Αυτό τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας σήμερα στο συνέδριο του ECONOMIST με τίτλο «30th Annual Government Roundtable – Progress in an age of upheaval | Geopolitics-Growth-Technology» που πραγματοποιείται στην Αθήνα.

   «Η Ανατολική Μεσόγειος», πρόσθεσε, «γίνεται κέντρο σταθερότητας και ανάπτυξης για την Ευρώπη. Το γεγονός ότι η ενέργεια έφερε στο ίδιο τραπέζι το Ισραήλ, την Παλαιστίνη και τις ΗΠΑ, δείχνει τις προοπτικές που έχουμε. Η ενέργεια αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο και της ευρωατλαντικής συνεργασίας», τόνισε ο υπουργός. Υπογράμμισε ακόμη ότι οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, καθώς σχέδια που συζητούνταν επί δεκαετίες για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη (όπως ο αγωγός East Med) γίνονται πράξη. «Πάμε σε αγωγούς από την Κύπρο και το Ισραήλ προς την Αίγυπτο, όπου θα γίνεται υγροποίηση και διαμετακόμιση προς την Ευρώπη μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.

Ο Κάθετος Διάδρομος είναι ένα πρότζεκτ που μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο συνεργαζόμαστε», τόνισε. Ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ακόμη: «Συνεργαζόμαστε με τους υπουργούς των χωρών της περιοχής. Δημιουργούμε πλατφόρμες αμοιβαίου οφέλους, εφαρμόζουμε τους κανόνες και δεν αποκλείουμε καμία χώρα. Αυτό που αποκλείεται είναι η εξτρεμιστική συμπεριφορά».

   Η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Iva Petrova, αναφέρθηκε στην πρόοδο που καταγράφεται στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών και διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών της περιοχής. Σημείωσε ιδιαίτερα την ανάπτυξη του τομέα της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στη Βουλγαρία, όπου η ισχύς των μπαταριών έχει φθάσει στα 4 γιγαβάτ και σχεδιάζεται η προσθήκη άλλων 7 γιγαβάτ με μπαταρίες και αντλησιοταμίευση προς όφελος, όπως ανέφερε, της περιφερειακής αγοράς.

   Ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανός, εστίασε στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων επισημαίνοντας ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2028 θα ξεκινήσει η παραγωγή φυσικού αερίου που θα μεταφέρεται στην Αίγυπτο για υγροποίηση και εξαγωγή προς την Ευρώπη και αλλού. Σημείωσε τη δραστηριοποίηση εταιρειών διεθνούς βεληνεκούς στην κυπριακή ΑΟΖ, όπως οι Chevron, ExxonMobil, Total, ENI και υπογράμμισε τη σημασία της διμερούς συνεργασίας με την Ελλάδα αλλά και ευρύτερα της περιφερειακής συνεργασίας, καθώς «η Νοτιοανατολική Ευρώπη και η Ανατολική Μεσόγειος γίνονται πολύ σημαντικές για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής». Αναφερόμενος δε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, ανέφερε ότι θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια και στις εξαγωγές ανανεώσιμης ενέργειας από την Κύπρο.

   Ο υπουργός Ενέργειας της Μολδαβίας Dorin Junghietu τόνισε τη σημασία ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων στην περιοχή, για τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και προς αμοιβαίο όφελος όλων των εμπλεκομένων.

   Ο γενικός γραμματέας του Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου Osama Mobarez, επεσήμανε τρία στοιχεία για την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας. Πρώτον, όπως είπε, χρειάζεται πιο ρεαλιστική προσέγγιση ως προς το ρόλο του φυσικού αερίου το οποίο θα παραμείνει τα επόμενα χρόνια. Δεύτερον, υπάρχει ανάγκη διαφοροποίησης πηγών, οδών εφοδιασμού καθώς και προμηθευτών. Τρίτον είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ των χωρών. Και για τα τρία στοιχεία, όπως είπε, η Ανατολική Μεσόγειος θα παίξει σημαντικό ρόλο, καθώς διαθέτει σημαντικούς ενεργειακούς πόρους, μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή και συγκεκριμένα παραδείγματα συνεργασίας προς αμοιβαίο όφελος.

Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη για μία ολιστική προσέγγιση στα νέα χωροταξικά πλαίσια για τον τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη βιομηχανία, κάνοντας λόγο για τη δημιουργία ενός πιο ξεκάθαρου και σύγχρονου πλαισίου κανόνων.

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, γνωστοποίησε ότι η πρόταση για τον νέο σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων στην Αττική έχει ήδη κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Εθνική υπόθεση» οι υδρογονάνθρακες

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων ως «εθνική υπόθεση», τονίζοντας ότι απαιτείται «σοβαρότητα, συνέπεια και συνέχεια», καθώς η Ελλάδα εισέρχεται σε μία νέα περίοδο ενεργειακής στρατηγικής και γεωπολιτικής ενίσχυσης.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Ο τομέας ανάπτυξης υδρογονανθράκων είναι μία εθνική υπόθεση και γι’ αυτό πρέπει να το αντιμετωπίσουμε με πολύ μεγάλη σοβαρότητα, συνέπεια και συνέχεια».

Ο υπουργός σημείωσε ότι η χώρα προχωρά στην πρώτη ερευνητική γεώτρηση μεγάλου βάθους τον Φεβρουάριο του 2027, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μία σύνθετη και μακροχρόνια διαδικασία.

«Η ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων είναι ένας μαραθώνιος», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες αξιολογούν συνεχώς επενδυτικές αποδόσεις και διεθνείς προτεραιότητες.

Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συνέχειας της ενεργειακής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα κατάφερε να επιταχύνει κρίσιμες διαδικασίες και να ενισχύσει την αξιοπιστία της απέναντι σε μεγάλους διεθνείς επενδυτές.

Ο Κάθετος Διάδρομος και ο νέος ενεργειακός χάρτης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο, τον οποίο χαρακτήρισε έργο με πολύ μεγαλύτερη σημασία από το στενά ενεργειακό πεδίο, καθώς  όπως είπε  δημιουργεί μία νέα οικονομική και γεωπολιτική πραγματικότητα στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Ελλάδα εξελίσσεται σε σημείο εισόδου και διαχείρισης νέων ενεργειακών δρόμων», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αξιοποιεί τη γεωγραφική της θέση, τις υποδομές της και την πολιτική σταθερότητα.

Αναφερόμενος στο επικείμενο ταξίδι του στις ΗΠΑ, στάθηκε επίσης στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών μέσω της πρωτοβουλίας «3+1», η οποία αποκτά πλέον ουσιαστικότερο και βαθύτερο περιεχόμενο.

Επενδύσεις σε δίκτυα, ΑΠΕ και data centers

Ο υπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση επενδύει συστηματικά από το 2019 σε δίκτυα, διασυνδέσεις και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, στο πλαίσιο ενός μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Μεταξύ των έργων που ανέφερε ήταν:

• το FSRU Αλεξανδρούπολης
• οι νέοι συμπιεστές φυσικού αερίου
• η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης
• οι σχεδιαζόμενες διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων

«Τα δίκτυα και οι υποδομές είναι η ραχοκοκαλιά της πατρίδας μας και επένδυση για τα παιδιά μας», υπογράμμισε.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάπτυξη των data centers, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν τη σημασία της ενίσχυσης των ενεργειακών δικτύων.

Για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ανέφερε ότι η εγκατεστημένη ισχύς αυξήθηκε από 6,3 GW το 2019 σε σχεδόν 18 GW σήμερα, ενώ μόνο τον τελευταίο χρόνο προστέθηκαν επιπλέον 3 GW στο σύστημα.

Νέα χωροταξικά πλαίσια και αυστηρότεροι κανόνες

Ο κ. Παπασταύρου στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη για μία νέα ολιστική προσέγγιση στη χωροταξία και την ενέργεια, με έμφαση στα νέα χωροταξικά πλαίσια για τον τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη βιομηχανία.

«Χρειάζεται να δημιουργηθεί μία ολιστική προσέγγιση», ανέφερε, εξηγώντας ότι στόχος είναι ο συντονισμός μεταξύ χωροταξίας, ενέργειας, τουρισμού και βιομηχανίας με σαφείς κανόνες ανάπτυξης.

Όπως σημείωσε, στόχος είναι τα νέα χωροταξικά πλαίσια να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, θέτοντας πιο ξεκάθαρους και αυστηρούς κανόνες για τις επιτρεπόμενες χρήσεις και την προστασία του περιβάλλοντος.

«Όταν έχεις φτάσει στα 18 GW, χρειάζονται πλέον πιο ξεκάθαροι και πιο αυστηροί κανόνες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Διαχείριση απορριμμάτων: «Κλείνει και η Αττική»

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Μανώλης Γραφακος ανέφερε ότι ο σχεδιασμός για τη διαχείριση απορριμμάτων στην Αττική ολοκληρώνεται τους επόμενους μήνες και ότι η σχετική πρόταση έχει ήδη κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Εδώ και επτά χρόνια έχουμε δουλέψει σκληρά. Βάλαμε σε τάξη ένα δύσκολο και σύνθετο κομμάτι, με συγκρούσεις και αντιδράσεις τοπικού χαρακτήρα», σημείωσε.

Και πρόσθεσε: «Έχουμε κάνει μία τεράστια αλλαγή, μία τεράστια μεταρρύθμιση και πραγματικά είμαστε πάρα πολύ χαρούμενοι γιατί το πετύχαμε μαζί με την αυτοδιοίκηση».

   Πρόκειται για δράσεις που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων προγράμματα «Εξοικονομώ» για ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες, ανέγερση 2.350 κατοικιών που θα στεγάσουν ευάλωτα νοικοκυριά, αύξηση έως και 100 ευρώ το χρόνο του επιδόματος θέρμανσης. Επίσης, προμήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρμών μετρό, «κοινωνικό leasing» (με χαμηλό μίσθωμα) ηλεκτρικών οχημάτων για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων (ΙΧ, VAN, μεσαία και βαρέα οχήματα) για μικρές επιχειρήσεις και 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία.

   Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνονται στην πρόταση της κυβέρνησης για την αξιοποίηση των πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, η οποία κατατέθηκε σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα αρχίσουν να υλοποιούνται εντός του 2026.

   Εισαγωγικά, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκης έκανε λόγο για «πολύ σημαντικές ανακοινώσεις που ενδιαφέρουν εκατομμύρια συμπολίτες μας» και μάλιστα, προσέθεσε, με έντονο κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Για το συνολικό project συνεργάσθηκαν 13 Υπουργεία, υπό τον συντονισμό της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης.

  O αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης στη δική του τοποθέτηση τόνισε μεταξύ άλλων: «Οι δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου που παρουσιάζουμε σήμερα εξυπηρετούν πολλαπλούς στόχους. Οικονομική στήριξη οικογενειών και μικρών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των ευάλωτων, για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυση της οικοδομής, βελτίωση του κτιριακού αποθέματος, προστασία του περιβάλλοντος, εκσυγχρονισμός των δημόσιων μεταφορών.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο αποτελεί επίσης σημαντικό αναπτυξιακό πυλώνα της οικονομίας, μαζί με το ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις, το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας κατά την επόμενη περίοδο, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Αποτελεί επίσης μια παρέμβαση με έντονο κοινωνικό πρόσημο. Είναι μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία την οποία θα αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό, χωρίς καθυστερήσεις».

   Πρόκειται, εν τέλει, για «πολύ σημαντικές ανακοινώσεις που ενδιαφέρουν εκατομμύρια συμπολίτες μας» και μάλιστα, προσέθεσε, με έντονο κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Για το συνολικό project συνεργάσθηκαν 13 Υπουργεία, υπό τον συντονισμό της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης.

   Αναλυτικά:

   Δικαιούχοι των προγραμμάτων είναι 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Έμφαση δίνεται στις οικογένειες, στα νοικοκυριά με μέλος άτομο με αναπηρία, στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια, (δηλαδή δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης, ηλεκτρικού ρεύματος και αναγκαίων μετακινήσεων) και στις επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και έως 2 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών. Τα εισοδηματικά όρια για τα νοικοκυριά διαμορφώνονται, ενδεικτικά, ως εξής:

   Τύποι νοικοκυριών/Εισοδηματικό όριο

   Μονοπρόσωπο χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία/10.500

   Μονοπρόσωπο με 1 παιδί και χωρίς αναπηρία/13.650

   Μονοπρόσωπο με 1 παιδί και 1 μέλος με αναπηρία/16.650

   Έγγαμο χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία/20.800

   Έγγαμο με 2 παιδιά και χωρίς αναπηρία/27.100

   Έγγαμο με 2 παιδιά και μέλος με αναπηρία/30.100

   Έγγαμο με περισσότερα από 3 παιδιά και μέλος με αναπηρία/36.400

    Οι 25 παρεμβάσεις ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων

   1. Εξοικονομώ για νοικοκυριά (1.200 εκατ. ευρώ)

   Τα προγράμματα «Εξοικονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων θα υλοποιηθούν με νέο απλούστερο μοντέλο. Τα νοικοκυριά θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν τις επενδύσεις ενεργειακής θωράκισης των κατοικιών τους (όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κλπ. Στα προγράμματα «Εξοικονομώ» προβλέπεται να ενταχθούν 62.000 νοικοκυριά ενώ τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδύσεων μπορεί να ξεπερνούν και το 80%, με επιδότηση και του ΦΠΑ.

   Παράδειγμα: Νοικοκυριό επιλέγει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800Euro, (συμπερ. ΦΠΑ). Το νοικοκυριό θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800Ευρώ και θα καταβάλει μόλις 5.000 ευρώ.

   2. Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα (950 εκατ. ευρώ)

   Θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000 για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων που θα αντικαταστήσουν συστήματα θέρμανσης ή/και παροχής ζεστού νερού με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Παρέχεται η δυνατότητα επιλογής είτε αντλίας θερμότητας, είτε ηλιακού θερμοσίφωνα, είτε και των δυο, ενώ εκτός από το κόστος αγοράς των συσκευών θα ενισχύονται και οι απαιτούμενες εργασίες εγκατάστασης. Τα ποσοστά ενίσχυσης μπορεί να φθάνουν έως 80%.

   Παράδειγμα: Ένα νοικοκυριό προμηθεύεται αντλία θερμότητας κόστους 6.200 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 80%) και ηλιακό θερμοσίφωνα (1.240 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 40%). Θα λάβει συνολική ενίσχυση 5.450 Ευρώ και θα χρειαστεί να δαπανήσει μόλις 2.000 ευρώ.

   3. Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως (340 εκατ. ευρώ)

   Περίπου 780.000 νοικοκυριά που λαμβάνουν επίδομα θέρμανσης θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ το χρόνο περίπου κατά την περίοδο 2027-2032, με στόχο να απορροφάται ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.

   4. Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά

   Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προχωρήσει στη σύσταση του μητρώου, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Στόχος είναι να διευκολύνεται η πρόσβαση των ευάλωτων πολιτών σε όλα τα μέτρα στήριξης και στις δράσεις ενεργειακής αποδοτικότητας. Τα μέλη του Μητρώου θα εφοδιάζονται με ειδική κάρτα ευάλωτου προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες και δράσεις ενεργειακής στήριξης χωρίς γραφειοκρατία και με επιτάχυνση της διαδικασίας. Το Μητρώο θα επικαιροποιείται κάθε χρόνο.

   5. Ίδρυση one-stop shops για υποστήριξη ενεργειακά/μεταφορικά ευάλωτων πολιτών και επιχειρήσεων (22 εκατ. ευρώ)

   Σε κάθε Περιφέρεια θα δημιουργηθεί ένα σημείο δωρεάν υποστήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε πολίτες που δεν έχουν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να έχουν άμεση και εύκολη πρόσβαση στις δράσεις του Ταμείου και να ωφεληθούν από αυτές.

   6. Δωρεάν Έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. ευρώ)

   Μέσω του Ταμείου θα εκδοθούν τουλάχιστον 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης για ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, μέσω των σημείων υποστήριξης σε όλη τη χώρα (one-stop-shops). Το Πιστοποιητικό έχει πρακτική σημασία καθώς απεικονίζει την πραγματική ενεργειακή εικόνα της κατοικίας και βοηθά το νοικοκυριό να γνωρίζει την πηγή απωλειών ενέργειας και ποιες παρεμβάσεις χρειάζονται για να μειώσει τις ενεργειακές του δαπάνες. Σημειώνεται ότι η έκδοση ΠΕΑ, χρηματοδοτείται για πρώτη φορά αυτόνομα, χωρίς να απαιτείται συμμετοχή σε πρόγραμμα ανακαίνισης.

   7. Ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για 7.000 ευάλωτους πολίτες (435 εκατ. ευρώ)

   Αξιοποιούνται 4 ανενεργά στρατόπεδα, δυο στην Αττική (Χαϊδάρι και Αχαρνές) και από ένα σε Θεσσαλονίκη (Στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα (Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη), για την κατασκευή 2.350 διαμερισμάτων zero-energy (ενεργειακή κλάση Α+). Τα διαμερίσματα θα παραχωρούνται με πολύ χαμηλό μίσθωμα σε ευάλωτες οικογένειες, με προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες με μέλη με αναπηρία, μονογονεϊκές οικογένειες κλπ.

   Η συνολική επιφάνεια των κατοικιών θα είναι 232.000 τ.μ. και η μέση επιφάνεια ανά διαμέρισμα 83,75 τ.μ. Επιπλέον χρηματοδοτούνται έργα διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, χώρων στάθμευσης όπως και κατασκευής δικτύων και βοηθητικών υποδομών.

   Παράλληλα θα προχωρήσει η σύσταση νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

   8. Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών (226 εκατ. ευρώ)

   Θα αναβαθμιστούν συνολικά 15 κτίρια φοιτητικών εστιών, σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Κομοτηνή, εξασφαλίζοντας σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης σε περίπου 5.600 φοιτητές, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση της δυναμικότητας κατά 36,5% σε σχέση με τους φοιτητές που φιλοξενούνται σήμερα σε εστίες. Η μεγάλη πλειονότητα (90%) των εστιών αυτών έχουν κατασκευαστεί πριν το 1985, δεν έχουν αναβαθμιστεί ενεργειακά ως τώρα και παρουσιάζουν υψηλά λειτουργικά και ενεργειακά κόστη. Οι εργασίες που καλύπτονται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων, αναβάθμιση του μηχανολογικού εξοπλισμού και του συστήματος ψύξης/θέρμανσης, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Το πρόγραμμα αναβάθμισης των εστιών θα υλοποιηθεί από το Υπουργείο Παιδείας και το ΙΝΕΔΙΒΙΜ.

   9. Κοινωνικό Leasing (174 εκατ. ευρώ)

   Ευάλωτα νοικοκυριά θα επιδοτούνται για να μισθώνουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα με χαμηλό μίσθωμα, έως 150 ευρώ το μήνα. Στο πρόγραμμα προβλέπεται να ενταχθούν 12.500 μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά. Προβλέπεται μέση επιδότηση 13.000 Ευρώ ανά δικαιούχο, (με προσαύξηση 2.000 ευρώ για άτομα με αναπηρία) για 4 έτη μίσθωσης, συν 500 ευρώ για την αγορά οικιακού φορτιστή. Ο ωφελούμενος θα επιλέγει το μοντέλο ηλεκτρικού αυτοκινήτου που προτιμά, από μια δημόσια αναρτημένη λίστα επιλέξιμων μοντέλων που θα είναι τα πιο φθηνά ηλεκτρικά μοντέλα που κυκλοφορούν.

   Παράδειγμα: Έστω ότι ένας ωφελούμενος επιλέγει ένα όχημα, το οποίο έχει συνολικό μίσθωμα 20.000Ευρώ για 4 χρόνια. Θα λάβει συνολικά 13.000Ευρώ + 500Ευρώ για οικιακό φορτιστή. Δηλαδή θα πληρώσει στην 4ετία 7.000Ευρώ ή 145 ευρώ το μήνα.

   10. 100% Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία (51 εκατ. ευρώ)

   Το μέτρο προβλέπει 100% επιδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, καθώς και για τετραπληγικά ή παραπληγικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Δικαιούχοι θα είναι τόσο ασφαλισμένοι όσο και ανασφάλιστοι πολίτες. Έτσι, η παρέμβαση καλύπτει ένα υπαρκτό χρηματοδοτικό κενό: σήμερα ο υφιστάμενος μηχανισμός αποζημίωσης συχνά αφήνει σημαντικό κόστος στα νοικοκυριά, ενώ για ανασφάλιστους συμπολίτες μας δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω ΟΠΕΚΑ σε διασύνδεση με ΕΟΠΥΥ, με επιλογή των οχημάτων από λίστα συμβεβλημένων προμηθευτών.

   11. Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (129 εκατ. ευρώ)

   Ο στόλος των ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ εκσυγχρονίζεται και αναβαθμίζεται με την προσθήκη 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων. Τα 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία θα ενισχύσουν κατά προτεραιότητα τις αστικές γραμμές που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένη πρόσβαση σε ΙΧ, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη. Με την προσθήκη των νέων λεωφορείων, μειώνεται κατά 15% ο χρόνος αναμονής στις στάσεις και πυκνώνουν τα δρομολόγια που εξυπηρετούν το κοινό. Παράλληλα μειώνεται το λειτουργικό κόστος των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών κατά 35 εκατ. ευρώ.

   12. Αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό (60 εκατ. ευρώ)

   Οι συγκεκριμένοι συρμοί που εξυπηρετούσαν την γραμμή 1 του Μετρό είναι παλαιάς τεχνολογίας, κατασκευασμένοι οι περισσότεροι το 1995 και πλέον παροπλισμένοι. Η διαγωνιστική διαδικασία για την ανακατασκευή των συρμών αναμένεται να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από 12 μήνες από σήμερα. Με την υλοποίηση των εργασιών αναβάθμισης, ο μέσος χρόνος μεταξύ των δρομολογίων στη Γραμμή 1 αναμένεται να μειωθεί από τα 7,12 λεπτά σε 5,2 λεπτά. Το έργο περιλαμβάνει την προσθήκη νέου εξοπλισμού και την αντικατάσταση ή αναβάθμιση παρωχημένων συστημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε συνδυασμό με την ενίσχυση της προσβασιμότητας και την εξυπηρέτηση ευάλωτων ομάδων χρηστών. Ειδικά για την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία προβλέπεται η εγκατάσταση νέου εξοπλισμού προσβασιμότητας όπως φορητές ράμπες, σήμανση υψηλής αντίθεσης, ειδικές θέσεις καθήμενων, συστήματα στερέωσης αμαξιδίων, προσαρμοσμένα συστήματα ηχητικών ανακοινώσεων που ρυθμίζονται ανάλογα με τα επίπεδα περιβαλλοντικού θορύβου.

   13. Αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας (7 εκατ. ευρώ)

   Η δράση στοχεύει στη διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας και στους 24 σταθμούς της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας. Σημειώνεται ότι οι σταθμοί της Γραμμής 1 είναι εν μέρει προσβάσιμοι για άτομα με αναπηρία, ωστόσο δεν ανταποκρίνονται πλήρως στα απαιτούμενα πρότυπα. Με την αναβάθμιση των σταθμών, στόχος είναι οι διαδρομές από άτομα με αναπηρία να αυξηθούν από περίπου 4.000 την ημέρα σε 10.000. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν βελτιώσεις στις αποβάθρες, στον φωτισμό, στις ράμπες και στις διαδρομές ατόμων με αναπηρία, καθώς και στις κυλιόμενες σκάλες, στους ανελκυστήρες, στις υπόγειες διαβάσεις, στους χώρους αναμονής και στα συστήματα πληροφόρησης επιβατών.

   14. Προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των γραμμών 2 και 3 του Μετρό Αθηνών (210 εκατ. ευρώ)

   Θα χρηματοδοτηθεί η προμήθεια 12 νέων συρμών για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των Γραμμών 2 και 3. Οι νέοι συρμοί θα επιτρέψουν στη ΣΤΑΣΥ να βελτιώσει την αποδοτικότητα της συντήρησης του υλικού και να υποστηρίξει την επέκταση της γραμμής προς το Ίλιον. Η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια των συρμών αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του επόμενου έτους, ενώ χάρη στους νέους συρμούς ο μέσος χρόνος μεταξύ των δρομολογίων στις Γραμμές 2 και 3 αναμένεται να μειωθεί στα 3 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα.

   14. Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη (10,2 εκατ. ευρώ)

   Πρόκειται για μια ευέλικτη υπηρεσία τοπικής συγκοινωνίας σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, στις οποίες η συμβατική συγκοινωνία δεν επαρκεί. Το μέτρο θα καλύψει περίπου 26.000 ευάλωτους κατοίκους στην Αττική και περίπου 18.500 στη Θεσσαλονίκη, εκ των οποίων περίπου 10.000 είναι άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. Η υπηρεσία απευθύνεται κυρίως σε ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες και ανέργους. Θα υπάρχει δυνατότητα κράτησης της υπηρεσίας τηλεφωνικά ή μέσω εφαρμογής.

   16. Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε ημιαστικές περιοχές για εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών (44 εκατ. ευρώ)

   Το έργο περιλαμβάνει την προμήθεια περίπου 100 ηλεκτρικών λεωφορείων πλήρως προσβάσιμων, για την εξυπηρέτηση 18 αγροτικών/ημιαστικών περιοχών και τον αντίστοιχο εξοπλισμό φόρτισης. Επίσης περιλαμβάνεται μια εθνική πλατφόρμα που θα διαχειρίζεται σε πραγματικό χρόνο κρατήσεις, δρομολόγηση και συντονισμό του στόλου (mobile app + τηλεφωνικό κέντρο). Οι μετακινήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού, όπως π.χ. άτομα με αναπηρία, άτομα άνω των 65 ετών, θα είναι δωρεάν και το κόστος θα καλύπτεται μέσω μηχανισμού που θα αναπτυχθεί από το Υπουργείο Μεταφορών. Σε πλήρη ανάπτυξη η υπηρεσία αναμένεται να εξυπηρετεί 27.000 τακτικούς χρήστες το χρόνο.

   17. ΑΤΗΕΝS MOVE: Δημοτική Συγκοινωνία (11,2 εκατ. ευρώ)

   Ο Δήμος Αθηναίων δημιουργεί 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας (Νέος Κόσμος-Πετράλωνα-Κεραμεικός / Κάτω Πατήσια-Σεπόλια-Κεραμεικός /Προμπονά-Άνω Πατήσια-Κυψέλη / Αττική-Κυψέλη), ώστε να καλυφθούν κενά τοπικής μετακίνησης και να εξυπηρετούνται περιοχές με οικονομική και μεταφορική ευαλωτότητα. Οι γραμμές θα λειτουργούν συμπληρωματικά με τον ΟΑΣΑ και το Μετρό. Η επένδυση περιλαμβάνει την αγορά 17 ηλεκτρικών λεωφορείων, υποδομές φόρτισης και αναβάθμιση στάσεων με πρόβλεψη πλήρους προσβασιμότητας.

   18. Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη & ορεινές και νησιωτικές περιοχές (219 εκατ. ευρώ)

   Το μέτρο βελτιώνει σημαντικά το υφιστάμενο σύστημα μεταφοράς, καθώς διασφαλίζει ότι χιλιάδες μαθητές με αναπηρία θα μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο τους με ασφάλεια, μειώνοντας ταυτόχρονα την πίεση στις οικογένειές τους. Η επένδυση αναμένεται να καλύψει περίπου το 70% των εθνικών αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία δηλαδή περίπου 11.000 μαθητών. Η δράση θα υλοποιηθεί κυρίως σε περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης και θα επεκταθεί σταδιακά, με προτεραιότητα σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ (πχ Ήπειρος, Δυτική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία-Θράκη). Προβλέπεται η προμήθεια ηλεκτρικών ή υβριδικών οχημάτων, ειδικά διαμορφωμένων για την μεταφορά ατόμων με αναπηρία, η εγκατάσταση σημείων φόρτισης σε σχολεία ή δημοτικούς χώρους, ενώ θα καλύπτεται το κόστος λειτουργίας και η ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας για την παρακολούθηση των οχημάτων.

   19. Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ (50 εκατ. ευρώ)

   Η παρέμβαση αφορά την αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς του ΟΣΕ, με στόχο την ασφαλή, αυτόνομη και ανεμπόδιστη χρήση τους από άτομα με αναπηρία, άτομα με μειωμένη κινητικότητα, ηλικιωμένους και λοιπούς ευάλωτους χρήστες μεταφορών. Η επένδυση εκτιμάται ότι θα εξασφαλίζει έως και 815.000 προσβάσιμες διαδρομές ετησίως για ευάλωτους χρήστες μεταφορών. Ο ΟΣΕ έχει ήδη ξεκινήσει την εκπόνηση μελετών για παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε σιδηροδρομικούς σταθμούς. Η επένδυση περιλαμβάνει παρεμβάσεις αντίστοιχες με εκείνες που προβλέπονται για τους σταθμούς της Γραμμής 1 του Μετρό.

   20. Ψηφιακή χαρτογράφηση και καθοδήγηση σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης (5,5 εκατ. ευρώ)

   Προβλέπεται η ανάπτυξη μιας εφαρμογής εσωτερικής πλοήγησης, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία θα παρέχει καθοδήγηση βήμα-προς-βήμα για όλους τους χρήστες, διασφαλίζοντας πλήρη προσβασιμότητα, στους 67 σταθμούς του Μετρό της Αθήνας, καθώς και στους 18 σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης. Το σύστημα αυτό βασίζεται στην επιτυχημένη πιλοτική εφαρμογή στον σταθμό Ακρόπολη το 2024, η οποία έλαβε ιδιαίτερα θετικά σχόλια από τους χρήστες και είχε υψηλό βαθμό χρηστικότητας.

   Μέσω του Ταμείου θα χρηματοδοτηθούν:

   (α) Η ανάπτυξη και προσαρμογή λογισμικού εσωτερικής πλοήγησης, προσαρμοσμένου σε διαφορετικά προφίλ αναπηρίας

   (β) Η εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού

   (γ) Η ενσωμάτωση στην υφιστάμενη υποδομή προσβασιμότητας.

   21. Εγκατάσταση Δημόσια Προσβάσιμων Σημείων Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (135 εκατ. ευρώ)

   Προβλέπεται η ανάπτυξη 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, σε περιοχές όπου σήμερα η αγορά δεν αναπτύσσει επαρκώς σχετικές υποδομές. Στόχος είναι να δομηθεί το δίκτυο φόρτισης που χρειάζονται νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις για να διευκολυνθεί η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Οι υποδομές θα είναι δημόσια προσβάσιμες και θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από το σύνολο των πολιτών και των επιχειρήσεων.

   22. Υποδομές Ποδηλατοδρόμων και πεζών (93 εκατ. ευρώ)

   Θα υλοποιηθούν 12 έργα σε πόλεις όλης της χώρας για την ανάπτυξη ενός δικτύου ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων, μήκους τουλάχιστον 76,8 χλμ. καθώς και παρεμβάσεις μικροκινητικότητας γύρω από 10 σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης. Οι παρεμβάσεις εστιάζουν σε περιοχές με μεταφορική και οικονομική ευαλωτότητα, χαμηλά εισοδήματα και ανεπαρκή κάλυψη από δημόσιες συγκοινωνίες, ώστε η βιώσιμη μετακίνηση να γίνει πιο προσιτή σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο. Το μέτρο δεν αφορά μόνο την κατασκευή νέων ποδηλατοδρόμων, αλλά και πλατύτερα και ασφαλέστερα πεζοδρόμια, αναβάθμιση του φωτισμού, ασφαλείς διαβάσεις, θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων. Έργα θα γίνουν μεταξύ άλλων σε: Αγρίνιο (12,4 χλμ.), Ιωάννινα (12 χλμ.), Αλεξανδρούπολη (10,6 χλμ.) και διασύνδεση των πανεπιστημίων στην Αθήνα (9,7 χλμ.).

   23. Εξοικονομώ για επιχειρήσεις (394 εκατ. ευρώ)

   Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα ωφεληθούν περίπου 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Η επιχείρηση θα έχει την δυνατότητα να ενισχυθεί τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού. Θα προβλέπονται ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα υλοποίησης των παρεμβάσεων χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητα της επιχείρησης.

   24. Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις (289 εκατ. ευρώ)

   Οι ωφελούμενες επιχειρήσεις θα επιδοτούνται επί του κόστους αγοράς ή μίσθωσης με:

   – 40% για ΙΧ οχήματα και ελαφριά van

   – 30% για την αγορά βαρέων οχημάτων (λεωφορεία και φορτηγά)

   Επιδοτείται επιπλέον η εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις.

   Παράδειγμα: Έστω εταιρία η οποία θέλει να αγοράσει δυο οχήματα, ένα ΙΧ και ένα ελαφρύ van, καθαρής αξίας 30.000 ευρώ και 50.000 ευρώ αντίστοιχα. Η εταιρία θα επιδοτηθεί με ποσοστό 40% και για τα δυο οχήματα, δηλαδή 32.000Euro.

   25. Επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά

   Προβλέπεται επιδότηση 20.000 ευρώ για την αλλαγή συμβατικού οχήματος με ηλεκτρικό. Σε πρώτη φάση παρέχεται στήριξη στους ιδιοκτήτες ταξί της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, προκειµένου να διευκολυνθεί η αντικατάσταση συμβατικών οχημάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής με ηλεκτρικά οχήματα κατ’ εφαρμογή του Κλιματικού Νόμου και στην συνέχεια το μέτρο θα ενεργοποιηθεί σε όλη την Επικράτεια. Προβλέπεται άμεση πρόσβαση στο ποσό της επιδότησης χωρίς να παρεμβάλλονται χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

   Το ύψος της επιδότησης για προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία ΕΔΧ ΤΑΞΙ, θα είναι αυξημένο (29.000 ευρώ)

Η τελική συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια έχει προγραμματιστεί για αύριο, Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026.

Όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση, κλείνοντας τον κύκλο των τριών συνεδριάσεων της Επιτροπής, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου συνόψισε τα 10+1 βασικά σημεία για το τι επιτυγχάνει η χώρα μας με την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων Συμβάσεων.

Ειδικότερα, ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε τι πετυχαίνουμε με τις Συμβάσεις:

1. Διπλασιάζουμε τις θαλάσσιες περιοχές της πατρίδας μας προς έρευνα και εκμετάλλευση.

2. Πολλαπλασιάζουμε, έτσι, τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων για τη χώρα μας, μέσα από υψηλού κόστους και τεχνολογίας έρευνες, οι οποίες δεν θα επιβαρύνουν το ελληνικό Δημόσιο.

3. Ωριμάζουμε την αγορά έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων και δημιουργείται τεχνογνωσία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου (Chevron, ExxonMobil).

4. Προσελκύουμε στην πράξη το ενδιαφέρον της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.

5. Βάζουμε τα θεμέλια για την ενεργειακή θωράκιση της πατρίδας μας, εξερευνώντας όλους τους φυσικούς πόρους της, επενδύοντας σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας.

6. Ενισχύουμε τη γεωστρατηγική ισχύ μας, καθιστώντας τη χώρα μας από αξιόπιστο ενεργειακό κόμβο σε δυνητικό παραγωγό φυσικού αερίου.

7. Αποδυναμώνουμε στην πράξη το παράνομο και ανυπόστατο «τουρκολιβυκό μνημόνιο» και ενισχύουμε την ελληνική θέση. Αγνοώντας δίκαια τη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης, η δεύθτερη μεγαλύτερη ιδιωτική ενεργειακή εταιρεία στον κόσμο, επενδύει εκατομμύρια νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

8. Εξασφαλίζουμε σημαντικά οικονομικά οφέλη για το κράτος, που κυμαίνονται μεταξύ 38%-41% των κερδών, εφόσον τα κοιτάσματα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα.

9. Δημιουργούμε προϋποθέσεις ισχυρής ανάπτυξης, ποιοτικών θέσεων εργασίας, σημαντικών οικονομικών πόρων και αλλαγής επιπέδου.

10. Κληροδοτούμε μία σπουδαία παρακαταθήκη στα παιδιά μας, στις επόμενες γενιές, με πλήρη τήρηση αυστηρών περιβαλλοντικών όρων.

Και, όπως τόνισε ο υπουργός, το κυριότερο: Εδραιώνουμε ένα πεδίο εθνικής συνέχειας και ενότητας, οικοδομώντας στη διαχρονική εθνική προσπάθεια και σχεδιασμό, που κατέβαλαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, για την ανάπτυξη αυτού του σπουδαίου ενεργειακού τομέα, τον οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη έκανε πράξη.

«Συνεχίζουμε με υπερηφάνεια και αποφασιστικότητα να ασκούμε την ισορροπημένη ενεργειακή μας πολιτική, προκειμένου να ενισχύσουμε την ενεργειακή μας ανθεκτικότητα και ασφάλεια», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

Ο Σαμαράς υποστηρίζει ότι η σύμβαση του Ελληνικού Δημοσίου με την αμερικανική πολυεθνική ίσως υποκρύπτει μελλοντική εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο πρωθυπουργός απάντησε, ως γνωστόν, σε υψηλούς τόνους για “επαγγελματίες ανησυχούντες” και για “ηττοπαθή μανία καταδίωξης”, κόβοντας ουσιαστικά κάθε γέφυρα με τον πρώην πρωθυπουργό που έχει διαγραφεί με τη Ν.Δ.

Ποιός, όμως, υπέγραψε την συγκεκριμένη σύμβαση ρήτρα της οποίας επικαλείται ο Αντώνης Σαμαράς; Οι φωτογραφίες (πάνω και κάτω) υπενθυμίζουν ότι εκ μέρους του Δημοσίου (και της κυβέρνησης) την υπογραφή έβαλε ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος είναι προνομιακός συνομιλητής με την αμερικανική πλευρά και “τρέχει” όλα τα σχετικά θέματα.

Ο αρμόδιος υπουργός θεωρείται “master of the masters” στις διεθνείς συμβάσεις και είναι γνωστός διεθνώς γι΄ αυτή την εμπειρία του όλα τα προηγούμενα χρόνια. Κρατήστε το.

Εκείνο που είναι σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο Παπασταύρου υπήρξε από τους πιό στενούς συνεργάτες του Αντώνη Σαμαρά την περίοδο της συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ του Ευ. Βενιζέλου (2012-15), είχε αναλάβει μεγάλο μέρος της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές, και οι δύο άντρες συνδέθηκαν με φιλία που συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια.

Ο Σταύρος Παπασταύρου είχε δεχθεί επιθέσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ και μέσα ενημέρωσης για την εμπλοκή του ονόματός του στη λίστα Λαγκάρντ, κάτι που προκάλεσε την έντονη υποστήριξη και υπεράσπιση του από τον πρώην πρωθυπουργό.

“Μακάρι η Ελλάδα να είχε δέκα Παπασταύρους, του χρωστάμε πολλά!”, είχε πει ο Σαμαράς αναφερομενος στην στάση του Παπασταύρου στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές, καθώς ήταν μέλος της ομάδας διαπραγμάτευσης, εκείνη την εποχή.

Πώς φτάσαμε από το εγκώμιο στην αμφισβήτηση της σύμβασης που υπέγραψε ο Παπασταύρου με τη Chevron είναι ένα αναπάντητο ερώτημα. Φαίνεται, πάντως, ότι ο πρώην πρωθυπουργός στη ρήξη του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη εγκαταλλείπει ακόμα και τους παλιούς καλούς του φίλους και συνεργάτες.

Για υφυπουργούς και εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς το πρόβλημα είναι μικρότερο, για παράδειγμα ο Μάριος Θεμιστοκλέους θα είναι τελικά υποψήφιος στην Ανατολική Αττική, ενώ για τον προβεβλημένο (λόγω και των ενεργειακών συμφωνιών) Στ. Παπασταύρου θα κριθεί αργότερα εάν θα εκτεθεί στον νότιο τομέα, ή θα τιμηθεί με μία θέση στο Επικρατείας.

Σοβαρότερο είναι το θέμα με στελέχη του στενού και ευρύτερου επικοινωνιακού και οργανωτικού επιτελείου.

Για παράδειγμα, στον Νότιο Τομέα, αν το αποφασίσει, θα είναι υποψήφιος και ο Θωμάς Βαρβιτσιώτης. Ο επιτυχημένος επικοινωνιολόγος είχε ενεργό συμμετοχή στη νικηφόρα εκλογική εκστρατεία το 2023 και το όνομά του έχει ισχυρό αποτύπωμα στην εκλογική βάση του κόμματος, και λόγω ονόματος. Ωστόσο, αρκετοί στο Μέγαρο Μαξίμου τον θεωρούν πολύτιμο για μία ούτως ή άλλως αμφίρροπη εκλογική μάχη με στόχο την αυτοδυναμία. Στον Νότιο Τομέα είναι πιθανό να πολιτευτεί και ο διευθυντής Ψηφιακής Επικοινωνίας πρωθυπουργού, Νίκος Ρωμανός. Και γι’ αυτόν, όμως, υπάρχουν και δεύτερες σκέψεις, καθώς αναζητείται εκπρόσωπος Τύπου που θα δώσει τη μάχη των εκλογών και ο νέος πολιτικός, που είχε αυτή τη θέση, θεωρείται από τους λίγους ικανούς σε συνθήκες σκληρής πόλωσης.

Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης ακούγεται για την Α’ Αθήνας, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί η τελική απόφαση.

Αντίθετα, κλειδωμένη είναι η υποψηφιότητα της εκπροσώπου Τύπου της ΝΔ, Αλεξάνδρας Σδούκου, στα Γρεβενά, ενώ υπό συζήτηση είναι η υποψηφιότητα του διευθυντή του κόμματος, Γιάννη Σμυρλή, στην Ανατολική Αττική. Ο τελευταίος σήκωσε το βάρος της προετοιμασίας των εσωκομματικών εκλογών με μεγάλη επιτυχία, θεωρείται, δε, κι αυτός πολύτιμος για την εκλογική μάχη από την οποία θα λείψει εάν είναι υποψήφιος- εκτός εάν κριθεί ότι μπορεί να κρατήσει “δύο καρπούζια στην ίδια μασχάλη”.

Ο κ. Παπασταύρου τονίζει ότι η επικείμενη μεταρρύθμιση στις πολεοδομίες «θα δώσει ένα τέλος στην εξυπηρέτηση των πολιτών με δύο μέτρα και δύο σταθμά».

Επίσης, μιλώντας για παρεμβάσεις που αφορούν στο κόστος της ενέργειας, υπογράμμισε ότι «θα προχωρήσουμε στην ενεργοποίηση των νέων δυναμικών -πορτοκαλί- τιμολογίων», ενώ τόνισε παράλληλα, ότι «τα οφέλη από την εισαγωγή της δυναμικής τιμολόγησης για τους καταναλωτές και το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να είναι σημαντικά».

«Έχουμε μερικές φορές αρνητικές τιμές στον Βορρά, και εκρηκτικές τιμές στον Νότο. Είναι ένα ενεργειακό παραπέτασμα, μια διαίρεση στον χάρτη. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί, όχι μόνο επειδή επηρεάζει τα νοικοκυριά και την εσωτερική αγορά και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και των χωρών της περιοχής, αλλά επειδή απονομιμοποιεί το σχέδιο της ΕΕ και επιτρέπει στις λαϊκιστικές φωνές να τονίζουν την αδυναμία της ΕΕ να το αντιμετωπίσει», τόνισε ο υπουργός. «Το πρώτο βήμα για την επίλυση ενός προβλήματος είναι να αναγνωρίσουμε ότι έχουμε ένα πρόβλημα. Το γεγονός ότι η ΕΕ αναγνώρισε ότι η επίμονη διαφορά στις τιμές είναι ένα πρόβλημα, είναι το πρώτο βήμα για την επίλυσή του», σημείωσε.

Σε σχέση με την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε πως η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών συμφωνούν με τον στόχο. «Αλλά ας βρούμε έναν τρόπο που να είναι ρεαλιστικός. Ας το κάνουμε με τρόπο που θα διασφαλίσει ότι την επόμενη μέρα δεν θα αυξηθούν οι τιμές. Ας το κάνουμε με τρόπο που να είναι τεχνικά ορθός, που σημαίνει ότι δεν θα εισέρχεται ρωσικό φυσικό αέριο στην ΕΕ μέσω της Τουρκίας. Και ας το κάνουμε με τρόπο που να είναι νομικά άρτιος, ώστε να μην καταλήξουμε με προβλήματα σε μια σειρά συμβάσεων για το φυσικό αέριο σε διάφορες χώρες», ανέφερε.

Aναφέρθηκε επίσης στην επίσκεψη του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright, τον ερχόμενο Νοέμβριο στην Αθήνα προκειμένου να συμμετάσχει στην συνάντηση της P-TECC, (πρωτοβουλία για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία) μεταξύ των ΗΠΑ και μελών ή μη της ΕΕ στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Και σημείωσε το ρόλο της Ελλάδας για την γεωπολιτική σταθερότητα και τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο των χωρών της περιοχής μέσω του “κάθετου διαδρόμου” που εγκαινιάστηκε πρόσφατα.

Το Υπουργείο Εξωτερικών διερευνούσε εδώ και αρκετό καιρό τις δυνατότητες να κλειστεί το ραντεβού Γεραπετρίτη – Ρούμπιο στην Ουάσιγκτον στο τέλος Φεβρουαρίου, με αφορμή και το ταξίδι του υπουργού Εξωτερικών στις ΗΠΑ προκειμένου να συμμετάσχει στις συζητήσεις για την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο και της θητείας της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Γιατί, όμως, μπορεί να είναι αυτό το ραντεβού ένα από τα τελευταία σημαντικά, σε μία εξαιρετικά κρίσιμη όσο και ταραχώδη περίοδο στη γεωπολιτική σκηνή;

Οι πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές αναφέρουν πως ο κ. Γεραπετρίτης είναι πολύ πιθανό να μετακινηθεί από το νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας σε αυτό του Μεγάρου Μαξίμου, λίγες εκατοντάδες μέτρα μακρύτερα.

Μετά τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες σχετικά με την υπόθεση των Τεμπών, ήτοι την συγκρότηση της προανακριτικής επιτροπής (Τριαντόπουλος), την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής, ή την πρόταση δυσπιστίας που αναμένεται να ζητήσει το ΠΑΣΟΚ, ο πρωθυπουργός θα προχωρήσει στον θρυλούμενο ανασχηματισμό. Αφού αποφασιστεί ποιοί βουλευτές θα μετάσχουν στην προανακριτική (αναζητούνται “πρόθυμοι”…), αναμένονται οι αλλαγές στην κυβέρνηση. Όμως, ο βασικός στόχος του ανασχηματισμού δεν είναι τόσο ο διορισμός νέων υπουργών ή υφυπουργών, οι μετακινήσεις άλλων, ή ο χωρισμός του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών, όπως έχει ήδη γραφτεί. Το βασικό πρόβλημα που έχει διαπιστώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι οι “αρρυθμίες” στον συντονισμό της κυβέρνησης και το έλλειμμα επικοινωνίας με την κοινοβουλευτική ομάδα της Ν.Δ, όπως και η ανάγκη εποπτείας του κοινοβουλευτικού έργου.

“Το επιτελικό κράτος δεν δουλεύει όπως θέλει ο πρωθυπουργός και κάτι πρέπει να γίνει γι αυτό”, έλεγε στο libre κορυφαίος υπουργός που θεωρείται αμετακίνητος.

Οι πληροφορίες, λοιπόν, θέλουν τον κ. Γεραπετρίτη να επιστρέφει στο γραφείο του στο Μέγαρο Μαξίμου, ως υπουργός Επικρατείας, για να αναλάβει αυτόν τον συντονισμό. Παράλληλα, θα “απελευθερωθεί” περισσότερο ο Μάκης Βορίδης που έχει ήδη αναλάβει την εκπροσώπηση της κυβέρνησης στα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τις συγκρούσεις στη Βουλή με τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Δεν έχει ακόμα αποφασιστεί ποιός θα αντικαταστήσει τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο υπουργείο Εξωτερικών, κάτι που είναι κρίσιμο ενόψη των διεθνών εξελίξεων αλλά και της διαχείρισης της επόμενης φάσης του ελληνοτουρκικού διαλόγου και της επανεκκίνησης των συζητήσεων στο Κυπριακό. Είναι, όμως, βέβαιο πως ο πρωθυπουργός θέλει έναν άνθρωπος της απόλυτης εμπιστοσύνης του, με ικανότητες να κινηθεί στις διεθνείς επαφές, και ως προς αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη κατά νου κάποια πρόσωπα. Αυτό που ακούγεται έντονα είναι του πρώην υπουργού Επικρατείας Σταύρου Παπασταύρου. Μπορεί να είναι εκτός κεντρικής σκηνής εσχάτως, όμως επισκέπτεται συχνά το Μέγαρο Μαξίμου.

Χαρακτήρισε τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία εθνική υπόθεση, ενώ σε δημοσιογραφική ερώτηση σχετικά με το τι μπορούμε να κάνουμε, απάντησε ότι «Απαιτείται θεσμικό άλμα γιατί τα εμπόδια είναι πολλά, φυσικά, ψηφιακά, αλλά και στο μυαλό μας».

Ο κ. Παπασταύρου μίλησε για την αναγκαιότητα μιας ολιστικής προσέγγισης που δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση, αλλά και την τοπική αυτοδιοίκηση, την κοινωνία των πολιτών και τον ιδιωτικό τομέα. «Είμαστε πολύ πίσω στο θέμα των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία», είπε ο υπουργός, σημειώνοντας ότι το 65% των αναπήρων είναι εκτός εργατικού δυναμικού, όταν στην Ευρώπη ο μέσος όρος είμαι στο 50%.

Επεσήμανε, ωστόσο, ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα, όπως η κάρτα αναπηρίας, ο προσωπικός βοηθός και οι 6.000 εξειδικευμένοι εκπαιδευτικοί, τονίζοντας ότι μέσω της εθνικής στρατηγικής που χαράσσει η κυβέρνηση θα επιχειρηθεί η διπλή σύγκλιση της ποιότητας της ζωής των ανάπηρων ατόμων σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό αλλά και με το ευρωπαϊκό ορόσημο.

Ο κ. Παπασταύρου έκανε ειδική αναφορά στην κακοκαιρία που έπληξε τον Σεπτέμβριο τη Θεσσαλία, κατά την οποία παρατηρήθηκε, όπως είπε, ότι η πυροσβεστική και η πολιτική προστασία δεν γνώριζαν σε ποιες κατοικίες υπήρχαν άτομα που δεν είχαν την κινητική δυνατότητα να προφυλαχθούν. Παράλληλα, εξήρε το παράδειγμα των δήμων Πατρέων και Χαλκίδας που έχουν αγκαλιάσει μια πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Πατρών, το Safe ΑΜΕΑ, που θα διασυνδέει τον δήμο με το 112 και την πυροσβεστική, ώστε σε φυσικές καταστροφές, η πολιτική προστασία να γνωρίζει πού υπάρχουν άνθρωποι με ανάγκη.

Αναφέρθηκε, επίσης, και στο ελληνικό καλοκαίρι, στο οποίο γίνεται προσπάθεια να έχουν ισότιμη πρόσβαση όλοι μέσω του Sea Tracks που υπάρχει σε 200 παραλίες, φέρνοντας ως παράδειγμα την παραλία της Καλαμάτας, αν και, όπως είπε, υπάρχουν παραλίες που διαθέτουν μεν τον μηχανισμό, αλλά ο τρόπος πρόσβασης σε αυτόν είναι προβληματικός.