Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στο πόρισμα περιλαμβάνονται αναλυτικά στοιχεία, μετά τον ενδελεχή έλεγχο του επίμαχου τμήματος, όπου παρατηρήθηκαν οπές μικρότερου και μεγαλύτερου βάθους καθ’ όλο το μήκος του.

Μάλιστα, εκλέχθηκαν και από ειδικό μικροσκόπιο στα εργαστήρια του Μετσόβιου, και διαπιστώθηκε πως είχε τρυπήσει σε πολλά σημεία, περίπου, σε 7,5 μέτρα μήκος.

Στο πόρισμα, επισημαίνεται η λάθος εγκατάσταση του σωλήνα, και το ότι τοποθετήθηκε υπόγεια, χωρίς άμμο, χωρίς πίσσα και χωρίς την απαραίτητη αντιδιαβρωτική προστασία ωστόσο, επιλέχθηκε το σωστό υλικό, το μέταλλο χάλυβας.

Εκτιμάται ότι διαβρώνονταν κάθε χρόνο, αρχής γενομένης από την πρώτη στιγμή της υπογειοποίησής του, με ρυθμό διάβρωσης που υπολογίζεται σε περίπου 0,3 χιλιοστά τον χρόνο, με αρχικό πάχος της σωλήνωσης στα 2,7 χιλιοστά.

Ο επιτόπιος έλεγχος και η δυναμική πρόσκρουσης θα μπορούσε να συμβάλει στην αποφυγή αυτού του δυστυχήματος, αν καταλάβαιναν από νωρίς την διαρροή προπανίου.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο υπογειοποιημένων σωλήνων, πρέπει να δοκιμάζεται η υπογειοποίηση κάθε πέντε χρόνια και να ελέγχεται αυτό το σημείο. Αν γίνονταν όλα αυτά, το δυστύχημα θα είχε αποφευχθεί όλο αυτό.

Το έγγραφο του ΕΜΠ αναμένεται να φτάσει στα χέρια της ΔΑΕΕ και κατ’ επέκταση στον ανακριτή που χειρίζεται την υπόθεση, στα Τρίκαλα.

Εξετάζονται ποινικές διώξεις και σε άλλα πρόσωπα

Οι δικαστικές αρχές αναμένεται να αποφασίσουν άμεσα αν θα προχωρήσουν σε νέο κύκλο καταθέσεων μαρτύρων ή αν θα ζητηθεί από την εισαγγελέα η άσκηση νέων ποινικών διώξεων σε βάρος τρίτων προσώπων που μπορεί να φέρουν ευθύνη.

Την ίδια στιγμή, οι νομικοί εκπρόσωποι του ιδιοκτήτη ετοιμάζονται να καταθέσουν έφεση κατά του εντάλματος προσωρινής κράτησης, αιτούμενοι την αποφυλάκισή του μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης.

Σύμφωνα με τους βουλευτές των δύο κομμάτων, «αποκαλύπτεται ένα σύστημα τεχνητής δημιουργίας «επιλεξιμότητας», παράκαμψης ελέγχων και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους αποδέκτες, με πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πραγματικών αγροτών.

Οι μαρτυρίες, οι νόμιμες συνακροάσεις και το διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν περιγράφουν μια μεμονωμένη απόκλιση. Περιγράφουν μια συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή. Δημόσια γη εμφανίζεται να αξιοποιείται ως μηχανισμός κατανομής ενισχύσεων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποδυναμώνονται και οι προειδοποιήσεις δεν οδηγούν σε θεσμική θωράκιση.

Σύμφωνα με το κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ «οι πολιτικές ευθύνες των αρμόδιων υπουργών είναι σαφείς. Ο Μάκης Βορίδης, κατά τη θητεία του, δεν διασφάλισε ουσιαστική εποπτεία, δεν επέβαλε αποτελεσματικούς ελέγχους και -σύμφωνα με τα στοιχεία- δεν ανέκοψε ένα σύστημα που δημιουργούσε τεχνητές προϋποθέσεις λήψης ενισχύσεων. Ο Λευτέρης Αυγενάκης, αντί να προχωρήσει σε εξυγίανση, φέρεται να διατήρησε ένα πλαίσιο διοικητικής αστάθειας, με πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι. Ωστόσο, σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αυτοχαρακτηρίζεται “Επιτελικό Κράτος”, η ευθύνη δεν σταματά στους υπουργούς. Η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο κεντρικός έλεγχος από το πρωθυπουργικό γραφείο σημαίνουν και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα της απόλυτης κεντρικής εποπτείας και του στενού συντονισμού».

Επομένως, συμπεραίνουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ, «τα ερωτήματα είναι αμείλικτα: Ή γνώριζε για τις σοβαρές αδυναμίες, τις καταγγελίες και τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων και δεν παρενέβη –άρα φέρει πολιτική ευθύνη ανοχής. Ή δεν γνώριζε– άρα καταρρέει το ίδιο το αφήγημα του επιτελικού, αποτελεσματικού κράτους. Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη δεν μπορεί να διαχέεται. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία».

Να συσταθεί προανακριτική επιτροπή

«Για τον λόγο αυτό, η σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής (Προανακριτικής Επιτροπής), σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος και το ισχύον πλαίσιο περί ευθύνης υπουργών, αποτελεί θεσμική αναγκαιότητα. Όχι για πολιτική εκμετάλλευση, αλλά για πλήρη και σε βάθος διερεύνηση των ενδείξεων» τονίζουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ. «Συγκεκριμένα, ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και η Νέα Αριστερά εμμένουν στην άποψή τους για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης κατά των:

i) Βορίδη Μαυρουδή (Μάκη), Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων από 09/07/2019 έως 05/01/2021 και

ii) Αυγενάκη Ελευθέριου, Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων από 27/06/2023 έως 14/06/2024

για τα αδικήματα της:

(i) συνέργειας σε κατάχρηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και

(ii)  ηθικής αυτουργίας στην τέλεση κατάχρησης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία υπάγονται στο εθνικό δίκαιο τυποποιούνται και τιμωρούνται ως:

(α) Συνέργεια σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 47 ΠΚ).

(β) Ηθική αυτουργία σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., τελεσθείσα από κοινού και κατ’ επανάληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ. (άρθρο. 390 παρ.1 και 2 σε συνδ. με άρθρο. 46 παρ. 1 ΠΚ), καθώς και για οποιοδήποτε άλλο έγκλημα προκύψει, κατά την διενεργηθησόμενη Προκαταρκτική Εξέταση».

Στο πόρισμα προστίθεται επίσης ότι Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η Νέα Αριστερά στάθηκαν με συνέπεια και τεκμηρίωση σε όλη τη διάρκεια των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής. Ανέδειξαν τα στοιχεία της δικογραφίας, επέμειναν στις συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες και κατέδειξαν ότι το ζήτημα δεν είναι μια «τεχνική δυσλειτουργία», αλλά ένα γαλάζιο σκάνδαλο με θεσμικό βάρος.

«Και αυτή η στάση δεν ολοκληρώνεται με ένα πόρισμα. Θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ σε όλες του τις διαστάσεις — πολιτικές, θεσμικές και ενδεχόμενα ποινικές.

Θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στην προστασία του δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος. Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντα των πραγματικών αγροτών και την αξιοπιστία της χώρας.

Γιατί η Δημοκρατία δεν συμβιβάζεται με σκιές.

Και η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις — όχι σιωπή» καταλήγουν στο κοινό πόρισμά τους οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς που συμμετείχαν στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ανδρέας Μαραθιάς

 “Για επανάληψη του μοντέλου των Τεμπών, από εντολοδόχους βουλευτές”, έκανε λόγο η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, κατηγορώντας την κυβέρνηση “για μεθοδευμένη και οργανωμένη επιχείρηση συγκάλυψης σε ό,τι αφορά τους πρωταγωνιστές και τους υπαίτιους του σκανδάλου”  και ο εισηγητής του

 ΣΥΡΙΖΑ Βασίλης Κόκκαλης, κατήγγειλε ότι “το Μέγαρο Μαξίμου έχει αποφασίσει να πάει μέχρι τέλους το σχέδιο συγκάλυψης, απαξιώνοντας τη Βουλή”.

Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου, μίλησε “για μπάζωμα των εργασιών της Επιτροπής που συνιστά αυτοτελώς αξιόποινη πράξη” και “για θάψιμο των ευθυνών”, χαρακτηρίζοντας τον πρωθυπουργό “διευθυντή εγκληματικής οργάνωσης που βρίσκεται σε πλήρη δράση” ενώ ανακοίνωσε, ότι θα προσκομίσει τα στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. 

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι εισηγητές της Νέας Αριστεράς Νάσος Ηλιόπουλος, της Ελληνικής Λύσης Κώστας Μπούμπας, της Νίκης Γιώργος Ρούντας και ο ανεξάρτητος Αλέξανδρος Αυλωνίτης, ζητώντας  να κληθούν κι άλλοι κρίσιμοι μάρτυρες, να γίνουν κατ´ αντιπαράσταση καταθέσεις βασικών μαρτύρων και να προσκομιστούν σημαντικά έγγραφα που θα φωτίσουν όλες τις πτυχές της υπόθεσης με βάση και τα δημοσιεύματα περί διαβίβασης στη Βουλή  νέας δικογραφίας. 

Να σημειωθεί ότι σήμερα το ΚΚΕ δημοσιοποίησε το πόρισμά του, με το οποίο ζητά την σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, βάζοντας μάλιστα στο κάδρο της αναζήτησης ποινικών ευθυνών και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Ο  εισηγητής της ΝΔ Μακάριος Λαζαρίδης, απαντώντας  στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, ανέφερε ότι μόνο ως αστείο μπορεί να εκληφθεί ο ισχυρισμός περί συγκάλυψης, όταν η Εξεταστική λειτούργησε επί πέντε μήνες, πραγματοποιώντας 50 συνεδριάσεις και εξετάζοντας 76 μάρτυρες εκ των οποίων οι 55 της περιόδου 2019-2025. “Δεν συναινούμε στη συνέχιση των εργασιών της Επιτροπής απλά και μόνο, επειδή κάποιοι θέλουν να συντηρήσουν τη σκανδαλολογία στην επικαιρότητα” είπε χαρακτηριστικά. 

Με τη ολοκλήρωση των ομιλιών των εισηγητών η Επιτροπή αναμένεται με ονομαστική ψηφοφορία να εγκρίνει το πόρισμα της, το οποίο με βάση το συσχετισμό δυνάμεων θα είναι αυτό της ΝΔ, με συνημμένες τις “γνώμες” των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Αύριο θα παραδοθεί στον Πρόεδρο της Βουλής, ο οποίος θα δρομολογήσει τη σύγκληση της Ολομέλειας για συζήτηση επί του πορίσματος.

Σε δηλώσεις τους ο εισηγητής της ΝΔ Μακάριος Λαζαρίδης ανέφερε “Παρά την διακαή επιθυμία των κομμάτων της αντιπολίτευσης περί του αντιθέτου, οι δεκάδες μαρτυρικές καταθέσεις στην Εξεταστική Επιτροπή και ο έλεγχος του συνόλου του αποδεικτικού υλικού κατέδειξαν δύο πράγματα: αφενός ότι δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες για τους κ. Βορίδη και Αυγενάκη και αφετέρου ότι το πρόβλημα με τις αγροτικές αποζημιώσεις μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ είναι διαχρονικό και διακομματικό.  Αυτή είναι η ουσία. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν πολιτικές ερμηνείες και επικοινωνιακές υπερβολές” και τόνισε “Η κοινοβουλευτική μειοψηφία, ωστόσο, επιλέγει να αγνοεί την αλήθεια και να επαναλαμβάνει ακριβώς τα ίδια που έλεγε πριν καν ξεκινήσει η διαδικασία. Δεν άκουσε, δεν αξιολόγησε, δεν αναθεώρησε. Η αλήθεια, όμως, δεν υπηρετείται με συνθήματα. Υπηρετείται με στοιχεία. Και τα στοιχεία μίλησαν”.

Η Μιλένα Αποστολάκη από το ΠΑΣΟΚ μίλησε για “Πλυντήριο ευθυνών αντί για μέσο διαλεύκανσης η εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ”, ενώ σημείωσε ότι “Οι καταθέσεις ενίσχυσαν τις ενδείξεις για την ανάγκη διερεύνησης ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών των κ.κ. Βορίδη και Αυγενάκη” και ο Βασίλης Κόκκαλης από τον ΣΥΡΙΖΑ τόνισε ότι “Η εξεταστική μπαζώθηκε, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ  όμως συνεχίζεται” και απαιτείται “Όλη η αλήθεια στο φως”.

Κατόπιν αυτού, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο επανέρχεται στην κανονική του λειτουργία. Υπενθυμίζεται ότι, κατά τις εργάσιμες ημέρες, όλα τα κτίρια του Πανεπιστημίου θα κλείνουν στις 22:00. Οποιαδήποτε δραστηριότητα ή εκδήλωση –πέραν των ακαδημαϊκών και ερευνητικών– θα πραγματοποιείται εντός του ωραρίου και θα διενεργείται κατόπιν αδείας που θα χορηγεί ο αρμόδιος Κοσμήτορας ή Πρόεδρος.

Τα Σαββατοκύριακα, οι Σχολές θα παραμένουν κλειστές, ενώ οι μεταπτυχιακές και ερευνητικές δραστηριότητες θα διεξάγονται, με ευθύνη των Προέδρων και Κοσμητόρων, μέχρι τις 18:00.

Σε ανακοίνωσή τους, οι Πρυτανικές Αρχές επιβεβαιώνουν «τη δέσμευσή τους στην προγραμματική θέση τους για την εξασφάλιση ενός ακαδημαϊκού, δημοκρατικού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Πανεπιστημιούπολη, προς όφελος των φοιτητριών, των φοιτητών και όλων των εργαζομένων στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο».

Σύμφωνα με το πόρισμα, το οποίο επικαλείται το cretalive, η χειροβομβίδα εξερράγη στο δεξί χέρι του επιλοχία, προκαλώντας τον ακρωτηριασμό του, ενώ σε πολύ κοντινή απόσταση βρισκόταν ο 19χρονος Γαλυφιανάκης, ο οποίος χτυπήθηκε από τη διασπορά των θραυσμάτων σε όλο του το σώμα, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί θανάσιμα.

Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, από την ανάλυση των ευρημάτων και τη συλλογή των θραυσμάτων, προκύπτει ότι οι δύο πυροτεχνουργοί βρίσκονταν μπροστά από στρατιωτικό τζιπ, όπου πραγματοποιούσαν έλεγχο και προετοιμασία των χειροβομβίδων, προκειμένου αυτές να παραδοθούν στους εκπαιδευόμενους στο πλαίσιο της άσκησης.

Το πόρισμα σημειώνει ακόμη ότι οι χειροβομβίδες είχαν τοποθετηθεί επάνω στο καπό του οχήματος, αφού προηγουμένως είχε αφαιρεθεί η προστατευτική ταινία από τους φορείς τους. «Στο σημείο αυτό πιθανόν, μετά από κάποια λανθασμένη ενέργεια των ανωτέρω, να προκλήθηκε η έκρηξη», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ακριβές σημείο της έκρηξης, το οποίο, σύμφωνα με τους ειδικούς, εντοπίζεται στη μπροστινή αριστερή πλευρά του τζιπ, σε ύψος περίπου 1,50 έως 1,60 μέτρων από το έδαφος και σε απόσταση 40 έως 50 εκατοστών από τον προφυλακτήρα.

Η αντίθετη εκτίμηση της οικογένειας του θύματος

Υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο, ο δικηγόρος της οικογένειας του 19χρονου, Γιώργος Κοκοσάλης, είχε δηλώσει πως «η χειροβομβίδα δεν εξερράγη στα χέρια του». Όπως ανέφερε τότε, ο νεαρός στρατιωτικός βρισκόταν εντός του πεδίου δράσης του ωστικού κύματος και του νέφους της έκρηξης, χωρίς να είναι εκείνος που χειριζόταν το πολεμικό υλικό τη στιγμή του δυστυχήματος.

Σύμφωνα με τον δικηγόρο, από την ανάλυση των τραυμάτων, την απουσία κρατήρα στο έδαφος και το νέφος των σωματιδίων που εκτοξεύθηκαν, προκύπτει ότι η έκρηξη σημειώθηκε σε ύψος περίπου 1,20 μέτρων από το έδαφος. Τα συμπεράσματα αυτά βασίζονται, όπως τόνισε, στην τεχνική αξιολόγηση του πραγματογνώμονα της οικογένειας, την οποία επικαλείται, σύμφωνα με το neakriti.

Οπως αναφέρεται, το σύστημα τηλεπικοινωνιών που είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λίγο πριν από τις 9 το πρωί επανήλθε με ενέργειες του ΟΤΕ έπειτα από 8 ώρες. Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα και ενώ οι αεροελεγκτές αγωνιούσαν να μην υπάρξει κάποια εμπλοκή στον αέρα, το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ «έβλεπε τα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα ως λειτουργικά»!!!

Για το πώς μπορεί να συνέβαινε κάτι τέτοιο, η εξήγηση που δίνει το πόρισμα συνδέεται με το επίπεδο συνεργασίας «μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ», το οποίο χαρακτηρίζει ως «μακράν του βέλτιστου». Χρειάζεται, πάντως, να ξαναδιαβάσει κανείς το κείμενο του πορίσματος για να καταλάβει πως οι σχέσεις των τεχνικών ΥΠΑ και ΟΤΕ ήταν κακές και δεν επέτρεψαν να υπάρξει κατανόηση του προβλήματος νωρίτερα. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «η συνεργασία είναι κάτι που μπορεί και επιβάλλεται να βελτιωθεί δραστικά για να μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η παλαιότητα του συστήματος».

Ο υπουργός Μεταφορών Χρίστος Δήμας επικαλείται το Σχέδιο Δράσης της Κομισιόν όποτε εκδίδεται κάποια ανακοίνωση από την πλευρά των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, που διαμαρτύρονται συνεχώς για τα παρωχημένης τεχνολογίας συστήματα και την ανικανότητα της διοίκησης να προχωρήσει στην εγκατάσταση των πιο σύγχρονων, παρά το γεγονός ότι εισπράττονται ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα τέλη υπερπτήσης των αεροπορικών εταιρειών.

Το χρονικό της κατάρρευσης των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, όπως καταγράφεται στο πόρισμα:

• Στις 08.58 τοπική ώρα, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών-Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) ανέφεραν μπλοκάρισμα συχνοτήτων και αδυναμία πραγματοποίησης κλήσεων σε διάφορες γραμμές, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Οι επικοινωνίες εδάφους εδάφους και οι γραμμές επικοινωνίας SUR αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα με κυκλώματα εκτός σύνδεσης για άγνωστους λόγους. Το μπλοκάρισμα των συχνοτήτων φάνηκε να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα χωρίς καμία ένδειξη της αιτίας.
• Στις 09.33 επιβλήθηκε αναστολή όλων των απογειώσεων.
• Περίπου στις 09.50 επιβλήθηκε μηδενική χωρητικότητα (zero rate) στα ΚΕΠΑΘΜ (FIR Αθηνών) προκειμένου να εξομαλυνθεί η κατάσταση.
• Στις 12.02 τοπική ώρα, ξεκινά μια σταδιακή αποκατάσταση σε κάποιες περιοχές του εναέριου χώρου, αλλά τα προβλήματα επικοινωνίας συνεχίζονται.
• «Αιφνίδια, στις 16.55 τοπική ώρα, όλες οι συχνότητες και οι τηλεφωνικές γραμμές κατέστησαν και πάλι διαθέσιμες».

Ενώ όμως στην καταγραφή αναφέρεται ότι η αποκατάσταση έγινε «αιφνίδια», σε άλλα σημεία του πορίσματος είναι ξεκάθαρο ότι αυτό συνέβη ύστερα από παρεμβάσεις του τηλεπικοινωνιακού παρόχου, δηλαδή του ΟΤΕ. Υπενθυμίζεται ότι εκείνη την Κυριακή, ο ΟΤΕ είχε από νωρίς ανακοινώσει ότι δεν διαπίστωνε πρόβλημα στα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα που παρέχει, ενώ από την πλευρά της ΥΠΑ η αιτία εντοπιζόταν ακριβώς σε αυτά.

Το πόρισμα μένει κάπου στη μέση, αναφέροντας ότι η «κατάληψη/μπλοκάρισμα των συχνοτήτων (έντονος συνεχής θόρυβος)» συνδέεται με «ταυτόχρονες δυσλειτουργίες σε τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα εδάφους εδάφους και επιμέρους ζεύξεις δεδομένων».

Αυτός ο «ψηφιακός θόρυβος» αναφέρεται παρακάτω ότι «προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων».

Η καμπάνα εις βάρος της ΥΠΑ αλλά και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ηχεί αμέσως παρακάτω: «Το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας»!!! Προστίθεται ακόμη ότι ο «ΟΤΕ έχει ενημερώσει σχετικά την ΥΠΑ από το 2019, η οποία θα πρέπει να προβεί σε άμεση μετάβαση σε ευρυζωνική/IP αρχιτεκτονική».

Το πόρισμα καταλήγει και σε πέντε συστάσεις, τις οποίες καλούνται όμως να εφαρμόσουν πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για το φιάσκο της προπερασμένης Κυριακής:

(α) Επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών. Πρόκειται για δύο διαγωνισμούς, συνολικής αξίας που δεν ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ, που εκκρεμούσαν επί σειρά ετών λόγω λανθασμένων χειρισμών.

(β) Θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ.

(γ) Ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία.

(δ) Ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών (ΕΕΤΤ) για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών. Η «Εφ.Συν.» είχε από την πρώτη μέρα τονίσει πόσο συνέβαλε στη βλάβη η έλλειψη συστήματος εποπτείας του φάσματος συχνοτήτων καθώς η ΕΕΤΤ είχε προκηρύξει διαγωνισμό, αλλά το έργο απεντάχθηκε από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

(ε) Μετεγκατάσταση του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων ώστε να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Σήμερα το ΚΕΠΑΘΜ στεγάζεται στο πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, οπότε η σύσταση για την απομάκρυνσή του εξυπηρετεί και τις επιδιώξεις του επενδυτή στον Μητροπολιτικό Πόλο.

Στο πολυσέλιδο πόρισμα αναφέρεται μεταξύ άλλων πως η δεύτερη ηλεκτράμαξα της εμπορικής φέρει στρεβλώσεις συνέπεια της σύγκρουσης, αλλά όχι ίχνη καύσης ή άλλες αλλοιώσεις από έκθεση σε φωτιά, όπως επίσης και ότι στο εσωτερικό της καμπίνας δεν υπάρχουν ίχνη καύσης.

Πρόκειται για την απόλυτη διάψευση τόσο των θεωριών που υποστήριζαν κάποιοι από τους τεχνικούς συμβούλους οικογενειών θυμάτων της τραγωδίας στα Τέμπη, όσο και του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, στο οποίο μάλιστα προσδιοριζόταν ο χώρος πίσω από τα καθίσματα της ηλεκτράμαξας ως το σημείο όπου είχε τοποθετηθεί το παράνομο εκρηκτικό φορτίο…

Μετά την παράδοση του πορίσματος της ΔΑΕΕ, και με τα μέχρι τώρα δεδομένα, πλέον απομένει μόνο η παράδοση των τελευταίων αναλύσεων από το Γενικό Χημείο του Κράτους για να περατωθεί η ανάκριση.

Η εκκρεμότητα που έχει να κάνει με τους πρώην Γενικούς Γραμματείς του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών θα κριθεί σε συνάφεια και με την απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου – που θα συγκροτηθεί τις επόμενες ημέρες –  προκειμένου να εξεταστεί και το σκέλος της ποινικής δίωξης που αφορά στον πρώην υπουργό Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή.

Υπενθυμίζεται σε αυτό το σημείο πως στο τέλος Φεβρουαρίου, μετά τη δημοσίευση του πορίσματος του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών(ΕΟΔΑΣΑΑΜ), το σενάριο μεταφοράς εύφλεκτου φορτίου στη δεύτερη, άδεια, καμπίνα της εμπορικής αμαξοστοιχίας, θεωρούνταν επίσης πιθανό.

Σημειώνεται πως το κλιμάκιο της ΔΑΕΕ, μαζί με κλιμάκιο της Χημικής Υπηρεσίας Λάρισας και τους δικαστικούς πραγματογνώμονες, βρέθηκαν τον Μάρτιο στο Κουλούρι, στο πλαίσιο της εκ των πραγμάτων επιβεβλημένης πραγματογνωμοσύνης που είχε παραγγείλει ο εφέτης-ανακριτής – προκειμένου να διερευνήσει μεταξύ άλλων και αυτό το σενάριο μεταφοράς φορτίου στη δεύτερη καμπίνα. Έξι μήνες μετά, η ΔΑΕΕ αποφαίνεται ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο καύσης.

Αξίζει να σημειωθεί πως για τον ίδιο λόγο πραγματοποιήθηκε πραγματογνωμοσύνη από καθηγητή μεταλλειολόγο-μεταλλουργό του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου ο οποίος επίσης βρέθηκε την ίδια περίοδο στο Κουλούρι και κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι αλλοιώσεις στην καμπίνα ήταν αποτέλεσμα σύγκρουσης και όχι έκρηξης.

Το πόρισμα-κόλαφος αποκαλύπτει ότι η έκδοση της άδειας, για την ανέγερση ξενοδοχειακής μονάδας σε έκταση 19 στρεμμάτων και δυναμικότητας 54 κλινών που είχε αποκαλύψει από τον περασμένο Φεβρουάριο το ΘΕΜΑ, βασίστηκε σε πολλαπλές παρατυπίες, με πιο κρίσιμη την έλλειψη προσώπου σε αναγνωρισμένο δρόμο, όπως ρητά απαιτείται από τη νομοθεσία για τις εκτός σχεδίου περιοχές αλλά και χωρίς να έχει οριοθετηθεί παρακείμενο ρέμα.

Επιπλέον κατά την έκδοση της οικοδομικής άδειας, δεν είχαν επικυρωθεί τα όρια της παραλίας κάτι που αποτελεί λόγω ακυρότητας ενώ η τελική έγκριση της εφορείας αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού χορηγήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, μεταγενέστερα της έκδοσης της οικοδομικής άδειας. Στο σύνολο των παραλείψεων θα πρέπει να προστεθεί η αποσπασματική εφαρμογή των κανόνων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, συνιστώντας όλους αυτούς τους λόγους που κατά την έκθεση, οδηγούν στην ανάκληση της οικοδομικής άδειας αφού προηγουμένως η Αρχή Διαφάνειας στην οποία είχε σταλεί ο φάκελος από το ΥΠΕΝ έχει διαβιβάσει την υπόθεση στον Εισαγγελέα Εφετών για να αξιολογήσει τυχόν ποινικές ευθύνες.

Η έρευνα φέρνει στο φως ένα πλέγμα θεσμικών κενών και αυθαίρετων ερμηνειών από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, επισημαίνοντας ταυτόχρονα την ολιγωρία της τότε ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να δώσει σαφείς οδηγίες, παρά τις επισημάνσεις της νομολογίας του ΣτΕ. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η υπόθεση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά σύμπτωμα μιας βαθύτερης, χρόνιας παθογένειας στην εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας στα νησιά.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, αν αναλογιστεί κανείς ότι στη Μήλο βρίσκονταν από αρχές του έτους σε διαδικασία αδειοδότησης 48 νέες ξενοδοχειακές μονάδες, ένας αριθμός που συνεχώς αυξάνεται και καταδεικνύει τον ρυθμό και την ένταση της χωρίς όρια τουριστικής ανάπτυξης στο νησί. Σε αυτό το ήδη ασφυκτικό πλαίσιο, το πόρισμα έρχεται να καταδείξει το βάθος της αυθαιρεσίας πίσω από μια φαινομενικά αθώα άδεια δόμησης τουριστικής μονάδας.

Η περιοχή όπου σχεδιάστηκε η ανέγερση του ξενοδοχείου δεν εντάσσεται σε εγκεκριμένο πολεοδομικό σχέδιο και ταυτόχρονα έχει χαρακτηριστεί ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής. Παρ’ όλα αυτά, ουδέποτε θεσπίστηκαν ειδικοί περιορισμοί δόμησης, γεγονός που καθιστά την προστασία του τοπίου κενό γράμμα.

Δεν υπήρξαν οδηγίες

Παρά την διαφοροποίηση της νομοθεσίας για την εκτός σχεδίου δόμηση, από την νομολογία του ΣτΕ προβλέπεται ρητά ότι μόνο οικόπεδα με πρόσωπο σε κοινόχρηστη και νομίμως αναγνωρισμένη οδό μπορούν να θεωρηθούν οικοδομήσιμα. Το πόρισμα μάλιστα αναφέρει ότι μέχρι το Δεκέμβριο του 2023 δεν «υφίστατο ειδική μνεία περί αυτού στις κείμενες διατάξεις για την οικοδομησιμότητα ενός ακινήτου» ενώ οι μεταβατικές διατάξεις του θεσμικού πλαισίου (3212/2003) επέτρεψαν την δημιουργία μίας αμφισημίας ως προς το χρόνο εφαρμογής της απαίτησης εξασφάλισης προσώπου στην εκτός σχεδίου δόμηση.

Όπως επισημαίνεται μετά την απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ για την υπόθεση της Πάτμου το 2023, οι ΥΔΟΜ και οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις υπέβαλλαν ερωτήματα στο ΥΠΕΝ. «Επί του θέματος κατά την διάρκεια του παρόντος ελέγχου το ΥΠΕΝ διατύπωσε την θέση ότι οι Υπηρεσίες Δόμησης οφείλουν να εφαρμόζουν την πάγια νομολογία του ΣτΕ. Πλην όμως δεν προκύπτει ότι το υπουργείο διαχειρίστηκε το εν λόγω ζήτημα προς την κατεύθυνση διατύπωσης σχετικών οδηγιών προς τις αρμόδιες υπηρεσίες», αναφέρουν στα συμπεράσματα της πολυσέλιδης έκθεσης των 74 σελίδων οι επιθεωρήτριες –ελεγκτές της Αρχής.

Πρόσωπο σε αγροτικό δρόμο

Η ιδιοκτησία στο Σαρακήνικο της Μήλου εφάπτεται μόνο σε αγροτικό δρόμο, γεγονός που την καθιστά εξ ορισμού μη κατάλληλη για τουριστική εγκατάσταση. Παρ’ όλα αυτά, η ΥΔΟΜ όχι μόνο εξέδωσε τη σχετική άδεια, αλλά υπερασπίστηκε τη νομιμότητά της ακόμα και όταν τέθηκε υπό έλεγχο, επικαλούμενη ασάφειες στη νομοθεσία και την απουσία επίσημης ερμηνείας από το υπουργείο, διατυπώνοντας μάλιστα την άποψη ότι οι διατάξεις της υφιστάμενης νομοθεσίας δεν έχουν κριθεί αντισυνταγματικές.

Αξιοσημείωτη είναι η παρατήρηση στο πόρισμα ότι ενώ το ΣτΕ έκρινε αναγκαίο για την οικοδομησιμότητα ενός ακινήτου το πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο, το ΥΠΕΝ αν και συγκρότησε από το 2018 ομάδες εργασίας για την συμμόρφωση με την πάγια νομολογία δεν προχώρησε σε λύση λόγω σφοδρών αντιδράσεων του ΤΕΕ, θεωρώντας ότι η επίλυση του ζητήματος θα ερχόταν με την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού.

Το αποτέλεσμα; Κάθε ΥΔΟΜ να ερμηνεύει τον νόμο κατά βούληση, σε μια ατμόσφαιρα πλήρους θεσμικής ασάφειας. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Αρχή, η μεταβατική διατύπωση του νόμου 3212/2003 έχει οδηγήσει σε «κλίμα διαχείρισης κατά το δοκούν», αφού δεν αποσαφηνίστηκε ποτέ ποιο καθεστώς ισχύει για τα προ του 2003 γήπεδα.

Παραλίες που στενεύουν επικίνδυνα

Σημαντικές παραλείψεις εντοπίζονται και στον καθορισμό του αιγιαλού και της παραλίας. Η επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης προχώρησε σε οριοθέτηση με αδικαιολόγητα στενό πλάτος, χωρίς να λάβει υπόψη της τις ιδιαίτερες γεωμορφολογικές συνθήκες της περιοχής, γεγονός που λειτουργεί σε βάρος της προστασίας του φυσικού τοπίου. Το αποτέλεσμα είναι ότι η οικοδομήσιμη ζώνη φτάνει σχεδόν μέχρι τη θάλασσα, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για περιοχή φυσικής ευαισθησίας και εξαιρετικής αισθητικής αξίας. Η ΕΑΔ ζητά την επαναχάραξη των ορίων της παραλίας, ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ δόμησης και περιβαλλοντικής προστασίας μια ισορροπία που στην πράξη έχει ανατραπεί πλήρως.

Μια πολεοδομία που νομιμοποιεί την αυθαιρεσία

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη άδεια. Όπως διαπιστώνει η Αρχή, η ΥΔΟΜ Μήλου έχει τα τελευταία χρόνια εκδώσει εκατοντάδες άδειες για κατοικίες και τουριστικές εγκαταστάσεις, σε οικόπεδα που δεν πληρούν τη βασική προϋπόθεση προσώπου σε οδό. Η πρακτική αυτή αφορά όλα τα νησιά αρμοδιότητάς της: Μήλο, Σίφνο, Κίμωλο και Σέριφο.

Σε μια εξέλιξη μάλιστα με πολιτικό βάρος, η προϊσταμένη της ΥΔΟΜ Μήλου, Έλλη Χωριανοπούλου, αναδείχθηκε πρόσφατα σε Αντιπεριφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου για θέματα Περιβάλλοντος και Χωροταξίας. Η ίδια έχει εκφράσει δημόσια στο περιφερειακό συμβούλιο την άποψη ότι τα προ του 2003 οικόπεδα δεν υποχρεούνται να έχουν πρόσωπο σε οδό θέση, η οποία έχει καταπέσει τόσο στη νομολογία όσο και στο πόρισμα της ΕΑΔ. Η τοποθέτησή της σε κρίσιμο θεσμικό ρόλο, την ώρα που η ίδια υπερασπίζεται ανοιχτά μια παράνομη ερμηνεία της νομοθεσίας, γεννά σοβαρά ερωτήματα για τις πολιτικές ευθύνες και τις ανοχές σε επίπεδο διοίκησης.

Το πόρισμα της ΕΑΔ αναδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο ούτε τοπικό, αλλά δομικό και συστημικό. Και η ανάγκη παρέμβασης θεσμικά, νομοθετικά και πειθαρχικά είναι πλέον περισσότερο από επιτακτική.

   Το γεγονός ότι έχετε εγκαινιάσει ιδιάζουσες τεχνικές, […] να αποτρέπετε κάθε διερεύνηση, να επιτρέπετε την εμφάνιση ούτε καν του ελεγχόμενο προσώπου, να παίρνετε “χέρι-με-χέρι” ένα μονοσέλιδό υπόμνημα και να κλείνετε “άρον-άρον” την επιτροπή χωρίς συζήτηση, χωρίς εξέταση, χωρίς καμιά ακρόαση, και να φέρνετε την υπόθεση στη Βουλή για ψήφιση και να τα ψηφίσετε όλα αυτά μόνοι σας, «αυτά είναι ιδιαίτερα τεχνάσματα, και ένα modus operanti, για το οποίο είμαι βέβαιη ότι θα λογοδοτήσετε» είπε η κυρία Κωνσταντοπούλου.

   Παράλληλα τόνισε ότι «η δρομολόγηση αυτής της διαδικασίας για την περίπτωση Καραμανλή, είναι άλλη μία καραμπινάτη παραβίαση του Συντάγματος, αλλά και μία καραμπινάτη παραβίαση της ποινικής νομοθεσίας». «Δράτε ως εγκληματική οργάνωση. Και έχει ορθά επισημανθεί ότι η εγκληματική οργάνωση δεν υπάγεται στις περιπτώσεις για τις οποίες έχετε προστασία από τον νόμο περί ευθύνης υπουργών» συμπλήρωσε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας.

Σύμφωνα με τον υπουργό, υπήρξε σοβαρή παραβίαση του πρωτοκόλλου και θα υπάρξει επιτήρηση στο νοσοκομείο για την τήρηση των πρωτοκόλλων.

Το χρονικό του λάθους

Το περιστατικό σημειώθηκε στις αρχές του μήνα, όταν νοσηλευτής μπήκε στο δωμάτιο και προχώρησε σε μετάγγιση αίματος στην 62χρονη, χωρίς να υπάρχει ιατρική ένδειξη και –κυρίως– με λάθος ομάδα αίματος. Η φιάλη προοριζόταν για άλλη ασθενή, πολυμεταγγιζόμενη, στο διπλανό κρεβάτι.

Ο ίδιος αντιλήφθηκε άμεσα την τραγική του αστοχία και ενημέρωσε τους γιατρούς, αλλά λίγο αργότερα εξαφανίστηκε, ενώ ο γιος της ασθενούς κατέθεσε μήνυση σε βάρος του.