«Αναστέλλουμε το έργο Gateway υπό την παρούσα μορφή του και επικεντρωνόμαστε στη δημιουργία μιας υποδομής που θα μας επιτρέψει να διασφαλίσουμε τη βιώσιμη παρουσία μας στην επιφάνεια της Σελήνης» ανέφερε κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης στην έδρα της NASA στην Ουάσιγκτον.

Η ανακοίνωση αυτή έρχεται να προστεθεί στις προηγούμενες που ανέτρεψαν το πρόγραμμα Artémis, το οποίο προβλέπει την επιστροφή των Αμερικανών στη Σελήνη και τη μόνιμη παρουσία ανθρώπων στον δορυφόρο της Γης, ενόψει της προετοιμασίας των μελλοντικών αποστολών στον Άρη. Σε αυτό το φιλόδοξο εγχείρημά της η NASA συνεργαζόταν με πολλούς διεθνείς εταίρους –μεταξύ των οποίων είναι και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA)– που αναπτύσσουν κυρίως θαλαμίσκους του Gateway.

«Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε με κάποιον από τον υπάρχοντα εξοπλισμό, η NASA θα επαναχρησιμοποιήσει το αξιοποιήσιμο υλικό και θα βασιστεί στις δεσμεύσεις των διεθνών εταίρων ότι θα στηρίξουν» τους άλλους στόχους του προγράμματος Artemis, διαβεβαίωσε ο Άιζακμαν.

Η εγκατάλειψη του φιλόδοξου σχεδίου Gateway δεν προκάλεσε έκπληξη: το σχέδιο είχε ήδη χαρακτηριστεί «οικονομική σπατάλη», σε σύγκριση με άλλα. Η NASA προέβλεπε παράλληλα να κατασκευάσει μια μικρή βάση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη νερού σε μορφή πάγου.

Λόγω των αλλεπάλληλων καθυστερήσεων, της αύξησης του κόστους και της πίεσης που ασκεί η Κίνα –η οποία φιλοδοξεί επίσης να στείλει επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη και να δημιουργήσει μια βάση εκεί– η NASA επέλεξε να απλοποιήσει τα δικά της σχέδια.

Η ρωσική κρατική διαστημική υπηρεσία Roscosmos ανέφερε σε δήλωσή της ότι σχεδιάζει να κατασκευάσει μέχρι το 2036 ένα σεληνιακό σταθμό παραγωγής ενέργειας και υπέγραψε για το σκοπό αυτό συμβόλαιο με την αεροδιαστημική εταιρεία Lavochkin Association.

Η Roscosmos ανέφερε ότι ο στόχος του σταθμού θα είναι να παρέχει ενέργεια για το σεληνιακό πρόγραμμα της Ρωσίας, το οποίο περιλαμβάνει ρομποτικά οχήματα (rovers), ένα αστεροσκοπείο και τις υποδομές για τον κοινό ρωσοκινεζικό Διεθνή Σεληνιακό Ερευνητικό Σταθμό.

«Το πρόγραμμα είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός μόνιμου λειτουργικού επιστημονικού σεληνιακού σταθμού και τη μετάβαση, από τις μεμονωμένες αποστολές, σε ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα εξερεύνησης της Σελήνης», ανακοίνωσε η Roscosmos.

Η Roscosmos δεν είπε ρητά ότι ο σταθμός θα είναι πυρηνικός, αλλά διευκρίνισε ότι σ’ αυτούς που θα συμμετάσχουν στην κατασκευή του περιλαμβάνονται η ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Rosatom και το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ, το κορυφαίο ινστιτούτο πυρηνικών ερευνών της Ρωσίας.

Ο επικεφαλής της Roscosmos Ντμίτρι Μπακάνοφ είχε δηλώσει τον Ιούνιο ότι ένας από τους στόχους της εταιρείας είναι να τοποθετήσει ένα σταθμό πυρηνικής ενέργειας στη Σελήνη και να εξερευνήσει την Αφροδίτη, γνωστή ως «αδελφό» πλανήτη της Γης.

Η Σελήνη, η οποία απέχει 384.400 χιλιόμετρα από τον πλανήτη μας, ρυθμίζει την περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της, κάτι που εξασφαλίζει ένα πιο σταθερό κλίμα. Προκαλεί επίσης παλίρροιες στους ωκεανούς του κόσμου.

Βασικοί παράγοντες, όπως η Nasa, η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος έχουν πρόσφατα εντείνει τις προσπάθειες για τη δημιουργία μιας πιο μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη.

Ο κόσμος γίνεται μάρτυρας πολλαπλών προσπαθειών για την αρπαγή του νότιου πόλου της Σελήνης, καθώς πιθανώς περιέχει πάγο – έναν ανεκτίμητο πόρο για μελλοντική εξερεύνηση.

Ο Martin Barstow, καθηγητής αστροφυσικής και διαστημικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Leicester, περιέγραψε πώς θα μπορούσε να είναι η περιοχή σε 76 χρόνια.

Μιλώντας στην εφημερίδα The Sun, είπε ότι ο πάγος στους πόλους της Σελήνης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ζωτικής σημασίας προμηθειών, όπως οξυγόνο και νερό.

Όπως χαρακτηριστικά είπε, «Αν θέλετε να βρίσκεστε εκεί πιο μόνιμα, τότε πρέπει να δημιουργήσετε υποδομές που πρέπει να τροφοδοτούνται από τη Γη. Αυτό είναι ακριβό. Έτσι, πρέπει επίσης να υπολογίσετε πόσα από αυτά μπορείτε να κατασκευάσετε στη Σελήνη. Νομίζω ότι αυτό που θα διαπιστώσετε είναι ότι υπάρχει μεγάλη δραστηριότητα κοντά στους πόλους, όπου είναι πιθανό να υπάρχουν πηγές πάγου από τις οποίες μπορείτε να παρασκευάσετε οξυγόνο και από τις οποίες μπορείτε να εξάγετε νερό».

Οι κρίσιμες προμήθειες θα μπορούσαν, μέχρι το τέλος του αιώνα, να χρησιμοποιηθούν για τη συντήρηση έως και 100 ανθρώπων στη Σελήνη, δήλωσε ο καθηγητής Barstow.

Ορισμένοι άνθρωποι θα βρίσκονται εκεί για ερευνητικούς σκοπούς, ενώ άλλοι θα βρίσκονται εκεί για εμπορικούς λόγους. Θα μπορούσαν επίσης να υπάρξουν κάποιοι πολύ πλούσιοι τουρίστες.

Ο καθηγητής Barstow εκτίμησε ότι η μετάβαση στη Σελήνη θα μπορούσε να κοστίσει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ – το κόστος της μετάβασης σε χαμηλή γήινη τροχιά.

Σπίτια τύπου… hobbit

Καθώς δεν υπάρχει ατμόσφαιρα στη Σελήνη, όποιος θέλει να ζήσει εκεί το 2100 θα πρέπει να ζήσει σε κάποιο είδος κλειστού περιβάλλοντος.

Η έμπνευση θα μπορούσε να ληφθεί από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό – τον μεγαλύτερο διαστημικό σταθμό που κατασκευάστηκε ποτέ – ο οποίος βρίσκεται σήμερα σε χαμηλή γήινη τροχιά.

Οι χώροι διαβίωσης στο διαστημικό σταθμό μοιάζουν με μια συλλογή από σωλήνες που συνδέονται μεταξύ τους με ενότητες που μπορούν να προστεθούν με την πάροδο του χρόνου.

Οι μελλοντικές σεληνιακές βάσεις θα πρέπει πιθανότατα να είναι θαμμένες στο έδαφος για την προστασία των ανθρώπων από την ακτινοβολία, η οποία αποτελεί μεγαλύτερη απειλή στη Σελήνη απ’ ό,τι στον διαστημικό σταθμό.

Ο καθηγητής Barstow εξήγησε: Η χαμηλή γήινη τροχιά είναι σχετικά ασφαλές περιβάλλον από άποψη ακτινοβολίας. Μόλις βγούμε έξω από αυτή τη ζώνη, και σίγουρα μέχρι τη Σελήνη, πρέπει να προστατεύσουμε τους ανθρώπους από την ακτινοβολία.

Αυτό πιθανόν να συνεπάγεται τη συσσώρευση πολλών υλικών από τη σεληνιακή επιφάνεια πάνω σε οτιδήποτε κατασκευάσετε. Οπότε θα μοιάζει λίγο περισσότερο με μια τρύπα Hobbit, αν θυμάστε τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών.

Οι μετακινήσεις

Έχουν ήδη δρομολογηθεί σχέδια για την ανάπτυξη ενός σιδηροδρομικού δικτύου για λειτουργία στη Σελήνη, το οποίο θα μπορεί να μεταφέρει ανθρώπους και προμήθειες.

Ο καθηγητής Barstow είπε ότι οι άνθρωποι θα χρησιμοποιούν επίσης οχήματα που μοιάζουν με τζιπ για να μετακινούνται, αλλά θα πρέπει να οδηγούν πιο αργά και με μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι στη Γη.

Η επιφάνεια της Σελήνης είναι γνωστή για την τραχύτητά της και καλυμμένη με κρατήρες.

Η βοήθεια των ρομπότ

Οι άνθρωποι που θα κατοικούν στη Σελήνη θα πρέπει να υποστηρίζονται από ρομπότ που είναι αυτόνομα αλλά μπορούν επίσης να ελέγχονται, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, από ανθρώπους.

Δεν θα μοιάζουν πολύ με τους ανθρώπους, αλλά θα έχουν χέρια για να πιάνουν και να μετακινούν πράγματα, καθώς και κάμερες, όργανα για να κάνουν μετρήσεις και άλλα χρήσιμα χαρακτηριστικά.

Ο καθηγητής Barstow δήλωσε: Προβλέπω ότι είναι πιθανό να αναπτυχθεί ένα είδος υβριδικού τρόπου εργασίας ανθρώπου-ρομπότ στη Σελήνη. Τα ρομπότ θα μπορούν να πηγαίνουν στα πιο επικίνδυνα μέρη. Μπορούν να υπάρχουν στην επιφάνεια χωρίς υποστήριξη ζωής για μεγάλα χρονικά διαστήματα και νομίζω ότι αυτή η σχέση θα είναι απολύτως κρίσιμη για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στη Σελήνη στο μέλλον.

Οι άνθρωποι που θα πάνε στη Σελήνη μόνο για διακοπές ή για εμπορικούς λόγους, θα μπορούσαν να φτάσουν εκεί με οχήματα όπως το Falcon 9, που σχεδιάστηκε από τη SpaceX για να μεταφέρει φορτίο και πλήρωμα σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Η SpaceX του Elon Musk έχει προσεδαφίσει με επιτυχία 273 φορές εκτοξευτήρες Falcon 9, από τη Δευτέρα 25 Μαρτίου.

Η διατροφή

Ο σεληνιακός τουρισμός το 2100 μπορεί να είναι μόνο για τους υπερπλούσιους, αλλά είναι απίθανο οι ταξιδιώτες να τρώνε σαν βασιλιάδες ή βασίλισσες.

Τα κατεψυγμένα και προσυσκευασμένα γεύματα και ποτά θα εξακολουθούν πιθανότατα να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής ενός ατόμου, αλλά ο καθηγητής Barstow προβλέπει ότι η αύξηση του “πρακτικού όγκου” των προϊόντων μπορεί να καταστεί δυνατή σε διάστημα μιας ή δύο δεκαετιών.

Πέρυσι, οι επιστήμονες μπόρεσαν να καλλιεργήσουν κρίταμο – ένα μικρό ανθοφόρο φυτό της ίδιας οικογένειας με το κουνουπίδι και το μπρόκολο – σε 12 δείγματα εδάφους της Σελήνης από τις προσεδαφίσεις του Apollo 11, 12 και 17 στη Σελήνη.

Τα λαχανικά και τα φρούτα θα μπορούσαν να καλλιεργούνται κάθετα στη Σελήνη στο μέλλον, καθώς οι κήποι θα είναι πιο συμπαγείς, χρησιμοποιώντας τεχνητό φως.

Λόγω του τρόπου με τον οποίο η περιστροφή της Σελήνης είναι κλειδωμένη με την τροχιά της γύρω από τη Γη, ένας μήνας στη Σελήνη αποτελείται από δύο εβδομάδες ηλιακού φωτός που ακολουθούνται από δύο εβδομάδες απόλυτου σκοταδιού.

Επομένως, οι μελλοντικοί ταξιδιώτες ίσως χρειαστεί να σκεφτούν προσεκτικά τις ημερομηνίες του ταξιδιού τους, αν θέλουν λίγη ηλιοφάνεια.

Ο καθηγητής Barstow δήλωσε: Μια από τις πραγματικές προκλήσεις της εργασίας στη Σελήνη είναι η ενέργεια. Νομίζετε ότι είναι εύκολο να φέρετε ηλιακούς συλλέκτες εκεί πάνω, και ναι, λειτουργούν πολύ ωραία, αλλά λειτουργούν μόνο για δύο εβδομάδες. Έτσι, οι ηλιακοί συλλέκτες δεν είναι πραγματικά πολύ χρήσιμοι για τις δύο εβδομάδες που δεν έχετε καθόλου ηλιοφάνεια.

Πιθανότατα θα υπάρξουν πολλά μικρά συγκροτήματα πυρηνικών σταθμών στη Σελήνη που θα χρειαστούν για να υποστηρίξουν την ανθρωπότητα το 2100, πρόσθεσε.

Ο αγώνας των εθνών για τον νότιο πόλο της Σελήνης

Ο νότιος πόλος της Σελήνης έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον διαστημικών εθνών, όπως η Ινδία, η Ρωσία, η Κίνα και οι ΗΠΑ.

Πέρυσι, η Ινδία έγραψε ιστορία, καθώς έγινε η πρώτη χώρα που προσεδαφίστηκε κοντά στη νότια περιοχή.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, η Ρωσία έκανε επίσης μια προσπάθεια προσγείωσης στο νότιο πόλο, η οποία κατέληξε σε αναγκαστική προσγείωση.

Η αποστολή Artemis III της Nasa θα εξερευνήσει μια περιοχή κοντά στο νότιο πόλο της Σελήνης.

Η αποστολή αποτελεί σημαντικό μέρος ενός πολυετούς σχεδίου για την κατασκευή μιας μόνιμης σεληνιακής βάσης μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Πηγή: pride.gr

Το ρωσικό διαστημόπλοιο Luna-25 συνετρίβη στη Σελήνη έπειτα από περιστροφή σε ανεξέλεγκτη τροχιά, όπως ανακοίνωσε σήμερα η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roskosmos.

Σύμφωνα με το BBC, το μη επανδρωμένο σκάφος επρόκειτο να κάνει μια ήπια προσγείωση στον νότιο πόλο της Σελήνης, αλλά απέτυχε αφού αντιμετώπισε προβλήματα την ώρα που κινούνταν στην τροχιά πριν από την προσγείωση.

‼️ #Luna25: Today at 11:10 UTC, an impulse was given to transfer the spacecraft to a pre-landing orbit. During the operation, an emergency situation occurred, which didn't allow the maneuver to be performed as planned. Currently, the specialists are analyzing the situation. pic.twitter.com/t3P9fOfLCz

— Katya Pavlushchenko (@katlinegrey) August 19, 2023

Το διαστημόπλοιο επρόκειτο να προσγειωθεί τη Δευτέρα στο πλαίσιο μιας αποστολής για την εξερεύνηση ενός τμήματος του φεγγαριού και την αναζήτηση παγωμένου νερού.

Το Luna-25 επρόκειτο να κάνει κύκλους γύρω από τη Σελήνη, τον μοναδικό φυσικό δορυφόρο της Γης, για περίπου πέντε ημέρες και στη συνέχεια θα άλλαζε πορεία για να ξεκινήσει μια απαλή προσγείωση στον νότιο πόλο της Σελήνης η οποία ήταν προγραμματισμένη για αύριο Δευτέρα 21 Αυγούστου.

Όπως έγινε γνωστό τις προηγούμενες ημέρες, το Luna-25, με μέγεθος ενός μικρού αυτοκινήτου, είχε σκοπό να λειτουργήσει για έναν χρόνο στον νότιο πόλο, όπου επιστήμονες στη NASA και άλλες διαστημικές υπηρεσίες τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπίσει ίχνη παγωμένου νερού στους κρατήρες.

Η ύπαρξη νερού στη Σελήνη θα έχει συνέπειες για τις μεγάλες διαστημικές δυνάμεις, επιτρέποντας ενδεχομένως μεγαλύτερα διαστήματα ανθρώπινης διαμονής στον πλανήτη, κάτι που θα επέτρεπε την εξόρυξη σεληνιακών πόρων.

Κανένα ρωσικό διαστημόπλοιο δεν έχει εισέλθει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη μετά το Luna-24, τη σοβιετική αποστολή στη Σελήνη το 1976, σύμφωνα με τον Ανατόλι Ζακ, δημιουργό και εκδότη του www.RussianSpaceWeb.com που καταγράφει τα ρωσικά διαστημικά προγράμματα.

Το Danuri (συνδυασμός των κορεατικών λέξεων για το φεγγάρι και την απόλαυση) είναι η πρώτη νοτιοκορεατική αποστολή στο διάστημα και πραγματοποιείται σε συνεργασία του KARI με την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία(NASA). Το σκάφος είχε εκτοξευθεί πέρυσι τον Αύγουστο από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα με πύραυλο της αμερικανικής Space X.

Στις μόνιμα σκιασμένες περιοχές στους πόλους της Σελήνης οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από τη θερμοκρασία στις πιο παγωμένες περιοχές του Πλούτωνα, κάτι που επιτρέπει τη δημιουργία παγίδων διοξειδίου του άνθρακα. Σε αυτά τα σημεία τα μόρια του διοξειδίου μπορούν να παγώσουν και να παραμείνουν σε στερεά μορφή ακόμη και όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στην κορύφωσή τους κατά το σεληνιακό καλοκαίρι. Μόνο μικρές ποσότητες παγωμένου διοξειδίου εκτιμάται ότι χάνονται στο διάστημα στη διάρκεια μίας σύντομης θερινής περιόδου στο φεγγάρι.

Οι μελλοντικές ανθρώπινες ή ρομποτικές αποστολές μπορεί να αξιοποιήσουν αυτό το στερεό διοξείδιο -εφόσον επιβεβαιωθεί επιτόπου η παρουσία του- για την παραγωγή πυραυλικών καυσίμων ή υλικών αναγκαίων για τη μακρόχρονη παραμονή στο φεγγάρι (π.χ. για την παραγωγή χάλυβα). Τέτοιες παγωμένες παγίδες διοξειδίου είχαν προβλεφθεί από τους πλανητικούς επιστήμονες εδώ και χρόνια, αλλά τώρα για πρώτη φορά η ύπαρξή τους επιβεβαιώνεται και χαρτογραφείται.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον πλανητικό επιστήμονα Νόρμπερτ Σεργκχόφερ του Ινστιτούτου Πλανητικής Επιστήμης στην Αριζόνα, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Geophysical Research Letters» της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης (AGU), ανέλυσαν στοιχεία 11 ετών από τον σεληνιακό δορυφόρο LRO της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA).

«Μετά το νερό, ο άνθρακας είναι πιθανότατα ο πιο σημαντικός πόρος στη Σελήνη. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή καυσίμων για πυραύλους, αλλά επίσης για βιο-υλικά και για χάλυβα. Αν πρέπει να φέρνουμε άνθρακα ή καύσιμα από τη Γη, αυτό θα εκτοξεύσει το κόστος της μόνιμης παρουσίας στο φεγγάρι», ανέφερε ο Σεργκχόφερ.

Η συνολική περιοχή των παγίδων διοξειδίου εκτιμάται σε 204 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με τη μεγαλύτερη περιοχή, μέσα στον κρατήρα Αμούνδσεν, να καταλαμβάνει γύρω στα 82 τ.χλμ. Σε αυτές τις περιοχές οι θερμοκρασίες μένουν μόνιμα κάτω από τους μείον 213 βαθμούς Κελσίου.

Συγκριτικά, οι παγίδες παγωμένου νερού στη Σελήνη εκτιμάται ότι καλύπτουν μία πολύ μεγαλύτερη έκταση σχεδόν 14.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Πηγή: AΠΕ