Ο Γκορμπατσόφ, ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης από το 1985 έως το 1991, πέθανε την Τρίτη, 30 Αυγούστου, σε ηλικία 91 ετών. Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στη μεγάλη Αίθουσα των Κιόνων στο κέντρο της Μόσχας κατά την παράδοση προηγούμενων Σοβιετικών ηγετών, των Βλαντίμιρ Λένιν και Γιόζεφ Στάλιν συμπεριλαμβανομένων.

Ο άνδρας που αποκαλείτο χαϊδευτικά “Γκόρμπι” στη Δύση και ο οποίος κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 1991 για τον ρόλο του στον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου τάφηκε στη συνέχεια στο γνωστό κοιμητήριο Νοβοντεβίτσι της Μόσχας δίπλα στη σύζυγό του Ραΐσα, που πέθανε το 1999.

Ο Ντμίτρι Μουράτοφ, διευθυντής της εφημερίδας Νόβαγια Γκαζέτα και τιμηθείς και ο ίδιος με Νόμπελ Ειρήνης, ήταν επικεφαλής της πομπής κρατώντας ένα πορτρέτο του φίλου του.

Ένας ιερέας διάβασε μια σύντομη προσευχή προτού μια στρατιωτική μπάντα παίξει τον ρωσικό εθνικό ύμνο, που είναι ο ίδιος με τον σοβιετικό, καθώς το φέρετρο του Γκορμπατσόφ κατέβαινε στη γη. Τιμητική φρουρά πυροβόλησε τρεις φορές στον αέρα.

Νωρίτερα, συνοδευόμενη από δύο ένοπλα μέλη του επίλεκτου στρατιωτικού σώματος του Κρεμλίνου και με τους 54 πολυελαίους της αίθουσας να εκπέμπουν μόνο ένα χαμηλό φως, η σορός του πρώην προέδρου τέθηκε σε ανοικτό φέρετρο με ορατά το πρόσωπο και το πάνω μέρος του σώματός του. Η κόρη του Ιρίνα και οι δύο κόρες της κάθισαν κοντά στο φέρετρο.

Ρώσοι όλων των ηλικιών στάθηκαν στη σειρά μέσα στην αίθουσα και εναπόθεσαν λουλούδια σε ένα βάθρο στη βάση του φέρετρου ρίχνοντας κλεφτά μια σύντομη και τελευταία ματιά υπό τον ήχο πένθιμης μουσικής και ενώ ένα τεράστιο μαυρόασπρο πορτρέτο του Γκορμπατσόφ κοιτούσε από ψηλά.

Πιο γνωστός στη Δύση για τη συμβολή του στον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου, για τη μείωση των πυρηνικών αποθεμάτων της χώρας του, και για τον ακούσιο θάνατο της Σοβιετικής Ένωσης, η κληρονομιά του Γκορμπατσόφ εξακολουθεί να διχάζει την κοινή γνώμη μέσα και έξω από τη Ρωσία.

Αλλά εκείνοι που στήθηκαν στην ουρά για να τον αποχαιρετίσουν, ανακάλεσαν στη μνήμη τους τον πολιτικό, που πέθανε στη Μόσχα έπειτα από απροσδιόριστη ασθένεια, με ευγνωμοσύνη.

“Ήταν ένας ειρηνοποιός, ήταν ένας από τους γιους του Θεού”, δήλωσε η Τατιάνα, 80 ετών, που είπε πως ήρθε παρά την κακή της υγεία.

“Ήθελε να μας δώσει δημοκρατία και ελευθερία και αποδείξαμε ότι δεν ήμασταν πολύ έτοιμοι ακόμη”, δήλωσε ο Αλεξάντερ Λεμπέντεφ, μεγιστάνας και στενός φίλος.

“Είναι κρίμα, όμως εξακολουθούμε να είμαστε μια ευρωπαϊκή χώρα. Αυτό το κομμάτι της Ιστορίας θα περάσει κάποτε.”

Απών ο Πούτιν

Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απέτισε φόρο τιμής στον Γκορμπατσόφ προχθές Πέμπτη, αλλά έμεινε μακριά από τη σημερινή επιμνημόσυνη εκδήλωση, με το Κρεμλίνο να επικαλείται το φορτωμένο πρόγραμμά του.

Ούτε επιφυλάχθηκε στον Γκορμπατσόφ κηδεία δημοσία δαπάνη όπως είχε γίνει για τον άσπονδο εχθρό του, τον Μπόρις Γέλτσιν, πρώτο μετασοβιετικό πρόεδρο και ο οποίος ονόμασε τον Πούτιν διάδοχό του, που πέθανε το 2007.

Ορισμένοι ερμήνευσαν την απουσία του Πούτιν ως ένδειξη περιφρόνησης από έναν πρώην αξιωματικό της KGB που ακύρωσε πολλές από τις μεταρρυθμίσεις του Γκορμπατσόφ και έχει πει πως θεωρεί ότι η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 ήταν η μεγαλύτερη γεωπολιτική καταστροφή του 20ού αιώνα την οποία θα αντιστρέψει αν του δοθεί η ευκαιρία.

“Νομίζω πως είναι ένα είδος δήλωσης”, δήλωσε στο Reuters ο Βλαντίμιρ Πόζνερ, παλιός δημοσιογράφος.

“Και δεν νομίζω πως ο κ. Πούτιν είναι κανένας ιδιαίτερος οπαδός του Γκορμπατσόφ. Νομίζω πως έβλεπαν τον κόσμο πολύ διαφορετικά .”

Ο Γκορμπατσόφ ήταν, όπως και ο Πούτιν, συντετριμμένος από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά κατηγορείται από πολλούς Ρώσους ότι έθεσε σε κίνηση μια μεταρρυθμιστική διαδικασία που ώθησε εκτός ελέγχου και ενθάρρυνε τις 15 δημοκρατίες της ΕΣΣΔ να αποσχισθούν.

Η διαδικασία αυτή ανήγγειλε μια περίοδο νέων ελευθεριών στη Ρωσία αλλά επίσης και οικονομικής δυσπραγίας και μερικές φορές αιματηρής αναδιανομής κρατικής περιουσίας που έκανε πολλούς Ρώσους να αισθάνονται θυμωμένοι και ταπεινωμένοι.

Σιωπηλή διαμαρτυρία;

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ απέτισε φόρο τιμής στον Γκορμπατσόφ σήμερα, όπως και ορισμένοι άλλοι, αλλά όχι όλοι, υψηλόβαθμοι πολιτικοί προσκείμενοι στο Κρεμλίνο.

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν έφθασε στη Μόσχα για να αποτίνει φόρο τιμής. Όμως με τη Ρωσία να τελεί υπό καθεστώς κυρώσεων από τη Δύση γι’ αυτό που αποκαλεί ο Πούτιν “ειδική στρατιωτική επιχείρηση” στην Ουκρανία, άλλοι Ευρωπαίοι και δυτικοί ηγέτες ήταν απόντες.

Ανάμεσα στους πενθούντες ήταν πολλοί νεαροί Ρώσοι που δεν είχαν καν γεννηθεί όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση.

“Ναι, έκανε μερικά κοινωνικοοικονομικά λάθη, αλλά όλα αυτά ωχριούν σε σύγκριση με το τι έκανε για την ελευθερία του Τύπου και για τις διεθνείς σχέσεις. Πράγματα όπως η πτώση του Τείχους του Βερολίνου”, δήλωσε ο Όλεγκ, 22 ετών, πρώην φοιτητής Ιστορίας.

Ο Αντρέι Ζούμποφ, ένας ιστορικός που γνώριζε τον Γκορμπατσόφ, είπε πως η συμμετοχή νέων ανθρώπων ήταν μια σιωπηλή διαμαρτυρία εναντίον του σημερινού πολιτικού συστήματος.

Όμως είπε πως απογοητεύτηκε από τη συμμετοχή δεδομένου του ρόλου του Γκορμπατσόφ στην ρωσική Ιστορία, αφήνοντας να εννοηθεί πως δείχνει πόσο λίγο εκτιμούν οι Ρώσοι την ελευθερία απέναντι στην τυραννία.

“Όταν η σορός του Στάλιν τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα εδώ (το 1953), εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι ήρθαν και μερικοί έχασαν τη ζωή τους στην κοσμοσυρροή”, είπε ο Ζούμποφ.

“Όμως όταν πέθανε ο Γκορμπατσόφ, [μόλις μερικές] χιλιάδες άνθρωποι ήρθαν για να τιμήσουν έναν άνθρωπο που μας έδωσε την ελευθερία μας. Δεν είναι πολύ.”

Έχοντας μικτή ρωσική και ουκρανική καταγωγή, ο Γκορμπατσόφ γεννήθηκε στο Πριβόλνογιε του Κράι Σταυρούπολης σε μια φτωχή οικογένεια αγροτών, στις 2 Μαρτίου του 1931. Μεγαλώνοντας στην εποχή του Ιωσήφ Στάλιν, στα νιάτα του δούλευε σε θεριζοαλωνιστικές μηχανές σε συλλογικό αγρόκτημα πριν από την ένταξή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Ενώ σπούδαζε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας, παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του Ράισα Τιταρένκο το 1953, πριν πάρει το πτυχίο του το 1955. Μετακόμισε στη Σταυρούπολη, όπου εργάστηκε για την τοπική Κομσομόλ και έγινε ένθερμος υποστηρικτής της αποσταλινοποίησης, που προωθούσε ο Νικίτα Χρουστσόφ. Διορίστηκε Γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής της Σταυρούπολης το 1970, όπου επέβλεψε την κατασκευή του Μεγάλου Καναλιού της Σταυρούπολης. Το 1974 μετακόμισε στη Μόσχα για να γίνει ο Πρώτος Γραμματέας του Ανωτάτου Σοβιέτ και το 1979 έγινε υποψήφιο μέλος του πολιτικού γραφείου του κόμματος.

Μέσα σε τρία χρόνια από το θάνατο του Σοβιετικού ηγέτη Λεονίντ Μπρέζνιεφ και μετά τα σύντομα καθεστώτα των Γιούρι Αντρόποφ και Κονσταντίν Τσερνιένκο, το πολιτικό γραφείο εξέλεξε τον Γκορμπατσόφ ως Γενικό Γραμματέα, ντε φάκτο επικεφαλής της κυβέρνησης το 1985 μέχρι το 1991.

Όταν έγινε γενικός γραμματέας του Σοβιετικού Κομμουνιστικό Κόμματος το 1985, σε ηλικία μόλις 54 ετών, είχε βάλει στόχο να εισάγει περιορισμένες πολιτικές και οικονομικές ελευθερίες, αλλά οι μεταρρυθμίσεις του ξέφυγαν από τον έλεγχο.

Εφάρμοσε σειρά οικονομικών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων που έλαβαν χώρα στη Σοβιετική Ένωση από τον Απρίλιο του 1985 μέχρι το Δεκέμβριο του 1991, γνωστές ως “περεστρόικα” ενώ εισήγαγε την πολιτική της «γκλάσνοστ», για τον ανοικτό διάλογο με στόχο την επίλυση προβλημάτων, που επέτρεψε την κριτική στο κόμμα και στο κράτος, ωστόσο ενθάρρυνε τους εθνικιστές που άρχισαν να πιέζουν για ανεξαρτησία στις δημοκρατίες της Βαλτικής (Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία) και αλλού.

Πολλοί Ρώσοι δεν συγχώρησαν ποτέ στον Γκορμπατσόφ την αναταραχή που προκάλεσαν οι μεταρρυθμίσεις του, θεωρώντας πως η επακόλουθη υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου ήταν ένα «πολύ υψηλό τίμημα» που κλήθηκαν να πληρώσουν για τον φερόμενο ως «εκδημοκρατισμό».

Παρέμεινε ο τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι την πτώση της, μετά από μια περίοδο διαδηλώσεων που τροφοδότησαν φιλοδοξίες για αυτονομία στις 15 δημοκρατίες της, η οποία διαλύθηκε τα επόμενα δύο χρόνια με χαοτικό τρόπο.

Ο Γκορμπατσόφ πάλεψε μάταια για να αποτρέψει την κατάρρευση της ΕΣΣΔ.

«Ξεκίνησα να πάω βόλτα με μια καλή μου φίλη (η οποία κατάγεται και αυτή από τη Σοβιετική Ένωση) για περπάτημα και ξαφνικά ζεστάθηκα. Της είπα λοιπόν να μου δανείσει ένα κοντομάνικο t shirt που είχε μαζί της. Λίγο αργότερα έβγαλα μια αυθόρμητη φωτογραφία στη βόλτα μας γιατί μου άρεσε η στιγμή. Δεν αντιλήφθηκα ποτέ τι είχε πάνω στο t shirt», είπε αρχικά η Τζούλια Νόβα.

«Ανεβάζω αυτή τη φωτογραφία και βλέπω πως ξεκινάει να γίνεται ένας χαμός στα σχόλια και στο Instagram μου χωρίς να αντιλαμβάνομαι το γιατί. Αναστατώθηκα πάρα πολύ με αυτά που διάβαζα. Δεν μου αρέσει καθόλου να προκαλώ. Δεν κατάλαβα πως από μια τόσο ωραία στιγμή που ήθελα να μοιραστώ έγινε όλο αυτό» πρόσθεσε η Τζούλια Νόβα.

Η μακροσκελής ανάρτηση στο Instagram

“Τελικά σε αυτή τη χώρα υπάρχει πολύ μεγάλος διχασμός. Δυστυχώς οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει να αγαπάνε ο ένας τον άλλον και να είναι μια γροθιά.

Με θλίβει παρά πολύ που ανεβάζοντας μια φωτογραφία φορώντας μια μπλούζα που απλά μου θύμισε κάτι από την παιδική μου ηλικία που δεν είχα άσχημες αναμνήσεις αλλά όμορφες , κατάφερε να προκαλέσει τέτοια κακία στον κόσμο και τόσο άσχημη αντίδραση και κάποιοι να μου ευχηθούν να χάσω την αθώα ψυχή που κυοφορώ .

Για να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Δεν ασχολούμαι με την πολιτικήκαι το ότι μοιράστηκα με σας και είπα κάτι το οποίο βιώσαμε επί Σοβιετικής ένωσης το οποίο δεν συμβαδίζει με αυτά που γράφουν στο Ίντερνετ, προφανώς δεν φταίω εγώ για αυτό. Εγώ απλά μοιράστηκα εκείνη την ώρα με εσάς τη δίκη μου αλήθεια και δεν νομίζω πως απαραίτητα έπρεπε να γράψω ψέματα για να μην σας προκαλέσω!

Σταματήστε επιτέλους να βγάζετε τέτοια κακία με το παραμικρό και να προσπαθείτε δικτατορικά να επιβάλετε στον κόσμο να μην εκφράζεται ελεύθερα, εξάλλου αυτό δεν σημαίνει Δημοκρατία; Να εκφραζόμαστε ελεύθερα ή και αυτό λάθος μου το έχουν μάθει;

Λέτε πως είσαστε Δημοκράτες αλλά μόλις κάποιος εκφράζει την άποψη του η οποία είναι αντίθετη από την δίκη σας ή ανεβάσει φωτογραφία με μια μπλούζα που του θύμισε κάτι από την παιδική του ηλικία (χωρίς να αναφερθεί με σχόλιο σε αυτήν) να ξεκινάτε να επιτίθεστε με κακιά στον ίδιο αλλά και να μαλώνετε μεταξύ σας! Δεν το καταλαβαίνετε πως είναι λάθος ;

Μοιράσετε αγάπη επιτέλους και αφήστε την κακία! Ξέρω πως είναι πιο δύσκολο αλλά μόνο αυτό μπορεί να μας βάλει σε έναν καλύτερο δρόμο . Με μίσος δεν πήγε ποτέ τίποτα καλύτερα! Αυτό ήθελα να πω. Καλή σας μέρα!”.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Julia Nova (@julianova1)

Συγκεκριμένα έγραψε στην ανάρτηση του:

Η Τζουλια Νοβα έχει κάθε δικαίωμα να βγάλει αυτή την φωτό, να έχει γνώμη και να την λέει δημόσια. Η αμφισβήτηση αυτού του δικαιώματος της και μάλιστα με χρήση σεξιστικών στερεοτύπων και ακραίου αντικομμουνισμού, είναι απαράδεκτη, προσβλητική και εντελώς αντιδημοκρατική.

«Ντροπή σου, νέα κοπέλα Ουκρανικής καταγωγής να φοράς τέτοια μπλούζα…Η μαμά σου ή η γιαγιά σου δεν σου έχει μιλήσει ποτέ για την ιστορία σας….???» σχολίασε ένας χρήστης. Η απάντησή της ήταν άμεση, γράφοντας: «Επειδή οι γονείς μου, μου έχουν μιλήσει γι αυτό δεν έχω πρόβλημα να τη φορέσω. Όσο ήταν η Σοβιετική Ένωση δεν πείνασε κανείς, είχε δωρεάν παιδεία, δωρεάν νοσηλεία και γενικά δεν είχε κακή ποιότητα ζωής ο κόσμος».

Υπενθυμίζεται ότι η Τζούλια Νόβα είναι έγκυος στο πρώτο της παιδί και σε λίγους μήνες θα κρατάει στα χέρια της τον καρπό του έρωτά της με τον Μιχάλη Βιτζηλαίο. Η παρουσιάστρια είναι χαρούμενη και ετοιμάζεται πυρετωδώς για τον γάμο της με τον σύντροφό της.

Στη λεζάντα της φωτογραφίας έγραψε: «Και κάπως έτσι ξαφνικά σαν θαύμα ήρθες και όλα άλλαξαν».

View this post on Instagram

A post shared by Julia Nova (@julianova1)