Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, μιλώντας στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσαν ότι πιθανότατα επρόκειτο για πύραυλο εδάφους-αέρος που προερχόταν από το εσωτερικό της Ρωσίας.

Βίντεο από την πτώση του αεροσκάφους του αφεντικού της Wagner, Γεβγκένι ΠΡιγκόζιν pic.twitter.com/9fVFq7mMeY

— iEidiseis.gr (@iEidiseisGR) August 23, 2023

Οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι οι πληροφορίες ήταν ακόμη προκαταρκτικές και υπό εξέταση, και δεν απέκλεισαν μια αλλαγή στην αξιολόγηση.

Από την πλευρά της, η Wall Street Journal παρέθεσε σήμερα μια διαφορετική θεωρία: Ότι μια βόμβα στο αεροσκάφος ή κάποια άλλη δολιοφθορά προκάλεσε τη συντριβή.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν ανταγωνιστικές, ακόμη και αντιφατικές, απόψεις και πληροφορίες στην κυβέρνηση των ΗΠΑ μετά τα μεγάλα διεθνή γεγονότα.

Ένας τρίτος Αμερικανός αξιωματούχος είπε στο Reuters ότι υπάρχουν πολλές θεωρίες και δεν έχει καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα.

Συντριβή του αεροσκάφους που μετέφερε το αφεντικό της Wagner Γεβγκένι Πριγκόζιν. pic.twitter.com/DaFvNE7g7a

— iEidiseis.gr (@iEidiseisGR) August 23, 2023

Το αεροσκάφος τύπου Embraer που συνετρίβη στη Ρωσία είχε καταγράψει μόνο ένα ατύχημα σε περισσότερα από 20 χρόνια υπηρεσίας και αυτό δεν σχετιζόταν με μηχανική βλάβη.

Ο Πριγκόζιν και μια ρωσική εταιρεία που ήλεγχε, κατηγορήθηκαν το 2018 ότι χρηματοδότησαν μια επιχείρηση προπαγάνδας για ανάμειξη στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ του 2016 για να την επηρεάσουν υπέρ του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου Ντόναλντ Τραμπ και να απαξιώσουν την αντίπαλό του, Χίλαρι Κλίντον.

Πρώτη δήλωση Πούτιν μετά τη συντριβή του αεροσκάφους του Πριγκόζιν

Σήμερα, Πέμπτη ο ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν προχώρησε στην πρώτη του δήλωση μετά το χθεσινό αεροπορικό δυστύχημα στη Ρωσία.

Εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες όσων έχασαν τη ζωή τους στη συντριβή, ο Πούτιν είπε είναι απαραίτητο να περιμένουμε τα αποτελέσματα της επίσημης έρευνας, τα οποία «θα πάρουν καιρό», όπως είπε.

Στη συνέχεια, ο Ρώσος πρόεδρος αναφέρθηκε στον Πριγκόζιν χαρακτηρίζοντάς τον ως έναν «δύσκολο άνθρωπο» αλλά «ταλαντούχο επιχειρηματία».

«Από όσο γνωρίζω, ο Πριγκόζιν μόλις χθες επέστρεψε από την Αφρική. Συνάντησε ορισμένα επίσημα πρόσωπα εκεί», είπε ο Πούτιν.

«Γνωρίζω τον Πριγκόζιν εδώ και πολύ καιρό, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990», είπε ο Ρώσος πρόεδρος για τον άνθρωπο που κάποτε ήταν γνωστός ως ο «σεφ του Πούτιν», λόγω των προσοδοφόρων συμβολαίων που είχε για να προμηθεύει φαγητό στο Κρεμλίνο.

Σε μια προφανή αναφορά στην ανταρσία της Wagner τον περασμένο Ιούνιο, ο Πούτιν είπε: «Ήταν ένα άτομο με περίπλοκη μοίρα, έκανε σοβαρά λάθη στη ζωή, αλλά επίσης προσπάθησε να επιτύχει τα απαραίτητα αποτελέσματα – τόσο για τον εαυτό του όσο και για τον κοινό σκοπό, όπως αυτούς τους τελευταίους μήνες».

Ενώ την απεικονίζει ως μια καθαρά ιδιωτική εμπορική επιχείρηση, το Κρεμλίνο χρησιμοποίησε την ομάδα Wagner για να επεκτείνει τη ρωσική επιρροή στην ήπειρο, σε ανταγωνισμό με δυτικές δυνάμεις, όπως η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Το πρώτο σχόλιο του Μπάιντεν για τον θάνατο του Πριγκόζιν

Η συντριβή σημειώθηκε δύο μήνες μετά την ημέρα που ο Πριγκόζιν και οι μισθοφόροι της Wagner οργάνωσαν μια ανταρσία κατά την οποία πήραν τον έλεγχο μιας νότιας ρωσικής πόλης και ξεκίνησαν πορεία προς τη Μόσχα, καταρρίπτοντας ορισμένα αεροσκάφη της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας και σκοτώνοντας τους πιλότους τους.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν δήλωσε χθες, Τετάρτη ότι δεν εκπλήσσεται από τις αναφορές ότι ο Πριγκόζιν σκοτώθηκε, προσθέτοντας ότι «δεν υπάρχουν πολλά που συμβαίνουν στη Ρωσία πίσω από τα οποία να μην κρύβεται ο Πούτιν».

Αν και ήδη έχουν ακουστεί αιτήματα περί υπεράσπισης του ΝΑΤΟϊκού εδάφους -στη βάση του άρθου 5- από τη ρωσική επιθετικότητα, η Βορειατλαντική Συμμαχία, οι ΗΠΑ και η ΕΕ χειρίζονται με ιδιαίτερη προσοχή τα γεγονότα.

Αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι θα πρέπει πρώτα να διαπιστωθεί πέραν κάθε αμφιβολίας τι ακριβώς έχει συμβεί -δεδομένου ότι προηγήθηκε μια ημέρα σφοδρού βομβαρδισμού της Ουκρανίας από τη Ρωσία και υπό αυτήν την έννοια δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο «ατυχήματος»- και έπειτα να αποφασιστεί η αντίδραση της Δύσης.

Πληροφορίες από Ευρωπαίους αξιωματούχους αναφέρουν ότι την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί συνεδρίαση των πρεσβευτών στο ΝΑΤΟ στη βάση του άρθρου 4 της Συμμαχίας, έπειτα από αίτημα της Πολωνίας.

Παράλληλα, το ζήτημα θα εξεταστεί σε συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών που βρίσκονται στο Μπαλί για την G20.

Νωρίτερα, η Πολωνία ανακοίνωσε ότι αυξάνει την ετοιμότητα του στρατού μετά την «έκρηξη στα σύνορα με την Ουκρανία».

Ο εκπρόσωπος της πολωνικής κυβέρνησης Πιότρ Μύλλερ σε συνέντευξη Τύπου ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση ανεβάζει το επίπεδο ετοιμότητας του στρατού ως απάντηση στην έκρηξη κοντά στα σύνορά της με την Ουκρανία. Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν από την έκρηξη.

Σημείωσε, δε, ότι η κυβέρνηση εξετάζει εάν θα ενεργοποιήσει το άρθρο 4, που θα σήμαινε ότι θα ζητηθεί να πραγματοποιηθεί συνάντηση των μελών του ΝΑΤΟ αφού απειλείται η «εδαφική τους ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλειά τους».

Νωρίτερα, στη Βαρσοβία συνεδρίασε εκτάκτως το Συμβούλιο Ασφαλείας της χώρας λίγη ώρα μετά τις εκρήξεις στα σύνορα με την Ουκρανία.

«Εξετάζουμε αυτές τις αναφορές και συντονιζόμαστε στενά με τη σύμμαχό μας Πολωνία», δήλωσε στο CNNi αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, επικοινώνησε με τον Πολωνό πρόεδρο, Αντρέι Ντούντα.

«Συνομίλησα με τον πρόεδρο Ντούντα για για την έκρηξη στην Πολωνία. Εξέφρασα τα συλλυπητήριά μου για την απώλεια ανθρώπινων ζωών. Το NATO παρακολουθεί την κατάσταση και οι Σύμμαχοι διαβουλεύονται στενά. Είναι σημαντικό να εξακριβωθούν όλα τα γεγονότα» ανέφερε ο Στόλτενμπεργκ, μέσω Twitter.

Spoke with President Duda @prezydentpl about the explosion in #Poland. I offered my condolences for the loss of life. #NATO is monitoring the situation and Allies are closely consulting. Important that all facts are established.

— Jens Stoltenberg (@jensstoltenberg) November 15, 2022

Επικοινωνία με τον Πολωνό πρόεδρο είχε και ο Τζο Μπάιντεν, σύμφωνα με την Βαρσοβία.

Στις χώρες της Βαλτικής έχει σημάνει «συναγερμός» μετά τις αναφορές για ρωσικό χτύπημα στην Πολωνία. Λιθουανία, Εσθονία και Λετονία ζητούν την υπεράσπιση κάθε σπιθαμής ΝΑΤΟϊκού εδάφους.

Η Ρωσία διαψεύδει ότι πραγματοποίησε πλήγμα στην Πολωνία και χαρακτήρισε τις αναφορές «Σκόπιμη πρόκληση με σκοπό την κλιμάκωση».

«Οι δηλώσεις πολωνικών ΜΜΕ και αξιωματούχων για την υποτιθέμενη πτώση “ρωσικών” πυραύλων στην περιοχή του Przewoduv είναι μια σκόπιμη πρόκληση για να κλιμακωθεί η κατάσταση. Κανένα πλήγμα σε στόχους κοντά στα σύνορα Ουκρανίας-Πολωνίας δεν έγινε από ρωσικές ρουκέτες. Τα συντρίμμια που δημοσιεύτηκαν από τα πολωνικά μέσα ενημέρωσης από τη σκηνή στο χωριό Przewoduv δεν έχουν καμία σχέση με ρωσικά όπλα».

«Σοκαρισμένος από την είδηση ότι ένας πύραυλος ή άλλο πυρομαχικό σκότωσε ανθρώπους σε πολωνικό έδαφος. Τα συλλυπητήριά μου στις οικογένειες», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Twitter ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.

«Στεκόμαστε στο πλευρό της Πολωνίας. Βρίσκομαι σε επαφή με τις πολωνικές αρχές, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και άλλους συμμάχους» συμπλήρωσε.

Shocked by the news of a missile or other ammunition having killed people on Polish territory.
My condolences to the families.

We stand with Poland.

I am in contact with Polish authorities, members of the European Council and other allies.@AndrzejDuda @MorawieckiM

— Charles Michel (@CharlesMichel) November 15, 2022

Η Γερμανία δήλωσε ότι ελέγχει τις αναφορές για ρωσικούς πυραύλους που έπληξαν την Πολωνία και βρίσκεται σε επικοινωνία με την Πολωνία και άλλα μέλη του ΝΑΤΟ.

My thoughts are with #Poland, our close ally and neighbor. We are monitoring the situation closely and are in contact with our Polish friends and NATO allies.

— Außenministerin Annalena Baerbock (@ABaerbock) November 15, 2022

Dwie rosyjskie rakiety na terytorium Polski? Miejsce wybuchu przy granicy z Ukrainą pod Hrubieszowem.#włączprawdę #TVRepublika pic.twitter.com/GHz6sXLeQL

— Telewizja Republika 🇵🇱 #włączprawdę (@RepublikaTV) November 15, 2022

Τι λένε οι ΗΠΑ

Στη διάρκεια της ενημέρωσης του Τύπου από τον εκπρόσωπο του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας ο Πατ Ράιντερ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «γνωρίζουν τις αναφορές σχετικά με τους δύο ρωσικούς πυραύλους που έπληξαν τοποθεσία εντός της Πολωνίας κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία», αλλά δεν έχουν προς το παρόν πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν αυτές τις αναφορές.

Παράλληλα, ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο NBC ότι δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν οι αναφορές για ρωσικούς πυραύλους που κατέληξαν σε πολωνικό έδαφος.

«Δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τις αναφορές… Πρέπει να καταλάβουμε τι αληθινά έχει συμβεί… Αμερικανοί αξιωματούχοι εργάζονται σκληρά για αυτόν τον σκοπό αυτή τη στιγμή. Απλώς δεν ξέρουμε» ήταν η δήλωση του αξιωματούχου του Λευκού Οίκου.

Πάντως, σύμφωνα με το Reuters, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκανε λόγο για «εξαιρετικά ανησυχητικές» αναφορές. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε επικοινωνία με την πολωνική κυβέρνηση και προσπαθούν να μάθουν περισσότερα για την έκρηξη, καθώς και να καθορίσουν τα κατάλληλα επόμενα βήματα.

Νωρίτερα, δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν στο Associated Press ότι ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν πολωνικό έδαφος.

Τα γεγονότα σημειώνονται την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η Σύνοδος της G-20, με τους ηγέτες να ενημερώνονται για τις εξελίξεις.

«Συναγερμός» στις χώρες της Βαλτικής

Η πρώτη αντίδραση από τη διεθνή κοινότητα ήλθε από τον υπουργό Άμυνας της Λετονίας Artis Pabriks ο οποίος διαμήνυσε μέσω Twitter:

«Τα συλλυπητήριά μου στους Πολωνούς αδερφούς μας στα όπλα. Το εγκληματικό ρωσικό καθεστώς εκτόξευσε πυραύλους που στοχεύουν όχι μόνο Ουκρανούς αμάχους αλλά και προσγειώθηκαν στο έδαφος του ΝΑΤΟ στην Πολωνία. Η Λετονία στέκεται πλήρως με τους Πολωνούς φίλους και καταδικάζει αυτό το έγκλημα.»

Λίγη ώρα μετά, η Λετονία ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει την Τετάρτη 16 Νοεμβρίου, έκτακτη συνεδρίαση για να αξιολογήσει την κατάσταση ασφαλείας, δεδομένων των αναφορών για ρωσικούς πυραύλους που έπληξαν πολωνικό έδαφος. Ο Λετονός πρωθυπουργός, Κρισιάνις Κάρινς, πρόσθεσε ότι η συνάντηση γίνεται «για να είμαστε έτοιμοι για περαιτέρω δράση», μετέδωσε το Reuters.

Από τη Λιθουανία και την Εσθονία ήλθε ένα ακόμη πιο ισχυρό μήνυμα για υπεράσπιση των εδαφών του ΝΑΤΟ -σε μια έμμεση αναφορά στο άρθρο 5.

Ο Λιθουανός πρόεδρος Gitanas Nausėda έκανε λόγο για ανησυχητικές εξελίξεις και τόνισε ότι «Πρέπει να υπάρξει υπεράσπιση για κάθε σπιθαμή (σ.σ. εδάφους) του ΝΑΤΟ».

Το υπουργείο Εξωτερικών της Εσθονίας εξέφρασε την ανησυχία του για τις αναφορές ότι δύο πύραυλοι ή ρουκέτες προσγειώθηκαν σε ένα αγρόκτημα στην Πολωνία κοντά στα ουκρανικά σύνορα.

«Τα τελευταία νέα από την Πολωνία είναι ανησυχητικά. Βρισκόμαστε σε συνεννόηση με την Πολωνία και άλλους Συμμάχους. Η Εσθονία είναι έτοιμη να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό του εδάφους του ΝΑΤΟ. Στεκόμαστε σε πλήρη αλληλεγγύη με τη στενή μας σύμμαχο Πολωνία».

Ούγγροι αξιωματούχοι ανακοίνωσαν επίσης ότι θα συγκαλέσουν το συμβούλιο άμυνας της χώρας, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Ζόλταν Κόβατς να κάνει αναφορά σε «πύραυλο που χτύπησε πολωνικό έδαφος» -σε μια προσεκτική διατύπωση, που δεν αναφέρει από πού προήλθε ο πύραυλος.

Η έκρηξη σημειώθηκε σε φάρμα σε αγροτική περιοχή και συγκεκριμένα σε ένα χωριό κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία.

Σημειώνεται ότι σήμερα, Τρίτη 15 Νοεμβρίου, η Ρωσία εξαπέλυσε μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων σε Κίεβο, Λβιβ, Χάρκοβο, Τσερνίχιβ, με αναλυτές να εκτιμούν ότι εάν όντως η έκρηξη στο πολωνικό χωριό οφείλεται σε ρωσικό πύραυλο ίσως αυτό να συνέβη «κατά λάθος» ενώ ο πραγματικός στόχος ήταν η ουκρανική πόλη Λβιβ.

Σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις η έκρηξη δεν οφείλεται σε ρωσικό πλήγμα, αλλά σε κομμάτια πυραύλου που εξερράγη καθώς αντιμετωπίστηκε από την ουκρανική αεράμυνα.