Η έρευνα τονίζει σοβαρές αποτυχίες στις διαδικασίες διάσωσης και πιθανούς χειρισμούς της ελληνικής ακτοφυλακής που μπορεί να συνέβαλαν στην τραγωδία. Παράλληλα, οι εννέα Αιγύπτιοι συνεχίζουν να βρίσκονται υπό διοικητική κράτηση, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Human Rights Watch και η Διεθνής Αμνηστία, που καταγγέλλουν σκληρή και άδικη μεταχείριση από τις ελληνικές αρχές.

Τη διεθνή δημοσιογραφική έρευνα συντόνισε το Solomon σε συνεργασία με το ARIJ, το μεγαλύτερο ερευνητικό δίκτυο στον αραβικό κόσμο, και δημοσιεύεται επίσης στην ισπανική εφημερίδα El País, τη γερμανική εφημερίδα Die Tageszeitung (TAZ) και το The New Humanitarian.

Όπως αναφέρει συγκεκριμένα, μόλις ένα μήνα μετά το ναυάγιο, η αιγυπτιακή πλευρά κοινοποίησε στις ελληνικές αρχές αναλυτική λίστα με τα μέλη του κυκλώματος διακίνησης, και τον διακριτό ρόλο του καθενός. Οι εννέα επιζώντες δεν περιλαμβάνονταν ανάμεσά τους.

Την ίδια ώρα, η αιγυπτιακή πλευρά μοιράστηκε περαιτέρω ευρήματα των ερευνών της, που πιστοποιούσαν ότι οι εννέα δεν ήταν μέλη του κυκλώματος.

Σε επίσημες καταθέσεις του στην αιγυπτιακή Εισαγγελία, ο ανώτατος κρατικός αξιωματούχος της Αιγύπτου για την καταπολέμηση της διακίνησης μεταναστών εξέφρασε την βεβαιότητα, βάσει των ερευνών, ότι οι εννέα ήταν μεταφερόμενοι. Μάλιστα, ο αξιωματούχος χαρακτήρισε τους εννέα «θύματα» των πραγματικών διακινητών, ακριβώς όπως και οι υπόλοιποι επιζώντες. Και υπογράμμισε πως οι εννέα κατηγορούμενοι είχαν επίσης πληρώσει μεταξύ 140.000-160.000 αιγυπτιακών λιρών για το ταξίδι (2.680-3.065 ευρώ).

Όπως αναφέρει το Solomon, στο πλαίσιο της πολύμηνης έρευνας, απέκτησε πρόσβαση σε περισσότερες από 700 σελίδες εσωτερικών εγγράφων των αιγυπτιακών αρχών, οι οποίες συνθέτουν τον πλήρη φάκελο των ερευνών για το κύκλωμα διακίνησης που οργάνωσε την μεταφορά των μεταναστών.

Τα έγγραφα αποκαλύπτουν:

Δημοσίως, η ελληνική κυβέρνηση πρόβαλε τη συνεργασία της με την Αίγυπτο για την καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης. Την ίδια ώρα, αγνόησε τα κρίσιμα στοιχεία που εισέφερε η Αίγυπτος.

Οι αιγυπτιακές αρχές ζήτησαν από την Ελλάδα να μοιραστούν τα δικά τους ευρήματα, προκειμένου «να φτάσουμε στην αλήθεια για αυτό το έγκλημα». Η Ελλάδα δεν τα μοιράστηκε, παραβιάζοντας τη διακρατική συμφωνία που ισχύει από το 1986 ανάμεσα στις δύο χώρες.

Το ιστιοφόρο που βρισκόταν 112 ναυτικά μίλια. νοτιοδυτικά της Πύλου, εξέπεμψε σήμα κινδύνου και αμέσως ενημερώθηκε το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Λιμενικού Σώματος. Οι 77 μετανάστες περισυνελέγησαν από κρουαζερόπλοιο που έπλεε στην περιοχή και λίγο μετά τις 10:00 έφτασαν στο λιμάνι της Καλαμάτας.

Εκεί, πρόκειται μέσα στην ημέρα να γίνει η καταγραφή τους από το κεντρικό λιμεναρχείο της πόλης ενώ θα φιλοξενηθούν προσωρινά στο χώρο των αποθηκών μέχρι να αναχωρήσουν για κάποια οργανωμένη δομή φιλοξενίας μεταναστών στη χώρα. Ως εκ τούτου, στο λιμάνι προετοιμάζεται ο χώρος που θα φιλοξενηθούν οι διασωθέντες από τις κοινωνικές υπηρεσίες και την πολιτική προστασία του δήμου Καλαμάτας, με τη συνδρομή της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Ερυθρού Σταυρού.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αναφέρει ότι «ο Συνήγορος του Πολίτη, Ανδρέας Ποττάκης, έχει ξεκινήσει ανακριτικές διαδικασίες για 10 αξιωματικούς που παρακολουθούσαν το πλοίο πριν βυθιστεί, όπως μαθαίνουμε από ρεπορτάζ ξένων ΜΜΕ».

«Ξεκίνησε αυτεπαγγέλτως τη διαδικασία μετά την άρνηση του Λιμενικού να διερευνήσει την υπόθεση» σημειώνει ο κ. Κασσελάκης και ρωτά:

«Ποιον εξυπηρετεί η αγωνία της κυβέρνησης για την άμεση αντικατάστασή του; Το κράτος Δικαίου; Τη Δημοκρατία; Τη Δικαιοσύνη;».

Υποστηρίζει ότι «υποκλοπές, Τέμπη και ναυάγιο Πύλου έχουν ένα κοινό παρανομαστή», την «προσπάθεια συγκάλυψης» και πως «χρέος των προοδευτικών δυνάμεων είναι το ανάχωμα στις κυβερνητικές μεθοδεύσεις».

Ο κ. Κασσελάκης καλεί τα προοδευτικά κόμματα, όπως αναφέρει, «σε μέτωπο κατά της συγκάλυψης». «Να μην επιτρέψουμε με τη ψήφο μας την αντικατάσταση του κ. Ποττάκη πριν την ολοκλήρωση της έρευνας. Να πέσει άπλετο φως», τονίζει.

Εκατοντάδες -εκφράζονται φόβοι- ότι έχασαν τη ζωή τους όταν ένα σκάφος, το οποίο παρακολουθούσε η ελληνική ακτοφυλακή για αρκετές ώρες, ανατράπηκε και βυθίστηκε σε διεθνή ύδατα ανοιχτά της νοτιοδυτικής ελληνικής παράκτιας πόλης της Πύλου στις 14 Ιουνίου 2023.

Έως και 700 άτομα βρίσκονταν στη μηχανότρατα που έφυγε από τη Λιβύη με προορισμό την Ιταλία. Περίπου 104 επιζώντες διασώθηκαν, αλλά μόνο 82 σοροί ανασύρθηκαν. Ένα χρόνο μετά, κανείς δεν έχει λογοδοτήσει και οι συγγενείς περιμένουν ακόμα νέα για αγαπημένα πρόσωπα.

Η ελληνική ακτοφυλακή αρνήθηκε οποιαδήποτε αδικοπραγία σχετικά με τον χειρισμό της υπόθεσης που προκάλεσε σοκ σε όλη την Ευρώπη και όχι μόνο και έθεσε ερωτήματα σχετικά με τις τακτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη μετανάστευση. Περίπου 10 αξιωματικοί, συμπεριλαμβανομένου του διοικητή της ακτοφυλακής και του καπετάνιου του πλοίου που παρακολουθούσε το υπερπλήρες πλοίο πριν βυθιστεί, κλήθηκαν να καταθέσουν ως ύποπτοι, ανέφεραν πηγές που βρίσκονται κοντά στην έρευνα.

Οι αξιωματικοί θα ανακριθούν στο πλαίσιο έρευνας που ξεκίνησε από τον Συνήγορο του Πολίτη Ανδρέα Ποττάκη – ο οποίος έχει την εξουσία να ερευνά τις ενέργειες των δυνάμεων ασφαλείας σε πειθαρχικό επίπεδο και εξετάζει εάν ενέργειες ή παραλείψεις του λιμενικού συνέβαλαν στην πρόκληση της τραγωδίας.
Η αιτία του ναυαγίου εξακολουθεί να αμφισβητείται. Οι επιζώντες λένε ότι η ακτοφυλακή προκάλεσε την ανατροπή του σκάφους όταν προσπάθησε να το ρυμουλκήσει. Η ακτοφυλακή είπε ότι το σκάφος αρνήθηκε βοήθεια.

Έχουν προκύψει «επαρκείς ενδείξεις» για αδικήματα κατά τη διάρκεια της επιχείρησης έρευνας και διάσωσης, είπε μια από τις πηγές.
Οι ύποπτοι θα καταθέσουν για κενά στο ημερολόγιο επικοινωνιών της ακτοφυλακής και για το εάν σχεδιάστηκε σωστά μια επιχείρηση διάσωσης, ανέφεραν οι πηγές.
Άλλα ερωτήματα θα εξετάσουν εάν το σκάφος που έφτασε στο σημείο για να σκιάσει την τράτα των μεταναστών ήταν επαρκώς εξοπλισμένο για μια αποστολή διάσωσης και εάν και εάν ναι γιατί υπήρχαν ειδικές δυνάμεις στο σκάφος.

Εάν η έρευνα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι αξιωματικοί που συμμετείχαν στην επιχείρηση ήταν υπόλογοι σε οποιοδήποτε στάδιο, θα κληθούν να απαντήσουν στις κατηγορίες. Θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν πειθαρχικά μέτρα, με την υψηλότερη ποινή να είναι η αποβολή από την υπηρεσία.

Ένα ναυτικό δικαστήριο, το μοναδικό δικαστικό όργανο στην Ελλάδα που μπορεί να εξετάσει τυχόν ποινικές ευθύνες των αξιωματικών του λιμενικού άνοιξε χωριστή έρευνα πέρυσι, αλλά βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο.

Ενα άτομο νεαρής ηλικίας ανασύρθηκε νεκρό πριν λίγη ώρα στη Μαρίνα της Πύλου μετά από πτώση αυτοκινήτου μέσα στη θάλασσα στην περιοχή του μώλου.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει το eleftheriaonline.gr, το αυτοκίνητο βρέθηκε στη θάλασσα κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, ενώ εξετάζεται το σοβαρό ενδεχόμενο να υπήρχε τουλάχιστον ένα ακόμα άτομα μέσα στο αυτοκίνητο.

Η πτώση του αυτοκινήτου έγινε γρήγορα αντιληπτοί από περαστικούς και άμεσα ειδοποιήθηκαν οι Αρχές και ξεκίνησε έρευνα.

Στελέχη του Λιμεναρχείου Πύλου που συντονίζουν την επιχείρηση ζήτησαν τη συνδρομή δύτη για να μπορέσει να δει πού βρισκόταν το όχημα.

Σύμφωνα με αναφορές ο δύτης, που δεν είχε αρχικά μπουκάλες, είδε το αυτοκίνητο αναποδογυρισμένο μέσα στη θάλασσα και πρώτο μέλημα ήταν να εντοπίσει τους επιβαίνοντες.

Στο σημείο της έρευνας βρίσκονται επίσης πυροσβέστες από το Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Πύλου, ενώ σε ετοιμότητα είναι το Κέντρο Υγείας Πύλου.

Σύμφωνα με μαρτυρίες το αυτοκίνητο είναι άγνωστο στην περιοχή και εικάζεται ότι πρόκειται για άτομα που δεν διαμένουν εκεί

Η έρευνα συνεχίζεται μέχρι να διαπιστωθεί εάν τελικά υπήρχε κι άλλο άτομο στο αυτοκίνητο.

Ειδικότερα, απαντώντας στο δημοσίευμα «για φερόμενες παράνομες πράξεις» το Λιμενικό ξεκαθαρίζει πως «οι επιχειρησιακές πρακτικές των Ελληνικών Αρχών δεν περιλαμβάνουν τέτοιες μεθόδους. Σε κάθε περίπτωση, όμως, σε συνεργασία με τις δικαστικές Αρχές και λοιπούς συναρμόδιους φορείς, υφίστανται σχετικοί μηχανισμοί ελέγχου, όπου απαιτείται».

Τονίζεται μάλιστα πως «από το 2015 έως το 2023 σε 6.125 περιστατικά έχουν διασωθεί 249.284 υπήκοοι τρίτων χωρών που κινδύνευαν στο θαλάσσιο πεδίο από το Λιμενικό Σώμα».

Ταυτόχρονα, ξεκαθαρίζουν πως «τα Στελέχη του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, που είναι υπεύθυνα για τη φύλαξη των θαλασσίων συνόρων της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρούν ολόκληρο το εικοσιτετράωρο με αποτελεσματικότητα, υψηλό αίσθημα ευθύνης, επαγγελματισμό, αλλά και απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή και τα ανθρώπινα δικαιώματα» απαντούν, όπως μεταδίδει η ΕΡΤ.

Διευκρινίζουν επίσης πως «οι ενέργειές τους είναι σύμφωνες με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ιδίως με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της θάλασσας, τη Διεθνή Σύμβαση για την Ασφάλεια της Ζωής στη Θάλασσα και τη Διεθνή Σύμβαση για την Έρευνα και Διάσωση στη Θάλασσα. Επιπλέον το ανθρωπιστικό έργο του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. είναι αδιαμφισβήτητο και ακριβώς γι’ αυτό αναγνωρίζεται διεθνώς, διαχρονικά».

Rights groups decry Greek investigation into migrant shipwreck that left more than 500 dead https://t.co/mdfKJXlhao

— The Guardian (@guardian) December 14, 2023

Το δημοσίευμα της Guardian σημειώνει πως «με βάση αντικρουόμενες πληροφορίες διασωθέντων, πέντε συγγενών ανθρώπων που εξακολουθούν να αγνοούνται, εκπροσώπων της ελληνικής ακτοφυλακής και της αστυνομίας, διεθνών οργανώσεων βοήθειας και των Ηνωμένων Εθνών, η Διεθνής Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ισχυρίστηκαν ότι οι ελληνικές αρχές «όχι μόνο δεν κινητοποίησαν κατάλληλα μέσα διάσωσης, αλλά αγνόησαν ή ανακατεύθυναν προσφορές βοήθειας από την υπηρεσία συνόρων της ΕΕ Frontex».

Πρόκειται για 40 άνδρες, 11 γυναίκες και εννέα παιδιά που παρελήφθησαν από παράκτιο περιπολικό σκάφος του Λιμενικού Σώματος. Όλοι τους μεταφέρθηκαν με ασφάλεια στο λιμάνι του Κατάκολου.

Οι 60 διασωθέντες, εξετάσθηκαν από κλιμάκιο του Ερυθρού Σταυρού και πέρασαν τη νύχτα σε εγκαταστάσεις του λιμεναρχείου. Για την υπόθεση ήταν ενήμερος από την πρώτη στιγμή ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Μ. Βαρβιτσιώτης, ο οποίος βρέθηκε άμεσα στο Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, μαζί με τον αρχηγό του Λιμενικού Σώματος και άλλα στελέχη της υπηρεσίας.

Η διάσωση έγινε υπό τον συντονισμό του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Σύμφωνα με ποινική δίωξη που άσκησε η εισαγγελία Πρωτοδικών, οι 21 συλληφθέντες αντιμετωπίζουν τα αδικήματα της κατοχής εμπρηστικών υλών (κακούργημα), της διατάραξης κοινής ειρήνης, απόπειρας σωματικής βλάβης κατά συρροή και παράβασης της νομοθεσίας περί όπλων και φωτοβολίδων.

Μετά την άσκηση της δίωξης, η υπόθεση παραπέμφθηκε σε ανακριτή, στον οποίο και αναμένεται να απολογηθούν οι κατηγορούμενοι.

Ωστόσο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Σιακαντάρης παραδέχθηκε ότι το Λιμενικό χρησιμοποίησε ένα σχοινί προκειμένου «να σταθεροποιηθούν, να πλησιάσουν, να δουν αν θέλουν οποιαδήποτε βοήθεια», επισημαίνει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ. 

Παράλληλα, συνεχίζει η Κουμουνδούρου, «και η ιταλική εφημερίδα La Republica επιβεβαιώνει ότι υπήρξε επιχείρηση με σχοινί, ενώ σύμφωνα με ρεπορτάζ της, o καπετάνιος είχε φύγει με σχεδία από το αλιευτικό από τις 17:20.

Τα ερωτήματα προς τον κ. Τουρνά και τον Αρχηγό Λιμενικού της κυβέρνησης Μητσοτάκη και νυν Υπουργού Ναυτιλίας κ. Κλιάρη, παραμένουν αναπάντητα:

• Υπήρξε ή όχι επιχείρηση διάσωσης στο πλοίο, ποια ήταν τα αποτελέσματά της και τι ώρα έγινε;
• Ισχύει ή δεν ισχύει ότι ο καπετάνιος είχε φύγει από το αλιευτικό και ήταν ακυβέρνητο για ώρες;
• Γιατί, ενώ ήταν δυνατόν να δοθούν νερά στους επιβαίνοντες, δεν ήταν δυνατόν να δοθούν σωσίβια;
• Για ποιον λόγο δεν ζητήθηκε συνδρομή της FRONTEX;

Η ελληνική κοινωνία και η διεθνής κοινότητα που παρακολουθούν σοκαρισμένες την τραγωδία ζητούν απαντήσεις», καταλήγει.