Ένα τέτοιο νόσημα είναι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 (ΣΔ1). Σήμερα, 18 μήνες μετά την έναρξη της πανδημίας, είναι πια τεκμηριωμένο ότι οι ασθενείς αυτοί μπορεί να επηρεαστούν σημαντικά από την COVID-19. 

Σε ένα άρθρο, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Diabetes Care, παρουσιάζονται δεδομένα για τη σχέση COVID-19 και ΣΔ1. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Ενδοκρινολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα, Σταυρούλα Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Προληπτικής Ιατρικής), Γεωργία Κάσση (Διευθύντρια ΕΣΥ Ενδοκρινολογίας-Διαβήτη-Μεταβολισμού), Βασιλική Βασιλείου (Διευθύντρια ΕΣΥ Ενδοκρινολογίας-Διαβήτη-Μεταβολισμού) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα κυριότερα σημεία.

Οδοντίατροι: Οργή για τα μέτρα – Υποχρεωτικό rapid σε εμβολιασμένους

Αν και πιθανολογείται, δεν υπάρχουν σαφή δεδομένα ότι ο SARS-CoV-2 πυροδοτεί την εμφάνιση νέων μορφών ΣΔ1. Ωστόσο, συνεχίζεται η αξιολόγηση περιστατικών για το ενδεχόμενο να εντοπιστεί κάποια τέτοια υποομάδα ασθενών. Βέβαιο είναι ότι όταν άτομα με ΣΔ1 μολυνθούν από SARS-CoV-2 διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο βαριάς νόσησης, ανάγκης για νοσηλεία στο νοσοκομείο και πιθανώς θανάτου. Η COVID-19 μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική υπεργλυκαιμία ή ακόμα και διαβητική κετοξέωση. Μάλιστα ορισμένα από τα άτυπα συμπτώματα της COVID-19 είναι δυνατό να καθυστερήσουν τη διάγνωση της κετοξέωσης και να επιδεινώσουν την πρόγνωση των ασθενών.

Αυξημένο κίνδυνο αρνητικών εκβάσεων διατρέχουν κυρίως συγκεκριμένες ομάδες ασθενών με ΣΔ1. Περισσότερο απ’ όλους κινδυνεύουν τα άτομα προχωρημένης ηλικίας, καθώς μελέτες έχουν δείξει ότι η πιθανότητα διασωλήνωσης ή θανάτου αυξάνεται σημαντικά σε αυτά. Σε μια γαλλική μελέτη, για παράδειγμα, χρειάστηκε διασωλήνωση 12% των ατόμων με ΣΔ1 κάτω των 55 ετών, ποσοστό που ανήλθε στο 30% σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η νοσηρότητα και η θνησιμότητα των παιδιών και εφήβων φαίνεται να είναι παρόμοια με εκείνη των συνομηλίκων τους με COVID-19 χωρίς ΣΔ1. 

Εκτός από την ηλικία, σημαντικό ρόλο στην έκβαση της νόσου διαδραματίζει το επίπεδο της γλυκαιμικής ρύθμισης. Η θνησιμότητα είναι τουλάχιστον διπλάσια στους ασθενείς με γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) > 10%. Επίσης, εξέχουσας σημασίας είναι οι μικροαγγειακές και μακροαγγειακές επιπλοκές του ΣΔ1. Η θνησιμότητα είναι σημαντικά αυξημένη σε ασθενείς με ΣΔ1 και καρδιοπάθεια, νεφροπάθεια ή διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Άλλα συνυπάρχοντα νοσήματα, όπως η υπέρταση και η παχυσαρκία, μπορεί επίσης να επιδεινώσουν την πορεία της νόσου. Αντιθέτως, η χρήση αντλιών ινσουλίνης και συσκευών συνεχούς παρακολούθησης της γλυκόζης φαίνεται να δρουν ευνοϊκά. 

Καθώς λοιπόν ο ΣΔ1 μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την έκβαση της COVID-19, κυρίως σε ασθενείς προχωρημένης ηλικίας και σε αυτούς με διαβητικές επιπλοκές, χρειάζεται καλή γλυκαιμική ρύθμιση, με γενικό στόχο HbA1c < 7% χωρίς υπογλυκαιμίες. Είναι επίσης απαραίτητος ο εμβολιασμός, καθώς και η τήρηση όλων των μέτρων ασφαλείας, όπως η χρήση μάσκας και οι αποστάσεις.  

Στην Κρήτη, το νησί που γέννησε την κρητική δίαιτα, πρότυπο διατροφής σε παγκόσμιο επίπεδο, υπολογίζεται ότι σήμερα υπάρχουν 56.000 άνθρωποι με διαβήτη.

«Αρκετοί σύγχρονοι φιλόσοφοι τόνισαν την αξία της γλώσσας λέγοντας “τίποτε πέραν της γλώσσας” για να τονίσουν τη σημασία της και των μηνυμάτων που εκπέμπει. Είναι αλήθεια ότι η γλώσσα και ιδιαίτερα η χρήση της στην επικοινωνία αποτελεί το πιο σημαντικό μέσο για την παρακίνηση και την υιοθέτηση μιας νέας συμπεριφοράς. Εάν αυτή τη σημασία της επικοινωνίας και της γλώσσας την εστιάσουμε στη συζήτηση με τον ασθενή και ιδιαίτερα στον ασθενή με διαβήτη, τα οφέλη είναι πολλαπλά», τονίζει ο Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Χρήστος Λιονής.

1 στα 11 άτομα νοσεί με διαβήτη

«Το 2040 ο αριθμός των ατόμων που θα πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, θα ανέλθει στα 640.000.000. Την ίδια χρονική στιγμή,  318.000.000 άτομα έχουν διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη (προδιαβήτη), άρα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔ2.  Ουσιαστικά 1 στα 11 άτομα νοσεί με διαβήτη, ενώ από αυτούς που νοσούν, 1 στους 2 δε γνωρίζει ότι πάσχει», εξηγεί ο Παθολόγος με Εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νικόλαος Κ. Κεφαλογιάννης.

Παχυσαρκία

«Η αύξηση της επίπτωσης του σακχαρώδη διαβήτη κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στην αύξηση των ατόμων με παχυσαρκία. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι το 54% των ατόμων ηλικίας μεγαλύτερης από 20 έτη είναι υπέρβαρα, ενώ το 20% αυτών των ατόμων εμφανίζει παχυσαρκία. Μάλιστα, εκτιμάται ότι το 2030 το ποσοστό του πληθυσμού με παχυσαρκία στην Ελλάδα θα διπλασιασθεί και θα ξεπεράσει το 40% των ατόμων ηλικίας άνω των 20 ετών», σημειώνει ο Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης,  κ. Θεοδόσης Φιλιππάτος.

Διαβήτης και επιπλοκές

Μπορούμε να αποφύγουμε τις επιπλοκές του διαβήτη; Αν ρυθμίσουμε σωστά το σάκχαρό μας, μπορούμε, είναι η απάντηση που δίνει ο Παθολόγος – Διαβητολόγος Δ/τής ΕΣΥ, Διαβητολογικό Κέντρο – Βενιζέλειο ΓΝ Ηρακλείου, κ. Άγγελος Παππάς, ο οποίος συμπληρώνει: «Η απάντηση είναι αρκετά απλοϊκή και γεννά νέα σημαντικά ερωτήματα: Πώς εκτιμούμε αν το σάκχαρο έχει αποτελεσματικά ρυθμιστεί; Ποια μέσα διαθέτουμε για τη ρύθμιση ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1 και ποια με Τύπου 2; Με ένα ρυθμισμένο σάκχαρο κινδυνεύουμε από επιπλοκές; Τι συμβαίνει όταν ρυθμίσουμε καλά το σάκχαρο και έχουμε ήδη επιπλοκές; Υπάρχουν θεραπευτικές παρεμβάσεις που ακόμα και σε άτομα με καλή ρύθμιση προσφέρουν πρόσθετη ωφέλεια στην αποφυγή των επιπλοκών;»

Εμβολιασμός

Υπό τη σκιά της πανδημίας, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι τα άτομα με διαβήτη είναι ιδιαιτέρως επιρρεπή σε λοιμώξεις και στην εμφάνιση επιπλοκών από αυτές. «Όπως και για κάθε άλλο νόσημα, έτσι και για τις λοιμώξεις, ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης είναι η πρόληψη. Για τις λοιμώξεις που μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό, τα εμβόλια αποτελούν ένα από τα αποτελεσματικότερα μέτρα πρόληψης», σημειώνει ο Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας- Λοιμώξεων, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης, Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής ΠΑ.Γ.Ν.Η., κ. Διαμαντής Κοφτερίδης.

Η καμπάνια «Ίντα είναι το σάκχαρο;»

Στο πλαίσιο της καμπάνιας, που θα διεξαχθεί μέσω social media, πέντε διακεκριμένοι επιστήμονες της Κρήτης θα συνδιαλλαγούν με το κοινό, μέσω ισάριθμων Facebook lives, δίνοντας απαντήσεις και λύνοντας τις απορίες του γύρω από το διαβήτη.

Συμμετέχουν:

Διαμαντής Κοφτερίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας- Λοιμώξεων, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης, Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής ΠΑ.Γ.Ν.Η.

Θεοδόσης Φιλιππάτος, MD/MSc/PhD, Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης

Νικόλαος Κ. Κεφαλογιάννης, Παθολόγος με Εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Χρήστος Λιονής, Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης

Άγγελος Παππάς, Παθολόγος – Διαβητολόγος Δ/τής ΕΣΥ, Διαβητολογικό Κέντρο – Βενιζέλειο ΓΝ Ηρακλείου

Την καμπάνια συμπληρώνουν μοναδικά stories, posts, ενημερωτικά άρθρα, infographics, αλλά και Instagram Lives, με τη συμμετοχή αναγνωρίσιμων προσωπικοτήτων κρητικής καταγωγής, όπωςοκαλλιτέχνης Μανώλης Κονταρός, ο αθλητής του πόλο Αντώνης Βλοντάκης και η food blogger Νεκταρία Κοκκινάκη, οι οποίοι ενώνουν τις δυνάμεις τους στην προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κοινού.

Tην καμπάνια υποστηρίζουν οι εταιρείες Pfizer, Ascensia Diabetes Care και Οικογένεια Χριστοδούλου.

Από σήμερα έως και τις 15 Ιανουαρίου μείνετε συντονισμένoι στα social media της ΑΜΚΕ ΜΕ ΟΔΗΓΟ ΤΟ ΔΙΑΒΗΤΗ (Fb: @kartadiaviti, Instagram: meodigotodiaviti).