«Τον Φεβρουάριο του 2010 ξεκαθαρίστηκε ότι το πρόβλημα ήταν όντως μεγάλο. Μου είπαν ότι η Ελλάδα χρειάζεται χρήματα» είπε η κα Μέρκελ και πρόσθεσε ότι με τη «ρήτρα μη διάσωσης» που υπήρχε στο ευρώ, «δεν μπορούσα να δώσω χρήματα».

Ρώτησα τον Γιώργο Παπανδρέου, «εσύ τι θες;» και μου απάντησε: «Τίποτα». Στη συνεδρίαση ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν σιωπηρός, συζητούσαμε έντονα και εγώ έμοιαζα η κακιά που έλεγα ότι «δεν μπορώ να δώσω χρήματα». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπάι διέκοψε τη συνεδρίαση και έγραψε μερικές φράσεις, «η Ελλάδα θα κάνει όσα πρέπει, θα στηρίξουμε και το ευρώ είναι το κοινό μας νόμισμα».

«Αποφάσισα το 2011 ότι έπρεπε να γίνει ό,τι περνάει από τα χέρια μας για να μείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ» είπε μεταξύ άλλων η κα Μέρκελ και πρόσθεσε ότι «ήταν παρά πολύ δύσκολες οι διαπραγματεύσεις, μετά το δημοψήφισμα του Αλέξη Τσίπρα.

Γνωρίζοντας ότι ο Σόιμπλε ήθελε την Ελλάδα εκτός ευρώ, κάθε ώρα του τηλεφωνούσα και του παρουσίαζα την κατάσταση γιατί ήθελα αυτές οι αποφάσεις να γίνονται από κοινού με τον υπουργό Οικονομικών μου είπε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενη στον Αντώνη Σαμαρά σημείωσε:  «Εγώ ήμουν ο κακός μπάτσος εκείνη την περίοδο. Δεν έκανα κάτι για ενοχλήσω αλλά γιατί ήμουν της άποψης ότι να μπει η χώρα σε σωστή τροχιά.

Ήμασταν φίλοι σε πολιτικό επίπεδο, σε κομματικό επίπεδο, αλλά είχαμε αντικρουόμενες απόψεις πολλές φορές. Ήμουν στο πλευρό του Σαμαρά γιατί θεωρούσα ότι χρειαζόταν κούρεμα χρέους (όπως και ο Σόιμπλε), αλλά ο Τρισ;e είπε πως αν κάνετε κάτι κάτι τέτοιο ολόκληρος ο χρηματοπιστωτικός κόσμος θα χάσει την εμπιστοσύνη του στη ζώνη του Ευρώπη. Ήμουν της άποψης ότι έπρεπε να αποφορτίσω την Ελλάδα από αυτό το βάρος αλλά είχε και η άλλη πλευρά επιχειρήματα.

Έβλεπα τον Τσίπρα και έλεγα «ο Θεός να φυλάει»

Αναφερόμενη στις εντυπώσεις που της δημιουργήθηκαν από την γνωριμία με τον Αλέξη Τσίπρα η κα Μέρκελ είπε: 

«Νομίζω ότι δεν ήταν και τόσο εντυπωσιακή πρώτη φορά γιατί ήταν στις Βρυξέλλες. Μετά τον κάλεσα στο Βερολίνο και ήταν τεταμένη η ατμόσφαιρα. Πήγε και είδε διαδηλωτές σε μια διαδήλωση μπροστά από την Καγκελαρία και χαιρέτισε τους συντρόφους του από το κόμμα… 

Έλεγα ο θεός να φυλάει! Ελπίζουμε να έρθει κάποια στιγμή. Ήρθε κάποια στιγμή και πηγαίνοντας προς το άγημα του λέω «τολμηρό αυτό» και μου λέει ότι πρέπει κανείς να ασχολείται με τους οπαδούς του.

Ψηλαφώντας ήρθαμε ο ένας πιο κοντά στον άλλο. Εκείνος θεωρούσε τις ιδιωτικοποιήσεις πράγματα του διαβόλου, δεν ήταν εύκολο…

Η διαπραγμάτευση των 17 ωρών

«Εγώ δεν ήθελα να φύγει από το ευρώ και εκείνος (σ.σ. ο Τσίπρας) δεν ήθελε μνημόνιο. Ήταν το πιο αιφνιδιαστικό τηλεφώνημα που είχα σε όλη την πολιτική μου καριέρα και ένα από τα πιο σιωπηλά τηλεφωνήματα», είπε η πρώην καγκελάριος για πώς την ενημέρωσε ο Τσίπρας ότι θα προχωρούσε σε δημοψήφισμα. 

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Τσίπρας είχε αρνηθεί να πει «ναι» στη συμφωνία με τους δανειστές.  Η Μέρκελ τον ρώτησε τι θα κάνει και ο Τσίπρας απάντησε: «Θα επιστρέψω στη χώρα μου και θα μιλήσω με την κυβέρνηση μου και το κόμμα».

Και ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; ρώτησε η Μερκελ Δεν το γνωρίζω, απάντησε ο Τσιπρας.
Το αποτέλεσμα εκείνης της συζήτησης στην Αθήνα ήταν η διενέργεια δημοψηφίσματος. Και ποια είναι η σύσταση σας; ρώτησε η Μερκελ τον Τσίπρα. 

Μα φυσικά όχι, απάντησε ο Τσίπρας. «Εκεί έχασα τη φωνή μου» είπε η Μέρκελ.
Παρά πολύ γρήγορα μετά τελειώσαμε το τηλεφώνημα. Μου λέει ο Ολάντ: και τώρα;

Αν ήταν «όχι», είπαμε ότι αυτό σημαίνει έξοδος από το ευρώ, η Ελλάδα δεν συμφώνησε και εμείς είπαμε ότι μια δημοκρατία δεν μπορεί να αποφασίσει για όλους τους άλλους.

Στη συνέχεια, η πρώην καγκελάριος αναφέρθηκε στα όσα συνέβησαν μετά το δημοψήφισμα  – επαναλαμβάνοντας μάλιστα την ευαρέσκειά της για το υψηλό επίπεδο της ελληνικής ομάδας που συμφώνησε το 3ο μνημόνιο. 

«Έβαλα τα κλάματα, βίωσα μεγάλη πίεση»

«Ο Ομπάμα δεν γνώριζε καλά το νομικό κομμάτι, τους στόχους της ΕΚΤ. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει άλλες ευθύνες. Ο Ομπάμα δεν τα γνώριζε όλα, κάποια στιγμή έβαλα τα κλάματα, μου είχε ασκηθεί πίεση.

Ήθελε να πούμε στην ΕΚΤ να δώσει περισσότερο ρευστό. Μου έλεγαν οι σύμβουλοί μου ότι δεν μπορώ να κάνω κάτι τέτοιο, δεν θα γινόταν καν δεκτό από τα γερμανικά δικαστήρια κι αυτό το είχα πει στον Ομπάμα.

Ο Ντράγκι, ως πρόεδρος της ΕΚΤ, «δημιούργησε το Μπαζούκα» και είπε το whatever it takes. Το έκανε μόνος του».

Μεταναστευτικό – Η κατάσταση ήταν δραματική στην Ελλάδα

Καθημερινά ερχόντουσαν 10.000 νέοι πρόσφυγες όποτε κάτι έπρεπε να κάνω.

Θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε τους πρόσφυγες από την Αυστρία στη Γερμανία αλλά αυτό δεν αρκούσε. Για αυτό τάχθηκα υπέρ του σχεδίου Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας. Η κατάσταση στην Ελλάδα ήταν δραματική. Η Τουρκία δεν έκανε τίποτε.

Το 95% των προσφύγων δεν έμπαινε στην ΕΕ. Ως αντάλλαγμα η Τουρκία πήρε χρήματα. Ήταν παρά πολύ μεγάλη πίεση εκείνη την περίοδο. 

Με κάλεσαν στην Κωνσταντινούπολη, πήγα σε εκείνα τα ανάκτορα, πολύ εντυπωσιακές οι καρέκλες, αλλά έπρεπε κάτι να κάνω. η πολιτική είναι real Politik, ήμουν υποχρεωμένη να μιλήσω με τον Ερντογάν.

Χαίρομαι που η Ευρώπη έχει προχωρήσει και έχει καταρτίσει ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Αυτοί που δεν έχουν λάβει άσυλο πρέπει να επιστραφούν στις χώρες τους. Οι στόχοι να πολεμήσουμε τους διακινητές είναι φυσικά σωστοί.

Η κρίση με την Τουρκία

«Πάντα πρέπει να συνομιλούμε με τους γείτονες μας. Ιδίως τα θαλάσσια σύνορα μας δεν μπορούν να προστατευθούν μόνο με τη frontex.

Αν αποσοβήθηκε ελληνοτουρκικό επεισόδιο; Ναι υπήρξαν εντάσεις πολλές φορές προσπαθήσαμε να διαμεσολαβήσουμε.

Στις συνομιλίες καταλάβαινα ποσό δύσκολο ήταν να βρούμε κοινούς τόπους. Επειδή το κλίμα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ήταν αρκετά επιθετικό κάποιες φορές. Προσπάθησα να συνεισφέρω αλλά μόνο με μισά βήματα μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Ο Πούτιν, η ΕΣΣΔ και ο πόλεμος στην Ουκρανία

 Για τον Πούτιν, η διάλυση της ΕΣΣΔ, ήταν το χειρότερο γεγονός του 20 αιώνα και του είπα ότι για μένα ήταν το πιο ευχάριστο της ζωης μου. Οι οπτικές γωνιές μας ήταν εντελώς διαφορετικές.  Ο Πούτιν έχει ακόμη αυτήν την ιδέα πως η Ρωσία πρέπει να ασκεί επιρροή σε αυτά τα κράτη (Ουκρανία και Λευκορωσία). Από την άποψη του διεθνούς δικαίου αυτό που έκανε τον Φεβρουάριο του 2022 είναι να παραβεί όλους τους όρους του διεθνούς δικαίου.

Ήμουν κατά,  από κοινού με τον Σαρκοζί, στην διεύρυνση του ΝΑΤΟ σε Ουκρανία και Γεωργία -στο Βουκουρέστι, το 2008.

Η Ρωσία δεν εξαφανίζεται από το χάρτη και είναι η μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στον κόσμο, δεν μπορώ να το αγνοήσω αυτό.

Εμείς θέλουμε μια εταιρική σχέση με τη Ρωσία και την προσπάθεια αυτήν την κάναμε. Με την εισβολή τον Φεβρουάριο το 2022 έχουμε μια νέα εποχή. 

Δεν έχω καμία σχέση με τον Πούτιν (τώρα). Πάντα είχαμε μεγάλες διαφωνίες αλλά στην περίπτωση της Κριμαίας μου είπε 1-2 φορές ψέματα και αυτό άλλαξε τη σχέση μας.

Για τον Tραμπ όλα είναι ένα… deal

«O Τραμπ ψηφίστηκε από τον αμερικανικό λαό θα πρέπει να τον αντιμετωπίσουμε. Και εμείς οι Ευρωπαίοι είμαστε μια οντότητα, σας μην το υποτιμούμε. Όλα είναι deal για αυτόν. Δεν λειτουργεί έτσι ο κόσμος.

Είναι παρά πολύ δύσκολο να πετύχουμε κοινά αποτελέσματα – με τον Τραμπ. Δεν είναι καλές ειδήσεις, είμαι πεπεισμένη για αυτό. Πάντα σκεφτόταν κάτι για να τραβήξει την προσοχή όλων.

Έκανα το λάθος και είπα: Ντόναλντ πρέπει να δώσουμε τα χέρια αλλά δεν το έκανε. Πάντα προσπαθούσε να αποσπάσει την προσοχή και όλοι να κοιτούν εκείνον».

Εντυπωσιάστηκα πως άντεξαν οι Έλληνες με τα 60 ευρώ, οι Γερμανοί δεν θα άντεχαν

Ερωτηθείσα για «τι θα λέγατε στον μέσο Ελληνα σήμερα αν τον βρίσκατε στον δρόμο;», απάντησε: Συγγνώμη δεν θα ζητούσα, παρουσίασα τα κίνητρά μου. Θα έλεγα καταφέραμε πολλά, δεν μπορώ να φανταστώ την Ε.Ε. χωρίς την Ελλάδα.

«Με εντυπωσίασε πραγματικά (η αντοχή της ελληνικής κοινωνίας), επειδή τότε, εκείνη την πιο δύσκολη περίοδο με το δημοψήφισμα, οι άνθρωποι δεν μπορούσαν παρά να βγάλουν μόνο 60 ευρώ από την τράπεζα. Έλεγα ότι οι Γερμανοί δεν θα το άντεχαν…»

Στην ανάλυση της η DW, την οποία υπογράφει ο Γιάννης Παπαδημητρίου, Νομικός και δημοσιογράφος που ασχολείται κυρίως με ευρωπαϊκά, πολιτικά και οικονομικά θέματα, επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι ο Σόιμπλε επιβεβαιώνει την επιμονή του για μία «προσωρινή έξοδο» της Ελλάδας από το ευρώ και προσθέτει ότι η έξοδος αυτή – σε αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις του – δεν θα ήταν ούτε ανακουφιστική για την ελληνική οικονομία, αλλά ούτε και προσωρινή. Σε κάθε περίπτωση θα οδηγούσε στην ανακύκλωση της οικονομικής εξαθλίωσης…

Συγκεκριμένα, στην ανάλυση αναφέρονται τα εξής:

«Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 η Γερμανία ανέμενε με αγωνία τα απομνημονεύματα του Χανς Ντίτριχ Γκένσερ. Τί θα έλεγε ο μακροβιότερος υπουργός Εξωτερικών του Δυτικού Κόσμου για κοσμοϊστορικά γεγονότα όπως η Επανένωση της Γερμανίας και η αποσύνθεση της Γιουγκοσλαβίας; Όχι και πολλά, όπως τελικά διαπίστωσαν οι αναγνώστες ενός μάλλον διεκπεραιωτικού πονήματος, γεμάτου με αδιάφορες υπηρεσιακές σημειώσεις.

Εν έτει 2024 και μετά θάνατον ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αφήνει μία διαφορετική παρακαταθήκη. Δεν αγνοεί τα μεγάλα διλήμματα, δεν σιωπά σε κρίσιμα ερωτήματα. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα επιβεβαιώνει την επιμονή του για μία «προσωρινή έξοδο» από το ευρώ. Το επιχείρημά του: «Ένα σοκ είναι πιο εύκολο να αντιμετωπιστεί από τα χρόνια προγράμματα λιτότητας». Ή, όπως λέει ένα παραδοσιακό γερμανικό ρητό, «καλύτερα ένα τέλος με τρόμο, παρά ένας τρόμος χωρίς τέλος».

Δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά και «κούρεμα»

Ουσιαστικά ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε επαναλαμβάνει το πάγιο δόγμα του, ότι κάθε χώρα-μέλος της ευρωζώνης οφείλει να κάνει τα «homework» που της αναλογούν, να ρυθμίζει τα του οίκου της, να θωρακίζει την ανταγωνιστικότητά της. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, διεκδικεί εύσημα για τη συμβολή του στο «κούρεμα» του 2011 απέναντι στους ιδιώτες πιστωτές (PSI), που έβαλε για πρώτη φορά σε τροχιά βιωσιμότητας το ελληνικό χρέος.

Σε αυτό δεν είχε άδικο, παρά τις παράπλευρες απώλειες για μικροομολογιούχους και ασφαλιστικά ταμεία. Σε παλαιότερο σημείωμα είχαμε επισημάνει ότι το «κούρεμα» δια χειρός Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και Ευάγγελου Βενιζέλου επέτυχε το αδιανόητο μέχρι τότε: Να «ελαφρύνει» το ελληνικό χρέος κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς να εκλαμβάνεται ως πιστωτικό γεγονός η ουσιαστική αδυναμία εξόφλησης.

Αλλά ούτε οι παραινέσεις περί δημοσιονομικής πειθαρχίας ήταν παράλογες σε μία συγκυρία που οι Ευρωπαίοι εταίροι καλούνταν να χορηγήσουν το μεγαλύτερο δάνειο που δόθηκε στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού

Σε ένα κρίσιμο ζήτημα δεν είχε δίκιο, ωστόσο, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε: Η έξοδος από το ευρώ δεν θα ήταν ούτε ανακουφιστική για την ελληνική οικονομία, αλλά ούτε και προσωρινή. Αλήθεια, πιστεύει κανείς ότι σε περιόδους έξαρσης της πανδημίας ή σε εποχές γεωπολιτικής σύγχυσης λόγω Ουκρανίας, με τις αμυντικές δαπάνες να πιέζουν ασφυκτικά τους κρατικούς προϋπολογισμούς, θα έσπευδαν οι Ευρωπαίοι εταίροι να δώσουν προτεραιότητα στην επανένταξη της Ελλάδας στην ευρωζώνη;

Και αν η Ελλάδα όντως παρέμενε εκτός ευρωζώνης: Πιστεύει κανείς ότι θα μπορούσε να ανταγωνιστεί στον τουρισμό και την ελαφρά βιομηχανία τους γείτονές της (Τουρκία, Βουλγαρία, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Αίγυπτο) με κύρια όπλα το χαμηλό κόστος και τη συνεχή υποτίμηση του εθνικού νομίσματος; Δηλαδή την ανακύκλωση της οικονομικής εξαθλίωσης, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδήματα;

Η συμμετοχή στην ευρωζώνη προσφέρει προνομιακή πρόσβαση σε πολύτιμα κεφάλαια. Αρκεί τα κεφάλαια αυτά να κατευθύνονται στην παραγωγή και στην καινοτομία, όχι στην ανέμελη κατανάλωση. Ας μη λησμονείται αυτό σε μία εποχή που η Ελλάδα ανακάμπτει μεν από την κρίση, αλλά επιμένει στο παραγωγικό μοντέλο που ακολουθούσε πριν από την κρίση, απολύτως ευάλωτο στις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου. Και με την απειλή του χρέους να καραδοκεί, το αργότερο από το 2033, οπότε καθίστανται ληξιπρόθεσμοι και απαιτητοί οι τόκοι παλαιότερων δανείων που είχαν «παγώσει» στα πλαίσια ευνοϊκών ρυθμίσεων για το ελληνικό δημόσιο χρέος».

Και αυτή η στάση των Ελλήνων δεν είναι ούτε καινούργια ούτε περιορίζεται απλώς στην προσωπικότητα του Γερμανού πολιτικού, τονίζει: «Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από τη δεκαετία του 1950 αναζητούν μια θύτη για να μπορέσουν να παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους τους ως θύματα. Το φαινόμενο αυτό δεν διαφέρει ούτε στην εσωτερική πολιτική. Η εκάστοτε αντιπολίτευση ασκεί κριτική σε όλες τις κυβερνητικές αποφάσεις και προτάσεις, αλλά είναι φυλακτική στο να παρουσιάσει εναλλακτικές από φόβο μήπως χάσει τη δημοτικότητά της».

“Αυστηρός και ξεκάθαρος”

Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε διατηρούσε πάντα «μία αυστηρή αλλά ξεκάθαρη στάση απέναντι στην Ελλάδα », σύμφωνα με τον Μάρκαρη και οι λόγοι γι’ αυτό θεωρεί πως ήταν αφενός η εμπειρία του με τις επιδοτήσεις της ΕΕ και η «κοντόφθαλμη» αντιμετώπιση των Ελλήνων και αφετέρου ότι ήθελε. να δώσει ένα παράδειγμα, αποτρέποντας άλλες χώρες της ΕΕ από το να ακολουθήσουν μία «χαλαρή οικονομική πολιτική». Ο Πέτρος Μάρκαρης παρατηρεί κλείνοντας ότι ο Σόιμπλε δεν ήταν μόνο απέναντι στους Έλληνες αυστηρός, αλλά και στους Γερμανούς. Υπενθυμίζει μάλιστα πως όταν οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου αυξήθηκαν κατακόρυφα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία , συμβουλεύσε τους Γερμανούς να φορούν ένα πουλόβερ παραπάνω και να θερμαίνουν λιγότερο τα σπίτια τους.
«Αυτό που συρρικνώνεται δεν είναι η οικονομία», γράφει το περιοδικό Spiegel με αφορμή τη συζήτηση που ανοίγει για την οικονομική κατάσταση της Γερμανίας . Και τι είναι όμως τότε; Μήπως πρόκειται για υπερβολές. Μήπως «πρόκειται απλώς για μια ακραία περίπτωση παρερμηνείας;», διερωτάται ο συντάκτης για να απαντήσει όμως αμέσως πως «όταν πρόκειται για την κατάσταση της χώρας -και ξέρουμε τι πρέπει επειγόντως να αντιμετωπιστεί- τα ευρύματα συχνά ακροβατούν ανάμεσα σε μια ενστικτώδη ερμηνεία, μια ενδιαφέρουσα ερμηνεία ή σε κάποια αγχωμένη-γενναιόδωρη προσέγγιση των δεδομέων και των αριθμών. Αυτό δεν ισχύει μόνο για τον πληθωρισμό , αλλά και για το έαν και σε ποιο βαθμό η γερμανική οικονομία συρρικνώνεται».

Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα του περιοδικού, ακόμη και ο ίδιος ο όρος ίσως να μην είναι ακριβής καθώς «αυτό που συρρικνώνεται δεν είναι η οικονομία, αλλά αυτό που η οικονομία αυτή τη στιγμή, παράγει και προσφέρει». Επιπλέον σημειώνει πως «οι ειδικοί προέβλεπαν ήδη από το φθινόπωρο του 2022 ότι η παραγωγή ήταν χαμηλότερη το 2023 εξαιτίας του πολέμου – και αυτό είχε να κάνει σε μεγάλο βαθμό με το γεγονός ότι οι Γερμανοί ήταν ιδιαίτερα εξαρτημένοι από τη Ρωσία . Στην πραγματικότητα, η οικονομική παραγωγή έδειξε τάσεις συρρίκνωσης για όλους όσοι βρίσκονται πιο κοντά γεωγραφικά στη Ρωσία, είτε πρόκειται για Σουηδούς, Φινλανδούς, Ούγγρους ή Αυστριακούς. Αυτό δεν είναι λόγος ωστόσο για να διαγνώσει κανείς αυστηρά μια συρρίκνωση της οικονομίας».

Ο δήμος της πόλης Όφενμπουργκ, στο νοτιοδυτικό κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης, αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα της εφημερίδας Offenburger Tageblatt.

Η κηδεία πρόκειται να τελεστεί στην προτεσταντική εκκλησία της πόλης, και η ταφή θα πραγματοποιηθεί στο ιστορικό νεκροταφείο Waldbach στο Όφενμπουργκ, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα.

Ο Σόιμπλε ήταν επίτιμος δημότης της πόλης αυτής.

Τα πρωτοσέλιδα αυτά στηλιτεύει με τον πλέον εμφατικό τρόπο δημοσίευμα της Bild, με τίτλο «Ο ελληνικός Τύπος χλευάζει τον νεκρό Σόιμπλε».

«Η Γερμανία θρηνεί τον μεγάλο Γερμανό πολιτικό Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Και η Ευρώπη – από τα αριστερά ως τα δεξιά – απευθύνει το ύστατο χαίρε προς έναν μεγάλο Ευρωπαίο.

Μόνο ένας δρα και πάλι κακόβουλα: ο Έλληνας αντίπαλος του Σόιμπλε, ο ακροαριστερός Γιάνης Βαρουφάκης! Όπως και ο διαβόητος ελληνικός Τύπος, ο οποίος για μία ακόμη φορά παρεκτρέπεται με τον χειρότερο τρόπο», τονίζει η Bild.

«Σήμερα ο Βαρουφάκης έχει επιστρέψει και πάλι στην πολιτική ασημαντότητα – ζει ακόμη από τη φήμη του ως αντίπαλος του Σόιμπλε. Όμως η Ιστορία απέδειξε πως το δίκαιο ήταν με το μέρος του Γερμανού – κάτι που αναγνώρισε και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος λίγο πριν από τον θάνατο του Σόιμπλε είχε δηλώσει στην Bild πως “οι μεταρρυθμίσεις μας βοήθησαν να προστατεύσουμε την κοινωνική συνοχή και να ενισχύσουμε τους δημοκρατικούς μας θεσμούς. Και παρά τους παγκόσμιους αντίθετους ανέμους η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται καλύτερα από αυτήν της Ευρωζώνης”. Τίποτα άλλο πέρα από αυτό δεν ήθελε ο Σόιμπλε», σχολιάζει η γερμανική ιστοσελίδα.

Παρουσιάζοντας τα επικριτικά προς τον Σόιμπλε πρωτοσέλιδα του ελληνικού Τύπου, όπως μεταξύ άλλων αυτά της Εφημερίδας των Συντακτών, της εφημερίδας Τα Νέα, της Αυγής και άλλων, η Bild καταλήγει πως φαίνεται να ισχύει ακόμη ότι «δεν είναι οι Έλληνες υπεύθυνοι για την ελληνική χρεοκοπία – αλλά ο Σόιμπλε και εμείς οι Γερμανοί».

Γράφει ο Ευάγγελος Βενιζέλος:

Χωρίς την ισχυρή πολιτική παρουσία του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε η Ευρωζώνη είναι αμφίβολο αν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την ιστορική πρόκληση της οικονομικής κρίσης στο εσωτερικό της και πρωτίστως την ελληνική κρίση, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες που υπερέβαιναν το στενό πλαίσιο των Συνθηκών και απαιτούσαν τη διάθεση τεράστιων κονδυλίων.

Προσηλωμένος στη δημοσιονομική πειθαρχία και το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας, ο Σόιμπλε εξέφραζε την κυρίαρχη αντίληψη της περιόδου της κρίσης, που ζητούσε από την Ελλάδα να κάνει μια καθαρή επιλογή ανάμεσα στην παραμονή στην Ευρωζώνη με ισχυρή βοήθεια αλλά και επώδυνα μέτρα δημοσιονομικής και διαρθρωτικής προσαρμογής ή στην αποχώρηση από το ευρώ με ό,τι αυτή συνεπαγόταν για την Ελλάδα (αλλά και την Ευρωζώνη συνολικά).
Oταν η Ελλάδα επιβεβαίωσε σε διαφορετικές στιγμές και με διαφορετικές κυβερνήσεις την εθνική στρατηγική επιλογή της παραμονής στο ευρώ και ουσιαστικά στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν αυτός που κατεξοχήν στήριξε την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους του 2012, με βάση την οποία πορεύεται η χώρα μέχρι σήμερα.

Ευτυχώς η επιλογή αυτή επιβεβαιώθηκε –αν και με αυξημένο κόστος– το καλοκαίρι του 2015 μετά και παρά τον οίστρο του δημοψηφίσματος.

Η ελληνική κοινή γνώμη δεν συμπάθησε τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε γιατί τον ταύτισε με τα σκληρά δημοσιονομικά μέτρα της περιόδου των μνημονίων.

Ο θάνατός του είναι μια ευκαιρία αναστοχασμού. Δεν υποδυόταν τον ρητορικά συμπαθή. Hταν δύσκολος αλλά έντιμος συνομιλητής. Είχε προφανώς αίσθηση του διευθυντικού ρόλου της Γερμανίας υπό τα τότε δεδομένα, αλλά ήταν πιστός στη γραμμή της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Προφανώς όλα μπορούσαν να γίνουν πιο ήπια, πιο γρήγορα, με μικρότερο δημοκρατικό και κοινωνικό κόστος για την Ελλάδα, αλλά τότε δεν υπήρχαν οι εμπειρίες των αλλεπάλληλων κρίσεων των τελευταίων δεκαπέντε ετών και οι ευελιξίες που στο μεταξύ υιοθέτησε η Ε.Ε. χάρη και στο «εργαστήριο» της ελληνικής κρίσης.
Η κακή εθνική συνήθεια να αρνούμεθα την ανάληψη των ενδογενών ευθυνών και να αναζητούμε μια ανθελληνική διεθνή συνωμοσία με κάποιους επώνυμους πρωταγωνιστές για κάθε περίοδο ιστορικής δοκιμασίας έχει επηρεάσει και τη σχέση της συλλογικής μας μνήμης με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Ο θάνατος αυτής της ισχυρής γερμανικής και ευρωπαϊκής πολιτικής προσωπικότητας, που έχει εκ των πραγμάτων συνδεθεί με ένα σημαντικό κεφάλαιο της ελληνικής Ιστορίας, ελπίζω να μας ωθήσει σε μια πιο ψύχραιμη και ισορροπημένη αποτίμηση της δικής μας εθνικής διαδρομής και προοπτικής.

• Ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών.

«Ως νέα υπουργός, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν ο πολιτικός μου μέντορας» πρόσθεσε και τον χαρακτήρισε «θεμέλιο λίθο» των υπουργικών συμβουλίων της.

Η Μέρκελ τόνισε ότι οι συζητήσεις μαζί του την ενέπνεαν κι ότι θαύμαζε την πειθαρχία που επέδειξε όταν καθηλώθηκε σε αναπηρικό καροτσάκι, λέγοντας ότι «έγινε πρότυπο για εκατομμύρια ανθρώπους».

Έτσι όπως ήταν φυσικό στην σημερινή συνέντευξη του στην πρωϊνή εκπομπή του Mega ρωτήθηκε για την σχέση του με τον Βαρουφάκη και την “ΔΗΜΗΤΡΑ” Δείτε τι είπε και βγάλτε τα συμπεράσματα σας…

“”Ήρθα σε σύγκρουση με τον κ. Βαρουφάκη, το 2015, όταν υπήρχε θέμα χρεοκοπίας της χώρας και τότε δεν έθεσα υπό αμφισβήτηση το νόμισμα» απάντησε ο Αλέξης Τσίπρας, ερωτηθείς για το «σχέδιο Δήμητρα» του ΜέΡΑ25 και του Γιάνη Βαρουφάκη, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Αν θέλει ο κ. Βαρουφάκης, να βρει τον κ. Σόιμπλε που ήταν δική του γραμμή αυτή η πολιτική».

Είναι αυτό που λέμε τον έστειλε στον Σόϊμπλε, ότι και να σημαίνει αυτό

Με τις προτιμήσεις να ξεπερνούν τα κομματικά στεγανά, σε αντίθεση με τις εκλογές σε άλλες χώρες. Δεν είναι αυτονόητο, για παράδειγμα, τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας να μην στέλνουν τις ευχές τους στον ομοϊδεάτη τους Άρμιν Λάσετ, καθώς το ζητούμενο είναι η μόνιμη χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας, κάτι που ο Χριστιανοδημοκράτης υποψήφιος έχει αποκλείσει.

Ωστόσο – κι αυτό είναι ασυνήθιστο- το ενδιαφέρον δεν επικεντρώνεται πρωτίστως σ’ αυτό που έρχεται, αλλά σ’ αυτήν που φεύγει. Για κανέναν απερχόμενο ηγέτη δεν έχουν γίνει τόσα αφιερώματα στον ελληνικό Τύπο, δεν έχουν γραφτεί τόσα άρθρα, δεν έχουν ετοιμαστεί τόσοι αποχαιρετισμοί, όσα για την Άνγκελα Μέρκελ. Ούτε καν για τον Μπάρακ Ομπάμα, που φρόντισε να περάσει από την Ακρόπολη το 2016, πριν αποχωρήσει οριστικά από τον Λευκό Οίκο. Άλλωστε και ο 44ος Αμερικανός πρόεδρος είχε αφήσει τα… κλειδιά του ελεύθερου κόσμου στα χέρια της Μέρκελ- κι όχι του Ντόναλντ Τραμπ.

Η καγκελάριος που αγαπούσαμε να μισούμε

Αγαπητή δεν ήταν ποτέ η Μέρκελ στην Ελλάδα, ελάχιστοι μπόρεσαν να της συγχωρήσουν την απροθυμία της να δράσει εγκαίρως όταν ξέσπασε η ευρωκρίση, καθώς είχε πάντα στο μυαλό της την επόμενη τοπική εκλογική αναμέτρηση στη Γερμανία. Αυτές τις καθυστερήσεις οι άνθρωποι στην Ελλάδα τις πλήρωσαν ακριβά – και γι’ αυτό κατηγορούν τη χαλκέντερη καγκελάριο δεξιοί και αριστεροί, συστημικοί και “αγανακτισμένοι”. Το μόνο που έκανε τη Μέρκελ να φαντάζει κάποιες στιγμές συμπαθητική στα μάτια των κοινών θνητών, στο απόγειο της ευρωκρίσης, ήταν η σύγκριση με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που οι περισσότεροι Έλληνες δεν αποδέχθηκαν ποτέ από την ημέρα που ανέλαβε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών – και ατύπως τα ηνία του Eurogroup.

Στο πολιτικό επίπεδο, πάλι, όλοι οι Έλληνες πρωθυπουργοί που συνυπήρξαν με την Άνγκελα Μέρκελ – κι ήταν πολλοί – θέλησαν να βρουν έναν τρόπο επικοινωνίας μαζί της, με τον Αντώνη Σαμαρά να το προσπαθεί το 2014 πιο σκληρά απ’ όλους και να παίζει το χαρτί του αριστερού κινδύνου. Ένα χαρτί που έχει παίξει επανειλημμένα και η Μέρκελ, τελευταία φορά μάλιστα κατά την αποχαιρετιστήρια ομιλία της στη γερμανική Βουλή στο τέλος Αυγούστου. Κι όμως την καλύτερη σχέση την έχτισε η Μέρκελ με τον Αλέξη Τσίπρα, αυτόν που προεκλογικά έλεγε “Go back μαντάμ Μέρκελ”. Εν μέρει διότι, παρά τις έντονες πολιτικές διαφορές τους, ταίριαξε η προσωπική χημεία τους, κάτι που ήταν ορατό από την πρώτη επίσκεψη Τσίπρα στην καγκελαρία. Αλλά κι επειδή η Μέρκελ είχε αυτή την αναπάντεχα ηρωική στάση απέναντι στους πρόσφυγες το φθινόπωρο του 2015 – κάτι που έκανε τους αριστερούς που τη «μισούσαν» να της βγάλουν το καπέλο, τουλάχιστον για το σύντομο διάστημα που επέμεινε στην πολιτική του καλωσορίσματος κόντρα στις πιέσεις του κόμματός της

Καθώς έχουν γραφτεί εκατομμύρια λέξεις στον ελληνικό Τύπο για τη Μέρκελ, σχεδόν όλοι οι Έλληνες ξέρουν ότι είναι μια προσγειωμένη γυναίκα, που ξέρει πόσο κάνει ένα κιλό πατάτες – και το εκτιμούν. Ξέρουν ακόμη ότι είναι μια ισχυρή πολιτικός, που διαπραγματεύεται μέχρι τελικής πτώσεως, που επιδιώκει συμβιβασμούς, προς το συμφέρον της χώρας της βεβαίως. Ξέρουν ότι δεν είναι φιλάρεσκη κι έχουν ακούσει ότι δεν είναι αλαζονική. Βέβαια αυτή είναι η εμπειρία των Γερμανών από τη Μέρκελ, όχι των Ελλήνων που βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια κάπως διαφορετική αλαζονεία από την αρχή της κρίσης, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Γιώργος Παπανδρέου.

Η Μέρκελ, πριν κόψει το 2011 μαζί με τον τότε Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί τα φτερά του Παπανδρέου στις Κάννες, είχε συμφωνήσει με τον Έλληνα πρωθυπουργό να κάνουν κάτι για να αντιμετωπίσουν το αντιγερμανικό κλίμα στην Ελλάδα. Κάτι σε επίπεδο κοινωνίας των πολιτών, κατά προτίμηση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Μόνο που η Μέρκελ αποφάσισε να αναθέσει τον ευαίσθητο αυτό ρόλο στον Χανς-Γιόαχιμ Φούχτελ, έναν πολιτικό που σύντομα έγινε για τους Έλληνες η ενσάρκωση του “άσχημου Γερμανού”, χωρίς να νοιαστεί εάν αυτή η επιλογή της θα έθιγε πολλούς, επιβαρύνοντας περαιτέρω το αντιγερμανικό κλίμα. Η κυρίαρχη ερμηνεία τότε στην Ελλάδα ήταν ότι η Μέρκελ απλά προσπάθησε να ξεφορτωθεί έναν όχι ιδιαίτερα αγαπητό υφυπουργό της κυβέρνησής της, και τον έστειλε στους… υπηκόους της του Νότου.

Η ευρωπαϊκή υπέρβαση της Μέρκελ

Όταν εκείνο το σκληρό καλοκαίρι του 2015 η Μέρκελ φρέναρε τον Σόιμπλε, που ήθελε να σπρώξει την Ελλάδα έξω από την Ευρωζώνη, πολλοί στην Ελλάδα είδαν στη στάση της καγκελαρίου την προσπάθεια να διατηρήσει τη συνοχή της Ε.Ε. Και μίλησαν για τη “μεγάλη Ευρωπαία¨. Ωστόσο, οι πεπεισμένοι ευρωπαϊστές τής καταλογίζουν ότι όλα αυτά τα 16 χρόνια δεν είχε όραμα για την Ευρώπη και ότι δεν έκανε τίποτε για να την πάει ένα βήμα μπροστά, παρά το γεγονός ότι για το μεγαλύτερο διάστημα της θητείας της ήταν με απόσταση η πιο ισχυρή ηγέτιδα της Ένωσης.

Η Μέρκελ δεν πάτησε ποτέ το γκάζι και το περιβόητο “βήμα- βήμα” της στην αντιμετώπιση των προκλήσεων αποδείχθηκε πολλές φορές τουλάχιστον αντιπαραγωγικό. Μόνο η τελευταία της στροφή, η στήριξή της στο Ταμείο Ανάκαμψης απέναντι στις συνέπειες της κορωνοκρίσης, αντιμετωπίζεται και στην Ελλάδα ως μια πολύ σημαντική συμβολή στην Ευρώπη. Ο φόβος το 2020 ήταν ότι η Μέρκελ θα στοιχιζόταν με τους “φειδωλούς” του Βορρά, αλλά τον τελευταίο χρόνο της στην καγκελαρία έκανε τη μεγάλη υπέρβαση. Με τους κυνικούς να επισημαίνουν μετά από αυτό στο ελληνικό πολιτικό σύστημα ότι “Μέρκελ θα λέτε και θα κλαίτε”.

Πηγή: DW

Σύμφωνα με τον κ. Σόιμπλε, η κυρία Μέρκελ, με την απόφασή της το 2018 να παραιτηθεί από την προεδρία του CDU αλλά να παραμείνει Καγκελάριος μέχρι το τέλος της κοινοβουλευτικής θητείας, προκάλεσε έμμεσα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο επίδοξος διάδοχός της. «Είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι τα δύο αυτά αξιώματα πρέπει να ασκούνται από το ίδιο πρόσωπο. Και η προεδρία του κόμματος και η Καγκελαρία. Αυτό δεν συμβαίνει εδώ και σχεδόν τρία χρόνια και επομένως δεν πιστώνεται ο επικεφαλής του κόμματος τα οφέλη της άσκησης των καθηκόντων του Καγκελαρίου. Το αντίθετο», δήλωσε ο κ. Σόιμπλε στην Tagesspiegel και πρόσθεσε ότι ο κ. Λάσετ είναι εδώ και χρόνια «στο πλευρό της επί πολλά χρόνια επιτυχημένης Καγκελαρίου» και δεν μπορεί τώρα να πει «θα τα αλλάξουμε όλα» ή «θα συνεχίσουμε ως έχει». Αυτό, όπως σημείωσε ο κ. Σόιμπλε, αποτελεί πρόβλημα και «μπορεί να μην έχουν όλοι στο κόμμα κατανόηση».

Στην διεκδίκηση του χρίσματος της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) για τις εκλογές, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ του ‘Αρμιν Λάσετ και όχι του αρχηγού της CSU Μάρκους Ζέντερ, ωστόσο στο ρώτημα ποιος θα έπρεπε να αναλάβει την ηγεσία του CDU είχε ταχθεί υπέρ του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έχασε τελικά στις εσωκομματικές εκλογές.