Παράλληλα, ο έμπειρος σύμβουλος υπογραμμίζει ότι η Νέα Δημοκρατία έχει ακόμη περιθώρια ανάκαμψης τους επόμενους μήνες με όριο το τέλος Μαΐου. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι αν δεν εκμεταλλευτεί αυτή την κρίσιμη περίοδο για να αναστρέψει το κλίμα και να ενισχύσει την απήχησή της στο εκλογικό σώμα, τότε θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να επιτύχει κάτι τέτοιο σε μεταγενέστερο στάδιο.

Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμησή του για τη δυναμική της Ζωής Κωνσταντοπούλου, την οποία ο Γκρίνμπεργκ βλέπει ως σταθερά ανερχόμενη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η επικεφαλής της «Πλεύσης Ελευθερίας» δεν αναμένεται να πέσει κάτω από το ποσοστό του 10%, διαμορφώνοντας ένα ισχυρό πολιτικό ρεύμα με σημαντική επιρροή στο πολιτικό γίγνεσθαι.

Πριν τις εκλογές του 1981 (λίγο πριν το …ελληνικό ’81 με τον θρίαμβο του Ανδρέα Παπανδρέου) τις οποίες κέρδισε ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Γάλλος σοσιαλιστής αποφάσισε να συνεργαστεί με τον διαφημιστή Ζακ Σεγκελά. Ο διάλογος του με τον Μιτεράν έχει καταγραφεί και θεωρείται “οδηγός” για την πολιτική επικοινωνία, παρότι αποτυπώνει έναν πολιτικό κυνισμό:

­ Μιτεράν: Οταν σας ακούω αισθάνομαι σαν να μιλάτε για ένα προϊόν!

­ Σεγκελά: Μα και ο πολιτικός είναι ένα προϊόν, απάντησε ο Σεγκελά. Και όλα τα προϊόντα έχουν τους ίδιους κανόνες για να τα πουλήσεις.

­ Δηλαδή όλοι οι πολιτικοί είναι το ίδιο πράγμα; Μπορούν να πουληθούν εξίσου; επανήλθε ο Μιτεράν, στα πρόθυρα της έκρηξης.

­ Οχι, τον καθησύχασε ο Σεγκελά. Υπάρχουν καλά και κακά προϊόντα.

Είναι χρήσιμοι οι επικοινωνιολόγοι;

Αργότερα, στην Αγγλία η μάχη Εργατικών και Συντηρητικών εξελίχθηκε πρώτα στα διαφημιστικά γραφεία προτού φθάσει στις κάλπες: το ζητούμενο ήταν ποιος θα εξασφαλίσει το καλύτερο επιτελείο ειδικών… Ούτε είναι τυχαίο ότι το καταστροφικό ξεκίνημα του Τζον Μέιτζορ έκανε τους Συντηρητικούς να επιστρατεύσουν εκ νέου μια μεγάλη μορφή της διαφήμισης, τον Μορίς Σαάτσι, δημιουργό των επιτυχημένων προεκλογικών αγώνων της Μάργκαρετ Θάτσερ.

Το ΠΑΣΟΚ εκείνη την εποχή απαξίωνε την πολιτική επικοινωνία και τους επαγγελματίες της, κάτι που ήταν, όμως, έως ένα βαθμό λογικό καθώς διέθετε ένα επικοινωνιακό πυρηνικό όπλο: τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ωστόσο, το 1990, στην μάχη για τον Δήμο Αθηναίων, η Μελίνα επιστράτευσε τον Ζακ Σεγκελά, για να προκαλέσει -όπως λένε οι γνωρίζοντες το παρασκήνιο της εποχής- τον εκνευρισμό του Κώστα Λαλιώτη, ο οποίος ήταν πάντοτε το “α” και το “ω” της πολιτικής επικοινωνίας του ΠΑΣΟΚ. Ο Σεγκελά απέτυχε σε εκείνη την καμπάνια και ο Λαλιώτης επιβεβαιώθηκε. Έκτοτε, ο τελευταίος ήταν ο αδιαμφισβήτητος επικεφαλής κάθε προεκλογικής καμπάνιας του κόμματος, συντόνιζε και καθοδηγούσε, όμως, διαφημιστικές εταιρείες, δημοσκόπους και καθέναν που μπορούσε να βοηθήσει. Ο Λαλιώτης, για τους γνωρίζοντες, δεν παραμέριζε τους επαγγελματίες της επικοινωνίας, απλώς με την μεγάλη αυτοπεποίθησή του κρατούσε για τον εαυτό του τον ρόλο του ενορχηστρωτή.

Η ΝΔ, από την πλευρά της, επιστράτευε τους πιο αξιόλογους (αμερικανούς κατά κανόνα…) ειδικούς αλλά δεν είχε πάντοτε σοβαρό αποτέλεσμα: από την περίφημη «Σόγερ» του κ. Κ. Μητσοτάκη, το 1985, ως τον κ. Γκλικ του κ. Μ. Εβερτ, οι καλύτεροι επαγγελματίες του είδους και οι μεγαλύτερες διαφημιστικές εταιρείες πέρασαν από την τότε Ρηγίλλης.

Όπως κατέγραψε σε παλαιότερο ρεπορτάζ του το “Βήμα”, το ΠαΣοΚ πήγε στις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου 1996 χωρίς να έχει προσαρμοστεί στα μετα-ανδρεϊκά επικοινωνιακά δεδομένα. Τόσο σε επίπεδο προσώπων όσο και σε επίπεδο προσέγγισης υπήρχε ένας διαρκής δισταγμός: να δείξουν Σημίτη ή να μη δείξουν Σημίτη, να πουλήσουν ΠαΣοΚ ή «νέο ΠαΣοΚ», να θυμίσουν έργο ή να μη θυμίσουν έργο… Οπως έλεγε εύστοχα εκείνες τις ημέρες ένας πολύ γνωστός διαφημιστής, «το ΠαΣοΚ μπήκε στην αγορά των εκλογών χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει τι προϊόν θέλει να πουλήσει».

Στην μακρά εκλογική του παράδοση το ΠΑΣΟΚ είχε την τύχη να διαθέτει, εκτός του Κώστα -μια κατηγορία μόνος του- Κώστα Λαλιώτη, πλειάδα ικανών στελεχών με οργανωτικές ικανότητες και με γνώση της αγοράς της πολιτικής επικοινωνίας- από τον Δημήτρη Ρέππα και τον Χρήστο Πρωτόπαππα, μέχει τον Δημήτρη Καρύδη, τον Γιώργο Πανταγιά και πολλούς άλλους.

Ακόμα και στις εκλογές της 21ης Μαϊου, ο Κώστας Λαλιώτης ήταν εκεί, στο στρατηγείο της Χαριλάου Τρικούπη και έπαιξε τον δικό του ρόλο στην εκλογική καμπάνια. Ελάχιστοι γνωρίζουν πως ήταν δική του ιδέα να επιβληθεί επικοινωνιακά το σύστημα “τριών πόλων”, το γεγονός, δηλαδή, ότι σχεδόν σε όλα τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά πάνελ, το ΠΑΣΟΚ είχε τον δικό του εκπρόσωπο, “σφήνα” σε αυτούς της Ν.Δ και του ΣΥΡΙΖΑ. Το γεγονός ότι ως τρίτο κόμμα εμφανίστηκε ως πιθανός κυβερνητικός εταίρος (λόγω απλής αναλογικής) βοήθησε τον Λαλιώτη να “εκπαιδεύσει” τα στελέχη του κόμματος που εμφανιζόταν στα κανάλια να συμπεριφέρονται ως ισότιμοι συνομιλητές.

Ο Σταν Γκρίνμπεργκ

Σχεδόν από την πρώτη στιγμή της εκλογής του στην ηγεσία της Ν.Δ, το 2016, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε κάτι που ήδη γνώριζε καλά. Σχημάτισε μια δυνατή επικοινωνιακή ομάδα, ίσως επειδή αυτό που είπε κάποια στιγμή, ό,τι “η επικοινωνία είναι ουσία”, το εννοούσε πραγματικά. Στις εκλογές του 2019, ωστόσο, την διαφορά έκανε ο αμερικανός επικοινωνιολόγος Σταν Γκρίνμπεργκ, ίσως ο πιο έμπειρος και επιτυχημένος campaigner στην αμερικανική πολιτική σκηνή, τουλάχιστον από την εποχή που ανέδειξε πρόεδρο των ΗΠΑ τον Μπιλ Κλίντον. Και αναμφίβολα τον πιο “εξαγώγιμο” εκπρόσωπο στις εκλογικές καμπάνιες, αφού “έτρεξε” πολλές στην Ευρώπη, από εκείνη του Τόνι Μπλερ, μέχρι αυτή του Βατσλαβ Χάβελ.

Καθ’ όλη την διάρκεια της πρώτης τετραετίας του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Γκρίνμπεργκ ήταν πέριξ του Μεγάρου Μαξίμου και είχε τον πρώτο λόγο για την κεντρική στρατηγική και επί μέρους τακτικές, συνεργαζόμενος παλαιότερα με τον Γρηγόρη Δημητριάδη, αλλά και με τον Θοδωρή Λιβάνιο. Ο Γκρίνμπεργκ είχε συνεργαστεί στενά και την περίοδο της κυβέρνησης του Κώστα Σημίτη για την επικοινωνιακή προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Τον είχε φέρει η Γιάννα Αγγελοπούλου (η οποία είχε αναλάβει προσωπικά τις αμοιβές του), εγκατέστησε την μεγάλη ομάδα του στην έδρα της ΑΘΗΝΑ2004 και όσοι συνεργάστηκαν μαζί της γνωρίζουν καλά τον άψογο επαγγελματισμό και την οξυδέρκειά του.

Ο Σταν Γκρίνμπεργκ ήταν ένα μεγάλο ατού για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αλλά δεν ήταν μόνος. Στο Μέγαρο Μαξίμου και στην Πειραιώς υπήρχε ένας “αστερισμός” πολιτικής επικοινωνίας, από τον δημοσκόπο της Marc Θωμά Γεράκη, μέχρι τον ελληνοαμερικανό Παρκς, καθώς και μεγάλες ομάδες για τα social media και άλλες εξειδικευμένες επικοινωνιακές τεχνικές.

Και φυσικά, μία παλιά δημοσιογραφική “καραβάνα”, τον Γιάννη Βλαστάρη, σε ρόλο λογογράφου αλλά και συμβούλου. Πρέπει, φυσικά, να συνυπολογίσει κανείς και μια μεγάλη ομάδα έμπειρων δημοσιογράφων που πλαισίωναν το Μέγαρο Μαξίμου, από τον διευθυντή του γραφείου Τύπου Δημήτρη Τσιόδρα, μέχρι την Μαρία Χούκλη (στο πλευρό του Άκη Σκέρτσου). Το γεγονός ότι η “επικοινωνία Μητσοτάκη” επέβαλε σε μεγάλο βαθμό την προεκλογική ατζέντα, “έχτισε” τα διλήμματα, και ανέδειξε τα επικοινωνιακά κενά και τα πολιτικά λάθη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έχει την υπογραφή του αμερικανού εκλογολόγου- θεωρείται, μάλιστα, ειδικός στην λεγόμενη “αρνητική διαφήμιση”, ήτοι στον εντοπισμό στοιχείων που προσβάλλουν την εικόνα του πολιτικού αντιπάλου.

Στον ΣΥΡΙΖΑ;

Την ίδια περίοδο, στην Κουμουνδούρου επικρατούσε η αυταρέσκεια και η απαξίωση των επαγγελματιών της επικοινωνίας. Κάποια στελέχη θεωρούσαν ότι αρκούσε η αδιαμφισβήτητη χαρισματικότητα του Αλέξη Τσίπρα, άλλα είχαν μεγάλη ιδέα για τους εαυτούς τους και λόγω ιδεολογικής καταγωγής θεωρούν τους επικοινωνιολόγους αχρείαστους. Είναι χαρακτηριστικό πως με εξαίρεση μια μικρή εταιρεία που έκανε τα -μάλλον “σκοτεινά”- σποτ του ΣΥΡΙΖΑ, κανείς επαγγελματίας της πολιτικής επικοινωνίας δεν είχε όλο το προηγούμενο διάστημα μόνιμη σχέση συνεργασίας με την Κουμουνδούρου.

Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας μιλούσε περιστασιακά με δημοσκόπους (π.χ τον Δημήτρη Μαύρο της MRB), ή πολιτικούς επιστήμονες, όπως ο Νίκος Μαραντζίδης, παλαιότερα ο Γιάννης Λούλης κ.ά, το στρατηγείο της Κουμουνδούρου, όμως, ήταν άβατο για οιονδήποτε δεν είχε κομματική ταυτότητα.

Η επικοινωνία και η στρατηγική ήταν δουλειά συγκεκριμένων στελεχών, από τον Μιχάλη Καλογήρου, τον Δημήτρη Τζανακόπουλο, και τον Θανάση Καρτερό, μέχρι τον Νάσο Ηλιόπουλο, την Πόπη Τσαπανίδου και τον Νίκο Μπίστη. Και φυσικά, δίπλα τους, οι άοκνοι συνεργάτες του γραφείου Τύπου, με επικεφαλής τον Νίκο Ανδριόπουλο (δυστυχώς μία αρκετά σοβαρή περιπέτεια υγείας τον κράτησε μακριά από την τελική φάση της προεκλογικής υπερπροσπάθειας και η απουσία του ήταν αισθητή) και τον Μπάμπη Παπαδάκη. Επαγγελματίες της πολιτικής επικοινωνίας δεν υπήρξαν, τουλάχιστον όχι σε ενεργό πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ένα από τα σοβαρά λάθη που επαναλήφθηκαν ήταν το έλλειμμα ουσιαστικής επικοινωνίας με τους δημοσιογράφους και τους opinion makers των μίντια. Αυτό είναι ένα σχεδόν δομικό πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ, πολλοί το διαπίστωσαν ακόμα και την περίοδο της διακυβέρνησης, όταν ήταν σχετικά ευκολότερο για κάποιον να μιλήσει με τον ίδιο τον τότε πρωθυπουργό παρά με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Δημ. Τζανακόπουλο και τον επικεφαλής του γραφείου Τυπου του Μαξίμου Θανάση Καρτερό. Ίσως η περίοδος πριν το 2015, και λίγο μετά, που διευθυντής του γραφείου του Αλέξη Τσίπρα ήταν ο Νίκος Παππάς, αλλά και μετά όταν ο τελευταίος ήταν υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, ήταν η σχετικά πιο κανονική στις σχέσεις με τους δημοσιογράφους. Τουλάχιστον κάποιος απαντούσε στο τηλέφωνο και το κλίμα έφθανε στον πρόεδρο του κόμματος και πρωθυπουργό.

Τα λάθη

Αυτό το κλίμα αντανακλούσε, και συνεχίζει να αντανακλά, την κρατούσα άποψη πως τα μέσα ενημέρωσης είναι “εχθρικά” και η επικοινωνία με στελέχη τους …σπατάλη χρόνου. Το ίδιο συμβαίνει με τους δημοσκόπους. Έχοντας ενοχοποιήσει συλλήβδην το επιστημονικό εργαλείο των μετρήσεων κοινής γνώμης και τις εταιρείες, στον ΣΥΡΙΖΑ επικρατούσε μία “ψυχροπολεμική” σχέση, κάτι που διαπέρασε και τους ψηφοφόρους του κόμματος. Τα στελέχη της Κουμουνδούρου οχυρώθηκαν πίσω από το “φαινόμενο υποεκπροσώπησης” του ΣΥΡΙΖΑ στις μετρήσεις και αυτό έγινε δικαιολογία για τα ποσοτικά στοιχεία που έστελναν μηνύματα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε κατά κράτος στον χώρο της πολιτικής επικοινωνίας, όχι γιατί τα μίντια ήταν “πετσωμένα” (καμία ιδιοκτησία καναλιού ή συγκροτήματος Τύπου δεν έκρυψε ποτέ, άλλωστε, πως προτιμούσε τον Κυριάκο Μητσοτάκη), αλλά (και) διότι ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας δεν συγκρότησε ποτέ μία ομάδα που να μπορεί να συνομιλεί με στελέχη των ΜΜΕ, είτε αυτά ήθελαν να ακούσουν, είτε όχι. Ακόμα χειρότερα, μάλιστα, προβεβλημένα στελέχη, όπως ο Παύλος Πολάκης, άνοιγαν μικρούς αρχείαστους προσωπικούς πολέμους με γνωστούς δημοσιογράφους, δημιουργώντας την εντύπωση πως η επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν αφετηρία για κάποια ρεβάνς. Αλλά και η τάση να αναδεικνύεται από τα κομματικά μίντια και άλλα φίλα προσκείμενα στον ΣΥΡΙΖΑ κάθε τι ακραίο που έλεγε ο Πορτοσάλτε, ο Οικονόμου, ο Παπαχρήστος ή άλλος δημοσιογράφος, μετέβαλε αυτά τα πρόσωπα σε “ήρωες” του νεοδημοκρατικού ακροατηρίου και σε στόχους των συριζαϊκών λογαριασμών στα social media, βαθαίνοντας τον διχασμό και την εχθροπάθεια.

Μία άλλη μάχη που έχασε ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν η εκπροσώπησή του στα κανάλια. Με σχεδόν “χειρουργικό” τρόπο στα τηλεοπτικά πάνελ βρίσκονταν συχνότερα οι εκπρόσωποι του ΣΥΡΙΖΑ του 3%, στελέχη της περιόδου 2015-19 και πρόσωπα χωρίς καθαρό πολιτικό λόγο, σε αντίθεση με το νέο πολιτικό προσωπικό που ανέδειξε (με πολύ μεγάλη καθυστέρηση) ο πρόεδρος του κόμματος. Έτσι καλλιεργήθηκε η εντύπωση πως πέραν το θολού και εν τέλει ανεδαφικού μηνύματος της κυβέρνησης συνεργασίας, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν διαθέτει ικανά στελέχη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, εξαιτίας αυτής της …άτακτης τακτικής, κατέστη περισσότερο “ανάδελφος” απ΄ ότι ήταν στην πραγματικότητα, πολλαπλασίαζε τους εχθρούς του και απογόητευε τους φίλους του, ή, έστω, εκείνους που τον αντιμετώπιζαν με συμπάθεια. Η απουσία επαγγελματισμού στο στενό επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων), η απαξίωση των επαγγελματιών της πολιτικής επικοινωνίας, και η λήψη αποφάσεων σε ένα περίκλειστο περιβάλλον που αδιαφορεί για όσα συμβαίνουν στην αγορά των μίντια και της επικοινωνίας, ήταν πάντοτε σημάδια μιας προϊούσας απομάκρυνσης από την πραγματικότητα. Όλα εναποτέθηκαν στο προσωπικό επικοινωνιακό χάρισμα του Αλέξη Τσίπρα, όταν, όμως, ο ίδιος δεν ήταν πάνω στην σκηνή, σχεδόν όλα κατέρρεαν…

Στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ θεωρούν βέβαιο πως και εδώ οι δημοσκοπήσεις θα διαψευσθούν και επιμένουν πως δεν υφίσταται σαφές προβάδισμα της Ν.Δ και μάλιστα με διεύρυνση της ψαλίδας τις τελευταίες αρκετές ημέρες. Στην Κουμουνδούρου κάνουν λόγο για μείωση της διαφοράς στο όριο του στατιστικού λάθους και επισημαίνουν ότι οι εταιρείες μετρήσεων έχουν αρχίσει και αποφεύγουν την εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος ή δίνουν εύρος αποτελέσματος για κάθε κόμμα (από- μέχρι), κι αυτό, όπως λένε, συμβαίνει επειδή δεν μπορεί να αξιολογηθεί πως θα κινηθούν τελικά οι ψηφοφόροι της “αδιευκρίνιστης ζώνης” που παραμένει σε ασυνήθιστα υψηλό ποσοστό (10-15%). Κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν αμφισβητούν πως υπάρχει προβάδισμα της Ν.Δ, θεωρούν, όμως, πως αυτό είναι μικρότερο από δύο μονάδες και επισημαίνουν ότι σε κάθε έναν πολίτη που απαντά στις δημοσκοπήσεις υπάρχουν 5-7 που αρνούνται να απαντήσουν ή παραπλανούν σκοπίμως.

Από την άλλη πλευρά, στο εκλογικό επιτελείο της Ν.Δ (Θ.Λιβάνιος, Γ. Σμυρλής και φυσικά ο αμερικανός εκλογολόγος Σταν Γκρίνμπεργκ) δίνουν μία εντελώς διαφορετικά και “καθαρή” εικόνα στον πρωθυπουργό. Σε αυτήν βασίστηκε, άλλωστε, η επιθετική τακτική προς τον Νίκο Ανδρουλάκη και η διαβεβαίωση πως δεν τίθεται θέμα συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ. Στόχος είναι η προσέλκυση μερίδας ψηφοφόρων της “κεντροδεξιάς πτέρυγας” αυτού του κόμματος που διέπονται και από σκληρά αντι-ΣΥΡΙΖΑ αντανακλαστικά, καθώς εκτιμάται πως η Ν.Δ μπορεί τελικά, έστω και οριακά, να κερδίσει την αυτοδυναμία στην δεύτερη αναμέτρηση.

Όπως πληροφορείται το libre, στο εκλογικό επιτελείο της Ν.Δ και μετά από διασταύρωση και προσομοίωση των στοιχείων που παίρνουν από τους συνεργαζόμενους δημοσκόπους (ιδιαίτερη προσοχή δίνουν στα αποτελέσματα των εταιρειών Marc, Metron Analysis και GPO) καταλήγουν στα εξής:

-Η Ν.Δ θα κινηθεί στην κάλπη της απλής αναλογικής σε ποσοστό μεταξύ του 34% και 36%, αν και ο αμερικανός εκλογολόγος εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξος. Βεβαίως αντιλαμβάνονται πως η διαφορά μεταξύ της βάσης του 34% και της οροφής του 36% είναι μεγάλη για την προοπτική αυτοδυναμίας. Το πρώτο ποσοστό μπορεί να μην προκαλεί εσωτερική αναταραχή, ωστόσο καθιστά ιδιαίτερα επισφαλή την επίτευξη της αυτοδυναμίας (ιδιαίτερα εάν η Βουλή που θα προκύψει από την δεύτερη αναμέτρηση είναι εξακομματική) τον Ιούλιο. Το 36%, όμως, είναι εφαλτήριο αυτοδυναμίας σε κάθε περίπτωση και θα θεωρηθεί ως επιτυχία του πρωθυπουργού- κορυφαία στελέχη ήδη λένε πως είναι απολύτως λογική η απώλεια 3-4 μονάδων σε σύγκριση με την προηγούμενη αναμέτρηση και παραπέμπουν στην ισόποση μείωση του ποσοστού του ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ Σεπτεμβρίου 2015 και Ιουλίου 2019.

-Για τον ΣΥΡΙΖΑ, το εκλογικό επιτελείο της Ν.Δ εκτιμά πως θα φτάσει μεταξύ 28% και 30%, με πιθανότερο να αγγίξει ή και να υπερβεί λίγο το πάνω όριο μετά την συσπείρωση των τελευταίων ημερών πριν τις κάλπες.

–Για το ΠΑΣΟΚ εκτιμάται πως θα κινηθεί κοντά -λίγο επάνω, λίγο κάτω- από το 10%

-Το ΚΚΕ, πιστεύουν πως θα φτάσει το 7%

-Ενώ, Ελληνική Λύση και Μερα25 θα φτάσουν περίπου το 3,5%. Εκτιμούν πως ο Κυριάκος Βελόπουλος θα φθαρεί από το ακροδεξιό κόμμα “Νίκη” στην Βόρεια Ελλάδα. Τα δύο αυτά κόμματα (Ελ.Λύση και Μερα25) θεωρείται από τους αναλυτές της Ν.Δ ότι ίσως δεν κατορθώσουν να περάσουν το κατώφλι του 3% στις δεύτερες κάλπες λόγω της πόλωσης που θα επικρατήσει, κάτι που θα διευκολύνει, όπως λένε, τελικά τη Ν.Δ να φτάσει στην αυτοδυναμία με μικρότερο ποσοστό (περίπου 36%) εάν χρειαστεί.

Ωστόσο, υπάρχουν και κορυφαία στελέχη που θεωρούν πως οι εκλογές εμπεριέχουν μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας και επισημαίνουν πως οι παραπάνω προβλέψεις ίσως αποδειχθούν περισσότερο αισιόδοξες. Δύο εξ αυτών που έχουν εμπειρία στον εντοπισμό των “μυστικών” των μετρήσεων, θεωρούν πως η Ν.Δ θα είναι μεν πρώτη αλλά με ποσοστό λίγο πάνω από το 33% και πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα υπερβεί κατάτι το 30%.

Η “ακτινογραφία” και η προβολή

Χαρακτηριστική σχετικά είναι η “ακτινογραφία” του εκλογικού πληθυσμού τον Ιούλιο του 2019 και η προβολή της στην συνθήκη της κάλπης της απλής αναλογικής, την προσεχή Κυριακή, λαμβάνοντας υπόψιν και την αποχή αλλά και το πώς θα διανεμηθούν οι ψήφοι του αποκλεισμένου κόμματος Κασιδιάρη.

Σχετική ήταν η ανάλυση του “Βήματος της Κυριακής”:

Εν αναμονή των αποτελεσμάτων της ερχόμενης Κυριακής, ιδιαίτερη αξία έχει η παρουσίαση των στοιχείων της προηγούμενης εκλογικής αναμέτρησης. Αυτή η παράμετρος θέτει τον πήχη για τους στόχους και τις φιλοδοξίες των πολιτικών αρχηγών και αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο της παρατήρησης και της ανάλυσης των εκλογικών επιτελείων. Στις εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019 τα αριθμητικά δεδομένα ήταν τα εξής:

Εγγεγραμμένοι: 9.984.934

Ψήφισαν: 5.769.644

Εγκυρα: 5.649.527

Ακυρα: 77.477

Λευκά: 42.640

Με βάση αυτά, ο καταμερισμός των ψήφων και τα ποσοστά των κομμάτων (επί των εγκύρων) ήταν:

ΝΔ: 2.251.618 (39,85%)

ΣΥΡΙΖΑ: 1.781.057 (31,53%)

ΠαΣοΚ: 457.623 (8,10%)

KKE: 299.621 (5,30%)

Eλλ. Λύση: 209.290 (3,70%)

ΜέΡΑ25: 194.576  (3,44%)

Λοιπά κόμματα (κάτω από το όριο του 3%): 455.742 (8,08%)

Οπως σημειώνεται σε όλες τις έρευνες των τελευταίων μηνών, μία από τις καθοριστικές παραμέτρους των εκλογών (πέραν των αναποφάσιστων, της ψήφου των νεότερων ηλικιών, κ.λπ.), είναι η αποχή και η προσμέτρηση σε αυτήν των άκυρων ψηφοδελτίων. Στις τελευταίες εκλογές αυτή είχε φθάσει σε απόλυτο αριθμό στα 4.215.290 (ποσοστό 42,22%) και τα άκυρα ήταν 120.117, ένα διόλου ευκαταφρόνητο σύνολο. Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη ΝΔ, τα πράγματα είναι πολύ συγκεκριμένα ως προς το πού θα κριθεί η επιτυχία.

Ν.Δ: Με 2.000.000 ψήφους στο 36%

Η βάσιμη υπόθεση με την οποία εργάζονται στο εκλογικό επιτελείο του είναι ότι με δεδομένη την τάση της τελευταίας 20ετίας και σε συνδυασμό με την πιθανολογούμενη χαλαρή ψήφο στην κάλπη της απλής αναλογικής, η αποχή στις 21 Μαΐου θα είναι αυξημένη.

Με αυτή την υπόθεση εργασίας, ένα ενδεικτικό σενάριο προσφέρει αντιπροσωπευτική εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξελιχθούν τα πράγματα το βράδυ της ερχόμενης Κυριακής.

Έτσι, αν το σύνολο των εγκύρων ψηφοδελτίων στις 21 Μαΐου μειωθεί κατά 150.000 και υποθετικά φθάσει τα 5,5 εκατομμύρια, ο εκλογικός στόχος του Κυριάκου Μητσοτάκη για νίκη με ένα ποσοστό στη σφαίρα του 36% θα επιτευχθεί αν ο απόλυτος αριθμός των ψήφων φθάσει στα 2 εκατομμύρια.

Από την επαλήθευση ή διάψευση αυτού του σεναρίου και – προφανώς – από την εκλογική επίδοση των υπόλοιπων κομμάτων θα επηρεαστεί κατά μείζονα λόγο η μετεκλογική συζήτηση.

Από την πρώτη στη δεύτερη κάλπη

Υπό τον όρο της επίτευξης αυτού του στόχου, εύκολα γίνεται αντιληπτό και ποιες θα είναι οι προϋποθέσεις στη συνέχεια, εφόσον δεν σχηματιστεί κυβέρνηση και προκηρυχθούν οι δεύτερες εκλογές στις αρχές Ιουλίου, με στόχο την αυτοδυναμία.

Σε αυτή την περίπτωση, η εξίσωση γίνεται πιο σύνθετη, καθώς προστίθεται η μεταβλητή του ποσοστού των κομμάτων τα οποία θα μείνουν εκτός Βουλής.

Το κρίσιμο στοιχείο εν προκειμένω είναι τι θα γίνει με τις ψήφους που πιθανολογείται ότι θα συγκέντρωνε το κόμμα Κασιδιάρη. Στις εκλογές του 2019, η Χρυσή Αυγή είχε μείνει εκτός Βουλής με ποσοστό 2,93% (165.620 ψήφους), περίπου δηλαδή όσο μετρούνταν και το κόμμα Κασιδιάρη στις δημοσκοπήσεις, προτού αποκλειστεί από τις εκλογές με την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου. Με αυτό το ποσοστό, το σύνολο των κομμάτων δίχως κοινοβουλευτική εκπροσώπηση το 2019 ήταν οριακά πάνω από το 8%.

Στην παρούσα συγκυρία, μια λογική εκτίμηση είναι ότι λόγω της απουσίας του νεοναζιστικού κόμματος ένα μέρος των ψήφων οι οποίες θα πήγαιναν σε αυτό θα κατευθυνθεί προς άλλες επιλογές και ένα άλλο θα προσμετρηθεί στην αποχή.

Τα σημερινά δημοσκοπικά ευρήματα εμφανίζουν το συνολικό ποσοστό των κομμάτων τα οποία πιθανώς θα μείνουν εκτός Βουλής (Πλεύση Ελευθερίας, Εθνική Δημιουργία, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΝΙΚΗ, ΕΑΝ και Λοιπά/Αλλα) στο επίπεδο του 7%.

Υπό αυτή τη συνθήκη, παραμένει συνεπώς ως βασική προϋπόθεση για την αυτοδυναμία η επίτευξη ενός ποσοστού άνω του 38% στις δεύτερες εκλογές, με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής.