• Στη Wall Street, οι κυριότεροι δείκτες κατέγραφαν βαριές απώλειες: -3,78% για τον S&P 500, -4,88% για τον δείκτη των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας Nasdaq, -3,10% για τον Dow Jones.

Την ίδια ώρα, το δολάριο υποχωρούσε επίσης έναντι του ευρώ κατά 2,06%, στο 1,1053 δολάριο ανά ευρώ.

• Οι κολοσσοί της τεχνολογίας, που χρησιμοποιούν εξαρτήματα κατασκευασμένα στο εξωτερικό, όπως στην Ταϊβάν (στην οποία επιβλήθηκαν δασμοί 32%) βλέπουν τις μετοχές τους να πέφτουν: -8,22% για την Apple, γύρω στις 18.50 (ώρα Ελλάδας), -6,19% για την Nvidia, -5,58% για την Tesla, -7,22% για την Amazon, -6,02% για τη Meta, -3,04% για την Alphabet.

Στην Ευρώπη, οι εταιρίες που κατασκευάζουν ημιαγωγούς υπέστησαν σοβαρές απώλειες: η Infineon έκλεισε με πτώση -7,96% στη Φραγκφούρτη και η STMicroelectronics με πτώση -8,17% στο Παρίσι.

• Ο τομές της ένδυσης καταγράφει επίσης μεγάλες απώλειες, λόγω των δασμών στην Κίνα (34%), το Βιετνάμ (46%) και την Καμπότζη (49%): στη Wall Street, η Gap υποχωρεί κατά 18,57%, η Ralph Lauren κατά 15,93%, η Lululemon κατά 11,03%, η Nike κατά 9,97%.

Στην Ευρώπη, η Adidas έκλεισε με πτώση 11,72%, η Puma υποχώρησε κατά 11,16%, η JD Sports κατά 7,89%.

Η προοπτική συρρίκνωσης του παγκόσμιου εμπορίου έριξε και τις μετοχές των εταιρειών θαλάσσιων μεταφορών. Η γερμανική Hapag-Lloyd έκλεισε με πτώση 7,95% στη Φρανκφούρτη, η A.P. Moller-Maersk με πτώση 9,49% στην Κοπεγχάγη και η Kuehne + Nagel με πτώση 2,34% στη Ζυρίχη.

«Οι βρετανικές τράπεζες είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στη νοτιοανατολική Ασία. Εάν η οικονομία εξαγωγών της Κίνας επιδεινωθεί, αυτό δεν είναι καλό για τη δραστηριότητά τους», εξήγησε ο Γκιγιόμ Σαλουάν, διευθυντής διαχείρισης μετοχών στη Delubac AM. Στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, η μετοχή της Standard Chartered υποχώρησε κατά 12,80%, της Barclays κατά 9,08% και της HSBC κατά 8,62%.

• Την ίδια ώρα, η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι οι εκτεταμένοι δασμοί που επιβάλλονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβαρύνουν την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη και θα αναγκάσουν την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να προχωρήσει σε πιο επιθετικές μειώσεις επιτοκίων απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί έως τώρα.

«Αντιμετωπίζουμε την εξέλιξη αυτή ως ένα είδος σοκ στην οικονομική ανάπτυξη… πρόκειται να αποτελέσει πλήγμα για τους Αμερικανούς καταναλωτές», ανέφερε ο Ασίς Σαχ, επικεφαλής του τομέα δημόσιων επενδύσεων της θυγατρικής διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων της Goldman Sachs, σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους στα κεντρικά γραφεία της τράπεζας στη Νέα Υόρκη.

• Καθώς οι συμμετέχοντες στις αγορές προσπαθούν να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις των νέων δασμών, τα ανώτερα στελέχη της τράπεζας τόνισαν ότι το γενικότερο οικονομικό τοπίο παραμένει αβέβαιο εξαιτίας της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ, η οποία πιθανότατα θα προκαλέσει αντίμετρα και αντίποινα από άλλες χώρες.

Παρόλο που οι μεγάλοι επενδυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο γεωγραφικής διαφοροποίησης των επενδυτικών τους χαρτοφυλακίων, προς το παρόν παραμένουν σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένοι σε επενδύσεις εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με τον Μαρκ Νάχμαν, επικεφαλής του τομέα διαχείρισης περιουσίας και επενδύσεων της Goldman Sachs.

• «Οι μεγάλοι διαχειριστές κεφαλαίων εμφανίζονται έως τώρα επιφυλακτικοί… αλλά είναι ανήσυχοι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η Goldman Sachs Asset Management (GSAM), η οποία διαχειρίζεται δημόσια περιουσιακά στοιχεία ύψους 2,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αποτελεί βασικό μέρος της στρατηγικής της μητρικής τράπεζας για διεύρυνση των εσόδων της πέρα από τις παραδοσιακές δραστηριότητες της επενδυτικής τραπεζικής και των συναλλαγών, που αντιπροσώπευσαν περίπου το 65% των συνολικών εσόδων της για το 2024.

Την Πέμπτη, μετά την ανακοίνωση των νέων δασμών, οι μετοχές κατέγραψαν σημαντική πτώση, ενώ αντίθετα τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ ενισχύθηκαν, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν προς ασφαλέστερες επιλογές, σύμφωνα με την Λίντσεϊ Ρόσνερ, επικεφαλής των σύνθετων χαρτοφυλακίων σταθερού εισοδήματος της GSAM.

• «Η μακροχρόνια διάρκεια απέδωσε εξαιρετικά σήμερα», ανέφερε, αναφερόμενη στα ομόλογα εκείνα που ωφελούνται όταν οι αγορές προβλέπουν μελλοντικές μειώσεις των επιτοκίων. Παράλληλα, προειδοποίησε για έναν διπλό οικονομικό κίνδυνο: την άνοδο του πληθωρισμού σε συνδυασμό με χαμηλή οικονομική ανάπτυξη – ένα δυσοίωνο σενάριο που είχε πλήξει τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη δεκαετία του 1970.

«Η λέξη ‘στασιμοπληθωρισμός’ είναι πλέον κάτι το υπαρκτό», κατέληξε.

Ολοένα και περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές ξεστομίζουν πια μία λέξη, που περιγράφει έναν ζοφερό συνδυασμό, ένα «τέρας με δύο κεφάλια», όπως το χαρακτηρίζει η Wall Street Journal. Πρόκειται βεβαίως για τον στασιμοπληθωρισμό: την κατάσταση εκείνη κατά την οποία η οικονομία παγιδεύεται σε τέλμα, αλλά η ακρίβεια καλπάζει. Είναι ένα «τέρας» που κατατρώει τα εισοδήματα των νοικοκυριών και καταπνίγει σχέδια επιχειρήσεων για επενδύσεις και προσλήψεις.

Η αμερικανική οικονομία δεν το έχει αντιμετωπίσει εδώ και 50 χρόνια. Αλλά τα τελευταία μακροοικονομικά δεδομένα αποκαλύπτουν ότι ίσως να κληθεί πολύ σύντομα να δώσει μάχη απέναντί του. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ευρώπη και ειδικά στον μεγάλο ασθενή της, τη Γερμανία.

Ο Μαρκ Ζάντι, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, επιβεβαιώνει την ανησυχία αυτή: «Η κατεύθυνση που παίρνουμε είναι στασιμοπληθωριστική. Βλέπουμε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη, και αυτό είναι αποτέλεσμα της πολιτικής των δασμών και των περιορισμών στη μετανάστευση», εξηγεί στο CNBC.

Τα σημάδια της επιβράδυνσης

Οι πρώτες ενδείξεις της τάσης αυτής αποτυπώνονται σε δείκτες εμπιστοσύνης και στις έρευνες  PMI. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη βρίσκεται σε χαμηλά πολλών ετών, ενώ οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες είναι οι υψηλότερες των τελευταίων τριών δεκαετιών.

Τον Ιανουάριο, η καταναλωτική δαπάνη στις ΗΠΑ σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων τεσσάρων ετών, παρότι τα εισοδήματα αυξήθηκαν σημαντικά. Παράλληλα, ο δείκτης μεταποίησης του Institute for Supply Management (ISM) έδειξε οριακή ανάπτυξη της βιομηχανικής δραστηριότητας τον Φεβρουάριο, ενώ οι νέες παραγγελίες μειώθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων πέντε ετών.

Σύμφωνα με το μοντέλο GDPNow της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Ατλάντα, το ΑΕΠ των ΗΠΑ αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 2,8% το πρώτο τρίμηνο του έτους σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο. Εάν η εκτίμηση αυτή επιβεβαιωθεί, θα είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται αρνητική ανάπτυξη (σε τριμηνιαία βάση) από το 2022 και η χειρότερη επίδοση από τα lockdown του 2020.

Η αντίδραση της Fed και ο κίνδυνος της ύφεσης

Οι αγορές προεξοφλούν ότι η Federal Reserve θα αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια τον Ιούνιο, με συνολικές περικοπές της τάξεως των 75 μονάδων βάσης εντός του έτους, ώστε να αποτρέψει μια βαθύτερη βουτιά της οικονομικής δραστηριότητας.

Ωστόσο, ο Moody’s προειδοποιεί ότι η Fed μπορεί να ακολουθήσει την αντίθετη στρατηγική, αυξάνοντας τα επιτόκια για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, όπως είχε κάνει ο πρώην πρόεδρος της Fed, Πολ Βόλκερ, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οδηγώντας τότε την οικονομία σε ύφεση.

Οι αυξημένοι δασμοί στις εισαγωγές από τον Καναδά, το Μεξικό και την Κίνα πιέζουν τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Ο Ρέι Φάρις, επικεφαλής οικονομολόγος της Prudential PLC, τονίζει ότι οι δασμοί θα είναι «εξαιρετικά διαταρακτικοί» για τις επενδύσεις των επιχειρήσεων και θα πλήξουν τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών, καθώς η αύξηση των τιμών θα επιβαρύνει τους καταναλωτές, τη στιγμή που η αύξηση των μισθών και η απασχόληση επιβραδύνονται.

Εταιρείες όπως η Best Buy έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι θα μετακυλίσουν το κόστος των δασμών στους καταναλωτές, αυξάνοντας τις τιμές. Παράλληλα, η Brothers International Food Holdings αναγκάζεται είτε να αποδεχθεί χαμηλότερα περιθώρια κέρδους είτε να μεταφέρει τις αυξήσεις κόστους στους πελάτες της.

Υποφέρει και η Γερμανία

Ο στασιμοπληθωρισμός δεν απειλεί μόνο τις ΗΠΑ αλλά και την Ευρώπη. Στη Γερμανία, ο πληθωρισμός παρέμεινε σταθερός στο 2,8% τον Φεβρουάριο, παρά τις προσδοκίες για επιβράδυνση, ενώ η οικονομία της συρρικνώθηκε για δεύτερη συνεχή χρονιά το 2024.

Ο Φρίντριχ Χάινεμαν, οικονομολόγος του ZEW, προειδοποιεί ότι η Γερμανία βρίσκεται ήδη σε στασιμοπληθωρισμό, με τη βιομηχανία σε βαθιά ύφεση, την ανεργία να αυξάνεται και τον πληθωρισμό να παραμένει επίμονα πάνω από το 2%.

Η ΕΚΤ αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια, προσπαθώντας να δώσει ώθηση στην οικονομία, καθώς η στασιμότητα και οι υψηλές τιμές περιορίζουν τις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρώπης. Αλλά τι θα γίνει με την ακρίβεια; Οι τιμές των γερμανικών εισαγωγών αυξήθηκαν περισσότερο από το αναμενόμενο τον Ιανουάριο, κατά 3,1% σε ετήσια βάση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Καθώς η γερμανική οικονομία εξαρτάται από τις εισαγωγές για πολλά ενδιάμεσα προϊόντα και πρώτες ύλες, ο δείκτης τιμών εισαγωγής έχει καθυστερημένη επίδραση στον συνολικό πληθωρισμό, υποδεικνύοντας ότι οι πιέσεις στις τιμές θα μπορούσαν να παραμείνουν.

Λάμπει πάλι ο χρυσός

Οι αναταράξεις στις αγορές αντικατοπτρίζονται στη μεγάλη άνοδο της τιμής του χρυσού, ο οποίος πλέον ξεπερνά τα 2.900 δολάρια ανά ουγγιά, με τους επενδυτές να στοχεύουν στο κρίσιμο όριο των 3.000 δολαρίων. Ήδη βλέπουν κέρδη 11% από τις αρχές του έτους και 38% το τελευταίο 12μηνο.

Και όσο οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό θα εντείνονται τόσο θα ενισχύεται και η ελκυστικότητά του. «Πέρα από τις γεωπολιτικές εντάσεις και την πιθανή κατάρρευση μιας παγκόσμιας τάξης που έχει επικρατήσει για γενιές, οι traders και οι επενδυτές αντιδρούν επίσης σε μια απότομη και ξαφνική επιδείνωση των οικονομικών δεδομένων των ΗΠΑ. Αυτό οδήγησε σε αυξημένη τιμολόγηση του κινδύνου στασιμοπληθωρισμού – μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από χαμηλότερη ανάπτυξη, αύξηση της ανεργίας και αύξηση του πληθωρισμού. Οι μελλοντικοί δείκτες υποδηλώνουν ότι αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν να υλοποιηθούν τους επόμενους μήνες» προειδοποιεί σε σημείωμά της η Saxo και προσθέτει:

«Έχοντας αυτό κατά νου, οι προοπτικές για τον χρυσό παραμένουν υποστηρικτικές. Εκτός από τη διαφοροποίηση και τη ζήτηση για ασφαλές καταφύγιο, ο χρυσός πιθανότατα θα συνεχίσει να επωφελείται από τις αγορές από τις κεντρικές τράπεζες και τις ανησυχίες για το χρέος».

Πηγή: naftemporiki.gr

‘Έτσι, ο ελβετικός επενδυτικός οίκος UBS καταγράφοντας συνθήκες που επικρατούν σε 45 χώρες του κόσμου -μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα- και συνδυάζοντας δέκα μελλοντικές μεταβλητές ανάπτυξης και πληθωρισμού σημείωσε ότι αυξημένες πιέσεις αναμένεται να δεχθούν η Γερμανία, οι ΗΠΑ, η Σουηδία, η Βρετανία, η Νέα Ζηλανδία, η Τουρκία και η Ρωσία. Από την άλλη πλευρά, μειωμένοι είναι οι κίνδυνοι για την Αυστραλία, τον Καναδά, την Κίνα, το Μεξικό, τη Νότια Αφρική και την Ινδία.

• Λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω χώρες, η UBS διαπιστώνει πως οι στασιμοπληθωριστικές πιέσεις είναι πιο έντονες στις ανεπτυγμένες οικονομίες παρά στις αναδυόμενες. Αυτό, ωστόσο, μπορεί να αλλάξει σε περίπτωση που παραμείνουν υψηλές οι τιμές των τροφίμων ή εάν τεθεί σε υψηλό κίνδυνο η ροή φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη.

Να σημειωθεί ότι σε επίπεδα ρεκόρ παρέμειναν και τον Απρίλιο του 2022 οι διεθνείς τιμές των τροφίμων, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε την Παρασκευή ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO). Πιο συγκεκριμένα, ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στις 158,5 μονάδες τον Απρίλιο του 2022, μειωμένος κατά 0,8% από το υψηλό όλων των εποχών που επιτεύχθηκε τον Μάρτιο. Ωστόσο, σε σχέση με τον Απρίλιο του 2021 οι τιμές είναι αυξημένες κατά 29,8%.

Την ίδια ώρα περαιτέρω επιδείνωση των προοπτικών ανάπτυξης και εκτίναξη της πληθωριστικής πίεσης λόγω της συγκυρίας (πόλεμος στην Ουκρανία, πανδημία κτλ) βλέπει το ΔΝΤ. Πιο συγκεκριμένα η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβακατά την ομιλία της σε συνάντηση των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών των κεντρικών τραπεζών της G7 στη Γερμανία, ανέφερε ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τις κεντρικές τράπεζες να μειώσουν τον πληθωρισμό χωρίς να προκαλέσουν ύφεση, λόγω των αυξανόμενων πιέσεων στις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, που έχει προκαλέσει ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, λόγω των lockdown στην Κίνα και των αναγκών αναδιάταξης των αλυσίδων εφοδιασμού προκειμένου να γίνουν πιο ανθεκτικές.

• «Νομίζω ότι αυτό με το οποίο πρέπει να αρχίσουμε να νιώθουμε πιο άνετα είναι ότι αυτό που βιώνουμε ίσως δεν είναι το τελευταίο πληθωριστικό σοκ», είπε η επικεφαλής του ΔΝΤ, σύμφωνα με το Reuters, σημειώνοντας ότι σταμάτησε να βλέπει τον πληθωρισμό ως ένα «παροδικό σοκ» μετά το ξέσπασμα της μετάλλαξης Όμικρον του κορονοϊού στα τέλη του 2021.

Από την πλευρά της η Τράπεζα Πειραιώς σε ανάλυσή της σημειώνει ότι η ραγδαία αύξηση των τιμών η οποία καταγράφεται στο επίπεδο της παγκόσμιας οικονομίας, έχει φυσικά επηρεάσει και την ελληνική οικονομία, με αποτέλεσμα ο πληθωρισμός να αποτελεί το κέντρο της προσοχής όχι μόνο των υπεύθυνων για την άσκηση της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής αλλά και ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας.

• “Χρησιμοποιώντας τα στοιχεία των Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ 2020), παραθέτουμε την κατανομή των περίπου 4 εκατ. ελληνικών νοικοκυριών ανάλογα με την οικογενειακή εισοδηματική τους κατάσταση και τα αντίστοιχα ποσοστά δαπάνης τους σε ενέργεια, διατροφή και λοιπά αγαθά και υπηρεσίες ανά εισοδηματικό κλιμάκιο” αναφέρει η Τράπεζα Πειραιώς και επισημαίνει.

“Από την ανάλυση αυτή βλέπουμε ότι νοικοκυριά με μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα €751-€1100 δαπανούν το 27,1% και 13,6% του εισοδήματός τους για διατροφή και ενέργεια αντίστοιχα. Στον αντίποδα νοικοκυριά με εισοδήματα άνω των €3500 δαπανούν μόνο το 18,7% και 10,5% του εισοδήματος τους στις ίδιες κατηγορίες αγαθών. Ως εκ τούτου το ποσοστό δαπάνης των «φτωχών» νοικοκυριών για όλα τα υπόλοιπα αγαθά και υπηρεσίες ανέρχεται στο 59%-63% ενώ των εύπορων στο 70,8%” αναφέρει η ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς που προσθέτει: “Αυτές ακριβώς οι αποκλίσεις καταναλωτικών προτύπων είναι η αιτία των διαφορετικών επιπέδων πληθωρισμού που βιώνουν νοικοκυριά με διαφορετικά εισοδήματα – ιδιαίτερα σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός οφείλεται εν πολλοίς στην ενέργεια και στις τιμές αγροτικών προϊόντων.”

Όπως σημειώνει η Τράπεζα Πειραιώς, “στα πολύ φτωχά εισοδήματα τα αγαθά και οι υπηρεσίες ενέργειας πληθωρίζονται κατά 55,5% σε ετήσια βάση ενώ στα πολύ εύπορα κατά 48,2% . Αντίθετα, τα λοιπά αγαθά και υπηρεσίες στα φτωχά νοικοκυριά αυξάνονται κατά 1,4% και στα εύπορα κατά 2,1%. Ο πληθωρισμός για τα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα έως €750 είχε ήδη φτάσει τα επίπεδα του 10,6%, στα νοικοκυριά με εισόδημα €751 -€1100 στο 11,1% ενώ σε πιο εύπορα νοικοκυριά με εισοδήματα €2800 – €3500 περιορίζεται στο 9,5% και σε νοικοκυριά με εισόδημα άνω των €3500 στο 8,5%. Συνεπώς, στην τρέχουσα συγκυρία νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα βιώνουν υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού, τα οποία φθίνουν όσο ανερχόμαστε στην εισοδηματική κλίμακα.

Τέλος, επιχειρούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα: υπό την προϋπόθεση ότι τα νοικοκυριά επιθυμούν να καταναλώνουν τα ίδια επίπεδα υπηρεσιών ενέργειας και ειδών διατροφής τότε πόσο μειώνεται το ποσοστό εισοδήματός τους που είναι διαθέσιμο για την αγορά όλων των υπολοίπων αγαθών και υπηρεσιών. Τα συμπεράσματα της μεθοδολογίας αυτής αποτελούν φυσικά αντικατοπτρισμό των παραπάνω ευρημάτων μας αναφορικά με τους υψηλότερους ρυθμούς πληθωρισμού των “φτωχών” έναντι των ευπορών νοικοκυριών.

Με απλά λόγια η αύξηση των τιμών ενέργειας και τροφίμων περιορίζει κατά 8,2% το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών σε όλες τις λοιπές καταναλωτικές τους ανάγκες στο κάτω άκρο της κατανομής των εισοδημάτων αλλά μόνο 5,7% στο άνω άκρο των πιο ευπορών νοικοκυριών” σημειώνει η Τράπεζα Πειραιώς.

Πηγή: news247