Ο Νταλάρας, το ρεμπέτικο και η Γερμανία

Η Γερμανία είναι βασικός σταθμός στις περιοδείες του Γιώργου Νταλάρα, και μάλιστα με θεματική ενότητα τα ρεμπέτικα τραγούδια. Οι αίθουσες κλασικής μουσικής γεμίζουν με ρεμπέτικο ήχο και κάποιες φορές με το συρτάκι των θεατών στο άκουσμα της «Φραγκοσυριανής».

«Νιώθω πολύ οικεία και σε αυτό βοηθά το ελληνικό στοιχείο. Όλα αυτά τα χρόνια έχω αποκτήσει πολλούς καλούς φίλους σε αρκετές πόλεις στη Γερμανία. Οπότε είναι πάντα μεγάλη ευχαρίστηση να ερχόμαστε και να παίζουμε τα τραγούδια μας. Και θα ήθελα να μεταφέρω κι ένα μήνυμα στους συμπατριώτες μας, που ξέρω πως θα το κατανοήσουν. Όσο κι αν κάποιες φορές πικραινόμαστε από τη χώρα μας, σας παρακαλώ πολύ να μην την ξεχνάτε και να συνεχίζετε να τη στηρίζετε!», λέει σε μία αποκλειστική συνέντευξη στην Deutsche Welle ο Γιώργος Νταλάρας.

Πώς είναι να τραγουδά στο εξωτερικό σε ελληνικό και ξένο κοινό; Καταλαβαίνουν οι ξένοι τα ρεμπέτικα ή μήπως χρειάζονται τη βοήθεια… της τεχνητής νοημοσύνης; «Είναι πολλά τα χρόνια που οι συναυλίες μας στο εξωτερικό είναι σχεδόν ισάριθμες με αυτές στην Ελλάδα. Έχει λοιπόν κατακτηθεί, με κόπο και πολλή δουλειά, μία σχέση πολύ ξεχωριστή με τους ξένους ακροατές. Έχουμε παίξει αρκετές φορές τα ρεμπέτικα στην Ευρώπη και στην Αμερική και ο ενθουσιασμός είναι συγκινητικός. Δεν χωρά καμία τεχνητή νοημοσύνη στο συναίσθημα των ανθρώπων… Βοηθάνε πολύ όμως και οι Έλληνες ακροατές που ξέρουν τα τραγούδια. Αρκετές φορές έχω „πιάσει” από τη σκηνή τους Έλληνες να εξηγούν στους ξένους φίλους τους τα λόγια. Είναι ωραία αυτή η αλληλεπίδραση, δεν νομίζετε;», επισημαίνει ο Έλληνας τραγουδιστής.

«H Ευρώπη έχει μείνει πίσω πολιτικά»

«Οι κοινωνίες μας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη έχουν υποστεί σαρωτικά χτυπήματα. Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω πολιτικά, σε μία οπισθοδρόμηση άνευ προηγουμένου. Φοβικά σύνδρομα, διχασμός, συντηρητισμός και άκρατος φιλελευθερισμός όξυναν τον φθόνο, την ανισότητα και την αδικία. Όλα αυτά έχουν ως συνέπεια ακραία συμπτώματα και ολέθρια αποτελέσματα», τονίζει ο Γιώργος Νταλάρας. Στις περιοδείες του, λέει πως συναντά συχνά Έλληνες μετανάστες, που αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια μετά την ελληνική οικονομική κρίση: «Οι νέοι μας βιώνουν έναν αλλιώτικο πόλεμο, αυτόν της αδικίας, της ανέχειας, της αμφιβολίας, της αποξένωσης. Λένε πως τους πρόσφυγες τους δημιουργούν οι πόλεμοι και τους μετανάστες η οικονομική εξαθλίωση. Η ανάγκη καλύτερου μέλλοντος όμως είναι κοινή», λέει χαρακτηριστικά.

Αναπολεί τις εποχές που οι κοινωνίες λειτουργούσαν με αλληλεγγύη, η οποία σταδιακά χάνεται, όπως λέει, επειδή χάνεται η ελπίδα, η ψυχραιμία και η συγκατάβαση. «Όσο δεν υπάρχουν πολιτικές ικανές να δώσουν λύσεις στα αιτήματα των σύγχρονων κοινωνιών, τόσο θα διογκώνονται τα προβλήματα και θα μιλάμε για συντηρητική στροφή στην Ευρώπη. Οι λαοπλάνοι και οι δημαγωγοί θα κερδίζουν το παιχνίδι των εντυπώσεων. Μόνο που με τις εντυπώσεις δεν κερδίζεται η ουσία της ύπαρξης και της εξέλιξης των κοινωνιών μας».

«Το ρεμπέτικο είναι η παράδοσή μας, η εθνική μας μουσική»

Το ρεμπέτικο στην αρχή ήταν παρεξηγημένο αλλά και κυνηγημένο από τις διάφορες εξουσίες – υπήρχε απαγόρευση και λογοκρισία. Η ιστορία του ρεμπέτικου «βασάνισε» τον Γιώργο Νταλάρα από παιδί και αργότερα ως μουσικό. «Δεν ήμουν ούτε 20 χρονών όταν ηχογραφήσαμε τα τραγούδια που μου εμπιστεύτηκε ο Απόστολος Καλδάρας. Το “Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι” ήταν στον δίσκο με τα τραγούδια του Απόστολου. Μετά, ο δίσκος “50 χρόνια ρεμπέτικο τραγούδι”, ένα από τα μεγάλα μου όνειρα. Ευτυχώς ο κόσμος και ειδικά οι νέοι τότε ανταποκρίθηκαν ανέλπιστα συγκινητικά! Και είχα βεβαίως στο μυαλό μου από την αρχή να ηχογραφήσω τα λογοκριμένα, απαγορευμένα τραγούδια. Εκείνα τα τραγούδια που θύμιζαν ή έξυναν πληγές», τονίζει ο Γ. Νταλάρας στην DW.

Πλέον το ρεμπέτικο έχει βρει την αξία του και πολλά νέα παιδιά ασχολήθηκαν με το ρεμπέτικο, έκαναν διασκευές, συνέχισαν να γράφουν πιο «σύγχρονο» στίχο, αλλά πατώντας στους δρόμους του ρεμπέτικου. «Είναι διαρκής η γοητεία του και νομίζω πως σε όλες τις γενιές θα υπάρχουν οι ταλαντούχοι μουσικοί που δεν θα πάψουν να τα παίζουν αλλά και να πειραματίζονται με αυτά», αναφέρει ο Γιώργος Νταλάρας.

Είναι το ρεμπέτικο μουσειακό είδος; «Όχι! Όχι! Καθόλου μουσειακό είδος! Αντίθετα, είναι το πιο ζωντανό είδος της μουσικής μας. Το ρεμπέτικο διαμόρφωσε το ελληνικό τραγούδι, ενέπνευσε τις νεότερες γενιές δημιουργών. Να σας θυμίσω πως ο Μίκης Θεοδωράκης έχει δηλώσει μαθητής του Τσιτσάνη και ήταν πολύ περήφανος για τις επιρροές του από το ρεμπέτικο. Πρόκειται για την παράδοσή μας, την εθνική μας μουσική, μια μουσική που μιλά βαθιά στην ψυχή των ανθρώπων. Γιατί με αυτά τα τραγούδια αναδείχθηκαν πολλά θέματα που απασχολούσαν την κοινωνία και τους ανθρώπους: ο πόλεμος, η φτώχεια, η ανισότητα, η εργασία, ο πόνος των προσφύγων, η αδικία, η απελπισία, η αγάπη. Υπάρχει μία σπουδαία παρακαταθήκη και μία σύνδεση με τις τωρινές δύσκολες συνθήκες. Με τον τρόπο του συμπαραστέκεται απόλυτα και με ήθος».

Παρηγοριά κι ελπίδα μέσα από το τραγούδι

«Το καλό τραγούδι σίγουρα δεν είναι εκτόνωση, είναι παρηγοριά κι ελπίδα. Δεν τραγουδάμε για να ξεχαστούμε, αλλά για να θυμόμαστε, να παίρνουμε θάρρος και να συνεχίζουμε. Όσον αφορά στους νέους και τη σχέση τους με το τραγούδι, είμαι αισιόδοξος, πιστεύω στο ταλέντο τους και στην προσπάθεια να μην σπάσει η αλυσίδα που συνδέει τους νέους μουσικούς με τους καταξιωμένους μουσικούς μας», λέει ο Γιώργος Νταλάρας στην DW. Έχει όμως ο ίδιος κάποιο αγαπημένο ρεμπέτικο τραγούδι; «Όλα τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι ξεχωριστά κι ανήκουν σε όλες τις εποχές και σε όλο τον κόσμο. Και κυρίως το τραγούδι του Τσιτσάνη, το “Μην απελπίζεσαι – Κάνε λιγάκι υπομονή”».

Πηγή: DW

Μόνο που διαδραματίζεται στο κατάστημα ελληνικών προϊόντων της Νομπούκα Σουνοχάρα (Nobuka Sunohara), στο μακρινό Κόμπε της Iαπωνίας, και τα οχτώ (κι όχι ένα) μπουζούκια παίζουν Ιάπωνες, μεταδίδοντας live στο facebook αυτή τη μουσική τους συνάντηση.

«Το περασμένο Σάββατο, ο δάσκαλός μας, ο οποίος ζει στο Τόκιο και παίζει μαζί μας διαδικτυακά στα μαθήματα, “έριξε” την ιδέα γι’ αυτό το live στο facebook», εξηγεί στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Νομπούκα Σουνοχάρα, η οποία μπορεί να είναι παντρεμένη με Έλληνα αλλά το μπουζούκι είναι καθαρά …προσωπική υπόθεση, αφού ο σύζυγός της δεν ασχολείται μ’ αυτό.

«Απέκτησα το πρώτο μου μπουζούκι το 2018. Ο γιος μου παίζει ροκ μουσική με την κιθάρα του και σκέφτηκα πως θα μπορούσε να παίζει αυτός μπουζούκι κι εγώ να τραγουδάω, αλλά αυτός έμεινε πιστός στην κιθάρα του κι έτσι άρχισα να μαθαίνω εγώ να παίζω μπουζούκι», λέει η Νομπούκα Σουνοχάρα, από το κατάστημά της στο Κόμπε, με έναν χάρτη της Ελλάδας στον τοίχο να την «ταξιδεύει» κάθε φορά που τον κοιτά.

Άρχισε να παίζει μπουζούκι πριν από μερικά χρόνια κι έκτοτε η ενασχόλησή της μ’ αυτό είναι καθημερινή καθώς ακόμη κι όταν κάθεται στο μαγαζί της περιμένοντας τον επόμενο πελάτη ν’ ανοίξει την πόρτα προλαβαίνει να παίξει έναν γρήγορο σκοπό. «Ήταν πολύ δύσκολο στην αρχή. Πριν από δύο χρόνια συνάντησα έναν Ιάπωνα, ο οποίος είναι αυτοδίδακτος στο μπουζούκι. Ξεκίνησα λοιπόν μαθήματα μαζί του, εδώ, στο κατάστημά μου και αγάπησα πολύ το μπουζούκι», εξηγεί η Γιαπωνέζα λάτρης του μπουζουκιού, η οποία μαζί με άλλους ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια αγάπη για το ιδιαίτερο αυτό όργανο προσπαθούν να το διαδώσουν στη χώρα τους και να το κάνουν πιο γνωστό ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ανακαλύψουν τη μαγεία του ήχου του. Μάλιστα, στα μαθήματα που φιλοξενούνται δυο φορές τον μήνα στο κατάστημά της συμμετέχουν ώς και 17 άτομα, αν κι εν μέσω κορονοϊού ο αριθμός διαφέρει από μάθημα σε μάθημα.

Η αγάπη για τον Τσιτσάνη

Το 6χορδο μπουζούκι που με περηφάνια δείχνει μέσα από την οθόνη του υπολογιστή είναι το τελευταίο της απόκτημα και είναι custom made, δηλαδή «κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα της.

«Πριν απ’ αυτό είχα ένα 8χορδο, αλλά έχω ακούσει ότι το 6χορδο ήταν αυτό που χρησιμοποιούσαν παλαιότερα και ήθελα να το δοκιμάσω», σημειώνει και αποκαλύπτει πως η μεγάλη της αγάπη είναι το ρεμπέτικο και ο Βασίλης Τσιτσάνης. «Ήταν σπουδαίος ο Τσιτσάνης», λέει και στην ερώτηση ποιο είναι το αγαπημένο της τραγούδι χωρίς δεύτερη σκέψη απαντά, «μα φυσικά η Συννεφιασμένη Κυριακή!».

«Ακούω πολύ ρεμπέτικη μουσική στο σπίτι κι όταν “ποστάρω” κάποιο τραγούδι στο facebook πολλοί άνθρωποι με βοηθούν να μάθω περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτό ή μού προτείνουν κι άλλα τραγούδια», αναφέρει η Νομπούκα Σουνοχάρα, η οποία εξασκείται με ζήλο σε καθημερινή πλέον βάση.

«Εξασκούμαι κάθε μέρα. Αυτή είναι η ζωή μου πλέον. Πολλοί από τους Ιάπωνες πελάτες μου δεν έχουν ξαναδεί μπουζούκι και τούς προτρέπω να το πιάσουν στα χέρια τους και να δοκιμάσουν να παίξουν. Τους καλώ να συμμετάσχουν και στα μαθήματα που οργανώνουμε», τονίζει, ενώ στην ερώτηση τι νιώθει όταν πιάνει το μπουζούκι στα χέρια της, κάνει μια παύση και απαντά: «Είναι πολύ δύσκολο να το εξηγήσω. Λατρεύω το ρεμπέτικο. Η μουσική του βγάζει μια νοσταλγία…».

Και μπορεί να βρίσκει δύσκολη γλώσσα τα ελληνικά, φροντίζει ωστόσο να μαθαίνει και να καταλαβαίνει τους στίχους των τραγουδιών που της αρέσουν για να συνοδεύει τη μουσική του μπουζουκιού της.

Ο Έλληνας σύζυγος, το λάδι από την Καλαμάτα και η αδυναμία στο ελληνικό τυρί

Η Νομπούκα Σουνοχάρα γνώρισε τον σύζυγό της, όταν ο ίδιος ήταν φοιτητής στην Ιαπωνία και στα είκοσι χρόνια κοινής πορείας τους έχουν αποκτήσει δύο γιους (20 και 17 ετών), οι οποίοι, όπως λέει, βλέπουν την Ελλάδα ως τόπο διακοπών αφού εδώ περνούν τα καλοκαίρια τους (προ κορονοϊού τουλάχιστον).

«Για τα παιδιά μου, η Ελλάδα είναι περισσότερο συνυφασμένη μ’ έναν τόπο διακοπών. Ερχόμασταν στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι πριν από τον κορονοϊό και γι’ αυτούς η Ελλάδα είναι ήλιος, θάλασσα και διακοπές», λέει χαρακτηριστικά κι εξηγεί πως ο σύζυγός της γεννήθηκε στην Αθήνα, ωστόσο η καταγωγή του πατέρα του είναι από τη Μυτιλήνη, την οποία η ίδια υπεραγαπά, ενώ της μητέρας του από την Καλαμάτα. Γι’ αυτό και η καλαματιανή …καταγωγή των ελιών και του ελαιολάδου που διαθέτει στο κατάστημά της, μαζί με κρασί και κάποια άλλα ακόμη πράγματα από την Ελλάδα.

Μπορεί δε η ελληνική κουζίνα να είναι πολύ διαφορετική από την ιαπωνική, αλλά η ίδια έχει μεγάλη αδυναμία στα ελληνικά τυριά. «Είναι εντυπωσιακό το πόσα πολλά είδη τυριού μπορείς να βρεις σε ένα ελληνικό σούπερ μάρκετ», λέει χαρακτηριστικά κι ανυπομονεί να επισκεφθεί και πάλι την Ελλάδα, όταν τελειώσει η μεγάλη περιπέτεια που ζει ο πλανήτης με τον κορονοϊό.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ