«Είναι η αυγή μιας νέας εποχής, αυτής της πλήρους ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρώπης έναντι της Ρωσίας», δήλωσε απευθυνόμενη στους δημοσιογράφους.

Το σχέδιο στο οποίο συμφώνησαν οι ηγέτες των κρατών μελών προβλέπει πως για βραχυπρόθεσμες συμβάσεις που υπογράφτηκαν πριν από τη 17η Ιουνίου 2025, η απαγόρευση θα ισχύσει από την 25η Απριλίου 2026 για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ) και από την 17η Ιουνίου 2026 για το αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών.

Το 12% στην ΕΕ εισάγεται από τη Ρωσία

Για μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας ΥΦΑ, η απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, όπως προβλέπει η 19η δέσμη ευρωπαϊκών κυρώσεων στη Ρωσία. Για τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις εισαγωγής αερίου που μεταφέρεται μέσω αγωγών, οι εισαγωγές θα απαγορευθούν από την 30ή Σεπτεμβρίου 2027, με προϋπόθεση την εκπλήρωση των στόχων για τα αποθέματα αερίου, και το αργότερο ως την 1η Νοεμβρίου 2027.

Μέχρι τον Οκτώβριο, η Ρωσία ήταν η προέλευση περίπου του 12% των εισαγωγών αερίου στην ΕΕ. Συγκριτικά, τα κράτη μέλη εισήγαγαν περί το 45% του αερίου που κατανάλωναν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Η Ουγγαρία, η Γαλλία και το Βέλγιο συγκαταλέγονται στα κράτη μέλη που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό φυσικό αέριο.

Εντός της εβδομάδας η συζήτηση για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Σύμφωνα με το Reuters, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να υποβάλει επίσημη πρόταση εντός της εβδομάδας για τη χρήση ρωσικών δεσμευμένων πόρων ώστε να χρηματοδοτηθεί η Ουκρανία, που αφήνει επίσης ανοικτά τα ενδεχόμενα κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις διεθνείς χρηματαγορές, ή συνδυασμού των δυο επιλογών.

Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν τον Οκτώβριο να καλύψουν τις «πιεστικές οικονομικές ανάγκες» της Ουκρανίας την προσεχή διετία, αλλά χωρίς να εγκρίνουν σχέδιο για τη χρήση 140 δισεκ. ευρώ ρωσικών δεσμευμένων πόρων στην Ευρώπη ώστε να χορηγηθεί δάνειο στο Κίεβο, ιδίως λόγω ανησυχιών για τους νομικούς κινδύνους που ήγειρε το Βέλγιο.

Το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών πόρων που έχουν παγώσει στην Ευρώπη βρίσκεται στο βελγικό αποθετήριο αξιογράφων Euroclear.

Με βάση την πρόταση της Κομισιόν, η Ουκρανία θα αποπληρώσει το δάνειο μόνο αν η Ρωσία της προσφέρει επανορθώσεις για τις ζημιές εξαιτίας του πολέμου. Το κείμενο αναμένεται να εγκριθεί σήμερα, κατά τις πηγές του Ρόιτερς.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν σχολίασε την ουσία του κειμένου ερωτηθείς σχετικά από το πρακτορείο, περιοριζόμενος να αναφέρει ότι οι επίτροποι «θα εξετάσουν επιλογές» για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και αναμένεται «να εγκρίνουν» την πρόταση για αυτό.

Η παλαιότερη οδός εξαγωγής φυσικού αερίου της Ρωσίας προς την Ευρώπη – ένας αγωγός που χρονολογείται από τις σοβιετικές μέρες – επρόκειτο να κλείσει στα τέλη του 2024, καθώς λήγει η πενταετής συμφωνία διαμετακόμισης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Στοιχεία από τον φορέα διαμετακόμισης φυσικού αερίου της Ουκρανίας έδειξαν την Τρίτη ότι η Ρωσία δεν είχε ζητήσει καμία ροή φυσικού αερίου για την 1η Ιανουαρίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μείωσε δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 αναζητώντας εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου.
Οι υπόλοιποι αγοραστές ρωσικού φυσικού αερίου όπως η Σλοβακία και η Αυστρία έχουν κανονίσει εναλλακτικές προμήθειες και οι αναλυτές προβλέπουν ελάχιστο αντίκτυπο στην αγορά από τη διακοπή. Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς του φυσικού αερίου διαμορφώθηκαν στα 48,50 ευρώ ανά μεγαβατώρα την Τρίτη, οριακά μόνο πάνω από το άνοιγμα των συναλλαγών.

Ωστόσο, η διακοπή της ροής φυσικού αερίου θα έχει πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία.
Η Μόσχα έχει χάσει το κυρίαρχο μερίδιό της στις προμήθειες φυσικού αερίου σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ανταγωνιστές όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Κατάρ και η Νορβηγία από τότε που εισέβαλε στην Ουκρανία, γεγονός που ώθησε την ΕΕ να μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο.
Κάποτε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας φυσικού αερίου στον κόσμο, η κρατικά ελεγχόμενη Gazprom κατέγραψε ζημίες 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο το 2023, την πρώτη ετήσια απώλεια από το 1999.
Η πρόταση πρόκειται να υποβληθεί στην επόμενη Ετήσια Γενική Συνέλευση του μεταλλωρύχου τον Ιανουάριο.

Για την Ευρώπη, η απώλεια φθηνών ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου συνέβαλε σε μεγάλη οικονομική επιβράδυνση, άνοδο του πληθωρισμού και επιδείνωση της κρίσης κόστους ζωής.
Ενώ η Ευρώπη έσπευσε να βρει εναλλακτικές πηγές ενέργειας, η απώλεια ρωσικού φυσικού αερίου έχει επιδεινώσει τις μακροπρόθεσμες ανησυχίες για τη φθίνουσα παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της και ειδικότερα για το βιομηχανικό μέλλον της Γερμανίας.

Οι επιπτώσεις

Η Ρωσία και η Σοβιετική Ένωση ξόδεψαν μισό αιώνα δημιουργώντας ένα σημαντικό μερίδιο της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, το οποίο στο αποκορύφωμά της ήταν περίπου 35%, αλλά ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει σχεδόν καταστρέψει αυτή την επιχείρηση για την Gazprom.

Οι περισσότερες διαδρομές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη είναι κλειστές, συμπεριλαμβανομένης της Yamal-Europe μέσω Λευκορωσίας και του Nord Stream κάτω από τη Βαλτική που ανατινάχτηκε το 2022.
Ο αγωγός της σοβιετικής εποχής μέσω Ουκρανίας φέρνει αέριο από τη Σιβηρία μέσω της πόλης Σούτζα -που τώρα βρίσκεται υπό τον έλεγχο Ουκρανών στρατιωτών- στην περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας. Στη συνέχεια ρέει μέσω της Ουκρανίας στη Σλοβακία, όπου ο αγωγός χωρίζεται σε κλάδους που πηγαίνουν προς την Τσεχική Δημοκρατία και την Αυστρία.

Το Κίεβο αρνήθηκε να διαπραγματευτεί μια νέα συμφωνία διαμετακόμισης.

Οι παγκόσμιες εξαγωγές LNG στη Γηραιά Ήπειρο έχουν αυξηθεί κατά 75% μετά τον πόλεμο. Οι περισσότερες από αυτές τις εξαγωγές προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσιγκτον συμφώνησε το 2023 να παραδώσει 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα επιπλέον LNG στις αγορές της ΕΕ.

Μέχρι τον Ιούνιο του 2022, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξήγαγαν περίπου 57 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα LNG, εκ των οποίων τα 39 προορίζονται για την Ευρώπη.

«Οι εξαγωγές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Τώρα ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πιέσει ακόμα περισσότερο την ΕΕ να εισαγάγει αμερικανικό LNG και οι Βρυξέλλες αναγκαστικά θα το αποδεχτούν παρότι είναι κατά πολύ ακριβότερο και θα πιέσει έτι περαιτέρω την δοκιμαζόμενη ευρωπαϊκή οικονομία, ιδιαίτερα την βιομηχανία.

Οι Ευρωπαίοι απέφευγαν το αμερικανικό LNG, το οποίο είναι πιο ακριβό από το ρωσικό αέριο. τον Αύγουστο του 2021, πριν από το ξέσπασμα της ενεργειακής κρίσης και όχι του πολέμου, στην αγορά TTF του Άμστερνταμ , η τιμή του φυσικού αερίου ήταν 20 ευρώ MW/h

Τι δείχνει η έκθεση του Bruegel

Σχολιάζοντας αναλυτικότερα την κατάσταση που επικρατεί στον ενεργειακό τομέα της Ευρώπης, το ινστιτούτο Bruegel (έκθεση Δεκεμβρίου 2024) τονίζει ότι το 2023 «οι βιομηχανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν κατά 158% και 345% υψηλότερες αντίστοιχα από αυτές στις Ηνωμένες Πολιτείες». Ενδεικτικό του προβλήματος είναι το ότι «μεταξύ των βιομηχανικών οικονομιών, μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο έχει υψηλότερο κόστος τελικής βιομηχανικής ηλεκτρικής ενέργειας από την ΕΕ».

«Τα υψηλά κόστη ενέργειας προκύπτουν από δύο παράγοντες: το συνολικό κόστος ενέργειας και τον τρόπο κατανομής του», εξηγεί το ευρωπαϊκό think tank. «Στην Ευρώπη, οι περισσότεροι τελικοί καταναλωτές – νοικοκυριά, επιχειρήσεις και βιομηχανίες – αγοράζουν ενέργεια μέσω ενδιάμεσων προμηθευτών, οι οποίοι προσφέρουν μακροχρόνια συμβόλαια στους πελάτες και εμπορεύονται για λογαριασμό τους στις χονδρικές αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Οι λογαριασμοί ενέργειας των τελικών καταναλωτών περιλαμβάνουν τέσσερις βασικές συνιστώσες κόστους: το κόστος ενέργειας, τις χρεώσεις δικτύου, τους φόρους και άλλες επιβαρύνσεις».

Εξάρτηση από το ακριβό LNG

Η κυριαρχία των ορυκτών καυσίμων, που παρά την πρόοδο των ΑΠΕ εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό μέσο παραγωγής ενέργειας, έχει ως αποτέλεσμα το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε περιοχή να εξαρτάται κυρίως από την πρόσβαση σε πόρους ορυκτών καυσίμων. «Η Ευρώπη», επισημαίνει το Bruegel, «βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση σε αυτόν τον τομέα σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές της: οι Ηνωμένες Πολιτείες καταναλώνουν φθηνά, εγχώρια παραγόμενα ορυκτά καύσιμα, ενώ η ΕΕ βασίζεται στις εισαγωγές ενέργειας για την κάλυψη της ζήτησης». Και αυτό γιατί «η “επανάσταση του fracking”, που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 2000, παρείχε στις ΗΠΑ άφθονο και οικονομικό σχιστολιθικό αέριο και πετρέλαιο, επιτρέποντάς τους να διατηρήσουν υψηλά επίπεδα παραγωγής και να γίνουν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως».

Στον αντίποδα, το 2022 η ΕΕ κάλυψε το 64,4% της ενεργειακής της ζήτησης με εισαγωγές, «ενώ η εξάρτηση από εισαγωγές φυσικού αερίου άγγιξε το 97,6%».

Η απόλυτη εξάρτηση της γηραιάς ηπείρου από τις εισαγωγές κατέστη εμφανής κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Έκτοτε η ΕΕ έχει απεξαρτηθεί εν μέρει από το ρωσικό αέριο, ωστόσο έχει αυξηθεί η εξάρτησή της από το αμερικανικό LNG.

«Το LNG είναι πιο ακριβό από το φυσικό αέριο αγωγών λόγω των επιπλέον εξόδων υγροποίησης και επαναεριοποίησης», εξηγεί το ευρωπαϊκό think tank. Όμως «οι καταναλωτές στις ΗΠΑ δεν επωμίζονται αυτά τα κόστη, καθώς το φυσικό αέριο εξορύσσεται και μεταφέρεται άμεσα μέσω αγωγών. Αντίθετα, οι καταναλωτές της ΕΕ πληρώνουν το πρόσθετο κόστος του LNG, με αποτέλεσμα οι τιμές χονδρικής φυσικού αερίου στην ΕΕ να είναι σχεδόν πενταπλάσιες από αυτές των ΗΠΑ.». Ακολούθως, στο πλαίσιο του target model οι τιμές χονδρικής φυσικού αερίου επηρεάζουν άμεσα τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Θα υποχωρήσουν οι τιμές;

Το Bruegel υπογραμμίζει ότι «η μετάβαση σε μια οικονομία καθαρής ενέργειας θα αλλάξει τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά των τιμών ενέργειας και, κατά συνέπεια, το κόστος για τους καταναλωτές». Μάλιστα «κάποιες αλλαγές στις τιμές για διαφορετικά τμήματα καταναλωτών αναμένονται βραχυπρόθεσμα (μέχρι το 2030)». Ωστόσο άλλες αλλαγές, που έχουν πιο δομικό χαρακτήρα, θα υλοποιηθούν αργότερα, όταν «το σύστημα θα βασίζεται κυρίως στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».

«Βραχυπρόθεσμα, το συνολικό κόστος του συστήματος πιθανότατα θα εξαρτηθεί από τη δυναμική των παγκόσμιων αγορών ορυκτών καυσίμων. Ένα κύμα νέας εξαγωγικής δυναμικότητας LNG αναμένεται να σαρώσει τις παγκόσμιες αγορές από το 2025, οδηγώντας σε μείωση των τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αν και όχι στα προ ενεργειακής κρίσης επίπεδα και όχι χαμηλότερα από εκείνα των ΗΠΑ», υπογραμμίζεται στην έκθεση. «Δεδομένου του ρόλου της ως εισαγωγέα, οι τιμές της ΕΕ θα παραμείνουν υψηλότερες από αυτές των εξαγωγέων, όπως οι ΗΠΑ. Η μείωση των τιμών φυσικού αερίου θα οδηγήσει σε χαμηλότερο μεταβλητό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και, τελικά, σε μείωση του κόστους για τους καταναλωτές.»

Τι αλλάζει

Η Ουκρανία παραιτείται από τέλη περίπου 800 εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως από τη Ρωσία, ενώ η Gazprom θα χάσει σχεδόν 5 δισεκατομμύρια δολάρια από πωλήσεις φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Ουκρανίας.
Το τέλος της συμφωνίας διαμετακόμισης είναι απίθανο να προκαλέσει επανάληψη του ράλι της τιμής του φυσικού αερίου στην ΕΕ το 2022, καθώς οι εναπομείναντες όγκοι είναι σχετικά μικροί.
Η Ρωσία απέστειλε περίπου 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας το 2023 – μόνο το 8% των αιχμής ρωσικών ροών φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω διαφόρων διαδρομών το 2018-2019.
Η Gazprom είπε ότι θα στείλει 37,2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την Τρίτη σε σύγκριση με 42,4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα τη Δευτέρα. Αργότερα, ο φορέας διαμετακόμισης φυσικού αερίου της Ουκρανίας είπε ότι η Ρωσία δεν είχε ορίσει καμία ροή φυσικού αερίου για την 1η Ιανουαρίου μέσω του ουκρανικού αγωγού προς την Ευρώπη από τις 15:00 GMT.
Η διακοπή των προμηθειών μέσω Ουκρανίας θα είναι ένα σημαντικό πλήγμα για τη Μολδαβία, μια χώρα που κάποτε ήταν μέρος της Σοβιετικής Ένωσης.
Η Ουγγαρία και άλλες χώρες συνεχίζουν να λαμβάνουν ρωσικό αέριο από το νότο, μέσω του αγωγού TurkStream στον πυθμένα της Μαύρης Θάλασσας, αν και η Ουγγαρία ήταν πρόθυμη να διατηρήσει και την ουκρανική διαδρομή.

Με πληροφορίες από το Reuters και το Bruegel

Οι παραδόσεις ρωσικού φυσικού αερίου στην Engie είχαν ήδη μειωθεί σημαντικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, διευκρίνισε η γαλλική εταιρεία σε ανακοίνωσή της. Η εταιρεία όμως τόνισε ότι έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή μέτρα προκειμένου να μπορεί να εξυπηρετεί τους πελάτες της ακόμη και σε περίπτωση πλήρους διακοπής της παροχής φυσικού αερίου από την Gazprom.

Την προηγούμενη Πέμπτη η πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στη Γαλλία για τον χειμώνα είχε ξεπεράσει το όριο του 90%, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα Aggregated gas Storage Inventory (AGSI) και η χώρα βρίσκεται σε καλό δρόμο για να πετύχει τον στόχο του 100% ως τον Νοέμβριο.

Ο εκπρόσωπος της γαλλικής κυβέρνησης Ολιβιέ Βεράν επιβεβαίωσε σήμερα μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Franceinfo ότι ο στόχος θα επιτευχθεί «ως το τέλος του καλοκαιριού», αλλά προειδοποίησε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι η Γαλλία θα έχει «αρκετό αέριο για να περάσει τον χειμώνα, αν οι Ρώσοι το κόψουν ή αν καταναλώνουμε πολύ».

Όπως σημειώνουν κεντρική ιδέα της πρότασης του πρωθυπουργού είναι η δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού για τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στη βιομηχανία έναντι αποζημίωσης, με στόχο να μπορέσει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει τις απώλειες που θα προκύψουν σε περίπτωση διακοπής του φυσικού αερίου από τη Ρωσία

Συγκεκριμένα τα κυβερνητικά στελέχη αναφέρουν τα εξής:

«Παράλληλα με το εθνικό σχέδιο στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στις ενεργειακές ανατιμήσεις και την προετοιμασία για την διασφάλισης της επάρκειας στην εφοδιαστική αλυσίδα του φυσικού αερίου, η Ελλάδα εξακολουθεί να εργάζεται και στη κατεύθυνση κοινής ευρωπαϊκής λύσης.

Σε συνέχεια προτάσεων που είχε καταθέσει το προηγούμενο διάστημα με στόχο την ανάληψη πρωτοβουλιών σε Ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των συνεπειών της σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις της Ευρώπης, αναμένεται μια ακόμη παρέμβαση του πρωθυπουργού ενόψει του αυριανού συμβουλίου των υπουργών ενέργειας.

Κεντρική ιδέα της πρότασης του πρωθυπουργού είναι η δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού για τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στη βιομηχανία έναντι αποζημίωσης. Στόχος είναι να μπορέσει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει τις απώλειες που θα προκύψουν σε περίπτωση διακοπής του φυσικού αερίου από τη Ρωσία».

Νέα εμπόδια από την Gazprom

Νωρίτερα η Gazprom ανακοίνωσε ότι θα μειώσει τη ροή του φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream1 προς τη Γερμανία στο 20% της συνολικής χωρητικότητας του.

Ως αιτία της νέας περικοπής, η εταιρεία ανέφερε την παύση της λειτουργίας μίας ακόμη τουρμπίνας του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream1 για συντήρηση. Ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός είχε ήδη περικόψει τη ροή του φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream1.

Όπως αναφέρει πηγή της Gazprom στο ( φιλορωσικό) pronews.gr: «Η περιφρόνηση που επιδεικνύει η Αθήνα στο διάταγμα που φέρει την υπογραφή του προέδρου Β.Πούτιν δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη.

Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή πουλάει στη Βουλγαρία το 60% των αναγκών της τελευταίας σε φυσικό αέριο και αυτές οι ποσότητες προέρχονται όλες από το ρωσικό φυσικό αέριο το οποίο εισάγει η Ελλάδα από τον Turkish Stream!

Σύμφωνα με τα στοιχεία μας αλλά και με δηλώσεις της ελληνικής ΔΕΣΦΑ μόνο το 35% των ελληνικών αναγκών καλύπτεται από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Οι ποσότητες όμως που εισάγει η Ελλάδα είναι διπλάσιες όπως βλέπουμε και από τα στοιχεία των δικτύων.

Το υπόλοιπο ποσοστό το πουλάνε στη Βουλγαρία, κάτι που απαγορεύεται βάση του ρωσικού νόμου».

Πάντως, υπάρχει και ένα 40% των βουλγαρικών αναγκών που καλύπτεται από τις εισαγωγές LNG που κάνει η Ελλάδα από την Ρεβυθούσα.

Το ζήτημα είναι ότι, αντί να κρατηθεί χαμηλό προφίλ η Αθήνα διαφημίζει συνέχεια τους αγωγούς από Ελλάδα προς Βουλγαρία όπως τον τερματικό σταθμό FSRU στην Αλεξανδρούπολη και τον Ελληνο-Βουλγαρικό Διασυνδετήριο Αγωγό (IGB) από την Κομοτηνή.

Είναι μία κίνηση επιεικώς ανόητη γιατί αυτοί οι αγωγοί μεταφέρουν ρωσικό φυσικό αέριο κατά κύριο λόγο και κατά δεύτερο LNG από την Ρεβυθούσα, βεβαίως.

Πόσο έξυπνο είναι χωρίς να έχεις δική σου παραγωγή φυσικού αερίου να διαφημίζεις τις πωλήσεις ενός προϊόντος στο οποίο έχει επιβληθεί εμπάργκο από την παραγωγό χώρα (Ρωσία) στην χώρα αγοραστή (Βουλγαρία) και με την πώληση παραβαίνεις τη νομοθεσία του παραγωγού;

Δεν είναι απόλυτα λογικό ότι ο παραγωγός θα αντιδράσει διότι επιχειρείς να παρακάμψεις τις κυρώσεις και να προκαλέσεις εθνική ζημιά σε αυτόν;

Η κατάσταση δεν είναι καθόλου καλή διότι αν κοπεί αύριο το φυσικό αέριο η τρύπα έστω του 35% δε θα μπορεί να κλείσει, όχι τόσο σε ό,τι αφορά τη μη κατανάλωση αλλά την πολιτική αποθήκευσης για τον χειμώνα.

Επειδή η κατάσταση είναι κάτι παραπάνω από κρίσιμη και για να καλυφθεί αυτό το 35% απαιτούνται χρόνια και τεράστιες οικονομικές θυσίες (το LNG πωλείται 4 έως ΄6 φορές πιο ακριβά από το ρωσικό φυσικό αέριο) θα πρέπει σήμερα κιόλας να υπάρξει σύγκληση του Συμβουλίου των Πολιτικών Αρχηγών και να αποφασιστεί το τι μέλλει γενέσθαι.

Να καταθέσουν όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί υπεύθυνα και δεσμευτικά τις προτάσεις τους και να κρίνουν οι Έλληνες πολίτες ποιος ευθύνεται για όλο αυτό που συμβαίνει, ποιος το έχει προκαλέσει πώς μπορούμε να βρούμε βιώσιμη λύση.

Πηγή: Pronews.gr

«Τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε αυτά τα διαφορετικά ζητήματα. Είναι ένα παράδειγμα γιατί η Ευρώπη δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένες τις προμήθειες φυσικού αερίου. Οι κυβερνήσεις πρέπει πλέον να ενεργήσουν σαν να βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης», δήλωσε στο CNN Business η Simone Tagliapietra, συνεργάτις στη δεξαμενή σκέψης Bruegel.

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA Novosti, την Τετάρτη, η Ρωσία επέβαλε κυρώσεις σε 31 ξένες εταιρείες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η Gazprom Germania και η EuroPol Gaz, ο φορέας εκμετάλλευσης του πολωνικού τμήματος του αγωγού Yamal-Europe. «Δεν θα έχουμε σχέσεις με αυτές τις εταιρείες, απαγορεύονται», δήλωσε την Πέμπτη ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.

• Ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Ρόμπερτ Χάμπεκ -χώρα που αποτελεί σημαντικό αγοραστή ρωσικού φυσικού αερίου-, δήλωσε ότι η Ρωσία δεν προμηθεύει πλέον τις θυγατρικές της Gazprom Germania, αλλά ότι έχουν εξασφαλιστεί εναλλακτικές προμήθειες.

Σύμφωνα με στοιχεία του Intercontinental Exchange, οι μελλοντικές τιμές του ολλανδικού φυσικού αερίου -σημείου αναφοράς για την Ευρώπη- αυξήθηκαν κατά 14% για λίγο το πρωί της Πέμπτης, αλλά υποχώρησαν ξανά. Οι εξελίξεις αυτές σηματοδοτούν το «θάρρος» της Ρωσίας να διακόψει τις εξαγωγές ενέργειας στην Ευρώπη.

Τον περασμένο μήνα, η Μόσχα έκλεισε τις στρόφιγγες προς την Πολωνία και τη Βουλγαρία, κάνοντας πράξη την απόφαση του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να σταματήσει τις ροές φυσικού αερίου προς τις «μη φιλικές» χώρες που αρνούνται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους σε ρούβλια.

Το 2021, η Ρωσία ήταν υπεύθυνη για περίπου το 45% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της Ευρώπης. Πλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση προτείνει να μειώσει την κατανάλωση ρωσικού φυσικού αερίου κατά 66% έως το τέλος του έτους, αλλά δεν έχει ακόμη παρουσιάσει λεπτομερές σχέδιο για το πώς θα το πετύχει.

Παρότι ο πόλεμος μαίνεται για τρίτο μήνα, το αέριο από τη Ρωσία συνέχισε να ρέει προς τα δυτικά, με μεγάλο μέρος του, μάλιστα, να έρχεται μέσω αγωγών που διασχίζουν την Ουκρανία. Όμως, αργά το βράδυ της Τρίτης ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου της χώρας δήλωσε ότι θα αναστείλει από την Τετάρτη τις αποστολές φυσικού αερίου μέσω του σημείου διέλευσης Sokhranivka, το οποίο επεξεργάζεται έως και 32,6 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο του ρωσικού φυσικού αερίου που ρέει μέσω της Ουκρανίας προς την Ευρώπη.

Στην ανακοίνωσή της, η ουκρανική εταιρεία αναφέρθηκε στην «παρέμβαση των κατοχικών δυνάμεων» ως λόγο γι’ αυτή την απόφαση, κατηγορώντας τις ρωσικές δυνάμεις ότι παραβίασαν το σημείο διέλευσης και έκλεψαν φυσικό αέριο. Ως αποτέλεσμα, ο φορέας εκμετάλλευσης είπε ότι «η σταθερότητα και η ασφάλεια ολόκληρης της μεταφοράς φυσικού αερίου» από την Ουκρανία είχαν τεθεί σε κίνδυνο και αναγκάστηκε να αναστείλει τις ροές φυσικού αερίου. Η εταιρεία, μάλιστα, δεν διευκρίνισε πότε θα ξαναρχίσουν οι ροές αερίου μέσω του Sokhranivka.

• Ο ευρύτερος αντίκτυπος είναι μέχρι στιγμής περιορισμένος. Ενώ η Ουκρανία μεταφέρει συνολικά περίπου το 30% της προμήθειας φυσικού αερίου της Ρωσίας στην Ευρώπη, σύμφωνα με τις Independent Commodity Intelligence Services (ICIS), ο αγωγός που επηρεάζεται αντιπροσωπεύει μόλις το 2,3% της συνολικής παροχής αερίου.

Η μέτρια αντίδραση της αγοράς οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα καλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου, τον ήπιο καιρό και τον όγκο-ρεκόρ των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ευρώπη τον περασμένο μήνα, δήλωσε ο Tom Marzec-Manser, επικεφαλής ανάλυσης αερίου στο ICIS. «Η αγορά είναι αρκετά καλά εφοδιασμένη αυτή τη στιγμή, αν λάβουμε υπόψη όλα τα δεδομένα», είπε.

Ωστόσο, η διακοπή λειτουργίας εγείρει τη δυσάρεστη προοπτική περαιτέρω διαταραχών στον εφοδιασμό της Ευρώπης με φυσικό αέριο, καθώς οι μάχες συνεχίζονται. Οι συνέπειες θα μπορούσαν να κλονίσουν τις αγορές και να οδηγήσουν τις ήδη αυξημένες τιμές της ενέργειας σε ακόμη πιο δυσθεώρητα ύψη.

«Η διακοπή της λειτουργίας του Sokhranivka δημιουργεί έλλειμμα 16.000.000 κυβικών μέτρων την ημέρα, αλλά υπάρχει αρκετή ικανότητα για να αντισταθμιστεί πλήρως αυτή η διαταραχή» δήλωσε CNN Business η Κατερίνα Φιλιπένκο, αναλύτρια στο Wood Mackenzie για τον παγκόσμιο εφοδιασμό φυσικού αερίου.

Ο φορέας εκμετάλλευσης φυσικού αερίου της Ουκρανίας είπε ότι θα μπορούσε να αυξήσει τους όγκους του φυσικού αερίου σε ένα άλλο σημείο διέλευσης, που ονομάζεται Sudzha, το οποίο βρίσκεται πιο δυτικά, σε έδαφος που ελέγχει η ουκρανική κυβέρνηση. Από την πλευρά της, η Gazprom αρνήθηκε να αυξήσει τις ροές κατά μήκος αυτής της εναλλακτικής διαδρομής, λέγοντας ότι αυτό θα ήταν «τεχνικά αδύνατο».

Ωστόσο, η Φιλιπένκο είπε ότι ο αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος και η Ευρώπη θα πρέπει, απλώς, να πετύχει τους στόχους αποθήκευσης φυσικού αερίου αργότερα μέσα στο έτος.

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου της ΕΕ είναι γεμάτες κατά περίπου 37%, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, ποσοστό που θεωρείται φυσιολογικό για αυτή την εποχή του χρόνου, αλλά αρκετά μακριά από τον στόχο του 80% που έχει θέσει το μπλοκ για τον Νοέμβριο.

Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος μαίνεται, δεν μπορεί να αποκλειστεί περαιτέρω κλείσιμο βασικών διαδρομών διέλευσης, λένε οι αναλυτές. Οι εντάσεις θα μπορούσαν να αυξηθούν περισσότερο την επόμενη εβδομάδα, όταν πιο πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες ενέργειας πρόκειται να πραγματοποιήσουν πληρωμές φυσικού αερίου στη Ρωσία, δήλωσε η Tagliapietra στο Bruegel.

«Ακόμα περιμένουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκαθαρίσει εάν η πληρωμή σε ρούβλια αποτελεί παραβίαση των κυρώσεων ή όχι. Έτσι, τις επόμενες δύο εβδομάδες θα μπορούσαμε να δούμε πιθανές διακοπές. Δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένες τις προμήθειες φυσικού αερίου», τόνισε ειδικός.

• Ο Kaushal Ramesh, αναλυτής φυσικού αερίου και LNG στη Rystad Energy, είπε στο CNN Business ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να δημιουργήσει «το συντομότερο δυνατό» μια συμμαχία αγοραστών, στην οποία οι χώρες θα προμηθεύονται από κοινού φυσικό αέριο από όλους τους προμηθευτές, για να αποτρέψει τον ανταγωνισμό των χωρών για τις προμήθειες φυσικού αερίου και την αύξηση των τιμών.

Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης θα επηρεαστούν άμεσα από τη μείωση των ροών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, σύμφωνα με ένα ερευνητικό σημείωμα της εταιρείας συμβούλων Eurasia Group.

Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ, εξαρτάται ιδιαίτερα από το ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά είναι σχετικά προστατευμένη από το πρόσφατο κλείσιμο του Sokhranivka. Όπως, άλλωστε, δήλωσε την Τετάρτη στο CNN η εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών της χώρας, Σουζάν Ούνγκραντ, το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου που εισάγεται από τη Ρωσία μεταφέρεται από τον αγωγό Nord Stream 1, μέσω της Βαλτικής Θάλασσας.

Η κίνηση ήρθε μετά την προειδοποίηση της Ρωσίας ότι θα μπορούσε να διακόψει τις προμήθειες φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές χώρες, εάν προχωρήσει η απαγόρευση του πετρελαίου.

Ποιες κυρώσεις επιβάλλονται στο ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο;

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, αφού η Ουκρανία ζήτησε να επεκταθούν οι κυρώσεις.

Το Ηνωμένο Βασίλειο πρόκειται να καταργήσει σταδιακά το ρωσικό πετρέλαιο μέχρι το τέλος του έτους και η ΕΕ μειώνει τις εισαγωγές της κατά τα δύο τρίτα.

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου λέει ότι αυτό τους δίνει αρκετό χρόνο για να βρουν εναλλακτικές προμήθειες.

Ο αντιπρόεδρος της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι η απόρριψη του ρωσικού πετρελαίου θα οδηγήσει σε «καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά» .

Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν ήδη αυξηθεί απότομα και θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο εάν η Ρωσία σταματήσει τις εξαγωγές.

Πόσο πετρέλαιο εξάγει η Ρωσία;

Η Ρωσία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, πίσω από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία.

Από περίπου πέντε εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου που εξάγει κάθε μέρα, περισσότερο από το μισό από αυτό πηγαίνει στην Ευρώπη .

Οι ρωσικές εισαγωγές αντιπροσωπεύουν το 8% της συνολικής ζήτησης πετρελαίου στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι ΗΠΑ είναι λιγότερο εξαρτημένες, με περίπου το 3% του εισαγόμενου πετρελαίου τους να προέρχεται από τη Ρωσία το 2020.

Τι γίνεται με τις εναλλακτικές προμήθειες πετρελαίου;

Ο αναλυτής έρευνας ενεργειακής πολιτικής Μπεν ΜακΓουίλιαμς λέει ότι θα πρέπει να είναι ευκολότερο να βρεθούν εναλλακτικοί προμηθευτές πετρελαίου παρά για φυσικό αέριο, “καθώς δεν είναι τόσοι πολλοί αγωγοί. Υπάρχουν κάποιοι που προέρχονται από τη Ρωσία, αλλά υπάρχουν και πολλές αποστολές από αλλού”.

Οι ΗΠΑ ζήτησαν από τη Σαουδική Αραβία να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου της, αλλά απέρριψαν προηγούμενα αιτήματα των ΗΠΑ για ενίσχυση της παραγωγής προκειμένου να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ, το καρτέλ πετρελαίου που αντιπροσωπεύει περίπου το 60% του αργού πετρελαίου που διακινείται διεθνώς . Εξαιτίας αυτού, ο ΟΠΕΚ διαδραματίζει βασικό ρόλο στην επιρροή των τιμών του πετρελαίου.

Η Ρωσία δεν είναι στον ΟΠΕΚ, αλλά συνεργάζεται μαζί του από το 2017 για να θέσει όρια στην παραγωγή πετρελαίου, προκειμένου να διατηρήσει τα κέρδη για τους παραγωγούς.

Οι ΗΠΑ εξετάζουν επίσης τη χαλάρωση των πετρελαϊκών κυρώσεων της Βενεζουέλας. Παλαιότερα ήταν βασικός προμηθευτής πετρελαίου των ΗΠΑ, αλλά πρόσφατα η Βενεζουέλα πουλάει σε μεγάλο βαθμό το πετρέλαιο της στην Κίνα .

Τι θα συνέβαινε εάν το ρωσικό αέριο σταματούσε να ρέει στη Δυτική Ευρώπη;

Οι τιμές θέρμανσης – που είναι ήδη υψηλές – θα αυξάνονταν ακόμη περισσότερο.

Το ρωσικό αέριο αντιπροσωπεύει περίπου το 40% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ.

Αν αυτό στερέψει, η Ιταλία και η Γερμανία θα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτες.

Η Ευρώπη θα μπορούσε να στραφεί σε υπάρχοντες εξαγωγείς φυσικού αερίου όπως το Κατάρ – ή η Αλγερία και η Νιγηρία, αλλά υπάρχουν πρακτικά εμπόδια για την ταχεία επέκταση της παραγωγής.

Η Ρωσία παρέχει μόνο περίπου το 5% των προμηθειών φυσικού αερίου του Ηνωμένου Βασιλείου και οι ΗΠΑ δεν εισάγουν ρωσικό αέριο.

Ωστόσο, οι τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι σημαντικά αυξημένες λόγω των αρνητικών επιπτώσεων της έλλειψης προσφοράς.

Θα μπορούσαν να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις για το ρωσικό αέριο;

Όχι πολύ εύκολα.

«Είναι πιο δύσκολο να υποκαταστήσουμε το φυσικό αέριο γιατί έχουμε αυτούς τους μεγάλους σωλήνες που μεταφέρουν το ρωσικό αέριο στην Ευρώπη», λέει ο Ben McWilliams.

Η δεξαμενή σκέψης Bruegel προβλέπει ότι εάν η Ρωσία σταματήσει τις προμήθειες φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τότε η Ευρώπη θα μπορούσε ενδεχομένως να εισάγει περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τις ΗΠΑ.

Θα μπορούσε επίσης να αυξήσει τη χρήση άλλων πηγών ενέργειας, αλλά αυτό δεν είναι γρήγορο ή εύκολο.

«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας χρειάζονται χρόνο για να κυκλοφορήσουν, οπότε βραχυπρόθεσμα αυτό δεν είναι λύση», λέει η ερευνήτρια αναλυτής Simone Tagliapietra.

Επιστροφή στον άνθρακα

«Έτσι, για τον επόμενο χειμώνα – αυτό που μπορεί να κάνει τη διαφορά είναι η αλλαγή καυσίμου, όπως το άνοιγμα σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα, όπως η Ιταλία και η Γερμανία έχουν σχέδια να κάνουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».

Η ΕΕ έχει προτείνει ένα σχέδιο για να γίνει η Ευρώπη ανεξάρτητη από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα πριν από το 2030 – συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τη διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου και την αντικατάσταση του φυσικού αερίου στη θέρμανση και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι θα μπορούσε να συμβεί με τους λογαριασμούς θέρμανσης και καυσίμων;

Οι καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν αυξανόμενους λογαριασμούς ενέργειας και καυσίμων ως αποτέλεσμα αυτού του πολέμου.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι λογαριασμοί ενέργειας των νοικοκυριών διατηρούνται υπό έλεγχο με ανώτατο όριο τιμής ενέργειας.

Αλλά οι λογαριασμοί θα αυξηθούν κατά 700 £ σε περίπου 2.000 £ τον Απρίλιο όταν αυξηθεί το ανώτατο όριο . Αναμένεται να φτάσουν περίπου τις 3.000 £ όταν το ανώτατο όριο αυξηθεί ξανά αυτό το φθινόπωρο.

Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης εκτιναχθεί στα ύψη και η βενζίνη αναμένεται να φτάσει τα 175 p/λίτρο καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται.

Πηγή: BBC