Του Σπύρου Σιδέρη

Η επίσκεψη είναι η πρώτη που πραγματοποιείται από Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Προέδρου των ΗΠΑ μετά από οκτώ χρόνια και η πρώτη επίσκεψη στην Κίνα του Σάλιβαν, καθώς η σχέση Κίνας-ΗΠΑ εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια κρίσιμη συγκυρία σταθεροποίησης, ενώ η αστάθεια και οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν βάλει σε κίνδυνο την παγκόσμια ασφάλεια.

• Σε ένα θέρετρο έξω από το Πεκίνο όπου υποδέχτηκε τον Αμερικανό αξιωματούχο,  ο επικεφαλής της Κινεζικής Διπλωματίας είπε πριν από τις συνομιλίες, που έγιναν κεκλεισμένων των θυρών, ότι οι τρέχουσες σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ είναι ζωτικής σημασίας για τον κόσμο και έχουν περάσει από πολλές «ανατροπές». Ο Σάλιβαν από την πλευρά του είπε ότι οι δύο τους θα συζητήσουν τομείς συναίνεσης και τομείς διαφωνίας που «πρέπει να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά».

Η επίσκεψη του Σάλιβαν έρχεται λίγες μέρες μετά την αποκάλυψη των New York Times ότι ο Πρόεδρος Μπάιντεν ενέκρινε τον Μάρτιο ένα εξαιρετικά απόρρητο στρατηγικό πυρηνικό σχέδιο για τις ΗΠΑ που, για πρώτη φορά, προσανατολίζει την αποτρεπτική στρατηγική της Αμερικής ώστε να επικεντρωθεί στην ταχεία επέκταση του πυρηνικού οπλοστασίου της Κίνας. Όπως είναι φυσικό θα τεθεί στην ατζέντα της συζήτησης, όπως και το ζήτημα της Ταϊβάν αλλά και το δικαίωμα στην ανάπτυξη και τη στρατηγική ασφάλεια της Κίνας. «Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι η πρώτη και κύρια κόκκινη γραμμή που δεν πρέπει να ξεπεραστεί στις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ και η «ανεξαρτησία της Ταϊβάν» είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ειρήνη και τη σταθερότητα στο στενό της Ταϊβάν», διαμήνυσε το Κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών δυο μέρες πριν την επίσκεψη του Σάλιβαν.

Οι δυο χώρες έχουν πολλά και σημαντικά ζητήματα να λύσουν, όμως η επίσκεψη του Αμερικανού Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, σύμφωνα με τους αναλυτές, παρότι η κυβέρνηση Μπάιντεν συνεχίζει ανταγωνιστικές ενέργειες κατά της Κίνας, η αναζωογόνηση και η ανανέωση αυτού του καναλιού επικοινωνίας θα είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της λειτουργικότητας της σχέσης ΗΠΑ-Κίνας, σ΄ αυτή τη δύσκολη παγκοσμίως συγκυρία.

• Βέβαια το ερώτημα είναι γιατί στέλνει ο Μπάιντεν, ο οποίος δεν είναι πλέον εκ νέου υποψήφιος για Πρόεδρος των ΗΠΑ, τον Σύμβουλό του στην Κίνα;

Σύμφωνα με ειδικούς ο Αμερικανός Πρόεδρος επιθυμεί να συναντηθεί με τον Κινέζο Πρόεδρο πριν αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο. Η ευκαιρία θα δοθεί στη Σύνοδο Κορυφής της G20 στη Βραζιλία, στις 18-19 Νοεμβρίου, με τους Σάλιβαν και Γι να συζητήσουν το θέμα και να προετοιμάσουν την ενδεχόμενη συνάντηση.

Σε συνέντευξη Τύπου, ο ανώτερος αξιωματούχος του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών τόνισε ότι η επίσκεψη δεν πρέπει να συνδεθεί με τις προεδρικές εκλογές. Αν και θα υπάρξει ενδιαφέρον για το μεταβατικό έργο που θα ακολουθήσει, είπε ότι «η συνάντηση αυτή θα επικεντρωθεί στα θέματα και τα ζητήματα με τα οποία ασχολούμαστε αυτή τη στιγμή. Απλώς όσον αφορά τη διαχείριση της σχέσης, μπορούμε να κάνουμε πολλά πριν από το τέλος του έτους και νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να είναι το επίκεντρο».

Όπως σημειώνουν αναλυτές ακόμα κι αν ο νικητής των επόμενων προεδρικών εκλογών είναι ο Τραμπ, οι συναντήσεις Μπάιντεν και Σι δεν είναι απλώς ένας περίπατος στο πάρκο. Πάντως αν τελικά πραγματοποιηθεί συνάντηση στη Βραζιλία, θα έχουν γίνει γνωστά τα αποτελέσματα των Προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, οπότε η ατμόσφαιρα της συνάντησης θα διαφέρει σημαντικά, αν κερδίσει η Χάρις ή ο Τραμπ.

Φυσικά αν κερδίσει η Χάρις τότε η συνάντηση Μπάιντεν-Σι θα έχει πολλά περισσότερα να δώσει, σε σχέση με την προσπάθεια των δυο ηγετών να βρουν ένα κοινό δρόμο αλληλοκατανόησης.

Η δήλωση της εκπροσώπου του Συμβουλίου Ασφαλείας εστιάζεται σε προβλήματα που υπάρχουν στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, με αιχμή του S-400, αλλά και τους δημοκρατικούς και το κράτος δικαίου, που υποφέρουν στην Τουρκία.

Αν η δήλωση του Λευκού Οίκου συνδυαστεί με τα όσα δήλωσε καταθέτοντας στη γερουσία ο υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν, βλέπουμε να διαμορφώνεται μία διαφορετική αντιμετώπιση της Τουρκίας από την Ουάσιγκτον.

Να υπενθυμίσουμε ότι απαντώντας σε ερωτήσεις γερουσιαστών, ο Άντονι Μπλίνκεν είχε αποκαλέσει την Τουρκία «ούτω καλούμενο στρατηγικό εταίρο» που «είναι κατ’ ακρίβεια ευθυγραμμισμένος με τον μεγαλύτερο στρατηγικό μας ανταγωνιστή».

«Σε τελική ανάλυση η Τουρκία είναι μία σύμμαχος η οποία τοποθετείται εν πολλοίς με τρόπο που δεν αρμόζει σε σύμμαχο. Αυτό αποτελεί μία πολλή ουσιαστική πρόκληση για μας κι είμαστε ξεκάθαροι γι’ αυτό».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, για τη συνομιλία Σάλιβαν – Καλίν, οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας με αιχμή την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως αυτό με τους ρωσικούς πυραύλους S-400, τα ελληνοτουρκικά και το κυπριακό, ήταν βασικά θέματα που συζήτησαν την Τρίτη στη διάρκεια τηλεφωνικής τους επικοινωνίας, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του προέδρου Μπάιντεν, Τζέικ Σάλιβαν, με τον επικεφαλής των συμβούλων και εκπρόσωπο του Τούρκου προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν.

Σύμφωνα με γραπτή δήλωση της εκπροσώπου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Emily Horne, ο κ. Σάλιβαν υπογράμμισε την επιθυμία της κυβέρνησης Μπάιντεν να οικοδομήσει εποικοδομητικούς δεσμούς ΗΠΑ-Τουρκίας, επεκτείνοντας τους τομείς συνεργασίας και με αποτελεσματική διαχείριση των διαφωνιών.

«Μετέφερε την πρόθεση της κυβέρνησης να ενισχύσει τη διατλαντική ασφάλεια μέσω του ΝΑΤΟ, εκφράζοντας ανησυχία που η απόκτηση του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-400 από την Τουρκία υπονομεύει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της συμμαχίας».

Σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά και το κυπριακό, η εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας ανέφερε ότι «ο κ. Σάλιβαν χαιρέτισε την επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας και εξέφρασε την υποστήριξη του στα σχέδια του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Γκουτέρες για την επανάληψη των συνομιλιών για την Κύπρο».

Στέλνοντας ακόμ η ένα μήνυμα στην Τουρκία, ο Τζέικ Σάλιβαν – σύμφωνα με την ανακοίνωση – υπογράμμισε «την ευρεία δέσμευση της κυβέρνησης Μπάιντεν για τη στήριξη των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου», τομείς που υποφέρουν στην Τουρκία, ιδιαίτερα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.

Αναφέρει τέλος, ότι Σάλιβαν και Καλίν συμφώνησαν να συνεργαστούν σε παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η πανδημία COVID-19 και η κλιματική αλλαγή, και να διαβουλεύονται στενά για περιφερειακά θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Πηγή: greeknews.com