Ρούλα Σκουρογιάννη

Συγκεκριμένα, στις αρχές Αυγούστου 2024, το ΔΣ του ΣΕΙΒ είχε αποστείλει επιστολή με το παραπάνω αίτημα προς τον υπουργό Υγείας και τον ΕΟΠΥΥ, ζητώντας αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που αφορά τη σύμβαση ιατροτεχνολογικών προϊόντων με τους φαρμακοποιούς, με μετακύλιση του clawback των ιατροτεχνολογικών προϊόντων προς τα φαρμακεία, μέσω της αύξησης του rebate αυτών των προϊόντων (προτείνοντας ο υπολογισμός του να ξεκινά από τα πρώτα 100 ευρώ). Την ίδια περίοδο, ανταλλάχτηκαν και επιστολές μεταξύ ΣΕΙΒ και ΠΦΣ, οι οποίες προφανώς δεν κατάφεραν να διευθετήσουν τη σύγκρουση συμφερόντων των δύο πλευρών.

Έτσι, σε ανακοίνωσή του, στις 11 Σεπτεμβρίου, ο ΠΦΣ αναφέρει πως ο ΣΕΙΒ χρησιμοποίησε αβάσιμες και απαξιωτικές εκφράσεις σε επιστολή του (από 09.8.2024) προς τον Π.Φ.Σ., ενώ παράλληλα τονίζει πως οι προτάσεις του Συνδέσμου δεν αντιπροσωπεύουν τα περισσότερα από τα μέλη του, τα οποία και ονομάζει στην ανακοίνωση, αφήνοντας αιχμές το αίτημα υποκίνησαν ορισμένες εταιρείες που διακινούν τις ταινίες μέτρησης σακχάρου.

«Μας προσάπτετε λαϊκισμό και με ύφος προσβλητικό μας καταγγέλλετε ψευδώς ότι είμαστε δήθεν συκοφάντες και ότι δήθεν διαστρεβλώνουμε τις θέσεις σας, στο κείμενο της πρόσφατης επιστολής μας προς τους Φαρμακευτικούς Συλλόγους της χώρας! Επομένως όλες αυτές οι φράσεις αλλά και οι δικαιολογίες που χρησιμοποιείτε είναι απαράδεκτες. Οφείλουμε να σας ενημερώσουμε ότι πολλές εταιρείες, οι οποίες επικοινώνησαν μαζί μας, όπως οι Karabinis, Anats, Ascencia Diabetes Care, Μed Τrust-Wellion, μας δήλωσαν εγγράφως ότι δεν συμφωνούν με την απόφαση του ΣΕΙΒ. Μήπως η απόφαση εν τέλει για την πρόταση, την οποία διαμορφώσατε προς τον υπουργό, προέρχεται από συγκεκριμένα συμφέροντα εταιρειών εκ του ΣΕΙΒ που αποσκοπούν σε ίδιον όφελος, προσπαθώντας να υποβαθμίσουν και να αποκρύψουν το γεγονός ότι η πολιτική ορισμένων εκ των εταιρειών του κλάδου σας συμβάλλει στην προκλητή ζήτηση και στην αύξηση τη δαπάνης της κατηγορίας των αναλωσίμων ΣΔ;», τονίζει ο ΠΦΣ.

Οι φαρμακοποιοί εξηγούν ότι κατά την εκτέλεση των γνωματεύσεων των αναλωσίμων του σακχαρώδη διαβήτη και τη διάθεση των προϊόντων αυτών από τον φαρμακοποιό, αυτά συνοδεύονται από συσκευές μέτρησης των ιατροτεχνολογικών εταιρειών, προκαλώντας έτσι κατευθυνόμενη συνταγογράφηση. «Αλήθεια αυτές τις συσκευές ποιος τις χορηγεί δωρεάν στους ιατρούς;», θέτει την ερώτηση η ανακοίνωση, ενώ κατηγορεί τον Σύνδεσμο πως «Προκαλείται επίσης προκλητή ζήτηση και με πολλές άλλες εμπορικές ενέργειες, μεθοδεύσεις και πολιτικές που χρησιμοποιούν εταιρείες σας».

Στην πρόσφατη ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ αναφορικά με τις δαπάνες του Δεκεμβρίου 2023, αποκαλύφθηκε πλήρως το μέγεθος της υποχρηματοδότησης που αφορά στις κατηγορίες των ιατροτεχνολογικών προϊόντων (Ι/Π) για την διαχείριση του διαβήτη. Συγκεκριμένα, η δαπάνη του ΕΟΠΠΥ στις κατηγορίες αυτές ξεπέρασε κατά 15,6 εκατομμύρια ευρώ τον προϋπολογισμό του 2023, ενώ η εκτίμηση για το 2024 είναι ότι αν δεν προκύψει γενναία αύξηση του προϋπολογισμού, η υπέρβαση θα ξεπεράσει τα 20 εκατομμύρια ευρώ οδηγώντας σε αδιέξοδο την απρόσκοπτη διάθεση των υλικών αυτών στα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη.

Από το 2017 που θεσπίστηκε το μέτρο του claw back και ταυτόχρονα μειώθηκε η δαπάνη του ΕΟΠΥΥ για τη διαχείριση του διαβήτη -χωρίς καμία σοβαρή μελέτη και τεκμηρίωση- ο Οργανισμός έχει αυξήσει τον προϋπολογισμό του για τον Σακχαρώδη Διαβήτη σε ένα πολύ μικρό βαθμό, ενώ η επιβάρυνση του clawback συνεχίζεται και αφορά αποκλειστικά και μόνο τις εταιρείες που εισάγουν τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Αντί ο ΕΟΠΥΥ να αυξήσει τη χρηματοδότηση στις κατηγορίες των ιατροτεχνολογικών προϊόντων για τον Διαβήτη σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και να επενδύσει στην πρόληψη και στην σωστή διαχείρισή του, συνεχίζει να εφαρμόζει πολιτικές που οδηγούν στην δαπάνη πολύ μεγαλύτερων ποσών για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων επιπλοκών του Διαβήτη που θα μπορούσαν να αποφευχθούν ή να ελαττωθούν.

Παρά την είσοδο νέων τεχνολογιών «αναίμακτης» μέτρησης αλλά και την εμφάνιση νέων και απλούστερων αντλιών έγχυσης ινσουλίνης, συνεχίζεται η υποχρηματοδότηση στα Ι/Π για τον Διαβήτη. Μάλιστα ο ΕΟΠΥΥ αρκέστηκε να επισημάνει στα ΦΕΚ με τα οποία επέτρεψε τη συνταγογράφηση των νέων ειδών, ότι αυτή δεν θα επιβαρύνει περαιτέρω τον προϋπολογισμό του, καθώς η υπερβάλλουσα δαπάνη θα επιμεριστεί στις εταιρίες εισαγωγής μέσω του μηχανισμού clawback. Επομένως, η πρόσβαση των ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ με Σακχαρώδη Διαβήτη στις νέες τεχνολογίες χρηματοδοτείται από τις εταιρείες του κλάδου.

Αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής είναι:

Το claw back στην υποκατηγορία των αντλιών ινσουλίνης να ανέλθει για το 2024, στο δυσθεώρητο 33,2% επί της δαπάνης – δηλαδή του μικτού τζίρου των εταιριών! Αν σε αυτό προστεθεί και το 7% rebate που επιβαρύνει τις εν λόγω εταιρείες εφόσον τιμολογούν απευθείας τον ΕΟΠΥΥ, τότε η συνολική επιβάρυνση ξεπερνά το 40%. Και αυτό σε μια υποκατηγορία όπου οι εταιρείες παρέχουν δωρεάν εκπαίδευση, δωρεάν αποστολή υλικών και δωρεάν 24ωρη υποστήριξη στους ασφαλισμένους.  
Στη νεοπαγή και ανερχόμενη κατηγορία των αισθητήρων γλυκόζης, το clawback του Δεκεμβρίου ανήλθε στο 26% επί της δαπάνης, με ενδεχόμενη επιπλέον επιβάρυνση κατά 7% που επιβαρύνει τις εταιρείες εφόσον τιμολογούν απευθείας τον ΕΟΠΥΥ. Άρα και εδώ η συνολική επιβάρυνση ξεπερνά το 33% του μικτού τζίρου των εταιριών που καλούνται επίσης να υποστηρίξουν την εκπαίδευση και την τεχνική υποστήριξη των ασθενών.

Στις υποκατηγορίες των ταινιών μέτρησης γλυκόζης, όπου και παραμένει ο κύριος όγκος των ασφαλισμένων διαβητικών, το clawback για το 2023 ανήλθε σε συνολικά 16% επί της δαπάνης, ποσοστό δυσβάσταχτο για τις εταιρίες που βάσει κανονισμού του ΕΟΠΥΥ δεν μπορούν να τιμολογήσουν απευθείας τα προϊόντα τους και τα διαθέτουν μέσω φαρμακείων. Ωστόσο, το clawback βάσει εγκυκλίου επιβαρύνει αποκλειστικά τους εισαγωγείς που συμμετέχουν όμως μόνο με το 60% στη δαπάνη αφού το υπόλοιπο 40% αντιστοιχεί στα μεικτά έσοδα των καναλιών διανομής. Άρα στην πραγματικότητα το ποσοστό του claw back που επιβαρύνει τους εισαγωγείς ξεπερνά το 26% (16/60 = 26,7%). Και αυτό σε μια κατηγορία που οι εταιρείες καλούνται να παρέχουν δωρεάν τις συσκευές μέτρησης γλυκόζης στους ασθενείς.

Μάλιστα, ο απόλυτος παραλογισμός είναι εμφανής και από τον καταμερισμό του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ στην υποκατηγορία των αισθητήρων γλυκόζης για το 2023: €9εκ. για το Α’ εξάμηνο και μειωμένος (!) στα €8,65εκ. στο Β’ εξάμηνο του 2023, ενώ μάλιστα από τον Μάρτιο 2023 έχει επεκταθεί η αποζημίωση και στον Διαβήτη Κύησης και τις σοβαρές παθήσεις παγκρέατος και επιπλέον από τον Ιούλιο 2023 δόθηκε αποζημίωση και σε νέα προϊόντα στην κατηγορία. Μάλιστα, στην υποκατηγορία αυτή αθροίζεται από το 2023 η δαπάνη των αισθητήρων που συνδέονται με τις αντλίες ινσουλίνης, όπου επίσης αποζημιώνονται νέα προϊόντα, με αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός της υποκατηγορίας για το 2023 να είναι μικρότερος από αυτόν του 2022.

Δεν είναι τυχαίο ότι κατόπιν της επιβολής του clawback, έχουν αποχωρήσει από την ελληνική αγορά σημαντικές πολυεθνικές εταιρίες με Διαβητολογικό υλικό και νέες τεχνολογίες, ενώ ο ΣΕΙΒ έχει προειδοποιήσει τον ΕΟΠΥΥ ότι οι υπάρχουσες εταιρίες του κλάδου αδυνατούν αντικειμενικά να διαθέσουν νέες τεχνολογίες διαβήτη με τόσο υψηλά ποσοστά παρακράτησης, που τις καθιστούν ζημιογόνες, απειλώντας την επιβίωσή τους.

Τα παραπάνω προβλήματα, έχουν αναλυθεί επανειλημμένα σε επιστολές του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ιατρικών & Βιοτεχνολογικών Προϊόντων αλλά και στις δια ζώσης συναντήσεις του Συνδέσμου με την αρμόδια Διεύθυνση του Στρατηγικού Σχεδιασμού. Από πλευράς του ο ΕΟΠΥΥ επιρρίπτει την ευθύνη της συνολικής υποχρηματοδότησης του Οργανισμού στο Υπουργείο Υγείας. Με τον Σακχαρώδη Διαβήτη να εμφανίζει ραγδαία εξάπλωση και να έχει χαρακτηριστεί από τον Π.Ο.Υ ως μια από τις πανδημίες της εποχής μας με υψηλά ποσοστά επιπολασμού, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή διαχείριση, είναι ζωτικής σημασίας για τους ασθενείς και την πρόληψη των επιπλοκών της νόσου. Ως εκ τούτου, ο επιπολασμός του διαβήτη στην Ελλάδα, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΠΥΥ στην ενίσχυση της χρηματοδότησης των κατηγοριών διαχείρισής του.

Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ιατρικών & Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ) επισημαίνει την ανάγκη αναθεώρησης των πολιτικών υγείας για τον Διαβήτη, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα δεδομένα της χώρας, οι ανάγκες των ασθενών και να διασφαλίζεται η πρόσβαση τους στις νέες τεχνολογίες. Η παράταση του clawback και η υποχρηματοδότηση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων για τον Διαβήτη είναι ανασταλτικοί παράγοντες και δεν λειτουργούν προς όφελος ούτε του Συστήματος Υγείας, ούτε των ασθενών, ούτε των επιχειρήσεων του κλάδου.

Ο ΣΕΙΒ για ακόμη μια φορά ζητάει την πλήρη κατάργηση του clawback και τον δίκαιο καταμερισμό του για όσο διάστημα εφαρμόζεται, τον εξορθολογισμό των ορίων δαπανών έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες των ασθενών, την εισαγωγή καινοτόμων τεχνολογιών -οι οποίες αποδεδειγμένα προσφέρουν στους ασθενείς και στο σύστημα υγείας σημαντικά κλινικά οφέλη, εξοικονομώντας πόρους – και τη συμμετοχή του Συνδέσμου στον διάλογο για τη μεταμόρφωση του συστήματος Υγείας όπου μπορεί να συνδράμει αποτελεσματικά με την τεχνογνωσία και τις προτάσεις του.

Μετά από εκτενή συζήτηση του θέματος, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΙΒ δήλωσε απερίφραστα τη σταθερή προσήλωσή του Συνδέσμου στην τήρηση της νομιμότητας και της διαφάνειας σε όλο το φάσμα των συναλλαγών των μελών του κατά την άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητά τους. Αποφάσισε, δε ομόφωνα, πως θα παρακολουθεί ενδελεχώς την υπόθεση και σε περίπτωση που διακριβωθεί ότι ενέχονται σε αυτήν μέλη του, θα κινήσει τις προβλεπόμενες από το Καταστατικό και τον Κώδικα Δεοντολογίας του διαδικασίες.

«Ο ΣΕΙΒ, ο μεγαλύτερος και παλαιότερος Σύνδεσμος εταιρειών Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων (Ι/Π), έχει συντάξει και εφαρμόζει «Κώδικα Δεοντολογίας» που είναι σύννομος με την ελληνική και κοινοτική νομοθεσία, τις σχετικές αποφάσεις θεσμικών οργάνων που διέπουν και ρυθμίζουν τον κλάδο μας και είναι ταυτόχρονα απολύτως προσαρμοσμένος και ευθυγραμμισμένος με τον αντίστοιχο κώδικα των Ευρωπαϊκών Συνδέσμων Ι/Π», ανέφερε σχετικά ο Πρόεδρος του ΣΕΙΒ, κ. Δημήτρης Νίκας.
«Σκοπός του είναι, μεταξύ άλλων, να προτρέπει τα μέλη του Συνδέσμου στο να κατανοούν και να εφαρμόζουν συστηματοποιημένους και κοινά αποδεκτούς κανόνες καλής και υγιούς επαγγελματικής πρακτικής. Μεταξύ των θέσεων του Συνδέσμου, όπως πολλές φορές έχει τονιστεί είναι η ανάπτυξη ενός διαφανούς και αποτελεσματικού συστήματος προμηθειών. Προς αυτή την κατεύθυνση είμαστε δίπλα στην πολιτεία και τους εμπλεκόμενους φορείς, για τη διασφάλιση και προάσπιση των συμφερόντων του Έλληνα ασφαλισμένου».

Η ΣΕΙΒ σύμφωνα με το news4health.gr, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι κάθε προμήθεια αποτελεί πλέον υπόθεση μιας και μόνο εταιρείας (όπως είχε αναδείξει ρεπορτάζ του newsbreak.gr) και έτσι αποκλείονται όλες οι υπόλοιπες εταιρείες με αποτέλεσμα να «πληγώνεται μία υγιής και ανταγωνιστική αγορά στο χώρο της Υγείας».

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Ιατρικών & Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ):

«Η αρχή έγινε με ένα «κατεπείγοντα» διαγωνισμό που προκηρύχθηκε από το ΙΦΕΤ για την προμήθεια 800.000 τεστ, ο οποίος κατέληξε στο άνοιγμα μίας και μόνο οικονομικής προσφοράς. Ακολούθησε και άλλος ακόμη μεγαλύτερος διαγωνισμός (για 2.000.000 τεστ) του ίδιου φορέα, με τις ίδιες ακριβώς διαδικασίες (που πρακτικά, λόγω προθεσμιών και προδιαγραφών απέκλειαν κάθε άλλο συμμετέχοντα) και την ίδια ακριβώς κατάληξη» ανέφερε αρχικά.

Το Υπουργείο Υγείας αποφάσισε να ενσωματώσει τις προδιαγραφές των εν λόγω διαγωνισμών σε ΦΕΚ (5198/25.11.2020), ορίζοντας για πρώτη φορά στα χρονικά «εξειδίκευση» προδιαγραφών μέσω ΦΕΚ, ως προς τη διάθεση, τόσο στον ιδιωτικό, όσο και στον δημόσιο τομέα, με τις οποίες επιτρέπει τη χρήση ελαχίστων προϊόντων και αποκλείοντας επί της ουσίας από την αγορά όλα τα αντίστοιχα άλλων εταιρειών, με πιστοποιημένα εφάμιλλα ή και καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά!

Ο αποκλεισμός όλων των υπολοίπων προϊόντων στηρίζεται στην απαίτηση «τα προϊόντα να είναι καταγεγραμμένα στη λίστα του WHO» (Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας). Χωρίς να υπεισέλθουμε σε τεχνικές λεπτομέρειες, σημειώνουμε ότι η συγκεκριμένη απαίτηση είναι τελείως προσχηματική, καθόσον η λίστα του WHO, (όπως περιγράφεται από τον ίδιο τον Οργανισμό), είχε και έχει ως σκοπό να δοθεί η δυνατότητα άμεσης κυκλοφορίας σε μη αδειοδοτημένα προϊόντα, επιταχύνοντας τη δυνατότητα χρησιμοποίησής τους ειδικά σε χώρες που οι διαδικασίες αδειοδότησης είναι χρονοβόρες, και σε καμία περίπτωση δε σχετίζεται με οποιουδήποτε τύπου «υψηλότερες προδιαγραφές προϊόντων».

Με απλά λόγια, ενώ ο σκοπός της «λίστας του WHO» είναι να οδηγήσει σε άμεση και ταχύτερη είσοδο προϊόντων στην αγορά, το Υπουργείο Υγείας τη χρησιμοποιεί για τον τελείως αντίθετο σκοπό, για να εξοβελίσει από την αγορά πληθώρα εγκεκριμένων και ποιοτικών προϊόντων που κυκλοφορούν νόμιμα και διατίθενται χωρίς κανένα περιορισμό σε όλες τις χώρες της ΕΕ» καταλήγει στην ανακοίνωσής της».