«Αυτήν τη στιγμή της κρίσης, όπου πολλές από τις κυβερνήσεις μας επιτρέπουν τη σφαγή στη Γάζα, οφείλουμε να κάνουμε ό,τι είναι εντός των δυνάμεών μας για να απαντήσουμε σε αυτήν τη συνενοχή» γράφουν στην ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύτηκε σήμερα στην εφημερίδα The Guardian οι καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο σκηνοθέτης Γιώργος Λάνθιμος και οι ηθοποιοί Τίλντα Σουίντον και Άιο Εντεμπίρι.

Αυτή η δέσμευση, με πρωτοβουλία της ομάδας «Film Workers for Palestine», είναι εμπνευσμένη από το πολιτιστικό εμπάργκο που είχε επιβληθεί στη Νότια Αφρική κατά την περίοδο του Απαρτχάιντ και κυρίως από τους «Ενωμένους Κινηματογραφιστές Κατά του Απαρτχάιντ». Ο στόχος είναι να σταματήσουν οι καλλιτέχνες να συνεργάζονται με φεστιβάλ, κινηματογράφους, διανομείς και παραγωγούς τους οποίους θεωρούν ενόχους για «δικαιολόγηση της γενοκτονίας και του απαρτχάιντ».

Στην ανοιχτή επιστολή αναφέρονται ως παραδείγματα το κινηματογραφικό φεστιβάλ της Ιερουσαλήμ ή το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Docaviv που «συνεχίζουν να συνεργάζονται με την ισραηλινή κυβέρνηση».

«Η μεγάλη πλειονότητα των ισραηλινών εταιρειών παραγωγής και διανομής ταινιών (…) οι κινηματογράφοι και άλλοι κινηματογραφικοί θεσμοί δεν αναγνώρισαν ποτέ τα διεθνώς αναγνωρισμένα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού στο σύνολό του», συνεχίζει η επιστολή. «Απαντάμε στην έκκληση των Παλαιστίνιων δημιουργών, που προέτρεψαν τη διεθνή κινηματογραφική βιομηχανία να αποποιηθεί τη σιωπή, τον ρατσισμό και την απανθρωποποίηση» προστίθεται σε αυτό το κείμενο που φέρει επίσης τις υπογραφές των Ριζ Άχμεντ, Άβα Ντιβερνέ και Τζος Ο’ Κόνορ.

Η έκκληση για μποϊκοτάζ στοχεύει «τη θεσμική συνενοχή, όχι την ταυτότητα», ούτε τα άτομα ισραηλινής υπηκοότητας, διευκρινίζουν οι καλλιτέχνες.

Πολλές επιστολές λογοτεχνών, μουσικών και άλλων καλλιτεχνών έχουν κυκλοφορήσει μετά την άνευ προηγουμένου επίθεση της Χαμάς στο ισραηλινό έδαφος, στις 7 Οκτωβρίου 2023, που ήταν η αφορμή για τον πόλεμο του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας. Στα τέλη Αυγούστου, μια συλλογικότητα Ιταλών σκηνοθετών, η Venice4Palestine προέτρεψε το Φεστιβάλ Βενετίας «να υιοθετήσει μια σαφή στάση» απέναντι στις ενέργειες του Ισραήλ. Η επιστολή τους συγκέντρωσε 2.000 υπογραφές, μεταξύ άλλων του Γκιγιέρμο δελ Τόρο και του Κεν Λόουτς. Λίγους μήνες νωρίτερα, στις Κάννες, 900 καλλιτέχνες (όπως η Σούζαν Σάραντον, ο Χοακίν Φίνιξ, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ και η Ζιλιέτ Μπινός) υπέγραψαν ένα κείμενο καταδικάζοντας τη «σιωπή» για τη «γενοκτονία» στη Γάζα.

Η FERA επισημαίνει ότι εκφράζει τις απόψεις της εκ μέρους περισσότερων από 20.000 Ευρωπαίων σκηνοθετών Κινηματογράφου, Τηλεόρασης, Streaming, εκπροσωπώντας τα πολιτιστικά, δημιουργικά και οικονομικά τους συμφέροντα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

«Οι Έλληνες σκηνοθέτες και οι Έλληνες καλλιτέχνες γενικά, έχουν καθιερωθεί μεταξύ των φωνών του ευρωπαϊκού καλλιτεχνικού κόσμου. Η υποτίμηση τους οδηγεί σε υποτίμηση της κοινής μας ευρωπαϊκής πολιτισμικής ταυτότητας και της πολιτιστικής ποικιλομορφίας», υπογραμμίζει η επιστολή των Ευρωπαίων Σκηνοθετών, που αποτελεί πρωτοβουλία της σκηνοθέτιδας Τζένης Αρσένη, εκπροσώπου της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών στη FERA και μέλους του Δ.Σ της Ομοσπονδίας.

Αναλυτικά η επιστολή της FERA

«Η FERA, η Ομοσπονδία Ευρωπαίων Σκηνοθετών, συγκεντρώνει ως μέλη 49 εθνικούς οργανισμούς από 35 χώρες. Μιλάμε εξ ονόματος περισσότερων από 20.000 Ευρωπαίων σκηνοθετών Κινηματογράφου, Τηλεόρασης, Streaming, εκπροσωπώντας τα πολιτιστικά, δημιουργικά και οικονομικά τους συμφέροντα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζει τον σκηνοθέτη ως κύριο δημιουργό του οπτικοακουστικού έργου.

Ο μέσος Ευρωπαίος δημιουργός οπτικοακουστικού έργου έχει λάβει εκπαίδευση πανεπιστημιακού επιπέδου, η οποία αντιπροσωπεύει το βάθος της σκέψης και της κατανόησης του κόσμου και απαιτεί μια εξαιρετικά συντονισμένη καλλιτεχνική και πνευματική ευαισθησία. Το να είσαι σκηνοθέτης, είναι δύσκολο και απαιτεί μαεστρία σε συνδυασμό με ανώτερη εκπαίδευση.

Η διδασκαλία από έμπειρους επαγγελματίες, με υψηλή εκπαίδευση, οι οποίοι δουλεύουν στην «Οπτικοακουστική Βιομηχανία» είναι θεμελιώδης για τους μελλοντικούς σκηνοθέτες, και το 53% των σκηνοθετών διδάσκει ή δίνει σεμινάρια για να ενισχύσει το μέσο εισόδημα του που κυμαίνεται στα 19.000 ευρώ ως δημιουργός ώστε να φτάσει στα 25.000 συνολικά.

Ως Οργανισμός ο οποίος εκπροσωπεί τους Ευρωπαίους σκηνοθέτες στο σύνολό τους, γράφουμε για να εκφράσουμε την ολοκληρωτική και απόλυτη αντίθεσή μας στο Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο άδικα υποβαθμίζει τα πτυχία των Ελλήνων σκηνοθετών και χιλιάδων Ελλήνων καλλιτεχνών εν γένει, με το να τα εξισώσει με τα απολυτήρια λυκείου, παρόλο που οι Έλληνες σκηνοθέτες και καλλιτέχνες έχουν αποφοιτήσει από σχολές που ήδη είχαν κατηγοριοποιηθεί από το ελληνικό κράτος, ως ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης.

Παράλληλα, υποστηρίζουμε τους Έλληνες δημιουργούς οι οποίοι εδώ και πενήντα χρόνια αιτούνται τη δημιουργία πανεπιστημιακού επιπέδου Δημόσιας Σχολής Οπτικοακουστικών Τεχνών, ως βασικού φορέα ίσων ευκαιριών και ποικιλομορφίας.

Οι Έλληνες σκηνοθέτες και οι Έλληνες καλλιτέχνες γενικά, έχουν καθιερωθεί μεταξύ των φωνών του ευρωπαϊκού καλλιτεχνικού κόσμου. Η υποτίμηση τους οδηγεί σε υποτίμηση της κοινής μας ευρωπαϊκής πολιτισμικής ταυτότητας και της πολιτιστικής ποικιλομορφίας».