Σπύρος Σιδέρης

Οι βασικές ρήτρες του αραβικού εγγράφου

Το έγγραφο βασίζεται σε τρεις κύριους άξονες:

• Κατάπαυση του πυρός για 10 χρόνια: Η κύρια πρόταση αφορά την πλήρη παύση των εχθροπραξιών για μια δεκαετία, προσφέροντας στη Γάζα μια περίοδο ειρήνης και σταθερότητας.
• Διαχείριση της Γάζας από παλαιστινιακή μεταβατική επιτροπή: Προτείνεται η δημιουργία μιας επιτροπής που θα αναλάβει τη διοίκηση της περιοχής υπό διεθνή εποπτεία.
• Επιτροπή οικονομικής εποπτείας: Οι χώρες που θα παρέχουν οικονομική βοήθεια για την ανοικοδόμηση θα σχηματίσουν μια επιτροπή για την επιτήρηση των χρηματοδοτήσεων.

Ο ρόλος της Αιγύπτου και οι περιφερειακές εξελίξεις

Η Αίγυπτος φαίνεται να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις, έχοντας ήδη ολοκληρώσει το 70% της στρατηγικής για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Παράλληλα, η χώρα προετοιμάζει την έκτακτη σύνοδο κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου, η οποία είχε προγραμματιστεί για τις 27 Φεβρουαρίου, αν και η ημερομηνία αυτή ενδέχεται να αλλάξει.

• Ο βοηθός γενικός γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου, Χοσάμ Ζάκι, υπογράμμισε ότι η αναβολή της συνόδου μπορεί να εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα των ηγετών των αραβικών κρατών.

Ωστόσο, στόχος της συνόδου είναι να διαμορφωθεί μια κοινή αραβική στάση απέναντι στο παλαιστινιακό ζήτημα, ιδίως μετά την απόρριψη από τις αραβικές χώρες του σχεδίου εκτοπισμού των Παλαιστινίων που είχε προτείνει το Ισραήλ και είχε υιοθετήσει αργότερα η Ουάσινγκτον.

Το αμερικανικό σχέδιο και η παλαιστινιακή θέση

Η αραβική πλευρά αναμένει επίσημο διάλογο με τις ΗΠΑ, ώστε να αποκρυσταλλωθεί μια κοινή στάση σχετικά με την ανοικοδόμηση της Γάζας και τη διακυβέρνησή της. Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι εάν το αμερικανικό σχέδιο έχει ως στόχο την απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα ή αν αποσκοπεί στη διαπραγμάτευση ενός νέου μοντέλου διοίκησης.

Οι Παλαιστίνιοι απορρίπτουν τις ισραηλινές επιλογές που περιλαμβάνουν είτε την επιβολή ελέγχου του Ισραήλ στη Γάζα, είτε την τοποθέτηση ενός διορισμένου διοικητικού συμβουλίου, είτε την εκκένωση της περιοχής από τον πληθυσμό της.

Η παλαιστινιακή ηγεσία επιθυμεί την αυτοδιαχείριση της Γάζας, έως ότου επιτευχθεί μια συνολική πολιτική διευθέτηση.

Η πενταμερής σύνοδος κορυφής στο Ριάντ

Πριν από την αραβική σύνοδο κορυφής, έχει προγραμματιστεί πενταμερής συνάντηση στο Ριάντ με τη συμμετοχή της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κατάρ.

Οι χώρες αυτές διατηρούν στενή συνεργασία από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, πραγματοποιώντας τακτικές συναντήσεις. Αν και ο Αραβικός Σύνδεσμος δεν έχει λάβει πρόσκληση να συμμετάσχει σε αυτές τις συναντήσεις, ενημερώνεται διαρκώς για τις εξελίξεις.

Το αραβικό έγγραφο για την εκεχειρία στη Γάζα αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία που μπορεί να θέσει τις βάσεις για μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική διαδικασία.

Η ενότητα των αραβικών χωρών και η συνεργασία τους με τις διεθνείς δυνάμεις είναι κρίσιμη για την επιτυχία του σχεδίου. Παρόλα αυτά, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του πώς θα ανταποκριθούν οι εμπλεκόμενες πλευρές, ιδίως το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες, στις αραβικές προτάσεις.

Σπύρος Σιδέρης

Η συνάντηση πραγματοποιείται καθώς ο επικεφαλής της νέας διοίκησης της Συρίας, Αχμέντ αλ Σαράα, οι δυνάμεις του οποίου, μαζί με ένοπλες ομάδες της αντιπολίτευσης, ανέλαβαν τον έλεγχο της Δαμασκού και ανέτρεψαν τον Μπασάρ αλ Άσαντ τον περασμένο μήνα, επιδιώκει την χαλάρωση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη χώρα.

• Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, ο οποίος προήδρευσε της υπουργικής συνάντησης, τόνισε τη σημασία της άρσης των μονομερών κυρώσεων και των κυρώσεων του ΟΗΕ που έχουν επιβληθεί στη Συρία και υπογράμμισε την ανάγκη να διασφαλιστεί η ενότητα και η κυριαρχία της Συρίας.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά το πέρας της συνάντησης στο Ριάντ, ο Μπιν Φαρχάν εξέφρασε την ικανοποίησή του για τα βήματα της νέας συριακής διοίκησης, επιβεβαιώνοντας τη συνέχιση της υποστήριξης προς τη Συρία, και δήλωσε ότι οι υπουργοί Εξωτερικών που συμμετείχαν στη συνάντηση συμφώνησαν να στηρίξουν την οικοδόμηση των νέων κρατικών θεσμών της Συρίας και την επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους.

• Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να συνεργαστεί για να μην καταστεί η Συρία πηγή αστάθειας στην περιοχή ή κέντρο τρομοκρατικών ομάδων.

Κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του στη συνάντηση του Ριάντ, ο Αιγύπτιος υπουργός περιέγραψε τη θέση της χώρας του σχετικά με την ανάγκη διατήρησης της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας, του σεβασμού της κυριαρχίας της και στήριξης των εθνικών θεσμών της, ώστε να ενισχύσουν την ικανότητά τους να εκπληρώσουν το ρόλο τους στην υπηρεσία του συριακού λαού.

Ο Αμπντελάτι ζήτησε την υιοθέτηση μιας συνολικής πολιτικής διαδικασίας με πλήρη συριακή ιδιοκτησία όλων των συνιστωσών της συριακής κοινωνίας, χωρίς να αποκλείονται πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις ή κόμματα για να διασφαλιστεί η επιτυχία της μεταβατικής διαδικασίας, και την υιοθέτηση μιας προσέγγισης χωρίς αποκλεισμούς για όλες τις συριακές εθνικές δυνάμεις, σύμφωνα με την απόφαση 2254 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

• Επιβεβαίωσε επίσης την πλήρη υποστήριξη της Αιγύπτου προς τον συριακό λαό και τις νόμιμες προσδοκίες του, καλώντας όλα τα συριακά μέρη σε αυτό το κρίσιμο στάδιο να διατηρήσουν το εθνικό συμφέρον και να υποστηρίξουν τη σταθερότητα στη Συρία.

Υπογράμμισε τη σημασία της συνολικής πολιτικής διαδικασίας να αντικατοπτρίζει την κοινωνική, θρησκευτική, δογματική και εθνοτική ποικιλομορφία εντός της Συρίας, να καταστήσει τη Συρία πηγή σταθερότητας στην περιοχή και να επιτρέψει στις διάφορες εθνικές πολιτικές δυνάμεις να έχουν ρόλο στη διαχείριση της μεταβατικής φάσης και στην ανοικοδόμηση της Συρίας και των εθνικών θεσμών της, ώστε να ανακτήσει το περιφερειακό και διεθνές κύρος που της αξίζει.

Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ όλων των περιφερειακών και διεθνών μερών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ώστε να μην υπάρχουν τρομοκρατικά στοιχεία που να φιλοξενούνται στο συριακό έδαφος, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή ή πρόκληση για οποιαδήποτε από τις χώρες της περιοχής, καθώς και την αλληλεγγύη της διεθνούς κοινότητας για να μην καταστεί η Συρία πηγή απειλής για τη σταθερότητα στην περιοχή ή κέντρο τρομοκρατικών ομάδων.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Συρίας είναι στην ατζέντα της ΕΕ. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα (Χ), την Κυριακή, σχετικά με τη συμμετοχή της στη συνάντηση του Ριάντ για τη Συρία, σημειώνοντας ότι στη συνάντηση του Ριάντ θα ανταλλάξει απόψεις με τους υπουργούς Εξωτερικών των χωρών του Κόλπου, της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης.

• «Θα εξετάσουμε πώς θα χαλαρώσουμε τις κυρώσεις, αλλά μετά από αυτό, πρέπει να σημειωθεί απτή πρόοδος σε μια διαδικασία πολιτικής μετάβασης που θα αντικατοπτρίζει τη Συρία σε όλη της την ποικιλομορφία», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η ΕΕ θα προσπαθήσει να βοηθήσει σε αυτή τη διαδικασία μετάβασης.

Οι δυτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της ΕΕ, έχουν επιβάλει κυρώσεις στην κυβέρνηση Άσαντ για τη βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων το 2011.

Η Γερμανία, η Ιταλία και η Γαλλία πίεσαν τις τελευταίες ημέρες για τη χαλάρωση των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Συρίας, αλλά η τελική απόφαση θα ληφθεί μόνο από το σύνολο του μπλοκ.

• Η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ δήλωσε την Κυριακή ότι οι κυρώσεις σε συμμάχους του Μπασάρ αλ Άσαντ που έχουν «διαπράξει σοβαρά εγκλήματα» κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ.

«Οι Σύριοι πρέπει τώρα να αποκομίσουν γρήγορα τα οφέλη από τη μετάβαση της εξουσίας. Συνεχίζουμε να βοηθάμε όσους δεν έχουν τίποτα στη Συρία, όπως κάναμε όλα τα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, και θα διαθέσουμε άλλα 50 εκατομμύρια ευρώ για τρόφιμα, καταφύγια έκτακτης ανάγκης και ιατρική περίθαλψη», δήλωσε η ίδια στους δημοσιογράφους στο Ριάντ.

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέδωσαν τη Δευτέρα απαλλαγή από τις κυρώσεις στις οικονομικές συναλλαγές με τα κυβερνητικά όργανα της Συρίας για έξι μήνες μετά το τέλος της διακυβέρνησης του Άσαντ, σε μια προσπάθεια να διευκολύνουν τη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Συρία.

Η 13ετής και πλέον σύγκρουση στη Συρία έχει σκοτώσει πάνω από μισό εκατομμύριο ανθρώπους, έχει καταστρέψει την οικονομία και έχει αναγκάσει εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Σχεδιασμένο για να εξυπηρετεί 3,6 εκατομμύρια επιβάτες καθημερινά, το μετρό αναμένεται να μειώσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση στην πόλη κατά 30%, σύμφωνα με τη Βασιλική Επιτροπή για την Πόλη του Ριάντ (RCRC).

Ο ενθουσιασμός στους κατοίκους του Ριάντ ήταν έκδηλος την πρώτη μέρα του μετρό, με εκατοντάδες να εμφανίζονται ανυπόμονοι να ζήσουν την εναρκτήρια διαδρομή.

«Η πρώτη μου βόλτα ήταν ομαλή. Πολλά από τα μέλη της οικογένειάς μου, πολλοί από τους συναδέλφους μου ανυπομονούν να κάνουν τις βόλτες τους με το μετρό», τόνισε o Αμπντουλάχ αλ Φαλέχ, ένας 24χρονος κάτοικος του Ριάντ, μιλώντας από τον εμβληματικό σταθμό King Abdullah Financial District. Ο σταθμός είναι ένας από τους τέσσερις κύριους κόμβους του μετρό, σχεδιασμένος από το αρχιτεκτονικό γραφείο της φημισμένης Ζάχα Χαντίντ.

«Αυτό θα διευκολύνει την περιβόητη κυκλοφορία του Ριάντ. Αυτή είναι πραγματικά μια καταπληκτική μέρα», είπε ο αλ Φάλεχ στο Al Arabiya English.

Riyadh’s 176-kilometre new metro opens this weekend, taking the title of the world’s longest driverless transit system. The vast network features six lines and 85 stations, including the six platform King Abdullah Financial District (KAFD) Station, a key interchange designed by… pic.twitter.com/9uxHhgwKZ5

— The B1M (@TheB1M) November 30, 2024

«Ανυπομονώ να χρησιμοποιήσω περισσότερο το μετρό, καθώς θα μειώσει τον καθημερινό μου χρόνο μετακίνησης», είπε στο Al Arabiya English.

Το δίκτυο μεταφορών του μετρό του Ριάντ έχει σχεδιαστεί για να φιλοξενεί τον ταχέως αυξανόμενο πληθυσμό της πόλης, ο οποίος προβλέπεται να αυξηθεί από 7,5 εκατομμύρια το 2023 σε μεταξύ 15 και 20 εκατομμύρια έως το 2030.

Το δίκτυο θα περιλαμβάνει επίσης 80 δρομολόγια λεωφορείων, 842 λεωφορεία και 2.860 στάσεις, διασφαλίζοντας ολοκληρωμένη κάλυψη σε όλη την πόλη.

Ο Σαάντ αλ Νταγούντ, ένας 22χρονος φοιτητής στο Ριάντ, είπε ότι το μετρό είναι πολύ βολικό και σκοπεύει να το χρησιμοποιεί τακτικά για τις μετακινήσεις του στο πανεπιστήμιο.

«Ήρθα με μερικούς από τους φίλους μου σήμερα για την πρώτη μας βόλτα με το μετρό και έχω ενημερώσει όλους τους φίλους και τους συγγενείς μου να χρησιμοποιούν το μετρό όσο το δυνατόν περισσότερο», είπε στο Al Arabiya.

Οι τιμές των εισιτηρίων

Η εφαρμογή (app Darb, διαθέσιμη σε όλα τα καταστήματα εφαρμογών για κινητά, η οποία διευκολύνει τις αγορές εισιτηρίων για ταξίδια στο μετρό του Ριάντ, ανακοίνωσε ότι οι τιμές κυμαίνονται από 4 Ριάλ (95 σεντς) έως 140 Ριάλ (34,97 ευρώ).

Τα εισιτήρια διατίθενται σε τέσσερις κατηγορίες:

• 4 Ριάλ  (95 λεπτά του ευρώ) για ένα ταξίδι δύο ωρών.
• 20 Ριάλ (4,73 ευρώ) για ένα πάσο τριών ημερών.
• 40 Ριάλ (10,40 ευρώ) για πάσο μιας εβδομάδας.
• 140 Ριάλ (34,97 ευρώ) για πάσο 30 ημερών.

Κάθε κατηγορία προσφέρει απεριόριστες μετακινήσεις τόσο με λεωφορεία όσο και με το μετρό εντός της περιόδου ισχύος του εισιτηρίου.

Σε δήλωσή του από το Ριάντ μετά το πέρας της επίσκεψής του στη Σαουδική Αραβία και της συνάντησης με τον Σαουδάραβα ομόλογό του πρίγκιπα Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν Αλ Σαούντ, έκανε γνωστό πως τα επόμενα βήματα έχουν να κάνουν με τις επισκέψεις, στο εγγύς μέλλον, στην Ιορδανία και την Αίγυπτο, δύο χώρες οι οποίες εμπλέκονται ενεργά στη διπλωματική διαδικασία για την επίλυση του Μεσανατολικού, όπως επίσης και με την επικείμενη επίσκεψη του Παλαιστινίου υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα.

Σε αυτό το πλαίσιο, διαμήνυσε με σαφήνεια ότι «η Ελλάδα με συνέπεια, με συνοχή, με σοβαρότητα, με το διπλωματικό κεφάλαιο το οποίο διαθέτει, θα είναι παρούσα στις εξελίξεις με έναν τρόπο δημιουργικό, έτσι ώστε, όχι μόνο να έχουμε την αναγκαία ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία θα πρέπει να παρέχεται διαρκώς και να είναι βιώσιμη, αλλά επιπλέον να ξεκινήσουμε τη συζήτηση για το πώς θα επιλυθεί βιώσιμα η κρίση του Μεσανατολικού, στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών».

Αναφερθείς στην επίσκεψή του στο Ριάντ, σημείωσε πως αυτή εδράζεται στις εξαιρετικά καλές διμερείς σχέσεις που έχει αναπτύξει η Ελλάδα με τη Σαουδική Αραβία.

Εστιάζοντας στη συνάντησή του με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι συζήτησαν για τις διεθνείς εξελίξεις και το μείζον ζήτημα του Μεσανατολικού. «Στην περίπτωση αυτή είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε σχετικά με τα επόμενα βήματα, να δούμε τους τρόπους, με τους οποίους θα εδραιώσουμε την ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία θα πρέπει να παρέχεται με τρόπο διαρκή, καθώς επίσης να συζητήσουμε και για την επόμενη μέρα στο Μεσανατολικό» δήλωσε.

Επισημαίνεται πως ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, όπως επίσης και οι ομόλογοί του, υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου και της Ιορδανίας, θα παρευρεθούν έπειτα από πρόσκληση στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ που θα λάβει χώρα στις 22 Ιανουαρίου στις Βρυξέλλες.

Στο τελικό ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου και του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας που διεξήχθη στο Ριάντ αναφέρεται ότι τα μέλη των δύο διεθνών οργανισμών «αρνούνται να χαρακτηρίσουν αυτόν τον πόλεμο ως νόμιμη άμυνα ή να τον δικαιολογήσουν υπό οποιοδήποτε πρόσχημα».

Η σύνοδος καταδίκασε «την επιθετικότητα του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, τα εγκλήματα πολέμου και τις βάρβαρες και απάνθρωπες σφαγές από την κατοχική κυβέρνηση». Στο ανακοινωθέν ζητείται να τερματιστεί η πολιορκία της Γάζας, να επιτραπεί η είσοδος ανθρωπιστικής βοήθειας στον θύλακα και να σταματήσουν οι εξαγωγές όπλων στο Ισραήλ.

🇸🇦🕊️Emergency Arab-Islamic summit on Gaza kicks off in Riyadh, Saudi Capital 🕊️🇸🇦

“Joint summit discusses 'dangerous developments' amid ongoing Israeli attacks on Gaza Strip”

“Saudi Arabia is hosting an extraordinary summit on Saturday, bringing together countries from the… pic.twitter.com/CplggET2RV

— marie🔪 (@Healhaus) November 11, 2023

Οι ηγέτες κάλεσαν επίσης το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να υιοθετήσει ένα «αποφασιστικό και δεσμευτικό ψήφισμα» ώστε να μπει τέλος στην ισραηλινή «επιθετικότητα» στη Γάζα. Όποιος αρνείται να το στηρίξει «ενθαρρύνει το Ισραήλ να συνεχίσει τη βάναυση επίθεση που σκοτώνει αθώους (…) και μετατρέπει τη Γάζα σε ερείπια».