

Με απλά λόγια, κανείς δεν κερδίζει από τη μεταφορά του πολέμου στη θάλασσα. Η κλιμάκωση της βίας στην επιφάνεια της Μαύρης Θάλασσας λειτουργεί ως κλασικό παράδειγμα ενός σεναρίου όπου κάθε πλευρά χάνει κάτι ζωτικό: έλεγχο, έσοδα, ασφάλεια, πολιτικό κεφάλαιο.

Τα σενάρια που κυκλοφορούν

Στο διπλωματικό και αναλυτικό παρασκήνιο συζητούνται ήδη τέσσερις βασικές εκδοχές. Η πρώτη είναι ένα σενάριο ελεγχόμενης κλιμάκωσης, όπου η Ρωσία απαντά περιορισμένα, η Τουρκία εντείνει τον έλεγχο των Στενών και της δικής της ΑΟΖ και η κατάσταση, μετά από μια περίοδο έντασης, σταθεροποιείται.

Η δεύτερη εκδοχή αφορά ένα σενάριο πλήρους μπλοκαρίσματος των ουκρανικών λιμανιών, με τη Μόσχα να ανακοινώνει ουσιαστικά αποκλεισμό και το Κίεβο να πολλαπλασιάζει τα χτυπήματά του σε ρωσικά πλοία, οδηγώντας την ασφάλεια στη θάλασσα σε σχεδόν πλήρη κατάρρευση.

Η τρίτη εκδοχή περιγράφει μια «γενικευμένη ναυτική κρίση», όπου οι επιθέσεις επεκτείνονται και σε ουδέτερες ζώνες, η εμπορική ναυτιλία παραλύει και απαιτείται διεθνής παρέμβαση, με την Άγκυρα να αναλαμβάνει αναγκαστικά πρωταγωνιστικό ρόλο ως εγγυητής της διέλευσης από τα Στενά.

Τέλος, υπάρχει και το σενάριο μιας έμμεσης επαναφοράς στις διαπραγματεύσεις, στο οποίο η κλιμάκωση λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης για συμβιβασμό, ενισχύοντας τη ρητορική Ερντογάν – αλλά και άλλων ηγετών – υπέρ μιας «άμεσης λήξης του πολέμου», προτού η Μαύρη Θάλασσα μετατραπεί σε παγίδα χωρίς έξοδο για όλους.

Το βίντεο ζωντανής μετάδοσης έδειξε ισραηλινές δυνάμεις να εισβάλλουν στο πλοίο το πρωί της Παρασκευής.

The last ship from the flotilla attempting to breach Israel’s maritime blockade of Gaza has been intercepted by the Israeli Navy, according to a live stream.

The Marinette, which experienced mechanical problems and fell behind the main armada of 41 ships, was boarded by forces… pic.twitter.com/1CdZpCU4Mu

— Open Source Intel (@Osint613) October 3, 2025

Το Marinette, με πολωνική σημαία, το οποίο φέρεται να έχει πλήρωμα έξι ατόμων, ήταν το τελευταίο εναπομείναν επιχειρησιακό πλοίο του στολίσκου, που αρχικά αποτελούνται από 44 σκάφη.

Το σκάφος Marinette είχε μείνει πίσω από τον υπόλοιπο στόλο καθώς αντιμετώπιζε μηχανικά προβλήματα και κατάφερε να περάσει κάτω από τα ραντάρ του ισραηλινού πολεμικού ναυτικού.

Το Global Sumud Flotilla είναι η μεγαλύτερη αποστολή που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για να σπάσει τον αποκλεισμό της Γάζας.

Χθες ακόμα ένα πλοίο του στολίσκου κατάφερε να φτάσει σε απόσταση αναπνοής από τις ακτές της Γάζας πριν το καταλάβουν ισραηλινοί κομάντος.

Πάνω από 450 ακτιβιστές, μεταξύ αυτών και τα 27 μέλη της ελληνικής αποστολής, κρατούνται από το Ισραήλ ενώ χθες πραγματοποιήθηκαν οργισμένες διαδηλώσεις σε όλον τον κόσμο που ζητούσαν από τις κυβερνήσεις να πάρουν μέτρα κατά της «πειρατείας» του Τελ Αβίβ που επιτίθεται σε πλοία σε διεθνή ύδατα ή στα ύδατα της Γάζας.

Εάν επιβεβαιωθεί η αλλαγή αυτή, η απομάκρυνση του προηγούμενου διοικητή Ιγκόρ Οσίποφ θα σηματοδοτήσει τη σημαντικότερη απόλυση στρατιωτικού αξιωματούχου στους σχεδόν έξι μήνες από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, κατά την οποία έχει υποστεί μεγάλες απώλειες σε άνδρες και εξοπλισμό.

Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA επικαλούμενο δικές του πηγές, έγραψε ότι ο νέος αρχηγός, Βίκτορ Σοκολόφ, παρουσιάστηκε στα μέλη του στρατιωτικού συμβουλίου του στόλου στο λιμάνι της Σεβαστούπολης.

Μια πηγή δήλωσε ότι είναι «φυσιολογικό» το ότι διορισμός δεν ανακοινώθηκε δημοσίως, την ώρα που η Ρωσία διεξάγει αυτό που αποκαλεί «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία.

Ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας, ο οποίος έχει αξιοσέβαστη ιστορία στη Ρωσία, έχει υποστεί αρκετές ταπεινώσεις δημοσίως κατά τη διάρκεια του πολέμου που ξεκίνησε ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν στις 24 Φεβρουαρίου.

Τον Απρίλιο, η Ουκρανία έπληξε την ναυαρχίδα του στόλου της Μαύρης Θάλασσας, «Μασκβά», με πυραύλους Neptune, με αποτέλεσμα να πάρει φωτιά και να βυθιστεί.

Την περασμένη εβδομάδα στην αεροπορική βάση Σάκι στη νοτιοδυτική Κριμαία, που βρίσκεται κοντά στην έδρα του στόλου στη Σεβαστούπολη, σημειώθηκε σειρά εκρήξεων που κατέστρεψαν οκτώ πολεμικά αεροσκάφη, σύμφωνα με δορυφορικές φωτογραφίες.

Εν συνεχεία χθες Τρίτη, εκρήξεις συγκλόνισαν μια αποθήκη πυρομαχικών σε μια στρατιωτική βάση στο βόρειο τμήμα της χερσονήσου. Η Ρωσία έκανε λόγο για πράξη δολιοφθοράς και η Ουκρανία άφησε να εννοηθεί ότι εκείνη φέρει την ευθύνη για το πλήγμα αυτό.

Σήμερα η ρωσική υπηρεσία ασφαλείας FSB δήλωσε ότι συνέλαβε έξι μέλη ενός ισλαμιστικού τρομοκρατικού πυρήνα, όπως τον αποκάλεσε, στην Κριμαία, αν και δεν ανέφερε αν ήταν ύποπτοι για συμμετοχή στις εκρήξεις.

Ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας είναι πολύ μεγαλύτερος από το ναυτικό της Ουκρανίας και αποτελεί πηγή εθνικής υπερηφάνειας που χρονολογείται από την ίδρυσή του υπό την αυτοκράτειρα Μεγάλη Αικατερίνη το 1783.

Η Κριμαία, την οποία η Ρωσία κατέλαβε από την Ουκρανία το 2014 και έκτοτε έχει οχυρωθεί ευρέως, παρέχει την κύρια οδό ανεφοδιασμού για τις ρωσικές δυνάμεις εισβολής που έχουν καταλάβει τη νότια Ουκρανία, όπου το Κίεβο σχεδιάζει αντεπίθεση τις επόμενες εβδομάδες.

Ο στόλος έχει αποκλείσει τα λιμάνια της Ουκρανίας από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο, παγιδεύοντας τις ζωτικής σημασίας εξαγωγές σιτηρών, οι οποίες μόλις τώρα αρχίζουν να γίνονται και πάλι βάσει μιας συμφωνίας με τη μεσολάβηση της Τουρκίας και των Ηνωμένων Εθνών.

Το γεγονός ότι η Ουκρανία είναι προφανώς σε θέση να πραγματοποιήσει καταστροφικές επιθέσεις σε αυτό που η Μόσχα θεωρούσε ως ασφαλές οχυρό, λειτούργησε ως ηθικό πλεονέκτημα για το Κίεβο.

Ο ηλικίας 49 ετών προηγούμενος διοικητής του στόλου της Μαύρης Θάλασσας Ίγκορ Οσίποφ, ήταν επικεφαλής από τον Μάιο του 2019, σύμφωνα με το επίσημο βιογραφικό του που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του υπουργείου Άμυνας.

Ο αντικαταστάτης του, ηλικίας 60 ετών Βίκτορ Σοκολόφ, έχει μεγάλη εμπειρία στη διοίκηση ναρκαλιευτικών σκαφών και μονάδων κατά τις δεκαετίες του 1980 και 1990, ενώ στη συνέχεια, ανέλαβε υψηλότερα αξιώματα στον Στόλο του Ειρηνικού και τον Στόλο της Βόρειας Θάλασσας, όπου υπηρέτησε ως αναπληρωτής διοικητής. Από το 2020 ήταν επικεφαλής μιας στρατιωτικής ακαδημίας υψηλού κύρους.

Παρά το γεγονός ότι το θερμό επεισόδιο θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της Τουρκία το κλίμα μεταξύ Αθήνα και Άγκυρας, με είναι ιδιαίτερα τεταμένο και όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Οι Στόλοι των δύο χωρών συνεχίζουν να πλέουν ο ένας δίπλα στον άλλον.

Οι επιθετικές ενέργειες της Άγκυρας προκαλούν σαφέστατα ανησυχία στην Αθήνα, ενώ η προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων, τόσο στο Αιγαίο όσο και την ανατολική Μεσόγειο, έχει θέσει σε μόνιμο πλέον συναγερμό τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Το Σάββατο (24.10) το Oruc Reis έφτασε σε απόσταση 13 μιλίων από το Φαληράκι της Ρόδου, με πολεμικά πλοία των δύο χωρών να έρχονται και πάλι αντιμέτωπα. Μάλιστα, τα πλοία ήταν ορατά ακόμα και με… γυμνό μάτι από την περιοχή της Καλλιθέας.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, ωστόσο, πολιτική και στρατιωτική ηγεσία στο ελληνικό «Πεντάγωνο» έχουν φροντίσει να θωρακίσουν όλο το ανατολικό Αιγαίο.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η κρίση μπορεί να μετατοπιστεί άμεσα στο κεντρικό ή το βόρειο Αιγαίο, με μια προβακατόρικη ίσως κίνηση των Τούρκων. Για το λόγο αυτό οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις προετοιμάζονται για κάθε ενδεχόμενο.

Εξάλλου στην προηγούμενη κρίση, μέσα σε ελάχιστες ώρες και με εντολή γενικής επιφυλακής, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου «φορτώθηκαν» απ’ άκρη σ’ άκρη με οπλισμό. Αποθήκες πυρομαχικών άδειασαν και οπλικά συστήματα τέθηκαν σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία.

Προϋπόθεση πως το μοναδικό ζήτημα που θα μπει στο τραπέζι είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, καθώς και ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει τις μονομερείς ενέργειες και την κλιμάκωση.

Υπάρχει βέβαια και η ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής Πέμπτη και Παρασκευή αν και δεν δημιουργούνται προσδοκίες για κάποιες ουσιαστικές ανακοινώσεις από πλευράς κυρώσεων, γεγονός που έχει αποδεχτεί η ελληνική πλευρά.

Σήμερα πραγματοποιείται το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ με τη συμμετοχή του Νίκου Δένδια, στο οποίο θα συζητηθούν μεταξύ άλλων οι παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Κύπρο, ύστερα από το άνοιγμα του παραλιακού μετώπου στην Αμμόχωστο.

Νέα δεδομένα, δημιουργεί η νυχτερινή Navtex της Άγκυρας, με την οποία το Oruc Reis βγαίνει και πάλι για έρευνες νότια του Καστελόριζου.

Όπως αναφέρει η νέα οδηγία της Τουρκίας, το τουρκικό ερευνητικό θα συνοδεύεται από τα πλοιάρια Ataman και Cengizhan, τα οποία θα συνεχίσουν τις έρευνές τους σε θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου που συμπεριλαμβάνει ύδατα νότια του Καστελόριζου ως την 22η Οκτωβρίου, σύμφωνα με την ειδοποίηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τα μεσάνυχτα έχει κινητοποιηθεί μέρος του Στόλου ενώ βρίσκεται σε επιφυλακή η Πολεμική Αεροπορία.

Η κίνηση αυτή έρχεται να προστεθεί στην προκλητική εισβολή στα Βαρώσια και συνιστά ουσιαστική κλιμάκωση της Άγκυρας, λίγες ημέρες πριν τις αμερικανικές εκλογές, που σημαίνει ότι είναι σχεδόν αδύνατη η όποια δυναμική παρέμβαση των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την φιλοκυβερνητική Sabah, το Oruc Reis θα ξεκινήσει το πρωί της Δευτέρας τις έρευνες και τις οποίες θα συνεχίσει έως τις 22 Οκτωβρίου νότια του Καστελόριζου.

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η NAVTEX ΚΑΙ Η ΑΚΡΙΒΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ

Και πριν την «επανεμφάνιση» του Oruc Reis πάντως, η Άγκυρα φρόντισε να εντείνει τη δυσπιστία, καθώς επέλεξε να επιτεθεί στον Έλληνα ΥΠΕΞ για τις δηλώσεις του στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος», με τις οποίες υπενθύμισε ότι η κίνηση της Τουρκίας στα Βαρώσια παραβιάζει τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών και δεν συμβάλλει στην αποκλιμάκωση.

Σε ανακοίνωση του εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ, Χαμί Ακσόι περιλαμβάνεται, μάλιστα, ο ισχυρισμός ότι οι διερευνητικές συνομιλίες Ελλάδας-Τουρκίας σταμάτησαν το 2016 μετά από αίτημα της Ελλάδας και εγκαλείται η Αθήνα ότι επιχειρεί να παραπλανήσει την κοινή γνώμη. Ειδικά δε για την Αμμόχωστο, ο κ. Ακσόι ισχυρίζεται ότι «είναι γελοίοι οι ισχυρισμοί ότι οι άνθρωποι που κολυμπούν στην περιοχή παραβιάζουν τη διεθνή ασφάλεια και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Με την Τουρκία πάντως να είναι εκείνη που έχει «παγώσει» την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών και με τον κ. Ακσόι να κατηγορεί την Ελλάδα στην ίδια ανακοίνωση για «έλλειψη ειλικρίνειας», το κλίμα δυσπιστίας ανάμεσα στις δύο πλευρές είναι αναπόφευκτο – πολλώ δε μάλλον, μετά τη χθεσινοβραδινή Navtex για το Oruc Reis. Επιπλέον, το μήνυμα από την πλευρά τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας είναι ξεκάθαρο: εάν η Άγκυρα δεν κάνει πίσω, τότε Ελλάδα και Κύπρος θα βάλουν από κοινού το ζήτημα των Βαρωσίων στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής.

Οι προσδοκίες, ωστόσο, για μια ευρωπαϊκή αντίδραση πέραν της λεκτικής καταδίκης της Τουρκίας – όσο ισχυρή κι αν είναι αυτή – είναι ελάχιστες.

Ούτως ή άλλως, η ΕΕ, μετά την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της 1ης και 2ας Οκτωβρίου, έχει δώσει στην πράξη μια δίμηνη προθεσμία στην Τουρκία έως το Δεκέμβριο κι έως τότε θα υπάρχει μόνον η απειλή της επιβολής κυρώσεων ως μοχλός πίεσης. Βέβαια, στην κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι η απειλή της επιβολής κυρώσεων λειτουργεί πιο αποτελεσματικά, όμως απομένει να φανεί με ποιο τρόπο θα επηρεάσει τις εξελίξεις το ζήτημα του Oruc Reis.

Νέες προκλητικές δηλώσεις Ερντογάν

Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν ανέβασε βίντεο στο Twitter μέσα από το οποίο λέει τα εξής:

«Εμείς υποκύπτουμε μπροστά από τον Αλλάχ στην προσευχή. Δεν υποκύψαμε και δεν θα υποκύψουμε μπροστά από καμία άλλη δύναμη. Να το ξέρετε αυτό».

Η δημοτικότητα του Ερντογάν αυξήθηκε σχεδόν κατά 5% τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με το ινστιτούτο MetroPoll, έπειτα από τη διαμάχη που είχε με την ΕΕ για την ανατολική Μεσόγειο. «Όλες αυτές οι συγκρούσεις ενισχύουν την άποψη ότι η Τουρκία είναι μία χώρα σε πολιορκία, δικαίως ή αδίκως», επεσήμανε ο Σινάν Ουλγκέν επικεφαλής του think tank EDAM, με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Όμως πρόσθεσε ότι «τελικά η οικονομία καθορίζει την πολιτική».

Σύμφωνα με το militaire.gr, ο κύριος όγκος παραμένει στο Καστελόριζο και τη Ρόδο.

Ο ελληνικός στόλος είναι εκεί και παρακολουθεί όλες τις κινήσεις των Τούρκων.

Σε «κομβική» περιοχή βρίσκονται και δύο ελληνικά υποβρύχια, την ίδια ώρα που το Oruc Reis παραμένει ακόμη αγκυροβολημένο στην Αττάλεια.

Την ίδια ώρα, δική τους Navtex εξέδωσαν Ελλάδα και Κύπρος, ως απάντηση στην τουρκική στο Καστελόριζο.

Ειδικότερα, όπως γνωστοποιήθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό, Ελλάδα και Κύπρος απαντούν με anti-Navtex για την ίδια περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι η τουρκική Navtex 0977/20 εκδόθηκε από την υδρογραφική υπηρεσία της Αττάλειας και αφορά σε σεισμικές έρευνες από τρία τουρκικά σκάφη: τα Oruc Reis, Ataman και Cengiz Han.

Η επίμαχη περιοχή δεσμεύεται από σήμερα, 21 Ιουλίου μέχρι και τις 2 Αυγούστου 2020 και ορίζεται από τις εξής συντεταγμένες:

33 55.22 N – 027 59.83 E
34 58.25 N – 030 31.50 E
34 18.18 N – 030 54.52 E
34 17.03 N – 030 06.12 E
33 49.13 N – 030 06.38 E
33 40.95 N – 028 46.62 E
33 47.37 N – 028 20.27 E
33 52.98 N – 027 59.97 E

Στο μεταξύ, νωρίτερα το μεσημέρι της Τρίτης, 21 Ιουλίου, κυβερνητικές πηγές σημείωναν ότι «είμαστε σε επαγρύπνηση, παρακολουθούμε και αναμένουμε».