Σπύρος Σιδέρης

Το προεδρικό περιβάλλον εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά ερείσματα στο κράτος, όμως η εικόνα ενός σχεδόν απόλυτα κυρίαρχου ηγέτη έχει δώσει τη θέση της σε ένα πιο κατακερματισμένο, ασταθές και σύνθετο σύστημα εξουσίας.

Το σκάνδαλο ξέσπασε πριν από περίπου έξι μήνες και συνδέθηκε με τον επιχειρηματία Τιμούρ Μίντιτς, πρόσωπο που θεωρείται ιδιαίτερα κοντά στον στενό κύκλο του Ζελένσκι. Οι αποκαλύψεις είχαν σοβαρές πολιτικές επιπτώσεις: ο Μίντιτς βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες και εγκατέλειψε τη χώρα, ενώ ο ισχυρός επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, Αντρέι Γέρμακ, απομακρύνθηκε από τη θέση του, αν και φέρεται να διατήρησε σημαντική επιρροή στο παρασκήνιο.

Παράλληλα, βουλευτές που συνδέονταν με την προεδρική ομάδα βρέθηκαν στο στόχαστρο των ερευνών, ενώ η προεδρία έχασε μέρος του ελέγχου της στο κοινοβούλιο. Για να περιορίσει τη φθορά, ο Ζελένσκι αναγκάστηκε να τοποθετήσει σε κρίσιμες θέσεις πρόσωπα με υψηλή δημοφιλία, αλλά όχι απόλυτα ταυτισμένα με το στενό προεδρικό περιβάλλον, όπως τον Κιρίλο Μπουντάνοφ στο προεδρικό γραφείο και τον Μιχαΐλο Φεντόροφ στο υπουργείο Άμυνας.

• Παρότι υπήρξαν εκτιμήσεις ότι το σκάνδαλο θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε κατάρρευση της κυβέρνησης, κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Η λεγόμενη «συμμαχία εναντίον του Ζελένσκι» δεν κατάφερε να επιβάλει τη δημιουργία νέου κυβερνητικού σχήματος εκτός του ελέγχου του προέδρου. Ωστόσο, το πολιτικό τοπίο άλλαξε δραματικά.

Σύμφωνα με αναλυτές στην Ουκρανία, ο Ζελένσκι πέρασε από τη φάση ενός ηγέτη που επιχειρούσε να συγκεντρώσει σχεδόν απόλυτη εξουσία, στη θέση του επικεφαλής ενός μόνο —έστω του ισχυρότερου— πολιτικοοικονομικού μπλοκ. Το μπλοκ αυτό αποκαλείται πλέον ανεπίσημα «Οικογένεια» του Ζελένσκι, θυμίζοντας παλαιότερα ουκρανικά μοντέλα εξουσίας, όπου η διάκριση ανάμεσα στο κράτος, την πολιτική ομάδα και τα οικονομικά συμφέροντα γινόταν συχνά δυσδιάκριτη.

Στον πυρήνα αυτής της ομάδας βρίσκονται, πέρα από τον ίδιο τον πρόεδρο, ο Γέρμακ, ο Μίντιτς και ο Σεργκέι Σεφίρ, ενώ ρόλο διαχειριστών σε επιμέρους τομείς φέρονται να έχουν πρόσωπα όπως ο Αλεξέι Τσερνίσοφ και ο Ροστισλάβ Σούρμα. Παρά τις ανακατατάξεις, η ομάδα αυτή εξακολουθεί να διατηρεί επιρροή σε βασικούς κρατικούς μηχανισμούς, όπως η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας, η Γενική Εισαγγελία, υπηρεσίες οικονομικού ελέγχου και τμήματα του μηχανισμού ασφαλείας.

• Το σημαντικότερο όπλο της «Οικογένειας» θεωρείται η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Γιούλια Σβιριντένκο, η οποία συγκροτήθηκε υπό την ισχυρή επιρροή του Γέρμακ. Μέσω της κυβέρνησης, το προεδρικό στρατόπεδο διατήρησε σημαντικό έλεγχο σε κρίσιμους οικονομικούς τομείς, κυρίως στην ενέργεια, στις κρατικές δαπάνες και σε πεδία όπου διασταυρώνονται δημόσιοι πόροι, επιχειρηματικά συμφέροντα και πολιτική επιρροή.

Την ίδια στιγμή, όμως, ενισχύθηκαν και άλλα κέντρα ισχύος. Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του «Υπηρέτη του Λαού», Νταβίντ Αραχαμία, απέκτησε αυξημένο πολιτικό βάρος στη Βουλή, περιορίζοντας την άμεση δυνατότητα του προέδρου να επιβάλλει αποφάσεις. Ο Μπουντάνοφ εμφανίζεται να οικοδομεί τη δική του πολιτική πλατφόρμα, ενώ ο υπουργός Άμυνας Φεντόροφ έχει αναπτύξει αυτόνομο δίκτυο επιρροής στον αμυντικό τομέα, με σαφές αποτύπωμα στη διαχείριση κονδυλίων και προμηθειών.

Πίσω από την εσωτερική κρίση βρίσκεται και η σύγκρουση του Κιέβου με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς γύρω από το ζήτημα της διαφθοράς και της λειτουργίας των ανεξάρτητων αρχών για την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Το περασμένο καλοκαίρι, ο Ζελένσκι επιχείρησε να περιορίσει την ισχύ οργανισμών όπως η Εθνική Υπηρεσία Καταπολέμησης της Διαφθοράς και της Ειδικής Εισαγγελίας, υπολογίζοντας ότι λόγω του πολέμου η ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία θα παρέμενε ουσιαστικά άνευ όρων.

• Οι Βρυξέλλες, ωστόσο, αντέδρασαν διαφορετικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέστησε σαφές ότι η συνέχιση της οικονομικής βοήθειας συνδέεται με τη διατήρηση και ενίσχυση των θεσμών ελέγχου. Η πίεση αυτή οδήγησε τον Ζελένσκι σε υποχώρηση, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για τις αποκαλύψεις του «Μίντιτςγκέιτ» και μετέτρεψε τις σχέσεις μεταξύ του προεδρικού περιβάλλοντος και των ευρωπαϊκών κέντρων αποφάσεων σε ένα πεδίο διαρκούς διαπραγμάτευσης.

Για την ουκρανική ηγεσία, το βασικό διακύβευμα είναι ότι η ενίσχυση των ανεξάρτητων μηχανισμών ελέγχου μπορεί να περιορίσει δραστικά την επιρροή του προεδρικού στρατοπέδου στην οικονομία, στη δικαιοσύνη και στους μηχανισμούς ασφαλείας. Οι Ευρωπαίοι ζητούν αυστηρότερη εποπτεία, διαγωνισμούς στελέχωσης με διεθνή συμμετοχή και μεγαλύτερη ανεξαρτησία των ελεγκτικών αρχών. Για την «Οικογένεια» του Ζελένσκι, όμως, μια τέτοια εξέλιξη ισοδυναμεί με απώλεια πραγματικών μοχλών εξουσίας.

• Στο περιβάλλον του Ουκρανού προέδρου υπάρχει ο φόβος ότι η περαιτέρω ενίσχυση αυτών των μηχανισμών θα μετέτρεπε τον Ζελένσκι σε πολιτικά αποδυναμωμένο διαχειριστή, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο του κρατικού μηχανισμού. Η διαρροή υλικού από παρακολουθήσεις που σχετίζονται με τον Μίντιτς, όπου σύμφωνα με φήμες ακούγεται ακόμη και η φωνή του ίδιου του Ζελένσκι, θεωρείται από ορισμένους ένδειξη ότι η πίεση προς το Κίεβο θα συνεχιστεί.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ουκρανία εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης πολιτικής αβεβαιότητας. Ο Ζελένσκι εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά εργαλεία εξουσίας και δεν δείχνει πρόθυμος να εγκαταλείψει τον έλεγχο. Όμως οι εσωτερικές ισορροπίες έχουν αλλάξει, οι ανταγωνισμοί εντός του συστήματος εντείνονται και οι σχέσεις με την Ευρώπη γίνονται πιο απαιτητικές.

Το «Μίντιτςγκέιτ» δεν ανέτρεψε τον Ουκρανό πρόεδρο. Αποκάλυψε όμως τα όρια της εξουσίας του και εγκαινίασε μια νέα εποχή πολιτικών συγκρούσεων στο Κίεβο, με πιθανές συνέπειες όχι μόνο για την εσωτερική σταθερότητα της χώρας, αλλά και για τις σχέσεις της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κατά τη διάρκεια οργανωμένων βραδιών, νεαρές γυναίκες φέρονται να καλούνταν να παρέχουν σεξουαλικές υπηρεσίες έναντι αμοιβής.

Το μεγαλύτερο πελατολόγιο ήταν από τον αθλητισμό και τη showbiz. Σε ορισμένες υποκλοπές γίνεται ακόμη λόγος για οδηγό της Formula 1 που αναζητούσε συνοδό, ενώ καταγράφονται και μεγάλες οικονομικές συναλλαγές.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Gazzetta Dello Sport, σε υποκλοπή ακούγεται ένα άτομο λέει: «Ένας φίλος μου, πιλότος της F1, έρχεται στο Μιλάνο και θέλει κοπέλα».

Η δράση του κυκλώματος φέρεται να ξεκίνησε το 2019. Όπως περιγράφονται στη δικογραφία, οι εκδηλώσεις ξεκινούσαν από πολυτελή δείπνα σε γνωστά εστιατόρια του Μιλάνου και συνεχίζονταν σε νυχτερινά κέντρα ή δωμάτια ξενοδοχείων. 

Στους διαλόγους που δημοσιεύει ο Alpha στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ συνομιλεί με δήθεν αγρότη. Αναφέρονται σε αχυράνθρωπο, κωδικούς «φούσκα» καθώς και στην αμοιβή που θα πάρει το στέλεχος, που τακτοποιήσει την αίτηση. 

• Άγνωστος άνδρας: Ο κτηνίατρος που μάς άνοιξε πέρυσι τον κωδικό έλεγε ΟΚ, θα τον κλείσω, διώξ’ τα όλα τα ζώα και τέλος, ό,τι πρόλαβες. Θα γίνει προϊστάμενος εκεί και σε δύο χρόνια σύνταξη. Θέλει να τα παραδώσει καθαρά, δεν θέλει να λεκιάσει και λέει: “τώρα ένας ένας κωδικός φούσκα πρέπει να κλείνουν

• Στέλεχος ΟΠΕΚΕΠΕ: Τώρα δεν θα είναι φούσκα. Αυτά που θα δηλωθούν, θα ανταποκρίνονται.
• Άγνωστος άνδρας: Κοίτα, είναι διακίνηση ποσών. Μπορεί να σου βρούνε διάφορα. Είναι καλά ο Γκ… στην υγεία του καταρχάς;. (γέλια)
• Στέλεχος ΟΠΕΚΕΠΕ: Ξέρω και ‘γω; Εύθραυστο μού τον παρουσιάζουν, δεν τον έχω δει ποτέ τον άνθρωπο στη ζωή μου.
• Άγνωστος άνδρας: Μόνο στην ταυτότητα. (γέλια)
• Στέλεχος ΟΠΕΚΕΠΕ: (γέλια) Έχω μέχρι και τους κωδικούς ΤΑΧΙΣ, κωδικούς e-banking, τα πάντα.
• Άγνωστος άνδρας: Μην ξεχάσεις να κάνεις και την αίτηση για το 22.
• Στέλεχος ΟΠΕΚΕΠΕ: «Έβαλα τώρα την τιμή, γιατί το είχα έτοιμο στο excel… Το 44,8 βγαίνει ένας φόρος 9 χιλιάρικα. να κοπούν 55, τα τιμολόγια των Φ… Θα δώσουν φόρο 8».
• Άγνωστος άνδρας: Τα δικά του είναι ο φόρος.

Mιλώντας παράλληλα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ χαρακτήρισε την υπόθεση ως «σκάνδαλο» και ζήτησε πλήρη διερεύνηση και απόδοση ευθυνών, εκφράζοντας ταυτόχρονα την πεποίθηση ότι οι βουλευτές της ΝΔ που ελέγχονται για την εμπλοκή τους από την ευρωπαϊκή εισαγγελία είναι αθώοι.

Όσον αφορά την παραίτηση του Μακάριου Λαζαρίδη, ο κ. Θεοδωρικάκος υποβάθμισε τη σημασία της υπόθεσης, τονίζοντας ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα μπροστά στα μεγάλα ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα. Ταυτόχρονα αναφέρθηκε στο τι αλλάζει στις λαϊκές αγορές.

Ο υπουργός Ανάπτυξης ερωτηθείς για το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ χαρακτήρισε την υπόθεση «χωρίς δεύτερη κουβέντα σκάνδαλο». Όπως είπε, «εκεί έχουν υπάρξει εκατοντάδες άνθρωποι οι οποίοι φαίνεται ότι έχουν πάρει λεφτά που δεν τα εδικαιούντο», προσθέτοντας ότι «η Δικαιοσύνη πρέπει να τους βρει έναν προς έναν, να τους πάρει πίσω τα λεφτά και να γίνουν όλες οι ποινικές διαδικασίες και να τιμωρηθούν».

Αναφερόμενος στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που σχετίζονται με την υπόθεση και την επικείμενη ψηφοφορία για την άρση της ασυλίας τους, σημείωσε: «Οι συνάδελφοι βουλευτές, προς τιμήν τους, όλοι είπαν ότι θέλουν να αρθεί η ασυλία τους», προσθέτοντας ότι «από τα στοιχεία που έχω δει, θεωρώ ότι όλοι οι συνάδελφοι είναι αθώοι και κακώς υπάρχει επάνω τους οποιαδήποτε εκκρεμής κατηγορία». Παράλληλα, εξέφρασε τον προβληματισμό του, για τον τρόπο που έφτασε η υπόθεση στη Βουλή: «Δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο όλη αυτή η υπόθεση έχει έρθει σε φάσεις στο ελληνικό κοινοβούλιο».

Σε ό,τι αφορά την οικονομία και τις πιέσεις που δέχεται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και το αδιέξοδο που παρατηρείται στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο κ. Θεοδωρικάκος προειδοποίησε ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη: «Θεωρώ σφόδρα πιθανό ότι θα χρειαστούν πρόσθετη ενίσχυση (σ.σ. τα μέτρα στήριξης), διότι η αβεβαιότητα έχει πολλαπλασιάσει τις απειλές. Η πληθωριστική πίεση είναι εδώ». Μιλώντας στους δημοσιογράφους της εκπομπής, Κατερίνα Δούκα και Κώστα Παπαχλιμίντζο τόνισε ότι εξετάζονται νέα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών σε συνεργασία με το οικονομικό επιτελείο. Αναφερόμενος στα τρόφιμα και τις υψηλές τιμές πώλησής τους ο κ. Θεοδωρικάκος σημείωσε ότι «ειδικά για τα βασικά είδη διαβίωσης και τα τρόφιμα θα πρέπει να διατηρηθεί το μέτρο του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους».

Μιλώντας για τους ελέγχους στην αγορά, ο υπουργός Ανάπτυξης επισήμανε πως «γίνονται εκατοντάδες έλεγχοι» από τη νέα ανεξάρτητη αρχή προστασίας του καταναλωτή, ενώ υποστήριξε ότι τα μέτρα έχουν συμβάλει στη συγκράτηση τιμών, ειδικά στα καύσιμα. Όπως σημείωσε, η κυβερνητική παρέμβαση υπήρξε καθοριστική για να αποτραπεί περαιτέρω εκτόξευση των τιμών: «Πιστεύω ότι οι καταναλωτές έχουν συνειδητοποιήσει ότι αν δεν είχαμε πάρει το μέτρο του πλαφόν στα βενζινάδικα και τη στήριξη με 20 σεντς στην πηγή για το ντίζελ, σήμερα θα πληρώναμε πολύ πάνω από 2,5 ευρώ το λίτρο».

Τι αλλάζει στις λαϊκές αγορές

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκο αναφέρθηκε ακόμη και στην ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής και την αναβάθμιση της λειτουργίας των λαϊκών αγορών στην οποία στοχεύει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί την Πέμπτη στη Βουλή.

«Με το νομοσχέδιο αυτό καταγράφουμε, αναδεικνύουμε και προστατεύουμε τα ελληνικά προϊόντα και τις γεωγραφικές ενδείξεις», τόνισε ο υπουργός, εξηγώντας ότι προϊόντα με συγκεκριμένη τοπική προέλευση, όπως παραδοσιακά είδη χειροτεχνίας, θα πιστοποιούνται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. «Με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής θα μπορεί να γνωρίζει ποια προϊόντα είναι πραγματικά ελληνικά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η πιστοποίηση θα ενισχύσει και την εξαγωγική δυναμική τους, καθιστώντας τα «πιο ποιοτικά και ανταγωνιστικά».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη συμβολή της ρύθμισης στην περιφερειακή ανάπτυξη: «Θέλουμε να στηρίξουμε την ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα ανθρώπους που παράγουν παραδοσιακά προϊόντα, όπως οι υφάντρες και οι μικροί παραγωγοί. Είναι ένα κομμάτι που μπορεί να αναδειχθεί και να συμβάλει ουσιαστικά στην τοπική οικονομία».

Παράλληλα, ο κ. Θεοδωρικάκος αναφέρθηκε στον εκσυγχρονισμό των λαϊκών αγορών, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους για τον ανταγωνισμό και την προστασία του καταναλωτή. «Θέλουμε να υπάρχει ανταγωνισμός στην αγορά. Οι λαϊκές αγορές μπορούν να προσφέρουν καλύτερα ή και φθηνότερα προϊόντα, πολλές φορές απευθείας από τους παραγωγούς», δήλωσε. Όπως εξήγησε, το νομοσχέδιο προβλέπει ψηφιοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, άρση γραφειοκρατικών εμποδίων και διευκόλυνση της συμμετοχής νέων παραγωγών. «Τα τελευταία χρόνια δεν είχε δοθεί καμία νέα άδεια σε λαϊκές αγορές της Αττικής. Αυτό αλλάζει», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επιπλέον, όπως είπε, δίνεται η δυνατότητα στους δήμους να δημιουργούν λαϊκές αγορές αποκλειστικά για παραγωγούς, ενώ προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία τους, ακόμη και ως προς το ωράριο. «Η λογική μας είναι να στηριχθεί ο Έλληνας αγρότης και παραγωγός, να υπάρχει ποιότητα, ασφάλεια και κινητικότητα στις λαϊκές αγορές», σημείωσε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι να εξελιχθούν «σε έναν ισχυρό και υγιή πόλο ανταγωνισμού προς την υπόλοιπη αγορά, προς όφελος των καταναλωτών».

Η ανώνυμη αυτή επιστολή αποκαλύπτει τις παράνομες επιδοτήσεις που λάμβαναν «δήθεν κτηνοτρόφοι» χωρίς να τις δικαιούνται, καταγγέλλοντας πως «τρώνε τα λεφτά που δίνει η Ευρώπη για νόμιμους δικαιούχους».

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Δεν αντέχουμε άλλο. Είμαστε μερικοί υπάλληλοι του ΟΠΕΚΕΠΕ οι οποίοι έκτός του ό,τι έχουμε διαπιστώσει, έχουμε δεχθεί πολλά παράπονα από αγρότες και κτηνοτρόφους. Γιατί έχει καταστραφεί η ζωή τους με την απάνθρωπη και ταυτόχρονα παράνομη συμπεριφορά ορισμένων υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ».

«Δήθεν κτηνοτρόφοι παίρνουν πολλά εκατομμύρια κάθε χρόνο χωρίς καν να γνωρίζουν που είναι οι εκτάσεις τους. Τρώνε τα λεφτά που δίνει η Ευρώπη για τους νόμιμους δικαιούχους».

Περιγράφοντας πως λάμβαναν τις επιδοτήσεις, η επιστολή σημειώνει:

«Η εγκληματική ομάδα αφού εντοπίσει εκτάσεις του Δημοσίου οι οποίες είναι ανεκμετάλλευτες βάζει δικούς της ανθρώπους να τις δηλώνουν στις φορολογικές τους δηλώσεις ως δικές τους. Καταθέτουν έγγραφα πως δήθεν εκτρέφουν ζώα και δικαιούνται επιδότηση».

«Βρωμάει η κατάσταση και δεν μπορούμε να βρούμε καμία λύση στο πρόβλημα αυτό. Μόνο σε εσάς ελπίζουμε να καθαρίσετε το σύστημα από αυτούς τους βρωμιάρηδες. Με τις παρανομίες τους καταστρέφουν ολόκληρο το έθνος. Το θέμα είναι εθνικό» τονίζει.

Η υπόθεση, η οποία βρίσκεται πλέον στα χέρια της δικαιοσύνης, αφορά την παράνομη είσπραξη ενισχύσεων μέσω εικονικών δηλώσεων, με τις αρχές να ερευνούν τον ρόλο πολιτικών προσώπων στην άσκηση πιέσεων προς τη διοίκηση του Οργανισμού για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας παραίτησης

Όλα ξεκίνησαν όταν το όνομα του μέχρι πρόσφατα Υφυπουργού Υγείας εμφανίστηκε στη δικογραφία για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, μετά από άρση του τηλεφωνικού απορρήτου και την καταγραφή μηνυμάτων. Η εμπλοκή του κ. Βαρτζόπουλου θεωρήθηκε από την κυβέρνηση ως ασύμβατη με τη διατήρηση του χαρτοφυλακίου του, οδηγώντας τον στην έξοδο από το υπουργικό σχήμα. Το κεντρικό ερώτημα που απασχολεί την κοινή γνώμη είναι αν οι παρεμβάσεις ενός κυβερνητικού στελέχους προς έναν ανεξάρτητο οργανισμό αποτελούν απλό βουλευτικό ενδιαφέρον ή αθέμιτη επιρροή.

Η υπερασπιστική γραμμή: Ένα ερώτημα με δύο ερωτηματικά

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος επιχειρεί να αποδομήσει τις κατηγορίες, εστιάζοντας στο περιεχόμενο ενός γραπτού μηνύματος που απέστειλε στον Πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως εξηγεί ο ίδιος, το μήνυμα αφορούσε ένα, κατά την κρίση του, απόλυτα εύλογο αίτημα ενός μικρού κτηνοτρόφου από την εκλογική του περιφέρεια. Ο πρώην Υφυπουργός σημειώνει πως έθεσε το ζήτημα υπόψη του Οργανισμού, δηλώνοντας παράλληλα τη διαθεσιμότητά του να προσκομίσει οποιοδήποτε απαραίτητο έγγραφο θα μπορούσε να διευκολύνει τη διαδικασία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στον τρόπο διατύπωσης του μηνύματος, αναφέροντας ότι στο τέλος υπέβαλε το ερώτημα «Γίνεται;;», χρησιμοποιώντας μάλιστα διπλό ερωτηματικό για να δώσει έμφαση στον διερευνητικό χαρακτήρα της επικοινωνίας. Σύμφωνα με τον κ. Βαρτζόπουλο, είναι ηλίου φαεινότερο ότι η κίνησή του αυτή δεν αποτελούσε προτροπή ή απαίτηση για παραβίαση του νόμου, αλλά μια απλή ερώτηση που εμπίπτει στον πυρήνα των καθηκόντων ενός βουλευτή να ενδιαφέρεται για τα προβλήματα των ψηφοφόρων του.

Ηθική διάσταση και οικονομικός αντίκτυπος

Σχετικά με την ουσία της υπόθεσης, ο πρώην Υφυπουργός υποστηρίζει ότι από την ανάγνωση της δικογραφίας προκύπτει πως η περίπτωση του συγκεκριμένου κτηνοτρόφου δεν αφορά καμία παράνομη ενέργεια. Τονίζει με έμφαση ότι δεν υπήρξε καμία πράξη που να ζημίωσε, έστω και κατ’ ελάχιστον, τον εθνικό ή τον ενωσιακό προϋπολογισμό. Για τον κ. Βαρτζόπουλο, η εμπλοκή του στην υπόθεση αποτελεί μια παρερμηνεία της δικής του αντίληψης για το βουλευτικό λειτούργημα.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, θεωρεί χρέος του να στέκεται ως αρωγός και συμπαραστάτης σε κάθε δίκαιο και εύλογο αίτημα των συμπολιτών του, ειδικά εκείνων που ταλαιπωρούνται από τη γραφειοκρατία ή βρίσκονται σε αδύναμη θέση. Εκφράζει δε τον φόβο ότι η παρούσα δικαστική του δίωξη οφείλεται ακριβώς σε αυτή του την επιθυμία να βοηθά τους πολίτες, δηλώνοντας ωστόσο βέβαιος ότι η αλήθεια θα λάμψει σύντομα.

Η επόμενη μέρα και η πολιτική ευθύνη

Παρά την απώλεια της υπουργικής του θέσης, ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος δηλώνει ότι συνεχίζει με καθαρή συνείδηση να υπηρετεί τους πολίτες της Β’ Θεσσαλονίκης. Η υπόθεση αυτή, ωστόσο, ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση στον χώρο της πολιτικής υγείας και της δημόσιας διοίκησης σχετικά με τα όρια της «εξυπηρέτησης» και της θεσμικής παρέμβασης. Ενώ ο ίδιος αναμένει την πλήρη αποκατάσταση της αλήθειας, η δικαιοσύνη θα κληθεί να αποφασίσει αν η χρήση των «δύο ερωτηματικών» ήταν μια αθώα απορία ή ένα μέσο πίεσης σε ένα σύστημα που αποδείχθηκε ευάλωτο στη διαφθορά.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Βαρτζόπουλος παραμένει σταθερός στη θέση ότι η δράση του ήταν διαφανής και σύμφωνη με τις αξίες του, προσδοκώντας ότι η δικαστική διαδικασία θα επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς του και θα του επιτρέψει να συνεχίσει το πολιτικό του έργο χωρίς τη σκιά του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Τα διεθνή ρεπορτάζ υπογραμμίζουν ιδιαίτερα την ευρωπαϊκή διάσταση της υπόθεσης, αλλά και την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η ελληνική κυβέρνηση.

Το Politico σημειώνει πως «οι ευρωπαϊκές έρευνες διεισδύουν ολοένα και βαθύτερα στις τάξεις του κεντροδεξιού κόμματος της Νέας Δημοκρατίας». Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, «το διαρκώς διευρυνόμενο σκάνδαλο προκάλεσε νέες παραιτήσεις υψηλόβαθμων στελεχών το περασμένο καλοκαίρι» και επισημαίνει ότι «μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 20 βουλευτές αντιμετωπίζουν κατηγορίες».

Την ίδια ώρα, το Euronews περιγράφει την υπόθεση ως «διογκούμενο σκάνδαλο επιδοτήσεων», προσθέτοντας ότι «έχει ασκήσει έντονη πίεση στη συντηρητική κυβέρνηση».

Το DPA αναφέρει ότι «σχεδόν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν την παραίτηση της κυβέρνησης και πρόωρες εκλογές», προσθέτοντας ότι «σχολιαστές προειδοποιούν ότι οι αποκαλύψεις θα μπορούσαν να θέσουν σοβαρά σε κίνδυνο την πολιτική σταθερότητα στη χώρα».

Στο ίδιο μήκος κύματος η Le Monde, η οποία τονίζει ότι η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ αυξάνει τις πιέσεις προς την ελληνική κυβέρνηση μετά την αποχώρηση τριών υπουργών.

Το Bloomberg, από την πλευρά του, αναφέρει σε άρθρο του ότι «Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανασχημάτισε την κυβέρνηση, καθώς τρεις υπουργοί αποχώρησαν, με την πίεση να αυξάνεται λόγω των ερευνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για φερόμενη απάτη σε επιδοτήσεις αγροτών».

«Το σκάνδαλο με τις αγροτικές επιδοτήσεις έχει εξελιχθεί σε εστία πολιτικής έντασης στην Ελλάδα, με την κυβέρνηση να δέχεται πιέσεις από την αντιπολίτευση σχετικά με την φερόμενη εμπλοκή μελών της ή βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος της Νέας Δημοκρατίας», προστίθεται στο σχετικό άρθρο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Mega, ο Κώστας Αχ. Καραμανλής βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνους που ζητείται η άρση ασυλίας τους, γιατί φέρεται να διέπραξαν κακούργημα.

Ο κ. Καραμανλής φέρεται να έχει ζητήσει για 37 περιπτώσεις αγροτών να τους δωθούν επιδοτήσεις 224.000 ευρώ, τις οποίες δεν δικαιούνταν.

Πρόκειται για κακούργημα καθώς το ποσό υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ.

Όλα αυτά φαίνεται να είχαν γίνει το 2021, ενώ ήταν υπουργός Μεταφορών.

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθεράις έκανε λόγο, από το βήμα της Βουλής, για «διαδοχικά σκάνδαλα και πολιτικές ευθύνες» της Νέας Δημοκρατίας.

«Σκάει το ένα σκάνδαλο μετά το άλλο»

Στην ομιλία της, η κ. Κωνσταντοπούλου αφιέρωσε μεγάλο μέρος για να απαριθμήσει, όπως είπε, τα «πολιτικά ανομήματα» της κυβέρνησης.

«Σκάει το ένα σκάνδαλο μετά το άλλο», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενη σε μια σειρά υποθέσεων που, κατά την ίδια, πλήττουν τη δημόσια ζωή και τη λειτουργία των θεσμών.

Μεταξύ άλλων έκανε λόγο για το σκάνδαλο των υποκλοπών, το οποίο χαρακτήρισε «σκάνδαλο – έγκλημα κατασκοπείας σε βάρος της χώρας», ενώ επέκρινε την επιλογή του Παναγιώτη Κοντολέοντα ως επικεφαλής της ΕΥΠ, υποστηρίζοντας ότι έγινε με «φωτογραφική τροπολογία» και χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα.

Αναφορές σε Τέμπη, συμβάσεις και απευθείας αναθέσεις

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας αναφέρθηκε επίσης σε σειρά άλλων υποθέσεων, όπως τις απευθείας αναθέσεις, τη σύμβαση 717 για τον σιδηρόδρομο, αλλά και το δυστύχημα στα Τέμπη.

Όπως υποστήριξε, πρόκειται για «σκάνδαλο του μπαζώματος του τόπου του εγκλήματος των Τεμπών», κάνοντας λόγο για αλλοίωση στοιχείων, εξαφάνιση βίντεο και απομάκρυνση τεκμηρίων από το σημείο του δυστυχήματος.

«Σκάνδαλο εξαγοράς ψήφων» για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η κ. Κωνσταντοπούλου και στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, την οποία χαρακτήρισε «σκάνδαλο Μητσοτάκη» και «σκάνδαλο εξαγοράς ψήφων».

Στο πλαίσιο της παρέμβασής της κατέθεσε στα πρακτικά της Βουλής φωτογραφίες που, όπως είπε, απεικονίζουν ελεγχόμενους από τη Δικαιοσύνη αγρότες από την Κρήτη μαζί με τον πρωθυπουργό και υπουργούς της κυβέρνησης. Η ίδια υποστήριξε ότι τα στοιχεία αυτά ενισχύουν τις καταγγελίες της αντιπολίτευσης για πολιτικές ευθύνες γύρω από τη διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων.

Η υπόθεση, που ήδη έχει προκαλέσει πολιτικό και κοινωνικό σοκ, αφορά υποψίες για το αδίκημα της «ανάρμοστης συμπεριφοράς σε δημόσιο αξίωμα» (misconduct in public office) – μία από τις πιο βαριές κατηγορίες του βρετανικού ποινικού πλαισίου, η οποία, εφόσον φτάσει σε δίωξη και καταδίκη, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Η επιχείρηση εξελίχθηκε στην κατοικία Wood Farm, εντός του κτήματος, όπου ο έκπτωτος δούκας φέρεται να διαμένει μετά την απομάκρυνσή του από το Royal Lodge. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κυκλοφορούν, η παρουσία έξι οχημάτων με αστυνομικούς με πολιτικά αποτέλεσε το πρώτο ορατό σημάδι της κινητοποίησης, πριν ακολουθήσουν οι τυπικές διαδικασίες της σύλληψης.

Το αδίκημα και ο ρόλος του ως ειδικός απεσταλμένος

Σε ανακοίνωσή της, η Thames Valley Police επιβεβαίωσε ότι «συνελήφθη άνδρας περίπου 60 ετών από το Νόρφολκ για υποψία ανάρμοστης συμπεριφοράς σε δημόσιο αξίωμα», σημειώνοντας ότι είναι σε εξέλιξη έρευνες σε διευθύνσεις στο Νόρφολκ και στο Μπέρκσαϊρ. Οι αρχές δεν κατονόμασαν τον συλληφθέντα, επικαλούμενες εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες, ενώ απέφυγαν να δώσουν πρόσθετες λεπτομέρειες.

Στον πυρήνα της έρευνας βρίσκεται ο θεσμικός ρόλος που είχε ο Άντριου ως ειδικός απεσταλμένος του Ηνωμένου Βασιλείου για το διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις, θέση που διατήρησε από το 2001 έως το 2011. Οι αρχές εξετάζουν καταγγελίες ότι, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ενδέχεται να προώθησε εμπιστευτικές κυβερνητικές αναφορές στον Τζέφρι Έπσταϊν, αξιοποιώντας τη θέση του.

Το υλικό που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα περιλαμβάνει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, emails και υπηρεσιακές ενημερώσεις, οι οποίες σχετίζονται με επίσημα ταξίδια και επαφές σε χώρες όπως το Βιετνάμ και η Σιγκαπούρη, ενισχύοντας τις υποψίες ότι ενδέχεται να υπήρξε διαρροή ευαίσθητων πληροφοριών.

Η σκιά του Έπσταϊν και οι καταγγελίες που δεν έσβησαν ποτέ

Η σύλληψη επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τη μακρόχρονη και αμφιλεγόμενη σχέση του Άντριου με τον Έπσταϊν, η οποία εδώ και χρόνια αποτελεί σημείο έντονης δημόσιας κατακραυγής. Ο πρώην δούκας έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι διέπραξε οποιαδήποτε παρανομία, ωστόσο το όνομά του βρέθηκε στο επίκεντρο όταν η Βιρτζίνια Τζιούφρε κατήγγειλε ότι εξαναγκάστηκε να έχει σεξουαλική επαφή μαζί του όταν ήταν ανήλικη.

Η υπόθεση έκλεισε το 2022 με εξωδικαστικό συμβιβασμό, χωρίς να υπάρξει δικαστική κρίση επί της ουσίας. Ο θάνατος της Τζιούφρε σε ηλικία 41 ετών επανέφερε το ζήτημα στο προσκήνιο, με την οικογένειά της να δηλώνει ότι «αυτοκτόνησε, αφού υπήρξε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της».

Παράλληλα, στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας αφήνουν να εννοηθεί ότι οι επαφές μεταξύ Άντριου και Έπσταϊν ενδέχεται να συνεχίστηκαν περισσότερο από όσο είχε παραδεχθεί ο ίδιος, ακόμη και μετά τη δημόσια αποστασιοποίησή του.

Η καταγγελία, η σύλληψη και η διαδικασία κράτησης

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η νέα έρευνα ενεργοποιήθηκε και μετά από καταγγελία της αντιμοναρχικής οργάνωσης Republic, η οποία βασίστηκε σε νέο όγκο εγγράφων που σχετίζονται με την υπόθεση Έπσταϊν.

Μετά τη σύλληψη, ο Άντριου τέθηκε υπό αστυνομική κράτηση, με τις αρχές να έχουν το δικαίωμα να τον κρατήσουν έως 24 ώρες χωρίς απαγγελία κατηγορίας, με δυνατότητα παράτασης έως 96 ώρες, εφόσον δοθεί σχετική έγκριση. Η υπόθεση θα αξιολογηθεί από την Εισαγγελική Υπηρεσία του Στέμματος, η οποία θα αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε ποινική δίωξη.

Το συγκεκριμένο αδίκημα θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς προϋποθέτει ότι ένας δημόσιος λειτουργός ενήργησε κατά τρόπο που υπονόμευσε την εμπιστοσύνη του κοινού στο αξίωμά του.

Υπό έρευνα και η Σάρα Φέργκιουσον

H πρώην σύζυγος του Άντριου, Σάρα Φέργκιουσον, μπορεί να είναι ένα από τα επόμενα πρόσωπα που θα ανακρίνει η βρετανική αστυνομία σχετικά με τον πρίγκιπα που είναι πλέον κρατούμενος για τις σχέσεις του με τον Τζέφρι Επστάιν.

Αν και έχουν χωρίσει από το 1996, οι δύο τους διατηρούν πολύ καλές σχέσεις

Η Φέργκιουσον, που μετά την αφαίρεση των τίτλων από τον Άντριου έχασε και αυτή τον τίτλο της δούκισσας της Υόρκης, πιστεύεται ότι ζει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αναφέρει το Page Six. Η απώλεια των τίτλων έφερε εξάλλου και την έξωση από τη βασιλική κατοικία.

Αν και όποτε επιστρέψει στη Βρετανία, συνεχίζει το δημοσίευμα, η Φέργκιουσον μπορεί να κληθεί από την αστυνομία για απαντήσεις. Μέχρι τώρα δεν έχουν προκύψει ενδείξεις αξιόποινων πράξεων από την Φέργκιουσον, είναι όμως στην διακριτική ευχέρια της αστυνομίας να αποφασίσει αν θα την καλέσει να δώσει απαντήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η Φέργκιουσον πάντα υπερασπιζόταν τον πρωήν σύζυγό της. Ωστόσο τα έγγραφα για την υπόθεση Επστάιν που δημοσιεύτηκαν στις ΗΠΑ δείχνουν και τις στενές σχέσεις του πρώην πρίγκιπα με τον καταδικασμένο παιδόφιλο, αλλά και αυτές της Φέργκιουσον μαζί του, με την άλλοτε δούκισσα να τον παρακαλά για χρήματα, ακόμη και να του ζητά χρήματα.

«Απλά παντρέψου με», έγραφε η Φέργκιουσον στον Τζέφρι Επστάιν σε email τον Ιανουάριο του 2010, μετά την αποφυλάκισή του. Λίγους μήνες αργότερα, του ζητούσε θέση εργασίας ως «βοηθός οικίας» του, λέγοντας ότι «χρειαζόταν απεγνωσμένα». Σε άλλη περίπτωση περιέγραψε τον εαυτό της ως «πολύ τραυματισμένη και μόνη», ενώ το 2009 ζητούσε 20.000 λίρες για το ενοίκιο, επειδή ο ιδιοκτήτης της απειλούσε να πάει στις εφημερίδες.

Φαίνεται όμως ότι οι εκκλήσεις της Φέργκιουσον δεν έμειναν αναπάντητες, γράφει η Daily Mail.

Ο Τζέφρι Έπσταϊν σε email του γράφει ότι τη χρηματοδοτούσε κρυφά για τουλάχιστον 15 χρόνια, αρχίζοντας από το 1996, τη χρονιά που χώρισε από τον Άντριου Μαουντμπάτεν-Γουίντσορ.

Το email υποδηλώνει μάλιστα ότι η οικονομική υποστήριξή του προς τη Φέργκιουσον ξεπερνούσε κατά πολύ τις 15.000 λίρες που η ίδια παραδέχτηκε δημοσίως ότι έλαβε από αυτόν. Από τότε υπήρχαν σχόλια για την πολυτελή ζωή της μετά το διαζύγιο με τον Άντριου και την άνετη ζωή που έκαναν οι πριγκίπισσες Μπεατρίς και Ευγενία, που συχνά πήγαιναν διακοπές.

Ο Επστάιν παραπονέθηκε μάλιστα σε φίλους του για την εκμετάλλευση από τη Φέργκουσον όταν το 2011 τον χαρακτήρισε παιδεραστή και είπε ότι μετάνιωσε που ήταν φίλη του, αποκαλύπτει email που έγραψε ο ίδιος.

Η αντίδραση του Παλατιού και το θεσμικό σοκ

Το Παλάτι επιχείρησε να κρατήσει σαφείς αποστάσεις από την υπόθεση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ δήλωσε ότι πληροφορήθηκε τις εξελίξεις «με τη βαθύτερη ανησυχία» και υπογράμμισε ότι «ο νόμος πρέπει να ακολουθήσει την πορεία του», διευκρινίζοντας ότι δεν υπήρξε προηγούμενη ενημέρωση για τη σύλληψη.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα μέλη της βασιλικής οικογένειας δεν διαθέτουν ποινική ασυλία, σε αντίθεση με τον μονάρχη.

Η πτώση ενός πρίγκιπα και η μεγαλύτερη δοκιμασία της μοναρχίας

Η σύλληψη σηματοδοτεί το πιο δραματικό επεισόδιο στην πολυετή κρίση που έχει πλήξει το δημόσιο προφίλ του Άντριου. Από ανώτερο και ενεργό μέλος της βασιλικής οικογένειας, βρέθηκε σταδιακά εκτός θεσμικών ρόλων, με απώλεια τίτλων και δημόσιας στήριξης.

Η υπόθεση αυτή δεν αποτελεί μόνο μια προσωπική περιπέτεια, αλλά μια βαθιά θεσμική πρόκληση για τη βρετανική μοναρχία, καθώς για πρώτη φορά στη σύγχρονη εποχή ένα τόσο προβεβλημένο μέλος της βρίσκεται αντιμέτωπο με μια ποινική διαδικασία τέτοιας βαρύτητας.

Οι επόμενες αποφάσεις των εισαγγελικών αρχών θα καθορίσουν όχι μόνο τη νομική μοίρα του ίδιου, αλλά και το εύρος των συνεπειών για έναν θεσμό που βρίσκεται ήδη υπό έντονη δημόσια και πολιτική πίεση.