Ο διορισμός της Μισέλ Ο΄Νιλ, το καθυστερημένο αποτέλεσμα των εκλογών-ορόσημο του 2022, είναι η πιο πρόσφατη ένδειξη της ανόδου ενός κόμματος του Σιν Φέιν στη βρετανική επαρχία που έχει πει πως απώτερο όνειρό του είναι μια ενωμένη Ιρλανδία σε “σε απόσταση αναπνοής”.

Ο διορισμός ήρθε καθώς ο αντίπαλος του Σιν Φέιν, το φιλοβρετανικό Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) έβαλε επίσημα τέλος στο διετές μποϊκοτάζ της κυβέρνησης διαμοιρασμού της εξουσίας αφού κατέληξε αυτή την εβδομάδα σε συμφωνία με τη βρετανική κυβέρνηση για τη χαλάρωση εμπορικών τριβών.

“Είναι μια ιστορική μέρα που αντιπροσωπεύει μια νέα αυγή”, δήλωσε στην ομιλία της η 47χρονη Ο’Νιλ. “Θα υπηρετήσω όλους ισότιμα και θα είμαι Πρώτη Υπουργός για όλους”.

Η Ο’Νιλ και η πρόεδρος του Σιν Φέιν, Μέρι Λου Μακντόναλντ, αντιπροσωπεύουν μια αλλαγή προς μια νέα γενιά πολιτικών του Σιν Φέιν που δεν έχουν άμεση εμπλοκή στην πολυετή αιματηρή σύγκρουση της επαρχίας ανάμεσα στους Ιρλανδούς εθνικιστές, που επιδιώκουν την ένωση με την Ιρλανδία και τους φιλοβρετανούς Ενωτικούς που θέλουν να παραμείνει η επαρχία στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ως η πρώην πολιτική πτέρυγα του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA), το Σιν Φέιν είχε αποκλειστεί επί μακρόν από το πολιτικό κατεστημένο και στις δύο πλευρές των συνόρων. Είναι τώρα επίσης το πιο δημοφιλές κόμμα στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας πριν από τις εκλογές που αναμένεται να διεξαχθούν το επόμενο έτος.

Τη θέση του αναπληρωτή Πρώτου Υπουργού, που έχει ίση εξουσία βάσει του συστήματος κυβερνητικού διαμοιρασμού της εξουσίας στη Βόρεια Ιρλανδία αλλά λιγότερο συμβολικό βάρος, αναμένεται να καταλάβει η Έμα Λιτλ-Πέντζλι του DUP.

Ο συντάκτης/η συντάκτρια άρθρου στην ιρλανδική εθνικιστική εφημερίδα The Irish News διερωτάται αν θα υπάρξει ποτέ άλλος Πρώτος Υπουργός προερχόμενος από τους Βρετανούς Ενωτικούς.

Ισχυρές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί γύρω από το κτίριο του κοινοβουλίου, αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις για επεισόδια.

Ενώ το Σιν Φέιν αναφέρθηκε αυτή την εβδομάδα στην προοπτική της ένωσης, όλοι οι πολιτικοί στη Βόρεια Ιρλανδία τελούν υπό έντονη πίεση να αντιμετωπίσουν καθημερινά θέματα έπειτα από τη διετή διακοπή που συσσώρευσε πίεση στις ήδη πιεζόμενες δημόσιες υπηρεσίες.

Ένα δημοψήφισμα για την ένωση είναι στη διακριτική ευχέρεια της βρετανικής κυβέρνησης και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά σαφή πλειοψηφία υπέρ της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το διετές κλείσιμο είναι πιθανό να οδηγήσει σε περισσότερες εκκλήσεις για αλλαγή των κανόνων που επιτρέπουν στο μεγαλύτερο κόμμα της μίας ή της άλλης πλευράς να διακόπτει τον διαμοιρασμό της εξουσίας για μακρές περιόδους. Έχει ανασταλεί σχεδόν τόσο συχνά όσο έχει λειτουργήσει αφότου ιδρύθηκε με βάση τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998.

Ο Ιρλανδός και ο Βρετανός πρωθυπουργός έχουν πει πως είναι ανοικτοί στο να εξετάσουν αλλαγές στην πολιτική αρχιτετκτονική από τη στιγμή που η κυβέρνηση της επαρχίας θα αρχίσει να λειτουργεί.

Το Σιν Φέιν εξασφαλίζει 27 έδρες και το συντηρητικό Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) 24 με τα εκλογικά ποσοστά τους να είναι στο 29% και στο 21,3% αντίστοιχα στις πρώτες εκλογές στη μετά-Brexit εποχή.

Μολονότι δεν έχουν ανακοινωθεί επισήμως το τελικό αποτέλεσμα οι αναλυτές λένε ότι κανένα κόμμα δεν μπορεί να ξεπεράσει το Σιν Φέιν.

«Σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ώρα αλλαγής. Είναι μια καθοριστική στιγμή για την πολιτική και τον λαό μας», είπε η επικεφαλής του κόμματος Μισέλ Ο’ Νιλ. Τώρα, πρόσθεσε, θα πρέπει να γίνει μια «σοβαρή συζήτηση» για τον στόχο του κόμματος, δηλαδή την ένωση με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο αν περιμένει ότι θα γίνει η πρώτη πρωθυπουργός της Β. Ιρλανδίας που θα προέρχεται από το Σιν Φέιν, απάντησε: «Ο λαός μίλησε».

«Η δέσμευσή μου είναι να εργαστώ μέσω συνεργασίας, όχι διχασμού», είπε η κ. Ο’Νιλ μετά την εκλογή της στο Mid Ulster.

«Θα συνεργαστούμε με αυτούς που υπηρετούν όλες τις άλλες πολιτικές προοπτικές, θα δείξουμε σεβασμό και περιμένουμε να μας δείξουν σεβασμό».

Ένα συνδικαλιστικό κόμμα έχει τις περισσότερες έδρες στο Stormont από τότε που ιδρύθηκε η Βόρεια Ιρλανδία το 1921.

Το διακοινοτικό Κόμμα Συμμαχίας έχει επιστρέψει 17 MLA, υπερδιπλασιάζοντας τον προηγούμενο αριθμό του το 2017.

Το Ενωτικό Κόμμα του Ulster (UUP) έχασε ένα MLA για να επιστρέψει με εννέα, ενώ οι έδρες του SDLP μειώθηκαν από 12 σε οκτώ.

Η καταμέτρηση στην εκλογική περιφέρεια Foyle συνεχίστηκε για τρίτη ημέρα, με τον Gary Middleton του DUP το τελευταίο μέλος της συνέλευσης να εκλέγεται τα ξημερώματα της Κυριακής.

Τριάντα δύο από τους βουλευτές που εκλέχθηκαν είναι γυναίκες, έναντι 27 που επιστράφηκαν στις τελευταίες εκλογές.

Δημοσκόπηση στα σύνορα

Ο απώτερος στόχος του Σιν Φέιν είναι η Βόρεια Ιρλανδία να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο και να γίνει μια χώρα με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Αλλά μια νίκη για το Σιν Φέιν σε αυτές τις εκλογές δεν σημαίνει ότι η ψηφοφορία για την επανένωση της Ιρλανδίας – γνωστή και ως δημοσκόπηση στα σύνορα – θα είναι επικείμενη.

Ο νόμος της Βόρειας Ιρλανδίας του 1998 – που ακολούθησε την υπογραφή της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής – ανέφερε ότι η Βόρεια Ιρλανδία παρέμεινε μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου και “δεν θα πάψει να είναι έτσι χωρίς τη συγκατάθεση της πλειοψηφίας του λαού της Βόρειας Ιρλανδίας που ψηφίζει σε δημοσκόπηση “.

Ανέφερε επίσης ότι ο υπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας θα συμφωνούσε να διεξαχθεί δημοσκόπηση εάν φαινόταν πιθανό ότι η πλειοψηφία των πολιτών επιθυμεί μια ενωμένη Ιρλανδία.

Οι διαδοχικές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αυτό δεν συμβαίνει ακόμη, με την πιο πρόσφατη, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο, να ανεβάζει την υποστήριξη περίπου στο ένα τρίτο.

Το Σάββατο, όταν ρωτήθηκε για την προοπτική μιας ψηφοφορίας στα σύνορα, η πρόεδρος του Σιν Φέιν, Μαίρη-Λου Μακντόναλντ, είπε ότι οι συνδικαλιστές δεν πρέπει να «φοβίζονται».

«Το μέλλον είναι λαμπρό για όλους μας», πρόσθεσε.