Σύμφωνα με τον δήμαρχο της Μόσχας, Σεργκέι Σομπιάνιν, αρκετά μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατάφεραν να φτάσουν έως το διυλιστήριο της Καπότνια, το οποίο βρέθηκε στο στόχαστρο για δεύτερη φορά μέσα στην ίδια εβδομάδα. Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι πυκνοί καπνοί και φλόγες ήταν ορατοί στην περιοχή μετά τα πλήγματα.

Ο Σομπιάνιν τόνισε ότι οι δυνάμεις της αντιαεροπορικής άμυνας συνέχισαν να αντιμετωπίζουν τη μαζική επίθεση, ενώ έκανε λόγο για ζημιές σε πολυώροφο κτίριο, βιομηχανική εγκατάσταση και κατοικίες στα περίχωρα της ρωσικής πρωτεύουσας.

Παράλληλα, το αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο, το μεγαλύτερο και πιο πολυσύχναστο της Μόσχας, προχώρησε προσωρινά σε αναστολή των πτήσεων και εκκένωση χώρων για λόγους ασφαλείας, πριν αποκατασταθεί η λειτουργία του λίγες ώρες αργότερα.

Στην περιφέρεια Ροστόφ, στη νότια Ρωσία, ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του και δύο ακόμη τραυματίστηκαν έπειτα από επιθέσεις με drones. Επιπλέον, ξέσπασε πυρκαγιά σε εμπορικές εγκαταστάσεις, ενώ ζημιές υπέστη και τρένο στην πόλη Γκούκοβο, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι καταρρίφθηκαν συνολικά 555 ουκρανικά drones σε διάφορες περιοχές της χώρας, ενώ περίπου 180 drones που κατευθύνονταν προς τη Μόσχα αναχαιτίστηκαν πριν φτάσουν στον στόχο τους.

Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία βρέθηκε αντιμέτωπη με νέα ρωσική πυραυλική επίθεση. Ο επικεφαλής της στρατιωτικής διοίκησης του Κιέβου, Τιμούρ Τκατσένκο, κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν σε ασφαλή σημεία, καθώς η πρωτεύουσα δεχόταν επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους. Παράλληλα, στην πόλη Σούμι αναφέρθηκε ο θάνατος ενός ατόμου από επίθεση με drone.

Η σύγκρουση, που διανύει πλέον περισσότερο από τέσσερα χρόνια, συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές απώλειες και στις δύο πλευρές. Η Ουκρανία έχει εντείνει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές, επιδιώκοντας να περιορίσει τα οικονομικά μέσα που στηρίζουν τη ρωσική πολεμική μηχανή, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να πραγματοποιεί σχεδόν καθημερινές επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις.

Στο διπλωματικό πεδίο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε επαφές με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και άλλους ηγέτες στο περιθώριο της συνόδου της G7, με στόχο τον συντονισμό των προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ εκτίμησε ότι η Ρωσία υφίσταται μεγαλύτερες στρατιωτικές απώλειες από την Ουκρανία και υποστήριξε ότι τόσο ο Ζελένσκι όσο και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίζονται πρόθυμοι να εξετάσουν ενδεχόμενα βήματα προς μια λύση της σύγκρουσης.

«Έχει επιβεβαιωθεί ο θάνατος τριών ανθρώπων στο Κίεβο ως τώρα», ανέφερε ο επικεφαλής της στρατιωτικής διοίκησης του Κιέβου, ο Τιμούρ Τκατσένκο, μέσω Telegram, αφού νωρίτερα έκανε λόγο για 29 τραυματίες, ανάμεσά τους δυο παιδιά, στα πλήγματα σε διάφορες συνοικίες της πρωτεύουσας.

«Ο εχθρός επιτίθεται με βαλλιστικούς πυραύλους», προειδοποιούσε αρχικά.

Αφού άρχισαν να ακούγονται εκρήξεις πυραύλων, κάτοικοι έσπευσαν σε καταφύγια, φορτωμένοι σάκους και κουβέρτες, ενώ υψώνονταν στήλες πυκνών καπνών από τομείς της πόλης, διαπίστωσαν δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου.

Παράλληλα, στο ανατολικό τμήμα της χώρας, στην πόλη Ντνίπρο, οι αρχές έκαναν λόγο για 5 νεκρούς και 25 τραυματίες. Ο Ολεξάντρ Χάνζα, ο στρατιωτικός περιφερειάρχης στη Ντνιπροπετρόφσκ, ανέφερε μέσω Telegram πως ο αριθμός των τραυματιών «μεγαλώνει».

Δέκα άνθρωποι, ανάμεσά τους παιδί, τραυματίστηκαν στο Χάρκοβο, γνωστοποίησε μέσω Telegram ο δήμαρχος Ιχόρ Τερέχοφ. Η πόλη υπέστη επιδρομή με τη χρήση «15 drones και δυο πυραύλων», πρόσθεσε.

Στην άλλη πλευρά των συνόρων, άμαχος έχασε τη ζωή του στην περιφέρεια Κουρσκ, κοντά στα σύνορα, κατά τη διάρκεια επιδρομής ουκρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, ανέφερε ο περιφερειάρχης Αλεξάντερ Χινστάιν μέσω Telegram.

Ενώ εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο διυλιστήριο της Ίλσκι, στην περιφέρεια Κρασναντάρ, στη νότια Ρωσία, εξαιτίας επιδρομής ουκρανικών drones, ανέφεραν οι αρχές εκεί.

Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε την Παρασκευή ότι οι δυνάμεις της Μόσχας προετοιμάζονταν για «νέο μαζικό πλήγμα» εναντίον της Ουκρανίας, αφού η ρωσική πλευρά προειδοποίησε ξένους διπλωμάτες να φύγουν από το Κίεβο.

Τόσοι οι ρωσικές, όσο και οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εντείνει τις επιθέσεις τους κάθε νύχτα –στην περίπτωση των δυνάμεων της Μόσχας, και κατά τη διάρκεια της ημέρας– εναντίον της άλλης πλευράς τους τελευταίους μήνες, ιδίως με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα.

Τον Μάιο, ο αριθμός των ρωσικών πυραύλων που εκτοξεύτηκαν εναντίον της ουκρανικής επικράτειας ήταν από τους μεγαλύτερους αφότου ξέσπασε ο πόλεμος: ανήλθε σε 211, συμπεριλαμβανομένου τουλάχιστον ενός Αρέσνικ, βαλλιστικού πυραύλου μέσου βεληνεκούς ικανού να φέρει συμβατική ή πυρηνική γόμωση. Αυτή ήταν η τρίτη φορά που χρησιμοποιήθηκε το οπλικό σύστημα αυτό από την έναρξη του πολέμου με τη ρωσική εισβολή το 2022.

Η Ρωσία εξαπέλυσε επίσης 8.150 drones μακράς εμβέλειας εναντίον της Ουκρανίας τον περασμένο μήνα, αριθμό αυξημένο κατά 24% σε σύγκριση με τον Απρίλιο, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις.

Ο αριθμός ρεκόρ επιθέσεων με drones μακράς εμβέλειας εναντίον της Ουκρανίας καταγράφτηκε παρά την 3ήμερη κατάπαυση του πυρός από την 9η Μαΐου, που ανακοινώθηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και γέννησε ελπίδες, που δεν διήρκεσαν, πως θα μπορούσε να ξαναρχίσει διαδικασία των διαπραγματεύσεων για να τελειώσει η ένοπλη σύρραξη.

Η Μόσχα και το Κίεβο αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός.

Στα μέσα του Μαΐου εξαπολύθηκε μια από τις πιο αιματηρές ρωσικές επιθέσεις εναντίον της ουκρανικής πρωτεύουσας, όταν πύραυλος έπληξε πολυκατοικία σκοτώνοντας κάπου είκοσι ανθρώπους.

Το Κίεβο διαβεβαίωσε ότι αναχαιτίστηκε το «91%» των ρωσικών πυραύλων και drones τον Μάιο.

Η Ουκρανία λέει πως έχει αναπτύξει πρωτοπόρο σύστημα κατά των drones, αλλά είναι πάντα εξαρτημένη από τους συμμάχους της στη Δύση για τον εφοδιασμό της με πυρομαχικά για τα αντιπυραυλικά συστήματά της. Ουκρανοί αξιωματούχοι δεν σταματούν να προειδοποιούν ότι τα πυρομαχικά για αυτά τα συστήματα δεν επαρκούν.

Οι διαπραγματεύσεις για να τερματιστεί ο πόλεμος, ο οποίος έχει στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και μετέτρεψε εκατομμύρια άλλους σε εσωτερικά εκτοπισμένους και πρόσφυγες τα τελευταία τέσσερα και πλέον χρόνια, βρίσκονται σε νεκρό σημείο.

Η επίθεση διήρκεσε αρκετές ώρες και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων και τον τραυματισμό σχεδόν 100, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους. Οι αρχές ανέφεραν επίσης ότι δεκάδες κτίρια κατοικιών και πολλά σχολεία υπέστησαν ζημιές, κυρίως στο κέντρο του Κιέβου, σύμφωνα με το Reuters.

“Είναι σημαντικό αυτό να μην μείνει χωρίς συνέπειες για τη Ρωσία”, δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, προτρέποντας τους συμμάχους της Ουκρανίας να δράσουν. “Απαιτούνται αποφάσεις – από τις ΗΠΑ, από την Ευρώπη και άλλους”.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καταδίκασαν την επίθεση, με τη Βρετανία και τη Γερμανία να χαρακτηρίζουν τη χρήση του Oreshnik – ενός πυραύλου μεσαίου βεληνεκούς ικανού να μεταφέρει πυρηνικές κεφαλές – ως “κλιμάκωση”.

Η Κάγια Κάλλας, η κορυφαία διπλωμάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατηγόρησε τη Μόσχα ότι καταφεύγει σε “μια πολιτική τακτική εκφοβισμού και απερίσκεπτη πυρηνική πολιτική”.

Παράλληλα, η επίθεση προκάλεσε μικρές ζημιές στο κτίριο του υπουργικού συμβουλίου της Ουκρανίας και στο υπουργείο Εξωτερικών.

Το εθνικό μουσείο τέχνης και η φιλαρμονική αίθουσα του Κιέβου, και τα δύο στην καρδιά της πόλης, υπέστησαν ακόμη σοβαρές ζημιές, δήλωσαν αξιωματούχοι, ενώ πολλά άλλα ιστορικά κτίρια στο κέντρο της πόλης επηρεάστηκαν επίσης.

“Αυτός είναι ένας πόλεμος ενάντια στον πολιτισμό, στη μνήμη και στην ταυτότητά μας”, δήλωσε ο κορυφαίος βοηθός του Ζελένσκι, Κίρυλο Μπουντάνοφ. “Για αιώνες, η Μόσχα προσπαθούσε να καταστρέψει όλα όσα μας κάνουν Ουκρανούς”, είπε.

Ήταν η τρίτη φορά που η Ρωσία χρησιμοποιεί τον πύραυλο Oreshnik εναντίον της Ουκρανίας από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος με την πλήρη εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022. Ο Oreshnik έχει βεληνεκές αρκετών χιλιάδων χιλιομέτρων.

Οι δύο προηγούμενες επιθέσεις είχαν πλήξει μεγάλες πόλεις, αλλά ο Ζελένσκι είπε ότι η τελευταία έπληξε την Μπίλα Τσέρκβα, μια πόλη 200.000 κατοίκων που βρίσκεται περίπου 64 χλμ. από τα περίχωρα του Κιέβου.

Συνολικά, σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία, η Ρωσία εκτόξευσε 90 πυραύλους και 600 drones.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ρωσία είχε επίσης στοχεύσει εγκαταστάσεις ύδρευσης, σημειώνοντας ότι η Μόσχα ήθελε να τις καταστρέψει πριν αυξηθεί η ζήτηση το καλοκαίρι.

Η Μόσχα δήλωσε ότι χρησιμοποίησε πυραύλους Oreshnik, Iskander, Kinzhal και Zircon σε αντίποινα για τις επιθέσεις του Κιέβου σε πολιτικούς στόχους στη Ρωσία. 

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας ανέφερε ότι οι επιθέσεις στόχευσαν εγκαταστάσεις της ουκρανικής στρατιωτικής διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων χώρων που χρησιμοποιούνται από τις χερσαίες δυνάμεις και τις στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών, αεροπορικές βάσεις και στρατιωτικοβιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Η τετραήμερη δημοσκόπηση, που ολοκληρώθηκε σήμερα, αποκαλύπτει τις ανησυχίες των πολιτών για την αύξηση της τιμής της βενζίνης ενώ δείχνει επίσης ότι πολλοί ψηφοφόροι επιρρίπτουν ευθύνες για τα προβλήματά τους στους Ρεπουμπλικάνους συμμάχους του Τραμπ, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Σχεδόν δυόμιση μήνες αφού ξεκίνησε ο πόλεμος, στις 28 Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, περίπου το 66% των ερωτηθέντων –σχεδόν όλοι οι Δημοκρατικοί και ένας στους τρεις Ρεπουμπλικάνους– λένε ότι ο Τραμπ δεν έχει «εξηγήσει με σαφήνεια τους στόχους της αμερικανικής στρατιωτικής ανάμιξης στο Ιράν».

Περίπου δύο στους τρεις (ποσοστό 63%) είπαν ότι η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους έχει πληγεί από τις αυξήσεις στα καύσιμα. Στην προηγούμενη δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos, στο διάστημα 17-19 Μαρτίου, το ποσοστό αυτό ήταν 55%.

Περίπου το 36% εγκρίνει το έργο του Τραμπ, ποσοστό αυξημένο κατά δύο μονάδες σε σύγκριση με άλλη δημοσκόπηση, στα τέλη Απριλίου, που κατέγραφε τη δημοτικότητα του προέδρου στο 34%.

Η δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos διενεργήθηκε διαδικτυακά, σε πανεθνικό επίπεδο, σε δείγμα 1.254 ενηλίκων Αμερικανών και το περιθώριο λάθους της ανέρχεται στο συν/πλην 3%.

Η Ρωσία και η Ουκρανία επιβεβαίωσαν χθες ότι έχουν συμφωνήσει για την τήρηση μιας τριήμερης εκεχειρίας (9-11 Μαΐου) με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ελπίζει πως η εκεχειρία αυτή, θα μπορούσε να επεκταθεί.

Πηγή: ΑΠΕ

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η επόμενη συνάντηση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν θα μπορούσε να διεξαχθεί το Σαββατοκύριακο και εκτίμησε ότι είναι πιθανή η παράταση της εκεχειρίας των δύο εβδομάδων στην οποία έχουν ήδη συμφωνήσει οι δύο πλευρές. Παρά ταύτα πρόσθεσε ότι ενδέχεται να μην χρειαστεί παράταση, καθώς η Τεχεράνη επιθυμεί να συναφθεί συμφωνία.

«Θα δούμε τι θα συμβεί. Αλλά πιστεύω ότι είμαστε πολύ κοντά σε μια συμφωνία με το Ιράν», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο. Σημείωσε επίσης ότι αν υπάρξει συμφωνία και αυτή υπογραφεί στο Ισλαμαμπάντ, ίσως να πάει και ο ίδιος εκεί.

Λίγες ώρες αργότερα από το Λας Βέγκας ο Τραμπ επανέλαβε ότι ο πόλεμος «μάλλον θα τελειώσει αρκετά σύντομα».

Στο μεταξύ πακιστανική πηγή που συμμετέχει στη μεσολάβηση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν δήλωσε σήμερα ότι σημειώνεται πρόοδος στις παρασκηνιακές διπλωματικές προσπάθειες και εκτίμησε ότι μια επικείμενη συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών ενδέχεται να καταλήξει στην υπογραφή συμφωνίας.

Αρχικά ΗΠΑ και Ιράν θα υπογράψουν ένα μνημόνιο κατανόησης και μέσα σε διάστημα 60 ημερών θα ακολουθήσει μια ολοκληρωμένη συμφωνία, επεσήμανε η πηγή που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της.

«Η λεπτομερής συμφωνία έρχεται αργότερα. Και οι δύο πλευρές συμφωνούν επί της αρχής και τα τεχνικά κομμάτια έρχονται στη συνέχεια», διευκρίνισε.

Άλλη διπλωματική πηγή δήλωσε ότι βασικός μεσολαβητής του Πακιστάν, ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου στρατού της χώρας αρχιστράτηγος Ασίμ Μουνίρ, έχει συνομιλίες στην Τεχεράνη από την Τετάρτη και έχει σημειώσει προόδους σε «ακανθώδη θέματα».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σπύρος Σιδέρης

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, οι πόλεμοι δεν είναι πλέον τοπικές κρίσεις, αλλά διασυνδεδεμένα γεγονότα που επηρεάζουν οικονομίες, συμμαχίες και στρατηγικές σε παγκόσμια κλίμακα.

Η διασύνδεση των συγκρούσεων αποτυπώνεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στη σχέση μεταξύ του πολέμου στην Ουκρανία και της σύγκρουσης με το Ιράν. Όπως επισημαίνει ο αναλυτής Σεθ Φραντζμαν, η συνεργασία μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης, ιδιαίτερα στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), έχει δημιουργήσει ένα κοινό επιχειρησιακό πεδίο που εκτείνεται πέρα από τα σύνορα των δύο συγκρούσεων.

Η χρήση ιρανικών drones, όπως τα Shahed-136, από τη Ρωσία στην Ουκρανία δεν αποτελεί απλώς τεχνική συνεργασία, αλλά μεταφέρει τεχνογνωσία, επηρεάζει άμεσα τις στρατιωτικές επιλογές και διαμορφώνει τις στρατηγικές προτεραιότητες άλλων κρατών.

• Σε αυτό το πλαίσιο, η επίσκεψη του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στον Κόλπο στα τέλη Μαρτίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι χώρες της περιοχής, που έχουν δεχθεί επιθέσεις με drones και πυραύλους από το Ιράν, επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την ουκρανική εμπειρία στην αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών. Η πρόταση για μια μορφή αμυντικής συνεργασίας, με ανταλλαγή τεχνογνωσίας στα αντι-drone συστήματα, υπογραμμίζει με σαφήνεια το πώς ένας πόλεμος στην Ανατολική Ευρώπη μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις στρατηγικές ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι τα όπλα, οι τακτικές και οι τεχνολογίες πολέμου που χρησιμοποιούνται σε ένα μέτωπο, διαμορφώνουν αποφάσεις σε άλλα, ακόμη και σε διαφορετικές ηπείρους. Παράλληλα, αναδεικνύει μια βαθύτερη πραγματικότητα: ότι οι σύγχρονες συγκρούσεις λειτουργούν πλέον ως δίκτυα επιρροής, όπου η πολεμική εμπειρία μετατρέπεται σε στρατηγικό κεφάλαιο.

Την ίδια στιγμή, η ανάλυση του αρθρογράφου Γουόλτερ Ράσελ Μιντ φωτίζει την ευρύτερη εικόνα, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η σύγκρουση με το Ιράν επηρεάζει την Ασία. Χώρες όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Ινδία βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των εξελίξεων, καθώς καλούνται να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και αστάθειας.

Η Κίνα, για παράδειγμα, βλέπει στην εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή μια ευκαιρία να ενισχύσει την παρουσία της σε άλλες περιοχές, όπως η Νότια Σινική Θάλασσα. Ταυτόχρονα, όμως, ανησυχεί για την άνοδο των τιμών της ενέργειας, που μπορεί να επηρεάσει την εξαγωγική της οικονομία. Παράλληλα, το Πεκίνο επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή του στον Περσικό Κόλπο, αξιοποιώντας τις σχέσεις του με το Πακιστάν, γεγονός που ενδέχεται να οξύνει τον ανταγωνισμό με την Ινδία στον Ινδικό Ωκεανό.

• Για την Ιαπωνία, η κρίση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η γεωγραφική απόσταση δεν προσφέρει ασφάλεια. Η εξάρτησή της από την ενέργεια του Κόλπου την καθιστά ευάλωτη στις εξελίξεις, ενισχύοντας την ανάγκη για στενότερη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τις επιφυλάξεις για την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ.

Η Ινδία, από την άλλη πλευρά, βιώνει τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης μέσω της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ το Πακιστάν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την κατάσταση, ενισχύοντας τον ρόλο του ως διπλωματικού διαμεσολαβητή στη Μέση Ανατολή.

Στην Ευρώπη, η εικόνα είναι διαφορετική αλλά εξίσου αποκαλυπτική. Η σύγκρουση αναδεικνύει τη μείωση της γεωπολιτικής επιρροής της ηπείρου και τις δυσκολίες συντονισμού μιας ενιαίας στρατηγικής. Οι διαφωνίες μεταξύ χωρών όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία υπογραμμίζουν την αδυναμία της Ευρώπης να διαμορφώσει συνεκτική πολιτική απέναντι σε κρίσιμα ζητήματα, ιδιαίτερα υπό την πίεση των εξελίξεων και της αμερικανικής πολιτικής.

• Την ίδια στιγμή, η Ρωσία φαίνεται να βρίσκεται σε μια αντιφατική θέση. Από τη μία πλευρά, επωφελείται από την άνοδο των τιμών της ενέργειας. Από την άλλη, όμως, η ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ Ουκρανίας και χωρών του Κόλπου, καθώς και ένα πιθανό άνοιγμα του Ιράν προς τη Δύση, θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη στρατηγική της θέση.

Το κοινό νήμα που διατρέχει όλες αυτές τις εξελίξεις είναι η αυξανόμενη διασύνδεση των συγκρούσεων και η μετατροπή των πολέμων σε παράγοντες που επηρεάζουν το σύνολο του διεθνούς συστήματος. Οι τοπικές κρίσεις λειτουργούν πλέον ως πολλαπλασιαστές ισχύος, επηρεάζοντας οικονομίες, ενεργειακές ροές και γεωπολιτικές ισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο επίκεντρο αυτής της νέας πραγματικότητας παραμένει ο Περσικός Κόλπος, ως κομβικός χώρος για την ενέργεια και τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Κάθε εξέλιξη στην περιοχή έχει πλέον άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία και την παγκόσμια ασφάλεια.

Τελικά, οι πόλεμοι της σύγχρονης εποχής δεν καθορίζουν μόνο τα σύνορα ή τις ισορροπίες ισχύος σε τοπικό επίπεδο. Διαμορφώνουν ένα νέο, πιο πολύπλοκο και αλληλοεξαρτώμενο διεθνές σύστημα, όπου η αστάθεια σε μία περιοχή μπορεί να πυροδοτήσει εξελίξεις σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Σπύρος Σιδέρης

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Al Jazeera, η εικόνα που αναδύεται δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά στην περιφέρεια, αλλά ένα μέτωπο που αγγίζει τον πυρήνα των αστικών, βιομηχανικών και στρατηγικών υποδομών του Ισραήλ.

Η ανάλυση δεκάδων οπτικοακουστικών τεκμηρίων από ομάδες ανοιχτών πηγών δείχνει ότι, παρά τους περιορισμούς της λογοκρισίας, τουλάχιστον 25 περιστατικά πυραυλικών πληγμάτων έχουν καταγραφεί από κάμερες επιτήρησης από την έναρξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου. Μετά από τεχνική επαλήθευση, προκύπτει ένας χάρτης με τουλάχιστον 22 σημεία άμεσων πληγμάτων, με ιδιαίτερη συγκέντρωση στο κεντρικό Ισραήλ. Η ευρύτερη περιοχή του Τελ Αβίβ —συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Πετάχ Τίκβα, Ρισόν Λετσιόν και Ραμάτ Γκαν— καταγράφεται ως βασική ζώνη στόχευσης, ενώ πλήγματα έχουν εντοπιστεί και σε περιοχές όπως η Λοντ και η Μπετ Σεμές, δυτικά της Ιερουσαλήμ.

• Η γεωγραφική διασπορά των επιθέσεων δεν περιορίζεται, ωστόσο, στο κέντρο. Στον βορρά, έχουν καταγραφεί ζημιές σε εγκαταστάσεις όπως το διυλιστήριο της Χάιφα, ενώ στο νότο πλήγματα φέρονται να έπληξαν βιομηχανικές μονάδες στη Μπερ Σεβά. Παράλληλα, περιοχές κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο, όπως η Κιριάτ Σμόνα και η Μααλότ Ταρσίχα, δέχονται συστηματικά πυραυλικά πυρά, υποδηλώνοντας μια στρατηγική πίεσης σε πολλαπλά μέτωπα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι οι επιθέσεις δεν περιορίζονται σε συμβολικούς στόχους, αλλά αγγίζουν κρίσιμες υποδομές, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και περιοχές υψηλής επιχειρησιακής σημασίας, ενισχύοντας την αίσθηση ευπάθειας στο εσωτερικό της χώρας.

Η προσπάθεια επιβολής πληροφοριακού σκοταδισμού εκ μέρους των ισραηλινών αρχών αποτυπώνεται στη λειτουργία της στρατιωτικής λογοκρισίας, η οποία, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Κίνησης για την Ελευθερία της Πληροφόρησης, Χάιντι Νέγκεβ, έχει εντείνει δραστικά την παρουσία της στα μέσα ενημέρωσης. Εκπρόσωποι της λογοκρισίας βρίσκονται, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, μέσα σε τηλεοπτικές αίθουσες σύνταξης καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ελέγχοντας υλικό πριν από τη μετάδοσή του. Τα στοιχεία για το 2024 είναι ενδεικτικά: απαγορεύτηκε πλήρως η δημοσίευση 1.635 ειδήσεων, ενώ σε 6.265 περιπτώσεις επιβλήθηκαν μερικοί περιορισμοί. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν το εύρος της παρέμβασης όταν τα ζητήματα αγγίζουν τον τομέα της ασφάλειας, της άμυνας και της στρατιωτικής εικόνας του κράτους.

Ωστόσο, η πραγματικότητα συχνά διαφεύγει αυτού του ελέγχου. Πλατφόρμες όπως το Telegram, το X και το Facebook λειτουργούν ως εναλλακτικά κανάλια πληροφόρησης, μέσω των οποίων διακινούνται εικόνες και βίντεο που δεν έχουν περάσει από τον επίσημο μηχανισμό ελέγχου. Έτσι συγκροτείται μια παράλληλη αφήγηση, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις έρχεται σε αντίθεση με τις επίσημες διαβεβαιώσεις περί επιτυχούς αναχαίτισης των απειλών και περιορισμένων ζημιών. Στο σύγχρονο πεδίο μάχης, η πληροφορία δεν είναι απλώς συνοδευτικό στοιχείο του πολέμου· είναι πλέον μέρος του ίδιου του πολέμου.

• Σε επιχειρησιακό επίπεδο, τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί υποδηλώνουν σημαντική πίεση στις αντιαεροπορικές άμυνες του Ισραήλ. Κατά τον πρώτο μήνα της σύγκρουσης, εκτιμάται ότι εκτοξεύθηκαν περίπου 450 πύραυλοι από το Ιράν, με τουλάχιστον 12 βαλλιστικούς να πλήττουν άμεσα στόχους σε πόλεις όπως το Τελ Αβίβ, η Ιερουσαλήμ και η Ντιμόνα. Επιπλέον, δεκάδες πύραυλοι διασποράς φέρονται να διέσπασαν την αεράμυνα, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε περισσότερες από 200 τοποθεσίες. Η εικόνα αυτή ενισχύει την εντύπωση ότι, παρά την τεχνολογική υπεροχή και τα πολυεπίπεδα αμυντικά συστήματα, η άμυνα δεν είναι αδιαπέραστη.

Οι ανθρώπινες απώλειες, αν και περιορισμένες σε σύγκριση με την ένταση των επιθέσεων, ενισχύουν το αίσθημα ανασφάλειας. Αναφορές κάνουν λόγο για τουλάχιστον 16 νεκρούς κατά τον πρώτο μήνα, ενώ νεότερα περιστατικά, όπως η ανεύρεση τεσσάρων σορών κάτω από ερείπια στη Χάιφα, αναδεικνύουν τα όρια της αμυντικής αποτελεσματικότητας. Την ίδια στιγμή, η εμπλοκή της Χεζμπολάχ από τον Λίβανο προσθέτει μια δεύτερη διάσταση πίεσης, με πυραυλικές επιθέσεις που στοχεύουν τόσο τον βορρά όσο και το κέντρο της χώρας, επιτείνοντας την αίσθηση μιας παρατεταμένης φθοράς.

Για λόγους ισορροπίας, ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι η αδιαφάνεια δεν αφορά μόνο την ισραηλινή πλευρά. Και στο Ιράν η πληροφόρηση παραμένει περιορισμένη, κάτι μάλλον αναμενόμενο λόγω της φύσης του καθεστώτος και του στενού κρατικού ελέγχου στην ενημέρωση. Η εικόνα από το εσωτερικό της χώρας είναι αποσπασματική, ελεγχόμενη και συχνά πολιτικά φιλτραρισμένη. Παράλληλα, ούτε τα βίντεο που δημοσιοποιούνται από ισραηλινές ή αμερικανικές πηγές για τα πλήγματα στο ιρανικό έδαφος επιτρέπουν πάντοτε ασφαλή συμπεράσματα για την πραγματική επιτυχία των επιχειρήσεων. Συχνά προβάλλουν τη στιγμή της πρόσκρουσης ή της έκρηξης, χωρίς να αποδεικνύουν με σαφήνεια την έκταση της καταστροφής, την εξουδετέρωση κρίσιμων υποδομών ή τον βαθμό επίτευξης των στρατηγικών στόχων. Ύστερα από χιλιάδες χτυπήματα και από τις δύο πλευρές, εκείνο που παραμένει θολό δεν είναι μόνο το μέγεθος των ζημιών, αλλά και το κατά πόσον οι δημόσιες εικόνες αντιστοιχούν στην πραγματική στρατιωτική απόδοση.

• Σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, οι εξελίξεις αυτές φαίνεται να επηρεάζουν την εσωτερική συνοχή του Ισραήλ. Ο αναλυτής ισραηλινών υποθέσεων Μοχάντ Μουσταφά επισημαίνει ότι η σύγκρουση έχει εισέλθει σε φάση φθοράς, με το κόστος να γίνεται ολοένα και πιο αισθητό. Η αντίφαση ανάμεσα στις δηλώσεις του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου περί επιτυχίας και στη συνεχιζόμενη δυνατότητα του Ιράν να πλήττει ισραηλινούς στόχους εντείνει την κρίση εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με την ίδια ανάγνωση, η δημόσια υποστήριξη προς τον πόλεμο έχει υποχωρήσει αισθητά, αντανακλώντας την κόπωση της κοινωνίας και τη διεύρυνση της απόστασης ανάμεσα στην επίσημη αφήγηση και στη βιωμένη εμπειρία.

Η παρατεταμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και η αναστολή διεθνών πτήσεων εντείνουν το κλίμα αβεβαιότητας. Το ερώτημα που διατυπώνεται πλέον σε τμήματα της ισραηλινής κοινωνίας είναι απλό αλλά βαρύνουσας σημασίας: εάν η στρατηγική θεωρείται επιτυχής, γιατί οι επιθέσεις συνεχίζονται και γιατί οι επιπτώσεις τους γίνονται ολοένα και πιο αισθητές;

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην κρατική λογοκρισία και την ψηφιακή διαφάνεια διαμορφώνει έτσι ένα νέο πεδίο σύγκρουσης, όπου η πληροφορία γίνεται σχεδόν εξίσου κρίσιμη με τα όπλα. Και σε αυτό το πεδίο, όπως δείχνουν τα διαθέσιμα στοιχεία, ο έλεγχος δεν είναι απόλυτος για καμία πλευρά. Οι εικόνες που διαφεύγουν από τα φίλτρα, είτε στο Ισραήλ είτε στο Ιράν, δεν αποκαλύπτουν πάντα ολόκληρη την αλήθεια· αποκαλύπτουν όμως αρκετά ώστε να δείξουν ότι ο πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο των πυραύλων, αλλά και στο πεδίο της εντύπωσης, της σιωπής και της επιλεκτικής ορατότητας.

Ερωτηθείς για την εμπλοκή των Χούθι στον πόλεμο, συμπλήρωσε ότι οι επιθέσεις τους «ενέχουν τον κίνδυνο να εμπλέξουν την Υεμένη στον περιφερειακό πόλεμο και να αυξήσουν όχι μόνο τη σύγκρουση, αλλά και την αστάθεια στην περιοχή, καθώς και να επηρεάσουν το παγκόσμιο εμπόριο και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δήλωσε.

Όσον αφορά τα Στενά του Χορμούζ και την πιθανή αλλαγή εντολής της αποστολής Aspides, ο εκπρόσωπος δήλωσε ότι «δεν μπορω να πω αν θα επεκτείνουμε την εντολή, ναι ή όχι, και αν ναι, με ποιο πεδίο εφαρμογής», παραπέμποντας στις δηλώσεις των G7, όπου επαναλήφθηκε η απόλυτη ανάγκη για μόνιμη αποκατάσταση της ασφαλούς και χωρίς περιορισμούς ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Σχετικά με μια πιθανή νέα συνομιλία της ύπατη εκπροσώπου της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, με την ιρανική πλευρά, ο κ. Ανούνι τόνισε ότι «είναι σε συνεχή επαφή με όλους τους εταίρους στην περιοχή και ότι αυτές οι προσπάθειες συμβάλλουν στην αποκλιμάκωση και στη σταθερότητα στην περιοχή».

Τέλος, σχετικά με τη συμβολή της Ευρώπης στη διπλωματική προσπάθεια, πρόσθεσε ότι «είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε σε όλες τις διπλωματικές προσπάθειες, για να μειωθούν οι εντάσεις, να επιτευχθεί μια διαρκής λύση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν και για τον τερματισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του».

Μιλώντας στο Egypt Energy Show 2026 στο Κάιρο, ο Σίσι προειδοποίησε για τις σοβαρές συνέπειες της σύγκρουσης, εκφράζοντας φόβους ότι οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να ξεπεράσουν τα 200 δολάρια το βαρέλι, κάτι που –όπως είπε– δεν αποτελεί υπερβολή. Ήδη τα συμβόλαια του Μαϊου κλείνουν με 115$ το βαρέλι, γεγονός που δείχνει ότι οι αγορές προεξοφλούν ότι ο πόλεμος θα κρατήσει πολύ και ότι δεν λαμβάνουν υπόψη τους τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για ειρηνευτικές συνομιλίες.

Ο ίδιος έκανε λόγο για έναν επικείμενο διπλό κίνδυνο, που περιλαμβάνει τόσο ελλείψεις στην προσφορά όσο και εκτίναξη τιμών, με σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, όπως διυλιστήρια και μονάδες παραγωγής.

Παράλληλα, προειδοποίησε για πιθανή κρίση στον εφοδιασμό τροφίμων, επισημαίνοντας ότι τυχόν διαταραχές στις εξαγωγές λιπασμάτων θα επηρεάσουν έντονα τις τιμές, κυρίως στις πιο ευάλωτες οικονομίες.

Η Αίγυπτος, η οποία διατηρεί στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και χώρες του Κόλπου, έχει ήδη καταδικάσει τις επιθέσεις του Ιράν και προωθεί διπλωματικές πρωτοβουλίες για να αποτραπεί μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Τέλος, ο Σίσι απέδωσε στον Τραμπ ρόλο-κλειδί και σε προηγούμενες εξελίξεις, αναφέροντας ότι συνέβαλε στον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, ενισχύοντας το επιχείρημά του ότι μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο και στη σημερινή κρίση.