Την ίδια στιγμή, τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) παρέμειναν αμετάβλητα, ενώ οι συνολικοί όροι χορήγησης επιχειρηματικών δανείων έγιναν πιο χαλαροί ως έναν βαθμό.

Τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς νοικοκυριά παρέμειναν αμετάβλητα για τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια την ίδια περίοδο. Οι συνολικοί όροι χορήγησης δανείων έγιναν πιο χαλαροί ως έναν βαθμό για τα στεγαστικά δάνεια, ενώ παρέμειναν αμετάβλητοι για τα καταναλωτικά δάνεια κατά το β΄ τρίμηνο του 2025. Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε, ενώ η ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκε.

Δάνεια προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις

Ειδικότερα, κατά το β΄ τρίμηνο του 2025, τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) παρέμειναν αμετάβλητα σε σχέση με το α΄ τρίμηνο του 2025 (βλ. Διάγραμμα 1), εξέλιξη σύμφωνη με τις προσδοκίες που είχαν διατυπωθεί στην έρευνα του προηγούμενου τριμήνου. Επιπλέον, οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα κριτήρια θα παραμείνουν αμετάβλητα και κατά τη διάρκεια του γ΄ τριμήνου του 2025. 

Οι συνολικοί όροι χορήγησης δανείων προς τις ΜΧΕ έγιναν πιο χαλαροί ως έναν βαθμό σε σχέση με το α΄ τρίμηνο του 2025, καθώς οι πιέσεις από τον ανταγωνισμό συνέβαλαν στη μείωση του περιθωρίου των τραπεζών, κυρίως για τα συνήθη δάνεια. 

Κατά το β΄ τρίμηνο του 2025, η συνολική ζήτηση δανείων από τις ΜΧΕ, και ειδικότερα η ζήτηση μακροπρόθεσμων δανείων, αυξήθηκε σε έναν βαθμό, αφενός λόγω χρηματοδοτικών αναγκών αφετέρου λόγω έλλειψης εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης (βλ. Διάγραμμα 2). Για το γ΄ τρίμηνο του 2025, οι τράπεζες εκτιμούν ότι η συνολική ζήτηση από τις ΜΧΕ θα παραμείνει αμετάβλητη. 

Κατά το β’ τρίμηνο 2025, η αναλογία των αιτήσεων για επιχειρηματικά δάνεια που απορρίφθηκαν παρέμεινε αμετάβλητη σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 3).

Δάνεια προς νοικοκυριά

Κατά το β΄ τρίμηνο του 2025, τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς τα νοικοκυριά παρέμειναν  αμετάβλητα όσον αφορά τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια σε σχέση με το α΄ τρίμηνο του 2025. Οι συνολικοί όροι χορήγησης στεγαστικών δανείων έγιναν πιο χαλαροί ως έναν βαθμό στο πλαίσιο ενίσχυσης της δανειοδοτικής δραστηριότητας και διευκόλυνσης των πελατών. Οι συνολικοί όροι χορήγησης των καταναλωτικών και λοιπών δανείων παρέμειναν αμετάβλητοι για το β΄ τρίμηνο του 2025. Τα κριτήρια χορήγησης στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων αναμένεται να παραμείνουν αμετάβλητα κατά τη διάρκεια του γ΄ τριμήνου του 2025. 

Το β΄ τρίμηνο του 2025, η ζήτηση για τα στεγαστικά δάνεια μειώθηκε. Ειδικότερα, ενώ το πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ” βρίσκεται σε εξέλιξη, η εισροή αιτήσεων των ενδιαφερόμενων στα Πιστωτικά Ιδρύματα, κατά το β’ τρίμηνο του 2025, συνεχίστηκε με μειούμενο ρυθμό σε σχέση με τον ρυθμό κατά την έναρξη του προγράμματος το α΄ τρίμηνο του 2025, οπότε είχε παρατηρηθεί αυξημένη ροή αιτήσεων στο νέο πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ”.

Η ζήτηση για τα καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκε ως έναν βαθμό λόγω χρηματοδοτικών αναγκών για το β΄ τρίμηνο του 2025. Κατά το γ΄ τρίμηνο του 2025, η ζήτηση για στεγαστικά και για καταναλωτικά δάνεια αναμένεται να παραμείνει αμετάβλητη. 

Κατά το β΄ τρίμηνο του 2025, η αναλογία των αιτήσεων για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια που απορρίφθηκαν παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη.

Όπως τονίζει ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης «Το πρόβλημα της στέγης απαιτεί μεγάλη δημόσια παρέμβαση και κίνητρα για την αύξηση της προσφοράς ακινήτων».

Η απροθυμία για δανεισμό αποδίδεται στην άνοδο των επιτοκίων, αλλά και στην άνοδο των τιμών στις κατοικίες, που σε συνδυασμό με την επιμονή του πληθωρισμού συμπιέζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και αποτρέπει «ανοίγματα» σε δανεισμό.

Γι αυτό το λόγο σύμφωνα με όσα αναφέρει η «Καθημερινή» θα μπουν όρια για το ύψος του δανείου σε σχέση με την εμπορική αξία του ακινήτου, αλλά και ως προς τις δόσεις.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, τα νέα όρια για την αγορά κατοικίας αφορούν:

• Το ύψος του δανείου που μπορεί να πάρει κάποιος και το οποίο δεν θα μπορεί να ξεπεράσει το 80% της εμπορικής αξίας του ακινήτου ή το 90% εάν είναι νέος αγοραστής.
• Τη δόση του δανείου, που δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 40% του διαθεσίμου εισοδήματος ή το 50% εάν πρόκειται για νέο αγοραστή.

Η καθιέρωση ορίων σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό δανεισμό για την αγορά κατοικίας αποτελεί μέτρο που εφαρμόζεται από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών και αναμένεται να θεσμοθετηθεί για πρώτη φορά και στη χώρα μας.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης τον έκρινε ένοχο για πλαστογραφία, απάτη και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, χωρίς να του αναγνωρίσει κανένα ελαφρυντικό, ενώ αποφάσισε να μην αναστείλει την εκτέλεση της ποινής του ενόψει του Εφετείου, με συνέπεια να οδηγηθεί στη φυλακή.

Για την ίδια υπόθεση- που αποκαλύφθηκε στην πόλη της Κατερίνης και κατόπιν εσωτερικού ελέγχου της Τράπεζας – καταδικάστηκε και μία πολιτικός μηχανικός, εξωτερική συνεργάτιδα του τοπικού τραπεζικού υποκαταστήματος, απ’ όπου εκταμιεύτηκαν τα δάνεια. Κρίθηκε ένοχη για απάτη και τιμωρήθηκε με ποινή κάθειρξης 6 ετών, ενώ αφέθηκε ελεύθερη με περιοριστικούς όρους και χρηματική εγγύηση. Στο εδώλιο του ίδιου δικαστηρίου παραπέμφθηκαν να δικαστούν 20 δανειολήπτες Ρομά, πολλοί εκ των οποίων δεν ήταν κάτοικοι της Πιερίας. Το δικαστήριο τους αθώωσε για την πράξη της απάτης που τους είχε αποδοθεί.

Πως «στήθηκε» η απάτη
Σύμφωνα με το παραπεμπτικό βούλευμα, ο κεντρικός κατηγορούμενος αφού απέσπασε το πληρεξούσιο των δανειοληπτών Ρομά – για τους οποίους υποτίθεται πως κατασκεύαζε μονοκατοικίες- κατήρτισε πλαστές βεβαιώσεις εργοδοτών και αποδεικτικά μισθοδοσίας ώστε να παρουσιάζει την πιστοληπτική τους ικανότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δανειολήπτες εμφανίζονταν να έχουν μηνιαίες αποδοχές 1600 έως 1800 ευρώ, ενώ σύμφωνα με τις βεβαιώσεις πολλοί εξ αυτών είχαν τον ίδιο εργοδότη.

Κατά το ίδιο βούλευμα, η συγκατηγορούμενή του πολιτικός μηχανικός παρουσίαζε τις υποτιθέμενες κατοικίες – εμβαδού 35 τ.μ. – υπερεκτιμημένες όσον αφορά την εμπορική τους αξία, βεβαιώνοντας παράλληλα την πρόοδο των εργασιών κατασκευής, ώστε να προχωρά η εκταμίευση των δανείων.
Στο επίκεντρο της έρευνας των διωκτικών Αρχών βρέθηκαν 35 στεγαστικά δάνεια, με το ποσό εκταμίευσης – στην πλειονότητά τους – να κυμαίνεται στις 135.000 ευρώ.

«Πού είναι τα σπίτια μας;»
«Δεν γνωρίζω οικονομικά, δεν έχω ιδέα απ’ αυτά», είπε στην απολογία του ο κατηγορούμενος αρχιτέκτων μηχανικός, αρνούμενος τις πράξεις που του αποδίδονται. Ο ίδιος απολογήθηκε ότι ως πληρεξούσιος έλαβε με μετρητά τα χρήματα που εκταμιεύτηκαν από την τράπεζα και τα απέδωσε στους Ρομά, χωρίς να γνωρίζει την πλαστότητα των εγγράφων. Όταν ρωτήθηκε από την έδρα εάν έχει αποδεικτικά είσπραξης απάντησε ότι καταστράφηκαν όταν το 2009 πλημμύρισε το σπίτι του. «Τα χρήματα αυτά δεν υπάρχουν σε κανέναν λογαριασμό, ούτε δικό μου, ούτε συγγενικών μου προσώπων» είπε, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση των συγκατηγορουμένων ρομά που τον ρωτούσαν «που είναι τα σπίτια μας».

Από την πλευρά της, η πολιτικός μηχανικός απολογήθηκε ότι υπήρξε «θύμα πλεκτάνης». Ισχυρίστηκε δε, ότι δεχόταν πιέσεις να φέρει εις πέρας τους φακέλους ώστε να προχωρήσει η εκταμίευση των δανείων διότι ο συγκατηγορούμενός της «ήταν καλός πελάτης της τράπεζας». Ομολόγησε ότι δεν έκανε επιτόπιες αυτοψίες για την πρόοδο των εργασιών, κάτι, που όπως παραδέχθηκε, «ήταν λάθος μου».

Σχολιάζοντας τα όσα απολογήθηκε η κατηγορούμενη, η πρόεδρος του Δικαστηρίου ανέφερε: «Αυτές τις αλόγιστες πράξεις τις πληρώνει ο ελληνικός λαός».

Ωστόσο, πολλοί παράγοντες δείχνουν ότι χρειάζεται αυξημένη προσοχή, όπως είπαν στο Reuters οι πηγές, που αρνήθηκαν να κατονομαστούν.

Αβεβαιότητα

Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή μετά την αστάθεια του χρηματοπιστωτικού τομέα του περασμένου μήνα και οι προηγούμενες αυξήσεις επιτοκίων δεν έχουν ακόμη περάσει στην οικονομία, επομένως χρειάζεται να γίνουν λιγότερα επειδή οι προηγούμενες κινήσεις δεν έχουν γίνει ακόμη αισθητές, όπως ανέφεραν οι πηγές. Πρόσθεσαν ότι η κορύφωση των τιμών είναι πλέον ορατή και πως αυτό το «τελευταίο μίλι» είναι ασφαλέστερο να γίνει με μικρότερα βήματα. Ένα άλλο επιχείρημα που προβλήθηκε υπέρ των σταδιακών κινήσεων ήταν ότι το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, που βρίσκεται στο 3%, βρίσκεται σε επίπεδο που περιορίζει την ανάπτυξη.

Οι πηγές ανέφεραν ότι η συζήτηση είναι ακόμα ανοιχτή και πως οι προοπτικές θα μπορούσαν να αλλάξουν, ειδικά όσον αφορά τα στοιχεία για τον πληθωρισμό Απριλίου και την τριμηνιαία έρευνα τραπεζικών δανείων της ΕΚΤ, αμφότερα δύο ημέρες πριν τη συνεδρίαση της 4ης Μαΐου.

Οι διάφορες απόψεις

Μέχρι στιγμής, μόνο λίγοι φορείς χάραξης πολιτικής έχουν σχολιάσει δημόσια το πιθανό μέγεθος της επόμενης κίνησης της ΕΚΤ. Ο Klaas Knot από την Ολλανδία είπε ότι δεν είναι σαφές εάν θα χρειαστούν 50 μονάδες βάσης ή εάν οι 25 ήταν αρκετές. Ο Σλοβάκος Peter Kazimir σημείωσε ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε ίσως να επιβραδύνει τον ρυθμό των αυξήσεών της, ενώ ο Αυστριακός Robert Holzmann δήλωσε υπέρμαχος μιας νέας αύξησης 50 μονάδων βάσης. Επί του παρόντος, οι αγορές προβλέπουν αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης τόσο τον Μάιο όσο και τον Ιούνιο, ενώ μια τρίτη παρόμοια αύξηση θα δρομολογηθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Οι πηγές υποστήριξαν ότι απαιτούνται αυξήσεις επιτοκίων επειδή ο συνολικός πληθωρισμός παραμένει πολύ υψηλός και ο βασικός πληθωρισμός -απογυμνωμένος από τις ασταθείς τιμές των τροφίμων και της ενέργειας- θα μπορούσε να αυξηθεί για αρκετούς ακόμη μήνες, καθιστώντας έτσι λάθος μήνυμα τη διακοπή των περαιτέρω αυξήσεων στα επιτόκια.

Τα δάνεια στην Ελλάδα

Τα παραπάνω προκαλούν ανησυχία στην Ελλάδα, καθότι έχει υπάρξει επιβάρυνση στις μηνιαίες δόσεις των στεγαστικών δανείων, την οποία δεν μπορούν να καλύψουν τα νέα προγράμματα των τραπεζών για ενήμερους δανειολήπτες. Για στεγαστικό δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου 100.000 ευρώ, διάρκειας 20 ετών, όταν το euribor τριμήνου ήταν μηδενικό και το επιτόκιο 3%, η μηναία δόση ήταν 560 ευρώ. Πλέον, με το euribor τριμήνου πέριξ του 3% και το επιτόκιο κοντά στο 6% η δόση του δανείου έχει διαμορφωθεί στα 690 ευρώ, ενώ με τη νέα αύξηση θα φτάσει τα 710 ευρώ. Η συνολική επιβάρυνση για έναν δανειολήπτη θα ανέλθει στα 150 ευρώ τον μήνα ή 1.800 ευρώ ετησίως.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, τον Φεβρουάριο του 2023 το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων αυξήθηκε στο 0,21%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 5,57%. Έτσι, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των νέων καταθέσεων και δανείων αυξήθηκε στις 5,36 εκατοστιαίες μονάδες. Τον Φεβρουάριο του 2023 το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων αυξήθηκε στο 0,18%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων αυξήθηκε στο 5,52%, με αποτέλεσμα το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων να αυξηθεί στις 5,34 εκατοστιαίες μονάδες.

Οι διεθνείς εξελίξεις στην οικονομία έχουν ιδιαίτερο αντίκτυπο και στα ελληνικά νοικοκυριά. Ειδικότερα σε όσα έχουν δάνεια, τα οποία πασχίζουν με κάθε τρόπο να εξυπηρετήσουν παρά τις συνεχείς αυξήσεις στα επιτόκια. Η απόφαση της ΕΚΤ για νέα αύξηση, προκαλεί έντονη ανησυχία στους δανειολήπτες, ειδικότερα σε όσους έχουν στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο.

Υπολογίζεται πως τα δάνεια αυτά θα αυξηθούν κατά 27%, κάτι που σημαίνει ότι θα επιβαρυνθούν σημαντικά οι μηνιαίες δόσεις και για τα ελληνικά νοικοκυριά. Ήδη το τελευταίο 12μηνο έχουν γίνει πέντε διαδοχικές αυξήσεις επιτοκίων, με αποτέλεσμα οι δανειολήπτες να είναι στα… κάγκελα καθώς πλέον είναι ορατό το ενδεχόμενο να μην μπορούν να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.

Έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος να γεννηθεί μια νέα γενιά «κόκκινων δανείων», τα οποία δεν αποκλείεται να οδηγήσουν και σε κύμα πλειστηριασμών μετά την απελευθέρωσή τους και για τις πρώτες κατοικίες.

Παραδείγματα αυξήσεων στις δόσεις των δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο:

Στεγαστικό δάνειο 100.000 € (κυμαινόμενο)

Διάρκεια εξόφλησης: 20 έτη

Δόση Ιούνιος 2022: 560 €

Τέλη Ιανουαρίου 2023: 667 €

Δόση Φεβρουαρίου: 695 €

Νέα δόση Μαρτίου: 720 €

Συνολική μηνιαία αύξηση: 160 €

Ετήσια επιπλέον επιβάρυνση: 1.920 €

Υπερκαλύπτει την ετήσια αύξηση του κατώτατου μισθού (1.669 € καθαρά)

Με νέα μελλοντική αύξηση: Δόση 782,5 €

Ετήσια επιπλέον επιβάρυνση: 2.670 €

Με γοργούς ρυθμούς προωθείται η κυβερνητική πρωτοβουλία για τη διασφάλιση φτηνής στέγης για τους νέους με σημείο αιχμής την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

Συγκεκριμένα κατατέθηκε, αργά χθες το βράδυ, στη Βουλή το νομοσχέδιο «Σπίτι μου – στεγαστική πολιτική για τους νέους, αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας για κοινωνική κατοικία και άλλες διατάξεις», ύστερα από την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης των διατάξεων.

Οι ρυθμίσεις

Με τις ρυθμίσεις που εισάγονται για συζήτηση στη Βουλή, θεσπίζονται οι δράσεις στεγαστικής πολιτικής του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, που περιλαμβάνονται στην κυβερνητική Στρατηγική Κοινωνικής Στέγασης και αφορούν συγκεκριμένα:

• Το πρόγραμμα «Σπίτι μου» για την χορήγηση χαμηλότοκων ή άτοκων δανείων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.

• Την Κοινωνική Αντιπαροχή που συνίσταται στην αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου για εξασφάλιση ποιοτικής κατοικίας με χαμηλό ενοίκιο.

• Το πρόγραμμα «Κάλυψη» για τη μίσθωση ιδιωτικών κατοικιών και την διάθεσή σε ωφελούμενους νέους δικαιούχους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

• Τη δράση «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» μέσω της οποίας επιδοτείται η ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών προκειμένου να διατεθούν στη συνέχεια για μίσθωση.

Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αποσκοπούν στην εξασφάλιση προσιτής κατοικίας υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών κυρίως για νέους και ευάλωτες ομάδες πολιτών, στην αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου, την αναβάθμιση ιδιωτικών κατοικιών, την αύξηση της προσφοράς στη μισθωτική αγορά, την αύξηση της οικονομικής και οικοδομικής δραστηριότητας.

Με αφορμή την κατάθεση του νομοσχεδίου ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε:

«Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων έχει κεντρικό ρόλο στο σχεδιασμό και την εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής της κυβέρνησης. Με το νομοσχέδιο που καταθέσαμε σήμερα στη Βουλή υλοποιούνται σημαντικές δράσεις, για τη στεγαστική αποκατάσταση νέων και ευάλωτων ομάδων πληθυσμού. Αξιοποιούμε εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και προχωρούμε με βάση τις αντίστοιχες βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται στην ΕΕ για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και την παροχή ποιοτικής και προσιτής στέγης σε χιλιάδες πολίτες που αντιμετωπίζουν σήμερα σημαντικές δυσκολίες. Πρόκειται για δράσεις που θα ωφελήσουν όχι μόνο τους δικαιούχους οι οποίοι θα αποκτήσουν στέγη αλλά και το Δημόσιο, τους επαγγελματίες της οικοδομής, τους ιδιοκτήτες ακινήτων, την οικονομία συνολικά».

Οι προϋποθέσεις υπαγωγής και οι δικαιούχοι των προγραμμάτων, τα οποία απευθύνονται κυρίως από νέους και ευάλωτες ομάδες πολιτών, παραμένουν στο πλαίσιο που έχει ήδη ανακοινωθεί. Ειδικότερα, τα κύρια στοιχεία για τα επιμέρους προγράμματα έχουν ως εξής:

1. Πρόγραμμα «Σπίτι Μου»
   Δικαιούχοι των άτοκων ή χαμηλότοκων δανείων είναι άτομα ηλικίας 25-39 ετών με ετήσιο εισόδημα από 10.000 ευρώ έως το όριο που προβλέπεται για τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης και οι οποίοι δεν διαθέτουν ακίνητο κατάλληλο για την κατοικία τους.

Τα ακίνητα πρέπει να έχουν αξία έως 200.000 ευρώ, εμβαδόν έως 150 τ.μ. και παλαιότητα τουλάχιστον 15 ετών, ενώ για τους όρους του δανείου προβλέπονται τα εξής:

α) Η αγορά του ακινήτου δεν μπορεί να γίνει από συγγενή πρώτου ή δεύτερου βαθμού του αγοραστή.

β) Το ακίνητο αποκτάται κατά πλήρη κυριότητα από τον αγοραστή ή, αν πρόκειται για συζύγους ή για μέρη συμφώνου συμβίωσης, κατά κυριότητα >50% για καθέναν από αυτούς.

γ) Το ύψος του δανείου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 150.000 ευρώ και η διάρκεια τα τριάντα έτη.

δ) Το δάνειο καλύπτει έως το 90% της αξίας του ακινήτου (το υπόλοιπο καλύπτεται από τον αγοραστή).

ε) Το δάνειο χρηματοδοτείται κατά 75% από τη ΔΥΠΑ. Για το ποσοστό του δανείου που χρηματοδοτείται από τη ΔΥΠΑ δεν οφείλεται τόκος, ενώ το υπόλοιπο 25% χορηγείται από τις τράπεζες (θα επιλεγούν μετά από δημόσια πρόσκληση της ΔΥΠΑ). Αυτό σημαίνει ότι τα 3 / 4 του δανείου χορηγούνται άτοκα με αποτέλεσμα το τελικό επιτόκιο που πληρώνει ο δανειολήπτης για το σύνολο του ποσού, να διαμορφώνεται στο ένα τέταρτο του κόστους που θα είχε ένα κανονικό στεγαστικό δάνειο.

στ) Για τρίτεκνους ή πολύτεκνους το δάνειο θα είναι άτοκο. Άτοκο θα γίνεται και το δάνειο για όσους κατά τη διάρκεια αποπληρωμής του κάνουν 3 και πλέον παιδιά.

ζ) Δεν μπορεί να ζητηθεί η παροχή προσωπικής εγγύησης τρίτου ως προϋπόθεση για τη χορήγηση του δανείου.

η) Το δάνειο απαλλάσσεται από την εισφορά της παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 128/1975.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 500 εκατ. ευρώ (με πρόβλεψη για διπλασιασμό σε περίπτωση εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων), ενώ εκτιμάται ότι ωφελούμενοι θα είναι 10.000 νέοι ή νέα ζευγάρια 25-39 ετών. Η υλοποίηση του προγράμματος αναμένεται στο πρώτο τρίμηνο του 2023.

2. Κοινωνική Αντιπαροχή
   Πρόκειται για νέο θεσμό που προστίθεται στην «εργαλειοθήκη» της ΔΥΠΑ για την στεγαστική πολιτική. Ορίζεται ως: «Σύμπραξη φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, με ιδιώτες αναδόχους, κατά την οποία ο ανάδοχος ανεγείρει με δικές του δαπάνες κτίριο επί αδόμητου ακινήτου του φορέα και το αντάλλαγμά του συνίσταται στην εκμετάλλευση για ορισμένο χρονικό διάστημα του ακινήτου με την παράλληλη υποχρέωσή του να εκμισθώνει μέρος αυτού σε δικαιούχους έναντι προκαθορισμένου μισθώματος. Μετά το πέρας του χρόνου εκμετάλλευσης ο ανάδοχος υποχρεούται να παραδώσει το ακίνητο στον ιδιοκτήτη φορέα».

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι δικαιούχοι μισθωτές επιλέγονται με βάση αντικειμενικά κοινωνικά κριτήρια, ενώ εκτός από την απλή μίσθωση των σπιτιών με χαμηλό ενοίκιο θα επιτρέπεται και η υπογραφή συμβάσεων μίσθωσης με δικαίωμα προαίρεσης για την εξαγορά τους από τους δικαιούχους (rent to own). Προβλέπεται ακόμη ότι:

• Η Κοινωνική Αντιπαροχή μπορεί να αφορά και δομημένα ακίνητα. Στην περίπτωση αυτή το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει και την κατεδάφιση των κτισμάτων, η οποία γίνεται με δαπάνες του αναδόχου.
• Το ποσοστό των οριζόντιων ιδιοκτησιών που εκμισθώνονται προς δικαιούχους αντιστοιχεί σε ποσοστό μεταξύ 30% και 60% του συνόλου της ιδιοκτησίας.
• Η επιλογή του αναδόχου γίνεται κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης στην οποία περιγράφονται τουλάχιστον τα εξής:

α) το αδόμητο ακίνητο, τυχόν υφιστάμενα κτίσματα που ευρίσκονται εντός αυτού, και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου που πρόκειται να ανεγερθεί σε αυτό,

β) οι οριζόντιες ιδιοκτησίες που θα συσταθούν και οι επιτρεπόμενες χρήσεις τους,

γ) τα κριτήρια συμμετοχής και επιλογής του αναδόχου,

δ) οι βασικοί όροι των συμβάσεων μίσθωσης μεταξύ του αναδόχου και των δικαιούχων, πλην του μισθώματος.

Στόχος του προγράμματος είναι η ανέγερση 2.500 κοινωνικών κατοικιών για 5.000 ωφελούμενους νέους έως 39 ετών.

3. Πρόγραμμα Κάλυψη
   Αφορά στη μίσθωση από το Δημόσιο ιδιωτικών κατοικιών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Εστία» για τη στέγαση μεταναστών, και την διάθεσή τους σε ευάλωτους νέους και νέα ζευγάρια. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι ιδιοκτήτες των ακινήτων καλούνται να εκμισθώνουν τις κατοικίες για τρία έτη σε άτομα ηλικίας 25-39 ετών, δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

Στόχος είναι η αξιοποίηση σε πρώτη φάση τουλάχιστον 1.000 ακινήτων, στα οποία θα στεγαστούν 2.500 ωφελούμενοι 25-39 ετών, δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

4. Ανακαινίζω – Νοικιάζω
   Αποσκοπεί στην ένταξη κενών κατοικιών στη μισθωτική αγορά με την επιδότηση των ιδιοκτητών για την αναβάθμισή τους. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι στο πρόγραμμα συμμετέχουν ιδιοκτήτες κατοικιών με ετήσιο εισόδημα έως 40.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία έως 300.000 ευρώ, ενώ αποκλείονται όσοι έχουν ενταχθεί σε προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης για οποιοδήποτε ακίνητό τους τα τελευταία πέντε έτη.

Το ακίνητο πρέπει να έχει εμβαδόν έως 100 τ.μ. και να βρίσκεται σε αστική περιοχή, δεν πρέπει να έχει δηλωθεί ως πρώτη κατοικία, ή ως μισθωμένη αλλά να αναφέρεται ως κενή στο Ε2 των τριών τελευταίων ετών.

Οι εντασσόμενοι στο πρόγραμμα επιδοτούνται για δαπάνες επισκευής και ανακαίνισης έως 10.000 ευρώ, (περιλαμβάνονται υλικά και εργασίες). Η επιδότηση φθάνει στο 40% της δαπάνης με προϋπόθεση την ηλεκτρονική εξόφληση των τιμολογίων και την εκμίσθωση του ακινήτου για τουλάχιστον τρία χρόνια.

Με το νομοσχέδιο θεσπίζονται επίσης πολεοδομικές ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην άρση εμποδίων και την επιτάχυνση εφαρμογής της στεγαστικής πολιτικής.

Λοιπές διατάξεις

Έχουν τέλος συμπεριληφθεί διατάξεις που αφορούν στην καλύτερη λειτουργία του ΝΑΤ. Μεταξύ άλλων προτείνεται ρύθμιση που επιτρέπει σε αρχιπλοιάρχους και αρχιμηχανικούς ναυτιλιακών επιχειρήσεων που είναι κάτοχοι διπλώματος πλοιάρχου ή μηχανικού Α τάξης αντίστοιχα (μετά την απόκτηση του διπλώματος Α τάξης επί πλοίων με ελληνική σημαία ή με ξένη σημαία συμβεβλημένων μετά του Ν.Α.Τ. ή επί πλοίων με ξένη σημαία εξαγορασμένη στο Ν.Α.Τ.) και δεν ασκούν αποδεδειγμένα άλλο επάγγελμα ή λειτούργημα να απασχολούνται και να ασφαλίζονται στο Ν.Α.Τ. ακόμη κι εάν είναι συνταξιούχοι. Επιπροσθέτως αίρεται η υποχρέωση θεώρησης του γνησίου της υπογραφής των πλοιάρχων που βεβαιώνουν την υπηρεσία σε πλοίο με ξένη σημαία.

Επιπροσθέτως:

• Η καταβολή εισφορών υπέρ Ο.Γ.Α. αναγνωρίζεται ότι καλύπτει ασφαλιστικό χρόνο, στο πλαίσιο της αρχής της τυπικής ασφάλισης, και επέρχονται οι σχετικές συνέπειες.
• Προβλέπεται η ασφάλιση σπουδαστών Κολλεγίων που πραγματοποιούν πρακτική άσκηση για τον κίνδυνο ατυχήματος και τις παροχές ασθένειας σε είδος κατά τρόπο όμοιο με αυτόν που ισχύει για φοιτητές και σπουδαστές
• Προβλέπεται ότι οι διατακτικές σίτισης θεωρούνται παροχή σε είδος, αναγκαία για τη λειτουργία της επιχείρησης, και δεν υπόκεινται σε φορολογία και ασφαλιστικές εισφορές μόνο όταν η αξία τους δεν υπερβαίνει το ποσό των επτά (7) ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα και ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση, ροφήματα, σε συμβεβλημένο δίκτυο καταστημάτων, στη βάση συμβάσεων μεταξύ του εκδότη των διατακτικών σίτισης και των καταστημάτων.