Η τελευταία εκτιμά πως προϊόντος του χρόνου η αρνητική γι’ αυτή συγκυρία των Τεμπών θα απορροφηθεί από τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει ο πρωθυπουργός, κυρίως, όμως, από το δίλημμα της διακυβέρνησης που θα τεθεί επιτακτικά όταν πλησιάσει ο εκλογικός χρόνος. Γι’  αυτό, άλλωστε, παρά το γεγονός ότι το αίτημα για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες αποκτά ισχυρά ερείσματα στις μετρήσεις (52,7% σε αυτήν της GPO, 57,5% στην τελευταία της MRB), ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατέστησε σαφές ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν κανονικά την άνοιξη του 2027. Είναι προφανές ότι επιδιώκει να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια χρόνου που έχει, στην προσπάθειά του να ανατάξει τις μεγάλες δημοσκοπικές απώλειες της Ν.Δ.

Χωρίς εμφανείς πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους, με το (σημερινό) δεδομένο εξαιρετικά δύσκολης επίτευξης αυτοδυναμίας, για το κυβερνών κόμμα είναι μονόδρομος να εξαντλήσει κάθε περιθώριο, όχι μόνο να νικήσει (κάτι μάλλον αδιαμφισβήτητο, δεδομένης της κατάστασης στα κόμματα της αντιπολίτευσης), αλλά και να επιτύχει ποσοστό πάνω από το 30%. Με αυτή τη βάση μπορεί να ελπίζει ότι θα φτάσει στην αυτοδυναμία σε δεύτερες, ή και τρίτες κάλπες.

Επίσης, ο πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί ότι δεν προτίθεται να αλλάξει τους όρους της εκλογικής μάχης και έτσι θα φτάσουμε στις κάλπες του 2027 με τον σημερινό εκλογικό νόμο.

Το “ασφυκτικό” πλαίσιο του εκλογικού νόμου

Ας θυμηθούμε τι προβλέπει αυτός ο νόμος για το ανώτατο μπόνους των 50 εδρών που λαμβάνει το πρώτο κόμμα. Όχι, όμως, και συνασπισμός κομμάτων, κάτι που αφορά τα κόμματα της αντιπολίτευσης που για να διεκδικήσουν τη νίκη, και εφόσον βρεθεί κοινός τόπος συνεννόησης, πρέπει να καταλήξουν σε ενιαίο εκλογικό σχήμα (με την διατήρηση, βεβαίως, της αυτονομίας τους).

Εάν το πρώτο κόμμα λάβει 25% το μπόνους είναι 20 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες 280 έδρες κατανέμονται αναλογικά ανάμεσα στα κόμματα που μπήκαν στη Βουλή. Για κάθε επιπλέον 0,5% το μπόνους αυξάνεται κατά μία έδρα (και ανάλογα μειώνονται οι έδρες των άλλων κομμάτων), με ανώτατο όριο τις 30 έδρες. ‘Αρα, το ανώτατο όριο των 50 εδρών μπόνους εξασφαλίζει το πρώτο κόμμα με ποσοστό 40%, όπως έλαβε η ΝΔ στις πρόσφατες εκλογές.

Η αυτοδυναμία δεν εξαρτάται μόνο από το ποσοστό του πρώτου κόμματος αλλά και σε συνδυασμό με το ποσοστό που θα λάβουν αθροιστικά τα κόμματα που δεν θα πιάσουν το όριο του 3%. Όσο πιο υψηλό το ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής τόσο χαμηλώνει ο πήχης της αυτοδυναμίας. Αντίστροφα, όσα περισσότερα κόμματα στο κοινοβούλιο (άρα μικρότερο ποσοστό για τους λοιπούς συνδυασμούς), τόσο θα ανεβαίνει το μίνιμουμ ποσοστό για τον πρώτο.

Με πεντακομματική Βουλή η αυτοδυναμία εξασφαλίζεται με ποσοστό περί το 37,5%, με εξακομματική ο πήχης ανεβαίνει γύρω στο 38,4% και με επτακομματική στο 39,3%.

Με βάση τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες μετρήσεις δεν πρέπει να θεωρείται απίθανο, και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να συμβούν πρωτόγνωρα πράγματα για το πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Για παράδειγμα, στην μέτρηση της MRB δημιουργούνται προϋποθέσεις εισόδου 9 κομμάτων (με 10ο- το Κίνημα Δημοκρατίας- κοντά στο όριο του 3%) (!) στη Βουλή:

Εκείνο, ωστόσο, που επισημαίνουν οι δημοσκόποι (με δύο από τους οποίους συνομίλησε το libre) είναι ότι υπάρχει μεγάλη απροσδιοριστία της πρόθεσης ψήφου που συμπυκνώνεται στις εξής παραμέτρους:

• Περίπου το 25% του εκλογικού σώματος παραμένει πεισματικά στην “γκρίζα ζώνη”

• Δεν μπορεί εύκολα να υπολογιστεί η κατανομή αυτού του ποσοστού στην αναγωγή από την πρόθεση στην εκτίμηση ψήφου. Αφενός γιατί ουδείς μπορεί να προσεγγίσει πόσοι από αυτούς θα φτάσουν στις κάλπες ή θα επιλέξουν την αποχή, αφετέρου επειδή η κατάργηση των κομματικών συνόρων επιτρέπει μετακινήσεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 9% των ψηφοφόρων της Ν.Δ δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου!

• Το παραπάνω καθιστά εντελώς εύθραυστη την κατανομή αυτών των ψηφοφόρων με βάση την προηγούμενη εκλογική τους συμπεριφορά. Η αναγωγή (ακόμα περισσότερο η εκτίμηση) της ψήφου, λοιπόν, μπορεί να διαψευσθεί με παταγώδη τρόπο.

Τούτων δοθέντων, η Ν.Δ, που μάλλον πέραν πάσης αμφιβολίας θα τερματίσει πρώτη, εκκινεί (MRB) από το ισχνό 20% και με την αναγωγή φτάνει στο 26,7%, χωρίς, όμως, το δεύτερο να θεωρείται βέβαιο. 

Ας σημειωθεί πως με το ποσοστό των ευρωεκλογών (28,3) και με βάση τον υφιστάμενο εκλογικό νόμο (20 έδρες στο 25% συν 2 έδρες ανά μία μονάδα επιπλέον) θα κέρδισε 26 επιπλέον έδρες και, τελικά, θα συγκέντρωνε περίπου 110. Θα χρειαζόταν, δηλαδή, περίπου 40 έδρες από συνεργαζόμενα κόμματα για να σχηματίσει κυβέρνηση. Με ένα τέτοιο ποσοστό, όμως, ακόμα και σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, υπό το δίλημμα της πολιτικής αστάθειας (στη Βουλγαρία χρειάστηκαν επτά (!) αναμετρήσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης), πάλι δεν είναι καθόλου εύκολο να επιτύχει αυτοδυναμία, ή ακόμα και να βρει κυβερνητικό εταίρο.

Το ακραίο (;) σενάριο

Υπάρχει, ωστόσο, και ένα ακραίο σενάριο που αρχίζουν να βλέπουν οι δημοσκόποι πίσω από τις μεγάλες αβεβαιότητες που αποτυπώνουν οι μετρήσεις, κυρίως, μάλιστα, από τα ποιοτικά στοιχεία τους.

Το όριο του 25%, ώστε να ενεργοποιηθεί το μπόνους που προβλέπει ο υφιστάμενος εκλογικός νόμος, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο (στο σημερινό πολιτικό κλίμα), καθώς η λεγόμενη απροσδιόριστη ψήφος ή “γκρίζα ζώνη” είναι κινούμενη άμμος. Με βάση το περιθώριο σφάλματος των μετρήσεων, το 26,7%, για παράδειγμα, που δίνει η MRB στη Ν.Δ στην εκτίμηση (αναγωγή) ψήφου, θα μπορούσε να είναι …24,9%. Αυτό σημαίνει πως σε μία τέτοια περίπτωση κανένα κόμμα δεν θα έφτανε στο όριο ενεργοποίησης του μπόνους που προβλέπει ο εκλογικός νόμος και θα δημιουργούνταν μία πρωτοφανής πολυδιάσπαση του πολιτικού τοπίου με μεσαία, μικρομεσαία, και μικρά κόμματα.

Κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με ένα ακραίο μεν σενάριο που, από την άλλη, ουδείς μπορεί να αποκλείσει εφόσον δεν προκύψουν ρηξικέλευθες πρωτοβουλίες που θα αλλάξουν το πολιτικό κλίμα.

Εξάλλου η Αγκυρα έχει ήδη ανακοινώσει ότι μπορεί να βγάλει το τέταρτο γεωτρύπανό της στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά ουδείς μπορεί να αποκλείσει να στείλει και ένα ερευνητικό της σκάφος στα νότια της Κρήτης, για λογαριασμό της Λιβύης.

Οι Ενοπλες Δυνάμεις έχουν τη δυνατότητα να απαντήσουν αποφασιστικά ακόμα και αν υπάρξει μια διπλή πρόκληση. «Εχουμε «κουφέτα» και για δύο ταυτόχρονες απειλές» ήταν η χαρακτηριστική απάντηση ανώτατου αξιωματικού το καλοκαίρι του 2020 για ένα τέτοιο σενάριο.

Πώς όμως θα απαντηθεί μια πρόκληση από ένα τουρκικό ερευνητικό που επιχειρεί να κάνει σεισμικές έρευνες για λογαριασμό της Λιβύης, νότια της Κρήτης, δηλαδή σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας;

Προφανώς η παράνομη τουρκική ενέργεια θα διεθνοποιηθεί ταχύτατα. Και αυτό διότι θα έχουν προηγηθεί και οι σχετικές τουρκικές NAVTEX. Αυτό είναι το πρώτο στάδιο αντίδρασης. Αν η Αγκυρα συνεχίσει τις παράνομες ενέργειες, θα μπουν σε εφαρμογή τα επόμενα στάδια. Από την αρχή οι ελληνικές αρχές και οι Ενοπλες Δυνάμεις θα παρακολουθούν με όλα τα μέσα τις κινήσεις του ερευνητικού. Από τη στιγμή όμως που το ερευνητικό επιχειρήσει να ποντίσει καλώδια, τότε είναι στη διακριτική ευχέρεια της πολιτικής ηγεσίας μέχρι ποιο σημείο θα κλιμακώσει την αντίδραση για να μην παραβιαστούν κυριαρχικά δικαιώματα.

Σε πρώτη φάση είναι βέβαιο ότι θα υπάρχουν συστάσεις από ελληνικής πλευράς, ενδεχομένως από πλοίο του ΠΝ, προς το τουρκικό να απομακρυνθεί.

Αν το τουρκικό σκάφος εξακολουθήσει την παράνομη δραστηριότητα, δεν αποκλείεται να δούμε κάποια αιφνιδιαστική κίνηση από την Αθήνα σε τακτικό επίπεδο.

Οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις θα έχουν στην περίπτωση που χρειαστεί να δραστηριοποιηθούν (για παράδειγμα, σε έναν ναυτικό αποκλεισμό) τεράστιο πλεονέκτημα σε σύγκριση με τις τουρκικές. Η Κρήτη είναι βέβαιο ότι θα αξιοποιηθεί. Στο νησί και γύρω από το νησί υπάρχουν τα πάντα: Μαχητικά που μπορούν να απογειωθούν όχι από ένα αλλά από δύο αεροδρόμια και μπορούν να χρησιμοποιηθούν και παραπάνω. Υπάρχουν δυνάμεις του Ναυτικού (μόνιμα φρεγάτα, υποβρύχιο, πυραυλάκατος), υπάρχει η δυνατότητα «αγκίστρωσης» σε πολλά σημεία. Κι όλα αυτά προσφέρουν τη δυνατότητα στις ελληνικές δυνάμεις να αντιδράσουν αστραπιαία και να αιφνιδιάσουν με τον τρόπο που θα αποφασιστεί. Η απόσταση των τουρκικών δυνάμεων από τις τουρκικές ακτές είναι αρκετά μεγάλη.

• Ενα ακόμα σημαντικό στοιχείο είναι ότι σε μια περίπτωση που η Τουρκία στείλει ερευνητικό στα νότια της Κρήτης, οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις έχουν περισσότερα και καλύτερα μέσα για επιτήρηση και έλεγχο των τουρκικών κινήσεων. Εχει πλέον στο οπλοστάσιό της και τα δύο UAVs Heron – δεν τα είχε στην κρίση του 2020 -, ενώ και το ΠΝ απέκτησε μίνι UAVs για τις φρεγάτες του.

Επιπλέον, ένα ακόμα μέτρο άσκησης πίεσης που μπορεί να αξιοποιήσουν η Ελλάδα και οι Ενοπλες Δυνάμεις είναι διεθνείς συμμαχίες και στρατηγικές-αμυντικές συμφωνίες. Είναι τέτοιες οι σχέσεις με κάποιες χώρες που μπορεί σε χρόνο μηδέν να αποφασιστεί μια άσκηση-απάντηση στην τουρκική προκλητικότητα.

Εξήγησε πως τα χαρακτηριστικά της επιδημίας στην Ελλάδα είναι τα εξής:

• Είναι σε όλη την Ελλάδα
• Έχουμε διασπορές κατά κύριο λόγο σε δομές, σε κλειστούς πληθυσμούς (γηροκομεία, εργοστάσια)

Τόνισε επίσης ότι κάθε τόσο βλέπουμε αναζωπυρώσεις σε διάφορες περιοχές που δεν τις περιμέναμε όπως Γιάννενα περιγράφοντας το ως κλεφτοπόλεμο ανάμεσα σε εμάς και τον ιό.

Παράλληλα, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ανέφερε ότι το πώς θα συμπεριφερθεί ο κοροναϊός δεν το ξέρουμε, αλλά γίνεται παγκόσμια προσπάθεια να διαρκέσει λιγότερο με τα λιγότερα θύματα και όπως ο ίδιος σημείωσε συνήθως οι επιδημίες (όπως η γρίπη του 1918, 1958 και 1968) διαρκούν 2-3 χρόνια.

Για τη χρήση μάσκας και σε εξωτερικούς χώρους ο καθηγητής τόνισε ότι η επιτροπή είναι σύμφωνη πως όσο περισσότερο χρησιμοποιούμε τη μάσκα (τόσο σε εσωτερικούς, όσο και εξωτερικούς χώρους) όπου υπάρχει πολύς κόσμος τόσο καλύτερα, ενώ επεσήμανε πως υπάρχει σενάριο να φοράμε μάσκες μέχρι το 2022.

Αναφορικά με τα ρεβεγιόν και τα Χριστούγεννα ο κ. Βατόπουλος δήλωσε πως όπως είναι τώρα η κατάσταση πρέπει να αποφύγουμε τα ρεβεγιόν.

Ήδη, όπως γράφει η “Καθημερινή”, υπάρχει έντονη ανησυχία για περίπου 100.000 “αχαρτογράφητα” ή “βουβά” κρούσματα που εκτιμάται πως υπάρχουν σε όλη τη χώρα και μάλιστα στις νεότερες ηλικίες, αποτέλεσμα σε μεγάλο βαθμό της επιστροφής από τις διακοπές στα νησιά και της διάδοσης που ακολούθησε.

Οι νεότερες ηλικίες είναι το τμήμα του πληθυσμού που προβληματίζει καθώς συνεχίζεται ο συνωστισμός σε πολλά σημεία της Αττικής και άλλων περιοχών. Το “Βήμα” περιγράφει “σενάριο Μπέργκαμο”, ενώ το μοντέλο του ΑΠΘ κάνει λόγο για χιλιάδες κρούσματα τις επόμενες εβδομάδες με κορύφωση μέχρι το τέλος του έτους.

Το ΕΣΥ εκ των πραγμάτων δοκιμάζεται και θα βρεθεί στο όριό του παρά τις προσπάθειες για αύξηση των ΜΕΘ, ενώ πληθαίνουν οι προτροπές των ειδικών για την ανάγκη να επιβληθεί γρήγορα νέο lockdown τουλάχιστον 14 ημερών προκειμένου να σταματήσει η καμπύλη αύξησης των κρουσμάτων. Παράλληλα είναι πολύ πιθανό να επανέλθουν άμεσα τα SMS τουλάχιστον για τις μετακινήσεις των άνω των 65 ετών που θεωρούνται ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα.

Αντιλαμβάνεται κάποιος ότι εφόσον ισχύει αυτό, και όπως όλοι έχουμε αντιληφθεί από την πορεία εξάπλωσης της νόσου, έχει πολύ ισχυρές πιθανότητας ακρίβειας, η επόμενη εκτίμηση του Τζάστιν Λέσλερ, του καθηγητή Επιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς της Βαλτιμόρης, προκαλεί τρόμο: “Ο ιός θα μολύνει τελικά το 40% έως 70% του παγκόσμιου πληθυσμού κατά το πρώτο κύμα της εξάπλωσής του, που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη”.

Η μελέτη προσπαθεί να δώσει απάντηση σε δύο βασικά ερωτήματα: πόσοι άνθρωποι βρίσκονται γύρω μας με μη διαγνωσμένη λοίμωξη και πόσο πιθανό είναι να κολλήσουν άλλους.

Καθένα από τα συνήθως πιο ήπια περιστατικά -με ελαφρά έως μηδαμινά συμπτώματα- είναι κατά προσέγγιση κατά το ήμισυ μολυσματικό σε σχέση με τα επιβεβαιωμένα κρούσματα, σύμφωνα με τις νέες επιστημονικές εκτιμήσεις.

Αλλά επειδή όλα μαζί είναι πολλά, ευθύνονται σχεδόν για το 80% των νέων περιστατικών, πράγμα που εξηγεί την ταχεία εξάπλωση της νόσου σε αρκετές χώρες, παρόλο που μπορεί να υπάρχουν διαφορές από χώρα σε χώρα, όσον αφορά το ποσοστό των «κρυφών» κρουσμάτων.

Οι ερευνητές από τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Βρετανία και το Χονγκ Κονγκ, με επικεφαλής τον καθηγητή περιβαλλοντικής υγείας Τζέφρι Σάμαν του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science», σύμφωνα με τους New York Times ανέλυσαν την εξάπλωση στην Κίνα του κορονοϊού SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο Covid-19, προτού η κινεζική κυβέρνηση εφαρμόσει τα δρακόντεια μέτρα της.

Οι επιστήμονες -με βάση το νέο μαθηματικό-επιδημιολογικό μοντέλο τους- εκτιμούν ότι από πέρυσι το Δεκέμβριο, που εμφανίστηκε η νόσος στη Oυχάν, έως το τέλος του Ιανουαρίου όταν η κινεζική κυβέρνηση άρχισε να παίρνει πολύ σοβαρά το ζήτημα, περίπου έξι στις επτά περιπτώσεις του κορονοϊού έμειναν χωρίς διάγνωση.

Μόνο το 14% των πραγματικών κρουσμάτων εκτιμάται ότι είχαν διαγνωστεί στην Κίνα στην αρχική φάση, μια κατάσταση που θεωρείται ότι είναι ανάλογη με τη σημερινή σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Τα διαγνωσμένα κρούσματα αυξήθηκαν στο 60% των πραγματικών στην Κίνα, μόνο όταν εφαρμόστηκαν εκτεταμένα τεστ στον πληθυσμό.

Η μελέτη εκτιμά ότι, με βάση την κινεζική εμπειρία, ο ρυθμός μετάδοσης του ιού σε τρίτους από καθέναν από τους μη διαγνωσμένους φορείς της λοίμωξης είναι το 55% του ρυθμού μετάδοσης από τα διαγνωσμένα περιστατικά. Επειδή όμως οι μη διαγνωσμένες λοιμώξεις είναι συνολικά πολλαπλάσιες των διαγνωσμένων, τελικά τα «κρυφά» κρούσματα ευθύνονται σχεδόν για τα τέσσερα στα πέντε νέα κρούσματα (το 79%).

«Είναι τα κρούσματα που δεν έχουν ανιχνευθεί, αυτά που στην ουσία καθοδηγούν την εξάπλωση και την ανάπτυξη της επιδημίας. Οι μη διαγνωσμένες λοιμώξεις, που τείνουν να είναι ηπιότερες, διανέμουν ευρύτερα τον ιό και συμβάλλουν καθοριστικά σε αυτό που ονομάζουμε αθόρυβη μετάδοσή του, καθώς περνάει κάτω από το ραντάρ», ανέφερε ο κ. Σάμαν.

«Αν π.χ. έχουμε 3.500 επιβεβαιωμένα κρούσματα στις ΗΠΑ, στην πραγματικότητα αυτά μπορεί να είναι γύρω στα 35.000», πρόσθεσε και τόνισε ότι «το να κολλήσεις τη νόσο από κάποιον με ήπια συμπτώματα, δεν σημαίνει ότι εξίσου ήπια θα είναι και η δική σου περίπτωση. Εσύ μπορεί να καταλήξεις στη μονάδα εντατικής θεραπείας».

Το σενάριο που προκαλεί τρόμο

Το κακό σενάριο, με βάση τον καθηγητή Λέσλερ μπορεί να συμβεί μέσα σε μόνο έξι έως 12 μήνες, ή -με βάση το πιο αισιόδοξο σενάριο- μπορεί να χρειαστεί αρκετά χρόνια για να μολύνει δισεκατομμύρια ανθρώπων ανά τον πλανήτη.

Σε κάθε περίπτωση, όπως έγραψε σε άρθρο του στην «Washington Post», είτε το καλό είτε το κακό σενάριο επικρατήσει, «από τη στιγμή που το πρώτο κύμα θα έχει τελειώσει, ο ιός πιθανότατα είναι εδώ για να παραμείνει. Αυτό ακούγεται τρομακτικό, σαν να αποδεχόμαστε πως δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες θάνατοι θα συμβαίνουν μόνο στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Όμως, είναι πολύ απίθανο ότι τα πράγματα θα παραμείνουν τόσο άσχημα».

Όπως επισημαίνει, οι εδραιωμένες ασθένειες συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά από τους νέους πανδημικούς ιούς. Κυρίως, όταν μία νόσος «παλιώνει», αλλάζει η ηλικιακή κατανομή των λοιμώξεων.

Σήμερα, οι περισσότεροι θάνατοι από τη νόσο Covid-19 αφορούν σχεδόν αποκλειστικά ηλικιωμένους. Παρόλο που ένας 70χρονος έχει ίδια πιθανότητα με έναν επτάχρονο να μολυνθεί, ο πρώτος έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνει. Περίπου το 80% των θανάτων από Covid-19 συμβαίνουν σε άτομα άνω των 60 ετών, ενώ μόλις ένας στους χίλιους σε κάτω των 20 ετών.

Αυτό πιθανώς θα αλλάξει στο μέλλον. Ακόμη δεν είναι γνωστό κατά πόσο ο νέος ιός προσφέρει μακρόχρονη ανοσία σε όποιον τον κολλάει, αλλά αν όντως αυτό συμβαίνει, τότε σχεδόν όλοι οι ενήλικες μελλοντικά θα έχουν ανοσία έναντι του νέου κορονοϊού και τα νέα κρούσματα θα αφορούν κυρίως παιδιά.

Εφόσον ο SARS-CoV-2 προκαλεί σοβαρά συμπτώματα και επιπλοκές σχεδόν αποκλειστικά στους μεγάλους, η διαχρονική μετατόπισή του στις μικρές ηλικίες θα σημάνει μία σχεδόν πλήρη – αλλά όχι ολοκληρωτική- εξαφάνιση των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων από τον ιό.

Κανένας από τους κορονοϊούς που είναι κοινοί σήμερα στους ανθρώπους δεν παρέχουν εφ’ όρου ζωής ανοσία, σύμφωνα με τον κ. Λέσλερ, και είναι πολύ πιθανό ότι ούτε ο νέος ιός θα παρέχει. Παρόλα αυτά, οι μελλοντικές λοιμώξεις θα είναι σχεδόν σίγουρα λιγότερο σοβαρές από ό,τι στην αρχή, καθώς οι άνθρωποι θα αποκτούν έστω μερική ανοσία.

Μία ανάλογη μερική προστασία παρέχει για τη γρίπη το αντιγριπικό εμβόλιο, το οποίο δεν ανταποκρίνεται πλήρως στα στελέχη της γρίπης που κυκλοφορούν. Έτσι, κάποιος μπορεί πάντα να μολυνθεί, αλλά θα αρρωστήσει πολύ λιγότερο σοβαρά από ό,τι αν δεν είχε εμβολιαστεί. Παρομοίως και στην περίπτωση της Covid-19 αναμένεται οι μεγάλης ηλικίας άνθρωποι να αρρωσταίνουν λιγότερο σοβαρά και να πεθαίνουν πιο δύσκολα στο μέλλον.

Οι επιδημίες είναι σαν τις φωτιές

Όσο αυξάνεται ο αριθμός αυτών που έχουν περάσει την Covid-19, τόσο η νόσος θα «ξεδοντιάζεται».

Σύμφωνα με τον κ. Λέσλερ, «οι επιδημίες είναι σαν τις φωτιές. Όταν υπάρχουν άφθονα καύσιμα, καίνε ανεξέλεγκτα, όταν όμως τα καύσιμα σπανίζουν, σιγοκαίνε αργά». Το «καύσιμο» είναι το πόσο ευάλωτος είναι ο πληθυσμός στον παθογόνο μικροοργανισμό.

Τα απανωτά κύματα μίας επιδημίας -που παρέχουν ολική ή μερική ανοσία σε ολοένα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού- σταδιακά μειώνουν την ισχύ της λοίμωξης, πράγμα που μειώνει τον κίνδυνο ακόμη και για όσους ακόμη δεν έχουν κολλήσει τον νέο ιό.

Ακριβώς αυτός ο συνδυασμός -λιγότεροι άνθρωποι είναι ευάλωτοι στη λοίμωξη και παράλληλα η ισχύς της έχει μειωθεί- εξηγεί γιατί το ίδιο στέλεχος γρίπης (π.χ. Η1Ν1) που προκαλεί μία φονική πανδημία, αργότερα προκαλεί απλώς ήπιες εποχικές επιδημίες κατά τόπους.

Οι εκστρατείες εμβολιασμού, ακόμη και αν δεν μπορούν να «ξεριζώσουν» τη νόσο, έχουν ανάλογα θετικό αποτέλεσμα. Όταν υπάρξει, επιτέλους, εμβόλιο για τον νέο κορονοϊό, ακριβώς αυτό θα συμβεί.

Έτσι, κατά τον κ. Λέσλερ, «θα υπάρξει μία στιγμή μετά την πανδημία (σ.σ. της Covid-19) που η ζωή θα επιστρέψει στο φυσιολογικό. Θα φτάσουμε τελικά εκεί ακόμη κι αν δεν μπορέσουμε να αναπτύξουμε ένα εμβόλιο, να ανακαλύψουμε νέα φάρμακα ή να εξαλείψουμε τον ιό μέσω δραματικών παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, μολονότι όλα αυτά είναι ευπρόσδεκτα, επειδή επιταχύνουν το τέλος της κρίσης».

Ιδίως η ύπαρξη εμβολίου θα μειώσει δραστικά τη θνησιμότητα σε ένα-δύο χρόνια. Κάθε χρόνο η Covid-19 θα σκοτώνει ολοένα λιγότερους, ώσπου σε μία δεκαετία (ίσως και περισσότερο), κατά την εκτίμηση του, η νόσος δεν θα σκοτώνει πια ηλικιωμένους.

Όπως σημειώνει ο κ. Λέσλερ, «έχουμε μπροστά μας πιθανώς μία μακρά και επώδυνη διαδικασία». Είναι πιθανό ότι δεν θα έχουν αναπτυχθεί έγκαιρα εμβόλια και αντιικά φάρμακα για να ανακοπεί το πρώτο κύμα του SARS-CoV-2, το οποίο ίσως μολύνει πάνω από τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό.

«Δεν είναι παράλογο να πιστεύουμε ότι ένας στους χίλιους από όσους μολυνθούν θα πεθάνουν», προσθέτει ο Αμερικανός επιδημιολόγος. Επειδή πολλά περιστατικά θα έχουν ήπια έως καθόλου συμπτώματα, η θνησιμότητα μεταξύ των διαγνωσμένων κρουσμάτων θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Από την άλλη, ένας δεκαπλάσιος αριθμός ασθενών ίσως χρειαστεί εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Αν αυτές οι εκτιμήσεις είναι σωστές (υπάρχει ακόμη αβεβαιότητα για την πραγματική θνητότητα του νέου ιού), «μεταφράζονται» μόνο στις ΗΠΑ κατά το πρώτο κύμα σε πάνω από 1,7 εκατομμύρια νοσοκομειακές εισαγωγές και σε 170.000 θανάτους, πέντε έως δέκα φορές περισσότερους σε σχέση με τους θανάτους από τη γρίπη.

Εάν η εξέλιξη συμβεί σε διάστημα μόνο έξι έως 12 μηνών, τότε το σύστημα υγείας θα «γονατίσει». Γι’ αυτό, όσο κρατά το πρώτο κύμα, είναι ζωτικό οι άνθρωποι να μείνουν όσο μπορούν στο σπίτι τους, ώστε να «απλώσουν» σε βάθος χρόνου τις νέες λοιμώξεις.