Η χώρα μας με τους 17 δορυφόρουυς της έχει ανέβει στην «πρώτη γραμμή» της ευρωπαϊκής διαστημικής τεχνολογίας, γράφει ο πρωθυπουργός και σημειώνει ότι η Ελλάδα σήμερα κάνει ακόμη ένα άλμα στο Διάστημα.

Στην ανάρτησή του ο πρωθυπουργός γράφει:

«Η Ελλάδα κάνει σήμερα ακόμα ένα άλμα στο διάστημα: με την εκτόξευση έξι νέων μικροδορυφόρων – τεσσάρων θερμικών δορυφόρων και δύο της αποστολής Hellenic Space Dawn – ο εθνικός μας στόλος φτάνει πλέον τους 17 δορυφόρους σε τροχιά, θωρακίζοντας την Πολιτική Προστασία, ενισχύοντας την κλιματική ανθεκτικότητα και ανεβάζοντας τη χώρα μας στην «πρώτη γραμμή» της ευρωπαϊκής διαστημικής τεχνολογίας.

Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, συνολικού ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και υλοποιείται σε συνεργασία με την ESA. Οι 17 συνολικά ελληνικοί μικροδορυφόροι παρέχουν πολλαπλές λήψεις ημερησίως πάνω από την Ελλάδα για Πολιτική Προστασία, περιβαλλοντική παρακολούθηση, αγροτική ανάπτυξη και εθνική ασφάλεια.

Με την ευκαιρία της έλευσης του Ευρωπαίου Επιτρόπου για την Άμυνα και το Διάστημα Andrius Kubilius αύριο στην Ελλάδα, θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για όσα έχουμε κάνει για τη θωράκιση ευρωπαϊκών εδαφών αλλά και το πολύ σημαντικό διαστημικό πρόγραμμα της πατρίδας μας, σε συνάρτηση με το πρόγραμμα ασφαλών ευρωπαϊκών επικοινωνιών Govsatcom, κόμβος του οποίου δημιουργείται στην Ελλάδα.

Συνεχίζουμε! Με σχέδιο, σταθερά βήματα και αποφασιστικότητα χτίζουμε μαζί την Ελλάδα του 2030».

Νίκος Κουντούρης

Η εμφάνιση αυτού του αυξημένου αριθμού περιστατικών σημειώνεται ιδιαίτερα νωρίς, πριν από την επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για αυξημένη ετοιμότητα και επαγρύπνηση.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η πλειονότητα των πυρκαγιών οφείλεται σε αμέλεια, κυρίως από καύση για καθαρισμό καλλιεργειών.

Όλες οι πυρκαγιές αντιμετωπίστηκαν άμεσα και αποτελεσματικά από τις δυνάμεις της πυροσβεστικής με γρήγορη κινητοποίηση των επίγειων και σε δύο περιπτώσεις εναέριων μέσων, και τη συνδρομή των εμπλεκόμενων φορέων, αποτρέποντας την επέκτασή τους και περιορίζοντας τις επιπτώσεις.

Παράλληλα, το ανακριτικό έργο της Πυροσβεστικής προχώρησε στη διερεύνηση των αιτίων, ενώ προέβη σε συλλήψεις και επέβαλε τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα.

Η έγκαιρη απόκριση και ο επιχειρησιακός συντονισμός των εμπλεκόμενων δυνάμεων συνέβαλαν στην αποτελεσματική διαχείριση των περιστατικών στο πεδίο.

 Ωστόσο, το ιδιαίτερα αυξημένο πλήθος ενάρξεων πυρκαγιων σε τόσο πρώιμο στάδιο της περιόδου υπενθυμίζει ότι η διαρκής εγρήγορση και η τήρηση των μέτρων πρόληψης παραμένουν καθοριστικής σημασίας για τη συνέχεια.

Το WWF Ελλάς χαιρετίζει την ψήφιση του νομοσχεδίου που συνιστά μία από τις πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο πεδίο της πολιτικής προστασίας και της  δασοπυροπροστασίας.

Ο νέος πλέον νόμος του κράτους θεσμοθετεί πλήθος αλλαγών και νέων εργαλείων που αφορούν την πρόληψη, την ετοιμότητα και την καταστολή απέναντι στις δασικές πυρκαγιές, επιχειρώντας να απαντήσει σε υπαρκτές και διαχρονικές αδυναμίες του συστήματος στη χώρα μας.

Βλέπουμε με ικανοποίηση ότι ζητήματα για τα οποία επί χρόνια το WWF Ελλάς προσπαθούσε να φέρει στον δημόσιο διάλογο με πιλοτικά παραδείγματα, αναλύσεις και συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά για τα οποία δεν υπήρχε ουσιαστική μέριμνα, εντάσσονται επιτέλους στο θεσμικό πλαίσιο της χώρας. Τέτοια ζητήματα είναι ενδεικτικά, η δημιουργία μηχανισμών επιστημονικής αξιολόγησης, λογοδοσίας και επιχειρησιακής βελτίωσης για εξαγωγή χρήσιμων διδαγμάτων, η ενδυνάμωση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και η αναγνώριση του ρόλου των εθελοντικών οργανώσεων δασοπυρόσβεσης.

Ιδιαίτερα μνεία αξίζει να γίνει στη θεσμοθέτηση δύο καινοτόμων για την Ελλάδα μεθόδων που χρησιμοποιούνται και σε άλλες χώρες της Μεσογείου, αυτής της προδιαγεγραμμένης καύσης και της ελεγχόμενης βόσκησης. Οι μέθοδοι αυτές θα προμηθεύσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες της χώρας με τα κατάλληλα εργαλεία με στόχο τη δημιουργία πιο ανθεκτικών δασών. Επιπλέον, εξαιρετικά σημαντική είναι και η διάταξη για τη σύνταξη σχεδίων πρόληψης από τους οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης που έρχονται να συμβάλουν ουσιαστικά, δίχως όμως να υποκαθιστούν τον συνολικό σχεδιασμό.

Ωστόσο, η ψήφιση ενός νόμου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αποτελεσματική εφαρμογή. Πολλές από τις προβλέψεις του νομοσχεδίου προϋποθέτουν χρόνο, πόρους, σαφείς ρόλους, διαρκή εκπαίδευση, ουσιαστικό συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και ενίσχυση τους σε μέσα και προσωπικό (Δασική Υπηρεσία, ΟΦΥΠΕΚΑ, Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας), και –κυρίως– θεσμική ωρίμανση μέσω εφαρμοστικών διατάξεων για να μπορέσουν να λειτουργήσουν στην πράξη.

Κανένα νομοθετικό πλαίσιο, όσο φιλόδοξο και αν είναι, δεν μπορεί να «σταματήσει» τις δασικές πυρκαγιές. Η καλλιέργεια της ψευδαίσθησης ότι οι πυρκαγιές μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως δεν εξυπηρετεί ούτε την κοινωνία ούτε τους επαγγελματίες και εθελοντές που καλούνται να διαχειριστούν το φαινόμενο.

Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής του Χερσαίου Προγράμματος στο WWF Ελλάς, δηλώνει: “Η χώρα βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον των δασών της. Το πραγματικό ζητούμενο είναι η έγκαιρη, οργανωμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών, με τη μικρότερη δυνατή οικολογική, κοινωνική και οικονομική απώλεια. Αυτό προϋποθέτει σοβαρή επένδυση στην πρόληψη πριν από τη φωτιά, επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενεργή διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, ενίσχυση της ετοιμότητας και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών”.

Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, όχι όμως το τέλος της διαδρομής. Απαιτούνται συνεχής αξιολόγηση, διορθωτικές παρεμβάσεις και ειλικρίνεια απέναντι στην κοινωνία ως προς το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτευχθεί. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών είναι μια μακρόχρονη διαδικασία που δεν κρίνεται σε ένα καλοκαίρι ή σε έναν νόμο, αλλά στη συνέπεια, τη γνώση και τη συλλογική προσπάθεια στον χρόνο.

Κεφαλογιάννης:  Η διαχείριση φυσικών καταστροφών δεν είναι πολιτική «μιας χρήσης», αλλά πολιτική διάρκειας

Η διαχείριση των φυσικών καταστροφών «δεν είναι πολιτική μιας χρήσης, αλλά πολιτική διάρκειας. Ένα σύστημα πολιτικής προστασίας μαθαίνει σωρευτικά, χτίζει μνήμη, ενσωματώνει εμπειρία». Αυτό τόνισε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, κλείνοντας τη συζήτηση του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη», το οποίο έγινε δεκτό “κατά πλειοψηφία” από την ολομέλεια της Βουλής.

Παρουσιάζοντας τη συνολική μεταρρύθμιση του εθνικού συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι στόχος του νομοσχεδίου δεν είναι η ιδεολογική αντιπαράθεση, αλλά η διαμόρφωση ενός σταθερού, λειτουργικού και διαρκούς πλαισίου προστασίας της κοινωνίας, με θεσμική συνέχεια και επιχειρησιακή συνέπεια. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως σημείωσε ο κ. Κεφαλογιάννης, το σχέδιο νόμου δεν αποτελεί προϊόν μιας κλειστής διοικητικής διαδικασίας ή έκφραση μονομερούς κυβερνητικής πρωτοβουλίας, αλλά μία άσκηση «θεσμικής ωριμότητας και ειλικρινούς διάθεσης να διαμορφωθεί ένας κοινός τόπος».

Στην τοποθέτησή του ανέδειξε ότι με το νέο πλαίσιο θεσμοθετείται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System), με σαφείς κανόνες εμπλοκής, στοιχείο διοίκησης στο πεδίο, επιχειρησιακά και περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων, «ώστε να περάσουμε από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα, από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία, από τη συγκυριακή αντίδραση σε ένα σύστημα που μαθαίνει και εξελίσσεται». Όπως σημείωσε, η ύπαρξη κοινής επιχειρησιακής γλώσσας και σαφούς κατανομής ρόλων μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων αποτελεί προϋπόθεση αξιοπιστίας του κράτους στα μάτια των πολιτών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη θεσμοθετημένη αποτίμηση και στην άντληση επιχειρησιακών διδαγμάτων. Προβλέπεται η σύσταση Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών Αξιολόγησης για μεγάλες καταστροφές, καθώς και η καθιέρωση Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου με μετρήσιμους δείκτες, όπως οι χρόνοι απόκρισης, τα αίτια των πυρκαγιών, η αποτελεσματικότητα των προληπτικών παρεμβάσεων και η διαθεσιμότητα των μέσων. Όπως τόνισε, «μια ιδιαίτερα μεγάλη δασική πυρκαγιά δεν μπορεί να κλείνει με μια πολιτική αντιπαράθεση. Πρέπει να ενεργοποιούνται οι ειδικοί με σαφή αποστολή, να αναλύσουν τα αίτια, τους χειρισμούς και να αντλήσουμε συγκεκριμένα διδάγματα». Η Έκθεση θα διαβιβάζεται στη Βουλή και θα δημοσιοποιείται, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, μετατρέποντας την αποτίμηση σε εργαλείο θεσμικής αυτοβελτίωσης.

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναφέρθηκε επίσης στο Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, το οποίο εισάγει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με μετρήσιμους στόχους πρόληψης, ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο, εξειδίκευση σε τοπικό επίπεδο και ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων στοιχείων (δίκτυα, μονοπάτια, υποδομές). Όπως εξήγησε, «ο κύκλος διαχείρισης μίας καταστροφής, δεν θα εξαρτάται από μία συγκυριακή πίεση ενός δύσκολου καλοκαιριού, αλλά θα οργανώνεται με μετρήσιμους στόχους, προτεραιοποιημένες παρεμβάσεις και μία διαρκή παρακολούθηση». Ταυτόχρονα το σχέδιο αυτό θα εξειδικευθεί σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Στο πεδίο της επιστημονικής τεκμηρίωσης, επισήμανε την ενίσχυση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, την ίδρυση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ και τη συγκρότηση Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, με στόχο όχι μόνο την πρόγνωση του καιρικού φαινομένου αλλά και την πρόβλεψη των πιθανών συνεπειών του. «Χρειάζονται δεδομένα, ανάλυση δεδομένων και αξιοποίησή τους. Δεν υπάρχουν άπειροι τρόποι να συνδεθεί η επιστημονική γνώση με τις επιχειρησιακές επιλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά. Επιπλέον, η επιτροπή αυτή δεν θα περιορίζεται απλώς στην έγκριση, αλλά θα μπορεί να συγκροτεί συνεργεία ελέγχου για να διαπιστώνει αν πράγματι τα έργα εκτελούνται, αν οι καθαρισμοί γίνονται, αν οι παρεμβάσεις ολοκληρώνονται.

Ο κ. Κεφαλογιάννης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενίσχυση της πρόληψης σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με τη δημιουργία Επιτροπής Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης και τη δυνατότητα επικουρικής αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους εντός συγκεκριμένης προθεσμίας εντός 90 ημερών. Προβλέπεται επίσης έλεγχος υλοποίησης και μηχανισμός λογοδοσίας. Επιπλέον, προβλέπεται δυνατότητα υποστηρικτικής ανάθεσης καθηκόντων ωρίμανσης, υλοποίησης και διαχείρισης δράσεων πολιτικής προστασίας στο Τ.Ε.Ε., διασφαλίζοντας ότι ο σχεδιασμός, οι τεχνικές προδιαγραφές και οι επιχειρησιακές κατευθύνσεις μπορούν να μεταφραστούν σε ώριμες και υλοποιήσιμες παρεμβάσεις, ιδίως σε επίπεδο Περιφερειών και Δήμων. Απαντώντας σε χρόνιες δυσλειτουργίες, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανέφερε ότι «δεν θα μένουν πίσω οι δήμοι που δεν διαθέτουν επαρκείς τεχνικές υπηρεσίες».

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, με αύξηση στο 10% από 3% της ειδικής κατηγορίας εισαγωγής για πολύτεκνους και τρίτεκνους, καθώς και πρόνοιες για ειδική μετάταξη και εκπαίδευση αποφοίτων παραγωγικών σχολών.

Ο κ. Κεφαλογιάννης κατέθεσε επίσης δέσμη νομοτεχνικών βελτιώσεων, οι οποίες – όπως ανέφερε – προέκυψαν από τις παρεμβάσεις των φορέων και των κομμάτων στην Επιτροπή και υπηρετούν δύο βασικούς στόχους: την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της πρόληψης και της λογοδοσίας, καθώς και την ουσιαστική ενσωμάτωση τεκμηριωμένων παρατηρήσεων που κατατέθηκαν κατά τη διαδικασία της Επιτροπής.

Όπως εξήγησε, στο άρθρο 13 διορθώνεται η παραπομπή της σχετικής παραγράφου ώστε να υπάρχει ακριβής αντιστοίχιση με το σωστό ρυθμιστικό σημείο και να αποφεύγονται ερμηνευτικές αμφιβολίες. Στα άρθρα 14 και 15 αποσαφηνίζεται ρητά ο γνωμοδοτικός χαρακτήρας των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ενισχύεται η επιχειρησιακή τους σύνδεση και διαχωρίζεται σαφώς ο ρόλος τους από την εκτελεστική αρμοδιότητα Περιφερειαρχών και Δημάρχων, νομοτεχνικές που προέκυψαν μετά από συζήτηση με τα υπηρεσιακά στελέχη των Περιφερειών, ώστε να μην συγχέεται ο ρόλος τους με την εκτελεστική αρμοδιότητα των αιρετών, ενισχύοντας τη θεσμική θωράκιση των αποφάσεων.

Η έκθεση των ερευνητών, την οποία είδε το Reuters, ανέφερε ότι το καλώδιο κοντά στην πόλη της Κερατέας έδειχνε σημάδια οξείδωσης και ακατάλληλης συντήρησης. Μέσα σε λίγες ώρες, η πυρκαγιά είχε σκοτώσει ένα άτομο και είχε κάψει 4.000 στρέμματα (16 τετραγωνικά χιλιόμετρα) γης που συνορεύει με τουριστικές παραλίες νότια της πρωτεύουσας.

«Ήταν πολύ γρήγορο», είπε ο Μανώλης Παλαιολούγκας, κάτοικος της Κερατέας, δείχνοντας μια περιοχή με καμένη γη λίγο έξω από την πόλη, όπου ξεκίνησε η φωτιά.

Ελαττωματικά ηλεκτροφόρα καλώδια

Τα ελαττωματικά ηλεκτροφόρα καλώδια ήταν η κύρια αιτία των μεγάλων πυρκαγιών αυτό το καλοκαίρι, ξεπερνώντας τις εμπρηστικές πράξεις και την αμέλεια, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της πυροσβεστικής υπηρεσίας που είδε αποκλειστικά το Reuters.

Από τις 41 μεγάλες πυρκαγιές στην Ελλάδα που ερεύνησε η πυροσβεστική υπηρεσία, οι 15 προκλήθηκαν πιθανώς από το ηλεκτρικό δίκτυο, καταστρέφοντας 51.000 στρέμματα γης.

To νούμερο αυτό αποτελεί αύξηση σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με τα στοιχεία, και έρχεται μετά από χρόνια υποεπένδυσης στο ηλεκτρικό δίκτυο κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ελλάδας το 2009-2018. Προστίθεται στους κινδύνους που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή, η οποία έχει κάνει τα καλοκαίρια πιο ζεστά και ξηρά και τις πυρκαγιές πιο καταστροφικές, κοστίζοντας στο κράτος δισεκατομμύρια ευρώ.

«Εδώ και πολλά χρόνια, εγώ και άλλοι συνάδελφοι έχουμε θέσει αυτό το ζήτημα με τις φλόγες που προκαλούνται από τα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας», δήλωσε ο Παλαιολόγος Παλαιολόγου, επίκουρος καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Δεν πρέπει να κρύβουμε το ζήτημα κάτω από το χαλί», επεσήμανε.

Δεύτερη έκθεση

Μια δεύτερη έκθεση της πυροσβεστικής υπηρεσίας που είδε το Reuters έδειξε ότι το 2024, εννέα μεγάλες πυρκαγιές πιθανότατα προκλήθηκαν από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης μιας που ξέσπασε βόρεια της Αθήνας και κατέκαψε 10.000 εκτάρια – μια έκταση ίση με το μέγεθος του Παρισιού.

Στην Ελλάδα, οι λεπτομέρειες σχετικά με τα αίτια των πυρκαγιών δεν δημοσιεύονται γενικά. Ο εκπρόσωπος της πυροσβεστικής υπηρεσίας Βασίλης Βαθρακογιάννης αρνήθηκε να σχολιάσει τα στοιχεία, καθώς δεν είναι δημόσια.

Ο δημόσιος διανομέας ηλεκτρικής ενέργειας ΔΕΔΔΗΕ δήλωσε ότι πραγματοποιεί τακτική συντήρηση και αύξησε τις δαπάνες συντήρησης σε 165 εκατομμύρια ευρώ το 2024 από 122 εκατομμύρια ευρώ το 2019.

Οι ενέργειες περιλαμβάνουν αποψίλωση δασών, κλάδεμα και επιθεωρήσεις ασφαλείας, ενώ έχει δώσει προτεραιότητα στην υπόγεια τοποθέτηση καλωδίων για τη μείωση του κινδύνου πυρκαγιάς, ανέφερε ο ΔΕΔΔΗΕ. Από το 2012, έχει κριθεί ένοχος σε μόλις τρεις υποθέσεις που σχετίζονται με πυρκαγιές, από τις περίπου 122.000 πυρκαγιές που έχουν καταγραφεί, προσθέτει.

Η κυβέρνηση αποδίδει το πρόβλημα στην έλλειψη επενδύσεων κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους πριν από την άνοδό της στην εξουσία το 2019.

Αυτό «συνολικά άφησε ένα τεράστιο κενό που πρέπει να καλύψουμε τώρα», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος στο κοινοβούλιο αυτό το μήνα.

Εν τω μεταξύ, οι τοπικές αρχές χάνουν την υπομονή τους.

Ο Δημήτρης Παπαχρήστου, δήμαρχος των παραθαλάσσιων πόλεων που επλήγησαν από την πυρκαγιά του Αυγούστου, δήλωσε ότι θα μηνύσει τον ΔΕΔΔΗΕ για αμέλεια αυτό το μήνα για τουλάχιστον δύο μεγάλες πυρκαγιές που προκλήθηκαν από καλώδια αυτό το καλοκαίρι.

«Βλέπουμε την ίδια ιστορία κάθε χρόνο, σε όλη την Ελλάδα», δήλωσε ο Παπαχρήστου στο Reuters. «Έχουμε φτάσει στα όριά μας», τόνισε.

Μετά τους καλοκαιρινούς μήνες που χαρακτηρίστηκαν από «έντονες δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη», ιδίως στην Ιβηρική Χερσόνησο, «οι εκτιμήσεις για τις συνολικές ετήσιες εκπομπές CO2 σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένο Βασίλειο είναι – από τα τέλη Αυγούστου και ενώ η περίοδος των πυρκαγιών δεν έχει παρέλθει – οι υψηλότερες» που έχουν καταγραφεί από τότε που υπάρχουν δεδομένα της CAMS, σύμφωνα με δελτίο Τύπου που εκδόθηκε σήμερα.

Συγκεκριμένα οι άνεμοι, καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, θα διατηρηθούν στα 6 με 7 μποφόρ και πιθανόν να ενισχυθούν λίγο περισσότερο την Πέμπτη, χωρίς όμως να ξεπεράσουν τα 8 μποφόρ. Παράλληλα, τοπικές, σύντομες μπόρες θα εκδηλώνονται σε ορεινές και ηπειρωτικές περιοχές, κυρίως τις μεσημεριανές και τις απογευματινές ώρες, στην Πελοπόννησο, τη Μακεδονία και την Ήπειρο.

Σε αυξημένη ετοιμότητα θα βρίσκονται σήμερα οι αρμόδιες υπηρεσίες σε Ηράκλειο, Λασίθι, Χίο, Σάμο, Ικαρία και Κάρπαθο καθώς σύμφωνα με τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς, στις περιοχές αυτές προβλέπεται πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4).

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Η ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΜΥ ΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΤΡΙΤΗ- Ο ΚΑΙΡΟΣ ΕΩΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

Σήμερα Τρίτη 26/8 θα επικρατήσει ηλιοφάνεια με λίγες τοπικές νεφώσεις. Προοδευτικά οι νεφώσεις στο Ιόνιο και στα ηπειρωτικά θα αυξηθούν δίνοντας από το μεσημέρι και μετά όμβρους ή βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες σε ορεινά κυρίως τμήματα της Θεσσαλίας, της Κεντρικής Στερεάς, της Πελοποννήσου και πιθανώς της Μακεδονίας. Πρόσκαιροι όμβροι ή τοπικές βροχές θα εκδηλωθούν ενδεχομένως και σε περιοχές των Επτανήσων.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί στη Δυτική Μακεδονία από 12 έως 28-29 βαθμούς, στην υπόλοιπη Μακεδονία και στη Θράκη από 14 έως 30-32, στη Θεσσαλία από 15 έως 32-34, στην Ήπειρο από 17 έως 33 βαθμούς, στα υπόλοιπα ηπειρωτικά από 16 έως 32-34, στα Επτάνησα από 18 έως 32, στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη από 19 έως 30-32 βαθμούς, ενώ στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα οι μέγιστες θα φτάσουν τοπικά στους 33-34 βαθμούς Κελσίου.

Οι άνεμοι στο Αιγαίο θα πνέουν βόρειοι με εντάσεις 4-5 και τοπικά 6 μποφόρ και βαθμιαία βόρειοι βορειοδυτικοί με ίδιες εντάσεις. Στο Ιόνιο αρχικά θα πνέουν βορειοδυτικοί άνεμοι με εντάσεις έως 4 μποφόρ.

Στο νομό Αττικής και στην πόλη της Αθήνας περιμένουμε λίγες νεφώσεις, πρόσκαιρα πυκνότερες. Οι άνεμοι θα πνέουν βόρειοι βορειοανατολικοί με εντάσεις 3-4 μποφόρ και τοπικά 5 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 24 έως 32-33 βαθμούς.

Στη Θεσσαλονίκη περιμένουμε λίγες νεφώσεις οι οποίες τις μεσημεριανές ώρες θα πυκνώσουν, με πιθανότητα παροδικών όμβρων ή πρόσκαιρης καταιγίδας κυρίως στα ορεινά. Οι άνεμοι θα πνέουν νότιοι νοτιοανατολικοί με εντάσεις 3-4 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 22 έως 29-30 βαθμούς.

Ο καιρός την Τετάρτη 27 Αυγούστου
Γενικά αίθριος καιρός με τοπικές νεφώσεις τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά και κυρίως στην Πελοπόννησο, όπου είναι πιθανόν να σημειωθούν τοπικοί όμβροι.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις, στα δυτικά 3 με 5, στα ανατολικά 4 με 6 και στο Αιγαίο τοπικά 7 μποφόρ.

Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή. Θα φθάσει στα ηπειρωτικά, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα και τη νότια Κρήτη τους 32 με 34, στα νησιά του Ιονίου τους 31, ενώ στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα δεν θα ξεπεράσει τους 29 βαθμούς Κελσίου.

Ο καιρός την Πέμπτη 28/8 και την Παρασκευή 29/8
Γενικά αίθριος καιρός.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις, στα δυτικά 3 με 4, στα ανατολικά 4 με 6 και στο Αιγαίο τοπικά 7 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο.

Ο καιρός το Σάββατο 30 Αυγούστου
Γενικά αίθριος καιρός. Από το μεσημέρι στο Ιόνιο και βαθμιαία στην Ήπειρο θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα σημειωθούν βροχές και σποραδικές καταιγίδες.

Οι άνεμοι θα πνέουν στα δυτικά δυτικοί και από το μεσημέρι νότιοι 3 με 5 μποφόρ και στα ανατολικά από βόρειες διευθύνσεις με την ίδια ένταση.

Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή.

Η συνολική έκταση που κάηκε ανερχόταν σε 10.157.310 στρέμματα το μεσημέρι της Πέμπτης 21/8, έκταση μεγαλύτερη από την Κορσική, ξεπερνώντας σε λιγότερο από οκτώ μήνες το προηγούμενο ρεκόρ των 9.885.240 στρεμμάτων για ολόκληρο το 2017, βάσει των εκτιμήσεων ανά χώρα που παρείχε το EFFIS, την ώρα που η Ισπανία και η Πορτογαλία συνεχίζουν να είναι αντιμέτωπες με μεγάλες πυρκαγιές.

Κατά τη διάρκεια πυρκαγιών του 2017, περισσότερη από τη μισή έκταση που έγινε στάχτη ήταν στην Πορτογαλία όπου 119 άνθρωποι έχασαν η ζωή τους.

Μέχρι σήμερα, τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης –η Ισπανία, η Κύπρος, η Γερμανία και η Σλοβακία— ξεπέρασαν ήδη το ετήσιο ρεκόρ τους σε 20 χρόνια καταγεγραμμένων στοιχείων.

Η Πορτογαλία, η οποία διατηρεί το απόλυτο ρεκόρ των 5.635.300 καμένων στρεμμάτων του 2017 (το μεγαλύτερο για μια χώρα της ΕΕ) ουδέποτε είχε μια τόσο μεγάλη καμένη έκταση κατά την ημερομηνία της 21ης Αυγούστου.

Η Ισπανία, την οποία σαρώνουν πολλές πυρκαγιές στο δυτικό της τμήμα, έχοντας αφήσει πίσω τους τέσσερις νεκρούς, είναι μακράν η πλέον πληγείσα χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις φωτιές, με περισσότερα από 4.000.000 στρέμματα (4.000 km2) που έγιναν στάχτη, δηλαδή περίπου το 40% της καμένης έκτασης στην ΕΕ φέτος.

Η Πορτογαλία, όπου τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις φλόγες, ακολουθεί με σχεδόν 2.740.000 καμένα στρέμματα, μπροστά από τη Ρουμανία με 1.260.000 στρέμματα. Στη Γαλλία, 356.000 στρέμματα δασικής έκτασης έγιναν στάχτη, κυρίως στην Οντ, η οποία επλήγη από τεράστια πυρκαγιά στις αρχές Αυγούστου.

Εκτός από την ΕΕ, η Βρετανία βιώνει ήδη μια χρονιά ρεκόρ, μετά τις πυρκαγιές την άνοιξη, κατά τη διάρκεια ενός πρώιμου καύσωνα, καθώς και στη βόρεια Σκωτία στα τέλη Ιουνίου.

Στα Βαλκάνια, η Σερβία καταγράφει επίσης τη χειρότερη χρονιά της από τότε που άρχισαν να συλλέγονται δεδομένα.

Οι εκτιμήσεις αυτές του EFFIS, δείκτη του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus, λαμβάνουν υπόψη μόνο τις φωτιές που έχουν κάψει τουλάχιστον 300 στρέμματα.

Μεταξύ των αρχών Ιανουαρίου και της 19ης Αυγούστου, οι δασικές πυρκαγιές σε 22 από τις 27 χώρες της ΕΕ εξέπεμψαν 35 μεγατόνους διοξειδίου του άνθρακα (CO2), ένα πρωτοφανές επίπεδο γι αυτή την περίοδο του έτους, σύμφωνα με το EFFIS, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να ξεπεραστεί το ετήσιο ρεκόρ των 41 μεγατόνων που καταγράφηκε το 2017.

Εκείνη τη χρονιά, οι πυρκαγιές προκάλεσαν τον θάνατο περισσοτέρων από 200 ανθρώπων στην ΕΕ, κυρίως στην Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία.

Το 2025, δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από πυρκαγιές στην Κύπρο, ένας στη Γαλλία και επτά στην Ιβηρική Χερσόνησο, αποτελώντας έναν προσωρινό απολογισμό με 10 νεκρούς, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου.

Συγκεκριμένα, η πρόβλεψη για υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς αφορά τις εξής περιοχές:

• Αττική
• Φωκίδα
• Αιτωλοακαρνανία
• Αργολίδα
• Κορινθία
• Μεσσηνία
• Δωδεκάνησα
• Χίο
• Ψαρά
• Σάμο
• Ικαρία
• Ρέθυμνο
• Ηράκλειο
• Λασίθι
• Αχαΐα
• Ηλεία

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, κ.α. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

Τα αποτελέσματα αεκτενούς μελέτης, που διεξήχθη από το Ινστιτούτο ISGlobal της Βαρκελώνης, δημοσιεύτηκαν στο The Lancet Planetary Health. Οι ερευνητές ανέλυσαν μεγάλα σύνολα δεδομένων από πολλές χώρες για να εκτιμήσουν πώς επηρεάζεται η υγεία από την έκθεση στον καπνό των δασικών πυρκαγιών. Διαπίστωσαν ότι τα PM2,5 από πυρκαγιές μπορεί να είναι ακόμη πιο επιβλαβή από τα σωματίδια που προέρχονται από τις εκπομπές της κυκλοφορίας αναγνωρίζοντας ότι οι κίνδυνοι θνησιμότητας είχαν υποτιμηθεί κατά 93%.

Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία χρήσης δεδομένων κινδύνου προσαρμοσμένων στον συγκεκριμένο τύπο και πηγή του ρύπου, ειδικά σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης έκθεσης στον καπνό των δασικών πυρκαγιών λόγω της κλιματικής κρίσης. Όπως εξήγησε η Άννα Αλάρι, ερευνήτρια του ISGlobal και συγγραφέας της μελέτης, «η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των δασικών πυρκαγιών καθιστά επιτακτική τη βελτίωση των εκτιμήσεων θνησιμότητας από τα PM2,5 για να παρακολουθούμε καλύτερα αυτήν την απειλή σχετιζόμενη με την κλιματική αλλαγή».

Υποτιμήθηκαν οι κίνδυνοι του καπνού από πυρκαγιές

Οι ερευνητές αντιμετώπισαν αυτήν τη διαρκώς αυξανόμενη απειλή για την ανθρωπότητα αξιοποιώντας δεδομένα από το έργο EARLY-ADAPT, που περιλαμβάνει ημερήσια στοιχεία θνησιμότητας σε 654 συνεχόμενες περιοχές σε 32 ευρωπαϊκές χώρες, καλύπτοντας έναν πληθυσμό 541 εκατομμυρίων ανθρώπων, σύμφωνα με ανακοίνωση τύπου.

Συνδύασαν αυτά τα δεδομένα με ημερήσιες εκτιμήσεις PM2,5 από πυρκαγιές και μη πυρκαγιές για την περίοδο 2004–2022. Για να αναλύσουν καλύτερα τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις του καπνού από δασικές πυρκαγιές στη θνησιμότητα, έπρεπε να λάβουν υπόψη ότι τα προβλήματα υγείας μπορεί να μην εμφανιστούν αμέσως, γι’ αυτό διεύρυναν το πεδίο τους για να αξιολογήσουν όλους τους θανάτους από όλες τις αιτίες, συμπεριλαμβανομένων των αναπνευστικών και καρδιαγγειακών.

Επτά ημέρες μετά την έκθεση σε αυτές τις επιβλαβείς χημικές ουσίες παρατήρησαν ότι αυξανόταν ο κίνδυνο θανάτου σε σοκαριστικό βαθμό. Σύμφωνα με την ανακοίνωση τύπου, «Για κάθε αύξηση ενός μικρογραμμαρίου ανά κυβικό μέτρο (1 µg/m³) στη συγκέντρωση PM2,5, η θνησιμότητα από όλες τις αιτίες αυξήθηκε κατά 0,7%, η θνησιμότητα από αναπνευστικά νοσήματα κατά 1% και η θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα κατά 0,9%».

Η βραχυχρόνια έκθεση στον καπνό ευθυνόταν κατά μέσο όρο για 535 θανάτους από όλες τις αιτίες, εκ των οποίων 31 από αναπνευστικές παθήσεις και 184 από καρδιαγγειακά αίτια. Αυτή η σημαντική πρόοδος στην πληροφόρηση για τη δημόσια υγεία ήταν δυνατή χάρη στη βελτίωση των μεθόδων αξιολόγησης της επίπτωσης των ρύπων από πυρκαγιές σε σχέση με άλλους ρύπους.

«Αυτές οι εκτιμήσεις έγιναν χρησιμοποιώντας ειδικά δεδομένα για το πώς ο καπνός από πυρκαγιές επηρεάζει την υγεία, επιτρέποντας καλύτερο υπολογισμό της επίπτωσής του σε σχέση με άλλες πηγές ρύπανσης. Σε αντίθεση, όταν χρησιμοποιείται μια γενική τιμή κινδύνου για όλα τα σωματίδια (PM2,5), ανεξαρτήτως προέλευσης, εκτιμούνταν μόνο 38 θάνατοι ετησίως από καπνό δασικών πυρκαγιών. Επομένως, η υπόθεση ότι το PM2,5 από πυρκαγιές έχει το ίδιο αποτέλεσμα με το συνολικό PM2,5 αντιπροσωπεύει υποτίμηση κατά 93%», αναφέρεται στην ανακοίνωση τύπου.

Η πραγματική θνησιμότητα ήταν σχεδόν 14 φορές υψηλότερη.

Η μελέτη έδειξε επίσης τον πιο αποτελεσματικό τρόπο μέτρησης της επίπτωσης των σχετικών ρύπων: προσαρμόζοντας τα δεδομένα κινδύνου στον συγκεκριμένο τύπο και πηγή του ρύπου. Όπως κατέληξε η Άννα Αλάρι, «η βελτίωση των εκτιμήσεων της θνησιμότητας από PM2,5 λόγω δασικών πυρκαγιών θα βοηθήσει στην καλύτερη παρακολούθηση του βάρους αυτής της απειλής για τη δημόσια υγεία σχετιζόμενης με την κλιματική αλλαγή».

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επισκέφθηκε τις πληγείσες περιοχές στη Γαλικία και στη Λεόν, συναντήθηκε με ομάδες έκτακτης ανάγκης και δήλωσε ότι οι επόμενες ώρες και ημέρες θα είναι κρίσιμες.

Spain continues to battle fierce wave of wildfires, mainly in north and west of country where extreme heat and strong winds making firefighting efforts difficult. Ana Maria Marquez reports from Malaga pic.twitter.com/n9ax3xMF1l

— TRT World Now (@TRTWorldNow) August 17, 2025

Οι πυρκαγιές έχουν ήδη κάψει πάνω115.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα 50.000 βρίσκονται στη Γαλικία.

Στη γειτονική Πορτογαλία, περίπου 3.200 πυροσβέστες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν εννέα μεγάλες πυρκαγιές. Οι αρχές έχουν κηρύξει κατάσταση συναγερμού, η οποία και παραμένει σε ισχύ.

Η πορτογαλική κυβέρνηση ζήτησε βοήθεια από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ. Δύο αεροσκάφη Fire Boss αναμένεται να φτάσουν για να ενισχύσουν τις προσπάθειες πυρόσβεσης.

Wildfires continue to rage in Spain and Portugal

Spain

Over 50 active wildfire sites across the country

Thousands evacuated as wildfires spread rapidly across northern and western regions

Portugal

On alert since early August

Fires reported at 78 sites, 8… pic.twitter.com/1JkULqLRsI

— Anadolu English (@anadoluagency) August 17, 2025

Και στις δύο χώρες, χιλιάδες άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.