Αναλυτικά, στην κοινή ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:

«Ο επιχειρηματικός κόσμος της χώρας παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις που αφορούν στις κινητοποιήσεις των αγροτών, αναγνωρίζοντας ότι αυτές πηγάζουν από υπαρκτές και διαχρονικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας.

Οι Έλληνες αγρότες αποτελούν σημαντικό και αναπόσπαστο κρίκο της παραγωγικής αλυσίδας της χώρας. Η λειτουργία του πρωτογενούς τομέα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη βιομηχανία, το εμπόριο και τον τουρισμό. Γι αυτό, κάθε μορφή διεκδίκησης οφείλει να λαμβάνει υπόψη ότι το τρέχον, τέταρτο τρίμηνο του έτους είναι εξαιρετικά κρίσιμο για την οικονομία και τις επιχειρήσεις, εξαιτίας και της εορταστικής περιόδου.

Στο λιανικό εμπόριο, η μεγάλη σημασία του δ’ τριμήνου έγκειται στο γεγονός ότι φέρνει τον υψηλότερο τζίρο της χρονιάς, φθάνοντας πέρυσι τα 19 δισ. ευρώ. Εφέτος, οι επιδόσεις του τριμήνου εξελίσσονται σε στοίχημα επιβίωσης για χιλιάδες επιχειρήσεις, με τον κλάδο να προσπαθεί να ισοσκελίσει τα υπέρογκα λειτουργικά κόστη με σημαντική αύξηση του κύκλου εργασιών, η οποία εν πολλοίς εξαρτάται από την αγοραστική κίνηση των εορτών. Ο τουριστικός τομέας προσδοκά για την εορταστική περίοδο σημαντικό μέρος των ετήσιων εσόδων του και μάλιστα ο χειμερινός τουρισμός αποτελεί την κύρια πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις σε πολλούς προορισμούς που βρίσκονται εντός του εύρους των αγροτικών κινητοποιήσεων. Για τη βιομηχανία, το διάστημα αυτό είναι καθοριστικό για την ολοκλήρωση παραγγελιών και τη διαμόρφωση των ετήσιων αποτελεσμάτων, την πορεία των εξαγωγών και τη συνολική παραγωγική δυναμική της χώρας. Απαραίτητη συνθήκη για την επίτευξη των στόχων αυτών είναι η διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς, της εφοδιαστικής αλυσίδας, των μεταφορών και της εν γένει οικονομικής δραστηριότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) και ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) καλούν τους εκπροσώπους του αγροτικού κόσμου και της πολιτείας να προσέλθουν στον διάλογο. Με αίσθημα ευθύνης και εκπροσωπώντας τους τρεις ισχυρούς πυλώνες της οικονομίας που συνεργάζονται στενά με τον πρωτογενή τομέα, τονίζουμε ότι η οδός του διαλόγου είναι η ασφαλέστερη επιλογή για την επίλυση των προβλημάτων και την αποτροπή της μετακύλισής τους σε άλλους κλάδους στρατηγικής σημασίας.

Η στάση ευθύνης στην παρούσα ευαίσθητη συγκυρία είναι αυτή που κρατά ανοιχτό τον δρόμο του καλόπιστου θεσμικού διαλόγου, του αμοιβαίου σεβασμού και της κατανόησης, αποτρέποντας τη δημιουργία σοβαρών επιπλοκών στο σύνολο της οικονομίας».

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι σήμερα από το ίδιο βήμα μπορεί να πει ότι με πυξίδα αυτούς τους τροχούς κινήθηκε και κινείται ως πρωθυπουργός και όλοι αναγνωρίζουμε ότι η οικονομική ανάπτυξη συνδέεται με την ατομική προκοπή.

Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για την αύξηση των επενδύσεων, για τη μείωση της ανεργίας στο 8% με περαιτέρω καθοδική τάση, για την ψηφιοποίηση του δημόσιου, για τη μείωση 83 φόρων εκ των οποίων οι 20 αφορούν τη βιομηχανία, για την απαλλαγή των τραπεζών από τα κόκκινα δάνεια, για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, για τη ραγδαία υποχώρηση του δημόσιου χρέους, και τα χαμηλότερα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων.

«Η Ελλάδα-παρίας του 2015 δανείζεται σήμερα φθηνότερα από πανίσχυρες ευρωπαϊκές οικονομίες», τόνισε ο πρωθυπουργός, επισημαίνοντας ότι αυτά συμβαίνουν σε διεθνές περιβάλλον τεράστιων προκλήσεων και αναταράξεων.

 Ο πρωθυπουργός μίλησε για τις κυβερνητικές κρίσεις στην Ευρώπη αλλά και το γεγονός ότι ξαναφουντώνει ο λαϊκισμός  που όπως είπε έχει  τη δύναμη να μετατρέπει κάθε συστημική δυσκολία σε συστημική αμφιβολία. «Τα λέω αυτά για να αντιληφθούμε πόσο πολύτιμο είναι το προτέρημα της πολιτικής σταθερότητας. Δεν υπάρχει οικονομική προοπτική χωρίς πολιτική σταθερότητα, επενδύσεις δίχως σταθερό περιβάλλον».

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε επίσης ότι είναι δυσάρεστο να έρχονται σημαίνοντες άνθρωποι από το εξωτερικό να μας θυμίζουν τα προφανή που εμείς πολλές φορές δυσκολευόμαστε μέσα στην τοξικότητα της πολιτικής σύγκρουσης να αναγνωρίσουμε. «Να είμαστε και εμείς λίγο πιο υπερήφανοι κ. Νάγκελ γιατί δεν είναι καθόλου λίγα» είπε απευθυνόμενος στον Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Γερμανίας και Μέλος του Γενικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος συνομίλησε με τον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για σειρά θεμάτων με κεντρικό άξονα την εθνική παραγωγή, την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, καθώς και για το μείζον ζήτημα του υψηλού ενεργειακού κόστους που επιδρά στις επιχειρήσεις και κυρίως στην εγχώρια βιομηχανία. 

«Η λύση πρέπει να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, εντός δημοσιονομικών πλαισίων, να στηρίζει την ενεργοβόρα βιομηχανία, αλλά να έχει και ένα ευρύτερο δίκτυο ωφελουμένων» σημείωσε.

Την εκδήλωση τιμά με την παρουσία του η Α.Ε. o Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας.

Όπως είπε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, δύο μεγάλες εταιρείες που είναι και μέλη του ΣΕΒ, εξετάζουν το κλείσιμο δύο εργοστασίων τους και αιτία είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος. Πρόσθεσε, δε, σύμφωνα με το skai.gr, ότι πρόκειται για εταιρείες της βαριάς βιομηχανίας και μια τέτοια εξέλιξη θα είχε επιπτώσεις για την ελληνική Οικονομία.

Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρόπουλο, το ενεργειακό κόστος των βιομηχανιών φτάνει έως και το 60% του κόστους. Αυτό, άλλωστε, ήταν και το θέμα συζήτησης στην προχθεσινή συνάντηση του ΣΕΒ με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστή Χατζηδάκη.

 Όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας, την επιστολή υπογράφει ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος.

Η επιστολή έρχεται σε συνέχεια της συνάντησης που είχε ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας, στις 26 Ιουνίου, με τη διοίκηση του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων.

 Κατά τη συνάντηση, παρουσία του αρχηγού ΓΕΕΘΑ στρατηγού Δημήτριου Χούπη και του αρχηγού ΓΕΣ αντιστρατήγου Γεωργίου Κωστίδη, ο κ. Δένδιας είχε ενημερώσει για τις μεγάλες αλλαγές που προωθούνται στον θεσμό της Εφεδρείας και είχε επισημάνει πως ευελπιστεί ότι ο ΣΕΒ θα στηρίξει εμπράκτως αυτήν την εθνική προσπάθεια.

Επισήμανε, προστίθεται επίσης στην ανακοίνωση, την ανάγκη οι παραγωγικές δυνάμεις της χώρας να συμβάλλουν ουσιαστικά στην επιτυχία του θεσμού της Ενεργού Εφεδρείας, αποδεικνύοντας ότι η ‘Αμυνα είναι υπόθεση συλλογικής ευθύνης.

 Ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας θα συνεχίσει τις συναντήσεις και με άλλους παραγωγικούς και εργοδοτικούς φορείς, με στόχο την έμπρακτη στήριξη εκ μέρους τους του θεσμού της Ενεργού Εφεδρείας, καταλήγει η ανακοίνωση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μόνο το 52% των Ελλήνων από 16 μέχρι 74 ετών διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φτάσει στο 56%, με στόχο να φτάσει στο 80% μέχρι το 2030. «Δηλαδή καταλαβαίνετε ότι έχουμε να πιάσουμε άλλο ένα 30% σχεδόν μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια», τόνισε χαρακτηριστικά η κα Οικονόμου.

Η κα Οικονόμου αναφέρθηκε επίσης στα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τα οποία «το 41% των 15χρονων μαθητών στη χώρα δεν επιτυγχάνει βασικό επίπεδο επάρκειας σε θεμελιώδεις γνωστικές δεξιότητες, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι στο 27%». «Τα στοιχεία αυτά δεν είναι ψυχρά στατιστικά δεδομένα. Είναι ο καθρέφτης των προκλήσεων που έχει να αντιμετωπίσει η χώρα», υπογράμμισε η κα Οικονόμου, τονίζοντας την ανάγκη  «να διασφαλίσουμε ως χώρα και ως κοινωνία όρους ισότητας, ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής συνοχής στο διεθνές μέλλον της εργασίας». 

Γι’ αυτό το λόγο, όπως υποστήριξε η κα Οικονόμου, «χρειαζόμαστε επειγόντως έναν τολμηρό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό ανασχεδιασμό του εθνικού οικοσυστήματος δεξιοτήτων και αναβάθμιση της αρχικής εκπαίδευσης, ώστε να συνδέεται λειτουργικά με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας, με έμφαση στην καλλιέργεια των ήπιων δεξιοτήτων, αλλά και στον ψηφιακό και οικονομικό εγγραμματισμό». 

Τέλος, η κα Οικόνομου έκανε ειδική αναφορά στις πληθυσμιακές ομάδες, που σήμερα αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην απασχόληση, όπως είναι οι γυναίκες, τα άτομα με αναπηρία αλλά και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία. «Για να επιτύχουμε λοιπόν μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση, πρέπει να θέσουμε και συγκεκριμένους στόχους. Για παράδειγμα, όσον αφορά στις γυναίκες, θα πρέπει να αυξηθεί η συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας, μέσω προγραμμάτων υποστήριξης και ενδυνάμωσης, όπως και να διασφαλιστεί ισότητα  στις αμοιβές και στις ευκαιρίες ανέλιξης» εξήγησε. 

Ο κ. Ξηρογιάννης αναφερόμενος στα ποιοτικά στοιχεία των θέσεων εργασίας τόνισε πως είναι «καλά πληρωμένες και σταθερές δουλειές με αμοιβές 34% πάνω από την υπόλοιπη οικονομία».
Στη συνέχεια ο γενικός δ/ντης του ΣΕΒ αναφερόμενος στον τομέα της βιομηχανίας σχολίασε πως «κατέχει την πρώτη θέση στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών της χώρας με διπλάσιες επιδόσεις από τον δεύτερο κλάδο και καταγράφει τριπλασιασμό των δαπανών για Έρευνα & Ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια» για να συμπληρώσει στη συνέχεια «γύρω από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές μονάδες δημιουργούνται οικοσυστήματα μικρότερων εταιριών που δίνουν εργασία σε πολλές τοπικές κοινωνίες».

Στην ομιλία του ο κ. Ξηρογιάννης αναφέρθηκε και στην έκθεση Ντράγκι και πως η βιομηχανία είναι συνυφασμένη με την ευημερία της ΕΕ. «Η έκθεση Ντράγκι εστιάζει το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ στα εμπόδια που έχει η διεθνής παρουσία της ευρωπαϊκής βιομηχανία. Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι η ευημερία ολόκληρης της ΕΕ εξαρτάται από την ευημερία της βιομηχανίας» τόνισε ο ίδιος.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του ο κ. Ξηρογιάννης υποστήριξε πως για τον ΣΕΒ, όλα τα παραπάνω αποτελούν κεντρικούς πυλώνες του νέου παραγωγικού υποδείγματος και στηρίζει κάθε προσπάθεια σε αυτή την κατεύθυνση. «Πηγή όλων μας των δράσεων είναι οι ανησυχίες των μελών του ΣΕΒ που μας βοηθούν να εντοπίζουμε προβλήματα, να αναδεικνύουμε λύσεις και να παρεμβαίνουμε τεκμηριωμένα και αποτελεσματικά στο δημόσιο διάλογο» κατέληξε ο ίδιος.

Διευκρίνισαν ότι ο ΣΕΒ, δεν το είχε δημοσιοποιήσει αλλά κι αυτός στις σχετικές συζητήσεις με την κυβέρνηση είχε διατυπώσει την αντίθεσή του με το σύστημα του αλγόριθμου και είχε αντιπροτείνει ο κατώτατος μισθός να προκύπτει από διαπραγμάτευση.

Η ΓΣΕΕ τονίζει ότι, στο προτεινόμενο από την Επιτροπή σύστημα αυτόματου καθορισμού του κατώτατου μισθού, δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε τα ελάχιστα υποχρεωτικά κριτήρια που ορίζει η Οδηγία, δεν προβλέπεται ουσιαστική διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, ενώ αγνοούνται κριτήρια που αφορούν στο μέγεθος της οικονομικής υστέρησης και στη διαβίωση μεγάλης μερίδας των Ελλήνων κάτω από το όριο της φτώχειας και τα όρια αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Τι αναφέρει η ΓΣΕΕ

Η ΓΣΕΕ, με επιστολή της στην Υπουργό Εργασίας, κατέθεσε τις παρατηρήσεις-προτάσεις της επί του πορίσματος της Επιτροπής για την Ενσωμάτωση της Οδηγίας ΕΕ 2022/2041 για Επαρκείς Κατώτατους Μισθούς.
Η Συνομοσπονδία επανέφερε την πάγια θέση της για την επαναφορά του πλήρους ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΓΣΣΕ, ώστε ο κατώτατος μισθός να καθορίζεται και πάλι με συμφωνία των κοινωνικών εταίρων με ΕΓΣΣΕ, γεγονός που θα οδηγήσει και στην αύξηση του ποσοστού κάλυψης από σ.σ.ε. στα επιδιωκόμενα από την οδηγία ποσοστά (τουλάχιστον 80%).
Σύμφωνα με τις επισημάνσεις της ΓΣΕΕ, στο προτεινόμενο από την Επιτροπή σύστημα αυτόματου καθορισμού του κατώτατου μισθού, δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε τα ελάχιστα υποχρεωτικά κριτήρια που ορίζει η Οδηγία, δεν προβλέπεται ουσιαστική διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, ενώ αγνοούνται κριτήρια που αφορούν στο μέγεθος της οικονομικής υστέρησης και στη διαβίωση μεγάλης μερίδας των Ελλήνων κάτω από το όριο της φτώχειας και τα όρια αξιοπρεπούς διαβίωσης.

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

η σχετική επιστολή

Προς

Την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,

Κ. Νίκη Κεραμέως

Θέμα: Παρατηρήσεις επί του πορίσματος της επιστημονικής επιτροπής για την ενσωμάτωση της Οδηγίας ΕΕ 2022/2041 για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην ΕΕ

Κυρία Υπουργέ ,

Σας υποβάλλουμε με την παρούσα και εγγράφως τις παρατηρήσεις μας επί του πορίσματος της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ενσωμάτωση της Οδηγίας ΕΕ 2022/2041 για Επαρκείς Κατωτάτους Μισθούς καθώς και τις προτάσεις μας για την ορθή και αποτελεσματική μεταφορά της ενλόγω Οδηγίας στο εσωτερικό μας δίκαιο.

Προεισαγωγικά, επισημαίνουμε ότι η ενλόγω επιστημονική επιτροπή για την Ενσωμάτωση της Οδηγίας συγκροτήθηκε από το Υπουργείο χωρίς τους εκπροσώπους μας. Όπως είναι γνωστό, η πρακτική  συμμετοχής της ΓΣΕΕ στις ομάδες εργασίας του Υπουργείου Εργασίας ιδίως στο πλαίσιο της διαδικασίας ενσωμάτωσης των Οδηγιών της ΕΕ, που ίσχυε σταθερά επί σειρά ετών και διακόπηκε με την επιβολή των μνημονιακών μέτρων, δεν έχει αποκατασταθεί μέχρι σήμερα, παρότι η ίδια η Οδηγία παροτρύνει τα Κράτη Μέλη για τη διεξαγωγή κοινωνικού διαλόγου κατά την ενσωμάτωσή της

Ειδικότερα:

Οι στόχοι της Οδηγίας και η αποτελεσματική επιδίωξή τους

Η Οδηγία (άρθρο 1 παρ. 1) θέτει δύο κρίσιμους στόχους : α) την επάρκεια των νόμιμων κατώτατων μισθών με στόχο την επίτευξη αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης και εργασίας και β) την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών, όπου η κάλυψη από σσε είναι χαμηλότερη από το 80%

Η επίτευξη των παραπάνω στόχων έχει σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας στην Ένωση, ώστε να συμβάλει στην ανοδική κοινωνική σύγκλιση και τη μείωση της μισθολογικής ανισότητας . Επί των στόχων αυτών αναφέρουμε αναλυτικά τα εξής:

1. Η αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από σσε

Κεντρικό στόχο της Οδηγίας  ΕΕ 2022/2041 αποτελεί η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογικές διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των μισθών.

Κι αυτό γιατί, όπως αναφέρεται στο προοίμιο της οδηγίας (αρ. 25), τα κράτη μέλη με υψηλό ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις τείνουν να έχουν μικρό ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων και υψηλούς κατώτατους μισθούς. Τα κράτη μέλη με μικρό ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων έχουν ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις άνω του 80 %. Ομοίως, η πλειονότητα των κρατών μελών με υψηλά επίπεδα κατώτατων μισθών σε σχέση με τον μέσο μισθό έχει κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις άνω του 80 %. Ως εκ τούτου, κάθε κράτος μέλος στο οποίο η κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 80 % θα πρέπει να θεσπίσει πλαίσιο με τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, ώστε σταδιακά να αυξηθεί το ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Σε ένα πλαίσιο φθίνουσας κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις στη χώρα μας, η  επίτευξη του παραπάνω στόχου θέτει ευθέως το ζήτημα επαναφοράς της αρμοδιότητας  των κοινωνικών εταίρων να συμφωνούν με την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) τα κατώτατα όρια βασικού μισθού και ημερομισθίου. Ο στόχος της οδηγίας υπηρετείται α) με την επαναφορά του πλήρους ρυθμιστικού πεδίου της  Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. και β) την ενίσχυση του συστήματος των συλλογικών διαπραγματεύσεων:

α) Επαναφορά του πλήρους ρυθμιστικού πεδίου της  Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.

1. Με δεδομένο ότι οι ρυθμίσεις της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. καθορίζουν τους ελάχιστους όρους εργασίας που ισχύουν για τους εργαζόμενους όλης της χώρας και δεσμεύουν όλους ανεξαιρέτως τους εργοδότες της χώρας, ως προς τα κατώτατα αυτά όρια, η επαναφορά της αρμοδιότητας ρύθμισης του κατώτατου μισθού από την Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. θα οδηγήσει αναπότρεπτα και στην αύξηση του ποσοστού κάλυψης από σ.σ.ε. στα επιδιωκόμενα από την οδηγία ποσοστά.

Σύμφωνα με τη δομή του συνδικαλιστικού μας κινήματος η ΕΓΣΣΕ καλύπτει το σύνολο των μισθωτών της χώρας μας και συνεπώς αποτελεί βέλτιστη πρακτική για την Ελλάδα που εξασφαλίζει συγχρόνως και το επιθυμητό ποσοστό κάλυψης (τουλάχιστον 80%)  των εργαζομένων από σσε. Επομένως, ο προβληματισμός για τη διατήρηση ή μη του τρόπου προσδιορισμού του κατώτατου μισθού (δηλαδή αν θα εξακολουθήσει να προσδιορίζεται με κρατική παρέμβαση ή με ΕΓΣΣΕ),  δεν έχει θεωρητικό χαρακτήρα, όπως αναφέρεται στο πόρισμα της επιτροπής, αλλά συναρτάται  ευθέως με την εξυπηρέτηση του στόχου της Οδηγίας.

Το μέτρο του νομοθετημένου κατώτατου μισθού εφαρμόζεται στη χώρα από το 2012, με το ν. 4093/2012, ο οποίος αφαίρεσε τη σχετική αρμοδιότητα καθορισμού του κατώτατου μισθού από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους υπέρ του κρατικού νομοθέτη. Σήμερα , 12 ολόκληρα χρόνια μετά, έχουμε μια δραματική συρρίκνωση του αριθμού των σσε και συνακόλουθα και του ποσοστού κάλυψης από σσε. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, με απόφασή της που εξέδωσε  κατόπιν εξέτασης της με αρ. 111/2014 Προσφυγής της ΓΣΕΕ διαπίστωσε ότι τα νομοθετήματα της περιόδου 2010-2014 στα οποία συμπεριλαμβάνεται και ο ν. 4093/2012 για τη θέσπιση νέου συστήματος καθορισμού του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου από το ίδιο το κράτος, παραβιάζουν, εκτός των άλλων, τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη (ΕΚΧ)

Τα νομοθετήματα που διαπιστωμένα κρίθηκε ότι παραβιάζουν τον ΕΚΧ βρίσκονται ακόμη σε ισχύ, παρά την υποχρέωση της χώρας μας να τα καταργήσει. Και το κυριότερο : Τα νομοθετήματα αυτά όχι μόνο δεν καταργήθηκαν, αλλά στη συνέχεια θεσπίστηκαν και νέοι νόμοι (πχ , ενδεικτικά, 4303/2014,  4635/2019, 4808/2021) που οδήγησαν σε περαιτέρω απορρύθμιση το σύστημα των συλλογικών διαπραγματεύσεων .

Στο πλαίσιο αυτό ζητάμε:

Να θεσμοθετηθεί και πάλι η καθολικότητα ισχύος και δεσμευτικότητα του συνόλου των όρων (μισθολογικών και μη) της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. και ο κατώτατος μισθός/ημερομίσθιο να καθορίζονται και πάλι αποκλειστικά με Ε.Γ.Σ.Σ.Ε., κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ των κορυφαίων οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών. Αυτό αποτελεί πλέον αίτημα και των εργοδοτικών οργανώσεων

Η επαναφορά του πλήρους ρυθμιστικού πεδίου της  Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. συνιστά συμμόρφωση της  χώρας στις συστάσεις των ελεγκτικών οργάνων του ILO και στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης για αναθεώρηση νομοθετικών μέτρων που παραβιάζουν σοβαρά, εκτεταμένα και πολλαπλώς τις διεθνείς  της υποχρεώσεις για την προστασία της συλλογικής αυτονομίας

β) Ενίσχυση του συστήματος των συλλογικών διαπραγματεύσεων

Στις αιτιολογικές σκέψεις της Επιτροπής διαπιστώνεται η αποδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και ο περιορισμός του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων στην Ελλάδα από σσε . Ωστόσο, η πρόταση της επιτροπής δεν υπηρετεί το στόχο της προώθησης των συλλογικών διαπραγματεύσεων που επιτάσσει   κοινοτικός νομοθέτης. Όπως προαναφέραμε, παρά την υποχρέωση των ελληνικών κυβερνήσεων να καταργήσουν σειρά νομοθετημάτων που διαπιστώθηκε επίσημα ότι παραβιάζουν το Σύνταγμα της χώρας καθώς και ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες και συμβάσεις, ο Έλληνας νομοθέτης προχώρησε στη θέσπιση και νέων ρυθμίσεων που έπληξαν ακόμη περισσότερο στον πυρήνα της τη συλλογική αυτονομία, που προστατεύει το Σύνταγμα στο άρθρο 22 και αποδυνάμωσαν καίρια το σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων, όπως πχ οι διατάξεις των ν.  4303/2014,  4635/2019 , 4808/2021.

γ) Η κατάρτιση σχεδίου  δράσης – Ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων

 Όπως ορίζει η Οδηγία (άρθρο 4) τα κράτη μέλη με κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις κάτω του 80% θα πρέπει να καταρτίσουν σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Στο σχέδιο δράσης θα πρέπει να καθορίζονται σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 4 του πορίσματος της επιτροπής προβλέπει την εκπόνηση σχεδίου δράσης με απόφαση του Υπουργού Εργασίας διάρκειας 1-5 ετών κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους. Δεν προβλέπεται οποιασδήποτε μορφής δεσμευτικότητα των προτάσεων  των κοινωνικών εταίρων, οι  οποίες θα έχουν καθαρά  συμβουλευτικό χαρακτήρα.

Στο προτεινόμενο σχέδιο, οι δράσεις αφορούν ιδίως α) την ενθάρρυνση της αποτελεσματικότητας των συλλογικών διαπραγματεύσεων , β) τη δημιουργία βάσεων δεδομένων με στοιχεία για μισθούς, κόστος παραγωγής, ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και την απασχόληση και γ) την πραγματοποίηση μελετών, ερευνών, εκπαιδευτικών δράσεων για θέματα συλλογικών διαπραγματεύσεων

Δεν προβλέπονται ωστόσο στο πόρισμα ούτε συγκεκριμένα μέτρα ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας των συλλογικών διαπραγματεύσεων ούτε μέτρα για την αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από σσε,  ιδίως όταν είναι γνωστό ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δυσχεραίνει σημαντικά την κατάρτιση, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με αποτέλεσμα να έχουμε συρρίκνωση των συλλογικών ρυθμίσεων. Παραβιάζεται έτσι η Οδηγία, η οποία απαιτεί από τα κράτη μέλη κατά την εκπόνηση του σχεδίου δράσης να προβλέπονται  συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις

Είναι σαφές ότι σύμφωνα με τα παραπάνω, το σχέδιο δράσης που θα εκπονηθεί οφείλει να έχει ως βάση τον καθορισμό του κατώτατου μισθού/ημερομισθίου αποκλειστικά με Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.,  αφού μόνο έτσι μπορεί να εξασφαλιστεί η αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από σσε , που στη χώρα μας βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Αναφέρεται ακόμη στο πόρισμα  (σελ. 30) ότι τα κράτη μέλη έχουν υποχρέωση προσπάθειας και όχι αποτελέσματος όσον αφορά στην προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τη ρύθμιση των μισθών. Η άποψη αυτή παραγνωρίζει το γεγονός ότι  σύμφωνα με την αρχή της αποτελεσματικότητας του κοινοτικού δικαίου, τα κράτη μέλη οφείλουν να υπηρετούν τους συγκεκριμένους στόχους που θέτει ο κοινοτικός νομοθέτης μέσω των οδηγιών, με σκοπό να επιτύχουν το εκάστοτε επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Στην προκειμένη περίπτωση η ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να λάβει μέτρα στήριξης και ενίσχυσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, ώστε να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη από την Οδηγία αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από σσε.

Το σχέδιο δράσης πρέπει να εγγυάται την επίτευξη του αποτελέσματος και του στόχου που θέτει η Οδηγία, όπως περιγράφεται με σαφήνεια και στο προοίμιό της (παρ. 25): «Κάθε κράτος μέλος στο οποίο η κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του κατωτάτου ορίου του 80% θα πρέπει να θεσπίσει πλαίσιο με τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.» 

Με την ίδια σαφήνεια ως προς τον επιδιωκόμενο σκοπό, το άρθρο 4 παρ. 1 της Οδηγίας προβλέπει:  «Με στόχο την αύξηση της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις και τη διευκόλυνση της άσκησης του δικαιώματος συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών , τα κράτη μέλη….». Το ίδιο άρθρο 4 παρ. 2 της Οδηγίας προβλέπει ότι κάθε κράτος με ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις κάτω του 80% εκπονεί το σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους ή σε συμφωνία με αυτούς ή κατόπιν κοινού αιτήματος των κοινωνικών εταίρων ως προϊόν συμφωνίας μεταξύ τους. Είναι προφανές ότι ο κοινοτικός νομοθέτης προσβλέπει στην ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην κατάρτιση του σχεδίου δράσης. Η Οδηγία προβλέπει μάλιστα ακόμη και τη δυνατότητα κατάρτισης του ενλόγω σχεδίου δράσης μετά από συμφωνία των κοινωνικών εταίρων, επιλογή που διασφαλίζει την ουσιαστική συμμετοχή τους στην προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων , ως θέματος που κατ εξοχήν τους αφορά.

Στο πλαίσιο αυτό, η διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους όπως παρουσιάζεται στο πόρισμα της επιτροπής, η οποία τους αναγνωρίζει απλό συμβουλευτικό ρόλο, χωρίς καμιά αποφασιστική αρμοδιότητα, δεν στοιχειοθετεί  ουσιαστική συμμετοχή τους στη λήψη των αποφάσεων και παραβιάζει για το λόγο αυτό το σκοπό της Οδηγίας.

Επισημαίνουμε ακόμη ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει ένα συνεκτικό σύστημα συλλογής και αξιολόγησης δεδομένων για τον αριθμό και την κάλυψη από ΣΣΕ. Το έλλειμμα στοιχείων για την κατάσταση σύναψης και εφαρμογής ΣΣΕ και το ποσοστό κάλυψης από αυτές των εργαζομένων,  επισημαίνεται και από το ILO κατά τον έλεγχο εφαρμογής της ΔΣΕ98. Η αποκατάσταση αυτού του κρίσιμου ελλείμματος είναι αναγκαία, δεδομένης μάλιστα της υποχρέωσης που έχουν τα κράτη μέλη να υποβάλουν στην Επιτροπή ανά διετία εκθέσεις, στη βάση συγκεκριμένων δεδομένων και πληροφοριών  για την πρόοδο των στόχων της Οδηγίας.

δ) Το πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου σχεδίου είναι περιορισμένο (Άρθρο 2). Ανάγκη διεύρυνσης του με τη συμπερίληψη όλων όσων έχουν ανάγκη προστασίας (πχ εργαζόμενοι στις πλατφόρμες)

 Στο πεδίο εφαρμογής σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις της επιτροπής υπάγονται οι εργαζόμενοι στους οποίους περιλαμβάνονται και οι απασχολούμενοι με μη τυπικές σχέσεις εργασίας , χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο  νομικός χαρακτηρισμός που δίνουν τα μέρη στη σύμβαση. Το πεδίο εφαρμογής των επίμαχων διατάξεων έχει σημασία γιατί μόνο όσοι εμπίπτουν σ αυτό, λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό του ποσοστού κάλυψης από σσε.

Οι εργαζόμενοι μέσω ψηφιακής πλατφόρμας

Στις αιτιολογικές σκέψεις της Επιτροπής επί του άρθρου αυτού τονίζεται ότι για τον υπολογισμό του ποσοστού κάλυψης από σσε προσμετρούνται μόνο όσοι εργαζόμενοι μέσω ψηφιακής πλατφόρμας έχουν συστήσει φορέα εκπροσώπησης των συμφερόντων τους . Κι αυτό παρά τον ευρύ ορισμό του άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 1876/1990 , το πεδίο εφαρμογής του οποίου καλύπτει και πρόσωπα που αν και δεν συνδέονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας παρέχουν εργασία υπό συνθήκες εξάρτησης και εμφανίζουν ανάγκη προστασίας αντίστοιχη με αυτή των εργαζομένων. Είναι φανερό ότι οι εργαζόμενοι μέσω ψηφιακής πλατφόρμας εμφανίζουν τα χαρακτηριστικά αυτά και έχουν ανάγκη αυξημένης  προστασίας, ιδίως μετά τη θέσπιση του αρνητικού τεκμηρίου κατά της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας που θέσπισε ο ν. 4808/2021. Εξάλλου και η Οδηγία στο προοίμιό της (παρ. 30) για την ενίσχυση της αποτελεσματικής προστασίας των εργαζομένων θέτει ως στόχο την αντιμετώπιση της ψευδοαπασχόλησης, της καταχρηστικής υπεργολαβίας και γενικά κάθε μορφής εργασίας που υπονομεύει το επίπεδο προστασίας των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι στις πλατφόρμες ανήκουν στην κατηγορία που χρήζει αυξημένης προστασίας, την οποία δεν παρέχει ο Έλληνας νομοθέτης. Λόγω της ανάγκης προστασίας της κατηγορίας αυτής εργαζομένων το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπερψήφισε κανόνες που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων σε διαδικτυακές πλατφόρμες, την αντιμετώπιση περιπτώσεων εσφαλμένης κατηγοριοποίησης τους και την κατάταξή τους στην κατηγορία των μισθωτών. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 8 Φεβρουαρίου 2024 εισάγει ένα αποτελεσματικό, μαχητό  τεκμήριο σύμφωνα με το οποίο  η σχέση μεταξύ μιας ψηφιακής πλατφόρμας εργασίας και ενός προσώπου που εκτελεί εργασία σε πλατφόρμα τεκμαίρεται ότι αποτελεί εργασιακή σχέση όταν υπάρχουν πραγματικά περιστατικά που υποδεικνύουν τον έλεγχο και την καθοδήγηση, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις ή τις πρακτικές που ισχύουν στα κράτη μέλη.

2.Ο στόχος της Οδηγίας για εξασφάλιση επαρκών κατώτατων μισθών

Α. Όπως προαναφέραμε ο καθορισμός του επαρκούς κατώτατου μισθού και του κατώτατου ημερομισθίου μέσω της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. αποτελεί βέλτιστη πρακτική για τη χώρα μας , που διασφαλίζει συγχρόνως τόσο το  απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις, που θέτει ως στόχο η Οδηγία, όσο και την επάρκεια του κατώτατου μισθού

Σύμφωνα με την Οδηγία, οι μισθοί είναι επαρκείς, αν είναι δίκαιοι σε σχέση με την κατανομή των αγαθών στα κράτη μέλη και αν διασφαλίζουν αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για τους εργαζόμενους με σχέση εργασίας πλήρους απασχόλησης.

Η οδηγία προβλέπει τη δυνατότητα εισαγωγής συστήματος αυτόματης αναπροσαρμογής των νομοθετικά καθοριζόμενων κατώτατων μισθών με κατάλληλα κριτήρια και με την προϋπόθεση ότι δεν οδηγεί σε μείωση του ποσού του κατώτατου μισθού.

Τα υποχρεωτικά κριτήρια της οδηγίας για τον προσδιορισμό της επάρκειας του κατώτατου μισθού είναι τουλάχιστον τα παρακάτω:

• η αγοραστική δύναμη των μισθών, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος διαβίωσης
• το γενικό επίπεδο και η κατανομή των μισθών
• ο ρυθμός αύξησης των μισθών και
• μακροπρόθεσμα τα επίπεδα παραγωγικότητας.

Η Επιτροπή προτείνει τη σταδιακή μετάβαση σε σύστημα αυτόματου καθορισμού – αναπροσαρμογής κατώτατου μισθού/ημερομισθίου  το οποίο θα ισχύσει από 1-1-2028.

Με το προτεινόμενο σύστημα καθορισμού του κατώτατου μισθού , σύμφωνα με το πόρισμα της επιτροπής, οι κοινωνικοί εταίροι περιορίζονται σε απλό συμβουλευτικό ρόλο χωρίς ουσιαστικές – αποφασιστικές αρμοδιότητες ενώ δεν διασφαλίζεται ο σκοπός και η ορθή μεταφορά της Οδηγίας.

Προβλέπεται  η  δημιουργία δύο Επιτροπών: Της Επιστημονικής Επιτροπής και της Επιτροπής Διαβούλευσης για λόγους επιστημονικής τεκμηρίωσης και τη διατύπωση γνώμης ή διαφορετικών γνωμών από τους κοινωνικούς εταίρους για το ύψος και την επικαιροποίηση του κατώτατου μισθού .

Β. Οι συντελεστές που αναφέρονται στο πόρισμα για την αυτόματη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στηρίζονται σε σειρά στοιχείων και δεδομένων τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν τύχει επεξεργασίας, αλλά θα μελετηθούν και θα διαμορφωθούν από την ΕΛΣΤΑΤ στο μέλλον.

Ωστόσο πέραν της απροσδιοριστίας των προτεινόμενων συντελεστών, το πόρισμα δεν λαμβάνει υπόψη ακόμη και τα ελάχιστα υποχρεωτικά κριτήρια που ορίζει η Οδηγία για τη διαμόρφωση του κατώτατου μισθού (πχ γενικό επίπεδο και κατανομή των μισθών, ρυθμός αύξησης μισθών κλπ)  ενώ αγνοεί πλήρως στοιχεία και δείκτες που αφορούν στο μέγεθος της οικονομικής υστέρησης των Ελλήνων και τη διαβίωση μεγάλης μερίδας των Ελλήνων κάτω από το όριο της φτώχειας και τα όρια αξιοπρεπούς διαβίωσης, που θέτουν ως απαραβίαστο όριο τόσο η Οδηγία όσο και τα ανώτατα δικαστήρια, ευρωπαϊκά και εθνικά.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της «Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2024, για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση»,  την περίοδο 2019-2023 η Ελλάδα κατέγραψε σημαντική μείωση του πραγματικού εισοδήματος από εργασία. Επομένως, η Ελλάδα όχι απλώς δεν συγκλίνει με την ΕΕ-27 σε όρους κοινωνικής βιωσιμότητας, αλλά αποκλίνει ταχύτατα και από τις βόρειες ευρωπαϊκές χώρες και από τις περιφερειακές χώρες, που αναπτύχθηκαν την ίδια περίοδο ραγδαία. Τα ευρήματα πολλών από τους δείκτες κοινωνικής βιωσιμότητας στην Ελλάδα δείχνουν μια επιδείνωση των κοινωνικών συνθηκών μετά το 2020 ως αποτέλεσμα της επίδρασης της πανδημικής κρίσης, της κρίσης κόστους ζωής αλλά και της αναποτελεσματικότητας της ασκούμενης οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το 2023 το 21,8% των ανηλίκων και το 18,3% των ενηλίκων βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας.  Το 2023 σε κίνδυνο φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό βρέθηκε το 24,1% των ατόμων που ζούσαν στις πόλεις και το 30,4% όσων ζούσαν στις αγροτικές περιοχές. Το ποσοστό των νέων ηλικίας 18-24 ετών σε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση στην Ελλάδα είναι πάνω από δύο φορές πιο υψηλό από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό. Το 2023 το 14,7% των νέων ηλικίας 18-24 ετών, το 13% των ατόμων ηλικίας άνω των 55 ετών, το 12,9% των ανδρών και το 14,1% των γυναικών ήταν σε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση.

 Την τριετία 2021-2023 περίπου το 36% των νοικοκυριών στην Ελλάδα αντεπεξερχόταν με πολύ μεγάλη δυσκολία στις δαπάνες για την κάλυψη των βασικών του αναγκών. Το 2023 το ποσοστό των εργαζομένων με σύμβαση μερικής απασχόλησης που αντιμετώπισε κίνδυνο φτώχειας στην εργασία αυξήθηκε κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες, με σχεδόν 22 στους 100 εργαζομένους να έχουν διαθέσιμο εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ στην ίδια συνθήκη βρέθηκαν 9 στους 100 απασχολουμένους με σύμβαση πλήρους απασχόλησης

Είναι ακόμη χαρακτηριστικό ότι το πόρισμα της επιτροπής, κατά την εφαρμογή του συστήματος της αυτόματης αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού προβλέπει πλήθος εξαιρέσεων που μπορούν να οδηγήσουν στο πάγωμά του. Έτσι ο κατώτατος μισθός μπορεί να μην αναπροσαρμόζεται σε περίπτωση που η οικονομία βρίσκεται σε σημαντική  ύφεση ή/και υπάρχει σημαντική απόκλιση του εθνικού πληθωρισμού ΔΤΚ από το στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή/και υπάρχει σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών ή η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού δεν δικαιολογείται από τα επίπεδα μακροπρόθεσμης εξέλιξης στην παραγωγικότητα και τη δυναμική της ή/και την απόσταση του κατώτατου μισθού από το 60% του ακαθάριστου διάμεσου μισθού ή/και  υπερβαίνει τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας ή/και δεν δικαιολογείται από έκτακτες περιστάσεις

Ο μακρύς κατάλογος των εξαιρέσεων, που δεν εξειδικεύονται,  εισάγει ένα πλήθος αόριστων εννοιών, που η συνδρομή και μιας μόνο από αυτές μπορούν να οδηγούν μονοσήμαντα χωρίς τη λήψη υπόψη άλλων στοιχείων (όπως πχ την επάρκεια του κατώτατου μισθού, τη διαβίωση κάτω από τα όρια της φτώχειας, την οικονομική υστέρηση των νοικοκυριών),  σε μόνιμο πάγωμα του κατώτατου μισθού.

Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις μας προτείνουμε

• Ο κατώτατος μισθός/ημερομίσθιο να καθορίζονται και πάλι αποκλειστικά με Ε.Γ.Σ.Σ.Ε., κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ των κορυφαίων οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών.
• Σε περίπτωση, ωστόσο, υιοθέτησης της πρότασης της επιτροπής πρέπει να θεσμοθετηθεί η ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων με έγκαιρο και αποτελεσματικό τρόπο και να τους αναγνωριστούν αποφασιστικές αρμοδιότητες στον προσδιορισμό και την επικαιροποίηση   του κατώτατου μισθού, όπως αξιώνει η Οδηγία  στα άρθρα 7 και 17 παρ. 3.  Ο σκοπός της οδηγίας δεν εκπληρώνεται με μόνη τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων σε συμβουλευτικά όργανα. Επομένως, η συμμετοχή εκπροσώπων μας στην Επιτροπή Διαβούλευσης δεν εξαντλεί την υποχρέωση διαβούλευσης που απαιτεί η Οδηγία.
• Η Επιστημονική Επιτροπή πρέπει να έχει τριμερή συγκρότηση και να αποτελείται από τον πρόεδρο του ΟΜΕΔ, ο οποίος θα είναι και πρόεδρος της επιτροπής, και τρεις εμπειρογνώμονες, 1 εμπειρογνώμονα που θα υποδεικνύει ο Υπουργός Εργασίας, 1 εμπειρογνώμονα που θα υποδεικνύει η ΓΣΕΕ και  1 εμπειρογνώμονα που θα υποδεικνύουν οι εργοδοτικές οργανώσεις. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, επιστημονικός, κοινωνικός, πολιτικός, συμμετοχής στην ενλόγω επιτροπή  εμπειρογνώμονα της ΤτΕ, αφού το αντικείμενο της είναι η νομισματική πολιτική και η επίβλεψη του χρηματοπιστωτικού συστήματος και όχι η πολιτική μισθών. Η επιστημονική επιτροπή θα μελετά τα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα και θα εκφράζει γνώμη για την προσαρμογή του κατώτατου μισθού/ημερομισθίου κατόπιν επιστημονικής ανάλυσης αξιόπιστων δεδομένων και στατιστικών για τον προσδιορισμό του επαρκούς κατώτατου μισθού/ημερομισθίου. Η αναπροσαρμογή δεν μπορεί να οδηγεί σε μείωση του κατώτατου μισθού/ημερομισθίου, όπως προβλέπει η οδηγία ΕΕ/2022/2041. Η γνώμη της επιστημονικής επιτροπής για την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού/ημερομισθίου πρέπει, ακόμη, να λαμβάνει υπόψη της σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα που προσδιορίζουν την επαρκή κατώτατο μισθό/ημερομίσθιο και την αξιοπρεπή διαβίωση του εργαζόμενου και της οικογένειας του.
• Στους συντελεστές που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό και την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού πρέπει, για λόγους ορθής μεταφοράς της Οδηγίας, να προστεθούν ακόμη:
• Η απόσταση του κατώτατου μισθού/ημερομισθίου από το επίπεδο του μισθού/ημερομισθίου αξιοπρεπούς διαβίωσης (living wage)
• Ο δείκτης σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης για το χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής των νοικοκυριών
• Ο δείκτης φτώχειας στην εργασία
• Ο δείκτης διανομής του εισοδήματος μεταξύ κερδών/μισθών

Γ. Η επάρκεια των κατώτατων μισθών στον Δημόσιο τομέα πρέπει να είναι αποτέλεσμα ξεχωριστής και διακριτής διαδικασίας

Παρότι η υποχρέωση για επαρκείς μισθούς εφαρμόζεται σύμφωνα με την Οδηγία και στο Δημόσιο τομέα, ωστόσο, η διάρθρωση του μισθολογίου στο δημόσιο, όπου έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του ενιαίου μισθολογίου,  είναι εντελώς διαφορετική από ό,τι στον ιδιωτικό τομέα και υπόκειται σε ιδιαίτερο ρυθμιστικό πλαίσιο. Επομένως η διασφάλιση ότι οι αποδοχές πλήρους απασχόλησης στο δημόσιο τομέα δεν υπολείπονται του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου θα πρέπει να είναι προϊόν ξεχωριστής και διακριτής  διαδικασίας σε σχέση με αυτή που θα ακολουθείται στον ιδιωτικό τομέα, αφού ο δημόσιος τομέας έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και διέπεται από κανόνες που δεν εφαρμόζονται στον ιδιωτικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, η συμμετοχή εκπροσώπου της ΑΔΕΔΥ μαζί με τους εκπροσώπους της ΓΣΕΕ και τους εργοδοτικούς φορείς στην Επιτροπή Διαβούλευσης πρέπει να απαλειφθεί και να θεσμοθετηθεί ξεχωριστή διαδικασία για τη διασφάλιση επαρκούς κατώτατου μισθού για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο τομέα.

                                                Για τη ΓΣΕΕ

Ο Πρόεδρος                                                                              Ο Γεν. Γραμματέας

Γιάννης Παναγόπουλος                                                             Νίκος Φωτόπουλος

«Είναι χρήσιμο να ξέρουμε και τις αποστάσεις που έχουμε διανύσει και αυτές δεν είναι μικρές. Γιατί πράγματι πιστεύω ότι η Ελλάδα του 2024 δεν έχει καμία σχέση με την Ελλάδα του 2019. Η οικονομία μας έχει βγει από την εντατική, καταγράφει από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη. Τις μεγαλύτερες μειώσεις χρέους παγκοσμίως, η επενδυτική βαθμίδα είναι γεγονός ύστερα από 14 χρόνια» τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στην γενική συνέλευση του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

«Ο τουρισμός καταγράφει ρεκόρ, οι εξαγωγές μας υπηρεσιών και προϊόντων αγγίζουν πια το 50% του Α Ε Π με τη συμβολή της βιομηχανίας και της μεταποίησης να συνιστούν μάλιστα μία πολύ σοβαρή ποιοτική μεταβολή της διάρθρωσης της οικονομίας μας. Έχουμε κλείσει πρακτικά το μισό επενδυτικό κενό που μας χωρίζει από την υπόλοιπη Ευρώπη» είπε σημειώνοντας ότι έχουν δημιουργηθεί σχεδόν 500.000 νέες θέσεις εργασίας και η ανεργία είναι σε μονοψήφια ποσοστά, ενώ οι μισθοί αυξάνονται, υπερβαίνοντας συχνά τον πληθωρισμό.

«Πιστεύω ότι κύριε πρόεδρε αγαπητά μέλη του ΣΕΒ χωρίς να μακρηγορώ είναι τώρα η στιγμή για ένα νέο συμβόλαιο δράσης που θα κάνει αποτελεσματικότερη τη συνεργασία πολιτείας και επιχειρηματικότητας με διακριτούς ρόλους, με σαφείς κανόνες, αλλά και με κοινές προοπτικές, ώστε αυτή η θετική συγκυρία να μετατραπεί γρήγορα σε μία νέα ευκαιρία. Τα αποτελέσματα της ιδιωτικής πρωτοβουλίας να γίνει μέρος της συλλογικής ευημερίας. Η εθνική πρόοδος να απλωθεί οριζόντια σε όλη την κοινωνία και σε όλη τη χώρα» ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Επισήμανε δε ότι στην κατεύθυνση αυτή, οι κυβερνητικές δεσμεύσεις γίνονται ήδη πραγματικότητα ότι μειώθηκαν ήδη σημαντικά οι συντελεστές στα επιχειρηματικά κέρδη στα μερίσματα.

Στην συνέχεια ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση που θα δώσουν την δυνατότητα να κάνει η χώρα ένα μεγάλο επενδυτικό άλμα.

«Υπάρχει σήμερα ένα δεδομένο στον τόπο μας, το οποίο αν και άυλο, αποτελεί ένα χειροπιαστό εθνικό πλεονέκτημα. Και αυτό δεν είναι άλλο από την πολιτική σταθερότητα» τόνισε ο πρωθυπουργός υπογραμμίζοντας ότι αυτή η σιγουριά της ομαλότητας είναι τελικά και η αφετηριακή προϋπόθεση για κάθε βήμα προς αυτή που διαμορφώνει τελικά ένα θετικό επενδυτικό κλίμα που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επενδύουν με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Επίσης είπε ότι υποστηρίζει την έκθεση Ντράγκι, η οποία αναδεικνύει τον κίνδυνο η Ευρώπη μονίμως να χάνει έδαφος σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα αύριο ενδεχομένως την Ινδία και απαιτεί από όλους μας να πάρουν πολύ τολμηρές αποφάσεις και να εξασφαλίσουν ότι το κοινό μας ευρωπαϊκό μέλλον θα μπορούμε να το ατενίζουμε με αισιοδοξία.

Τέλος κλείνοντας ο πρωθυπουργός ανέφερε «κύριε Πρόεδρε, ξέρετε ότι είμαι ένας πολιτικός ο οποίος πιστεύει όσο λίγοι στην ελεύθερη οικονομία στο πλαίσιο μιας φιλελεύθερης πολιτικής που συνδυάζει την ανάπτυξη της χώρας με την ατομική προκοπή των πολιτών. Ένα κράτος το οποίο δεν ορίζει αλλά ρυθμίζει, οπότε χρειάζεται, παρεμβαίνει ρυθμιστικά. Ακριβώς λοιπόν, επειδή έχω αυτές τις θέσεις, θέλω και εγώ με τη σειρά μου να είμαι καθαρός στα ζητούμενα τα οποία η πολιτεία έχει από σας. Δεν υπάρχει ακμαία οικονομία χωρίς συνεκτική κοινωνία, δεν υπάρχει επιτυχημένη επιχείρηση χωρίς ευχαριστημένους και παραγωγικούς εργαζομένους».

«Και σίγουρα καμία ανάπτυξη στους αριθμούς δεν αποκτά περιεχόμενο αν αυτή τελικά δεν αφορά τους πολλούς. Έχετε συνεπώς και εσείς τη δική σας θέση στο κοινό μέτωπο προόδου της Ελλάδος» σημείωσε.

«Τι σημαίνει αυτό; Ότι τα κέρδη δεν είναι μόνο για να αποταμιεύονται για να μοιράζονται σε μερίσματα, το μεγαλύτερο μέρος τους πρέπει να επενδύεται ξανά στις επιχειρήσεις, να εκσυγχρονίζονται εγκαταστάσεις να τονώνεται η έρευνα, να επενδύεται στην καινοτομία. Έχουμε εξάλλου βελτιώσει πολύ τα φορολογικά κίνητρα που δίνουμε στις επιχειρήσεις που το κάνουν. Το βλέμμα σας να είναι όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στο εξωτερικό, να τονώσουμε την εξωστρέφεια μας αλλά όχι μόνο. Θα ξαναπώ ότι η πρόοδος των επιχειρήσεων οφείλει να μεταφράζεται σε καλύτερους μισθούς και συνθήκες εργασίας. Είναι κάτι που σε ένα βαθμό το βλέπουμε ήδη, αλλά η σύγχρονη επιχειρηματικότητα έχει πια χρέος να κάνει συμμέτοχο τους υπαλλήλους μιας εταιρείας στην πρόοδό της» συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός.ς και προσανατολισμό της εταιρικής ευθύνης σε κοινωνικές ανάγκες.