Τα αποτελέσματα από την επικαιροποιημένη ανάλυση των καμένων εκτάσεων από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων εννέα ετών στο ηπειρωτικό κομμάτι της Περιφέρειας Αττικής, είναι εντυπωσιακά και ανησυχητικά. Σημειώνεται ότι η επικαιροποίηση έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής (05 Ιουλίου 2026).

Συγκεκριμένα, από το 2017 μέχρι και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στο χάρτη που ακολουθεί.

Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία εννέα έτη το 28% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές.

Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία εννέα χρόνια έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 38% της επιφάνειας των δασών.

Όλοι ελπίζουμε να αποφύγουμε μεγάλες δασικές πυρκαγιές το 2026 σε όλη τη χώρα, ώστε το ποσοστό του 38% να μην αυξηθεί, καταλήγει η δημοσίευση του meteo.gr.

Σύμφωνα με το υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, η μεγαλύτερη και δυσκολότερη φωτιά του σημερινού 24ώρου, εκδηλώθηκε στην περιοχή της Οινόης, στη Μάνδρα Αττικής, όπου αναπτύχθηκαν ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις, σε μια περιοχή που σήμερα είχε πολύ υψηλό δείκτη επικινδυνότητας (κατηγορία 4). Στην επιχείρηση συμμετείχαν συνολικά 210 πυροσβέστες με 10 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων, 76 οχήματα, πλήθος εθελοντών και 29 εναέρια μέσα, ενώ εκδόθηκε μήνυμα από το 112 για την ενημέρωση όσων βρίσκονταν στην ευρύτερη περιοχή.

36 αγροτοδασικές #πυρκαγιές εκδηλώθηκαν το τελευταίο 24ωρο. https://t.co/tRbmX5JPOu pic.twitter.com/RbcxN76RZE

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) July 5, 2026

Η εικόνα της πυρκαγιάς είναι πλέον βελτιωμένη και οι δυνάμεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ενεργές εστίες εντός της περιμέτρου.

Παράλληλα, μεταξύ άλλων, άμεσα αντιμετωπίστηκαν οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στη Δροσιά Χαλκίδας, στον Ελαιώνα Θήβας και στις Αμμούδες Ρόδου, όπου η έγκαιρη κινητοποίηση των δυνάμεων απέτρεψε την εξέλιξή τους σε μεγάλα συμβάντα.

Το προηγούμενο 24ωρο, ιδιαίτερα απαιτητική ήταν η κατάσταση στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπου εκδηλώθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα 17 αγροτοδασικές πυρκαγιές, γεγονός που προκάλεσε σημαντική διάσπαση των διαθέσιμων πυροσβεστικών δυνάμεων. Οι δυσκολότερες από αυτές ήταν στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, όπου οι πυροσβέστες έδωσαν ολονύχτια μάχη με τις φλόγες και συνεχίζουν να επιχειρούν με ισχυρές δυνάμεις καθώς και στη Νέα Καλλικράτεια Χαλκιδικής όπου η πυρκαγιά έχει τεθεί υπό πλήρη έλεγχο.

Αντιπυρική περίοδος έως 31/10!

Δεν ανάβουμε φωτιά για κανέναν λόγο.

Καλούμε αμέσως στο 199 ή στο 112 αν δούμε καπνό ή φλόγες.

Ακολουθούμε τις οδηγίες προστασίας:https://t.co/RebglN6im0 pic.twitter.com/zN0yncL35K

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) June 25, 2026

«Παρά τη μεγάλη πίεση που δέχθηκε ο μηχανισμός από τα διαδοχικά και ταυτόχρονα συμβάντα του τελευταίου διημέρου, η άμεση κινητοποίηση των επίγειων και εναέριων δυνάμεων, καθώς και των εμπλεκόμενων φορέων, είχε ως αποτέλεσμα η συντριπτική πλειονότητα των πυρκαγιών να περιοριστεί στα αρχικά στάδιά τους, αποτρέποντας την επέκτασή τους και την απειλή κατοικημένων περιοχών» τονίζει το υπουργείο.

Υπενθυμίζεται ότι για αύριο, Δευτέρα 6 Ιουλίου, προβλέπεται πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία 4) για τις Περιφερειακές Ενότητες Χίου, Σάμου, Ικαρίας, Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου, ενώ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία 3) προβλέπεται και σε αρκετές ακόμη περιοχές της νησιωτικής και ηπειρωτικής χώρας, μεταξύ των οποίων η Αττική και η Εύβοια.

Η Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα καλούν όλους τους πολίτες να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή, ιδίως κατά τις ημέρες υψηλού και πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς, να αποφεύγουν κάθε δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει φωτιά, να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών και να διατηρούν καθαρά τα οικόπεδα και τους υπαίθριους χώρους τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Η πρόληψη παραμένει το αποτελεσματικότερο μέσο προστασίας της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος.

«Mια γυναίκα σκοτώθηκε και άλλα τέσσερα άτομα τραυματίστηκαν: Εκρηκτικοί μηχανισμοί που τοποθετήθηκαν σε σπίτια τριών πολιτικών έχουν συγκλονίσει την Ελλάδα. Ο Πρωθυπουργός και η αντιπολίτευση καταδίκασαν τις επιθέσεις» αναφέρει το Spiegel, ένα από τα γερμανικά μέσα που καταγράφουν σήμερα την τριπλή επίθεση χθες στη Θεσσαλονίκη κατά μελών της ΝΔ και ειδικότερα την εμπρηστική επίθεση στο σπίτι της πολιτεύτριας της Νέας Δημοκρατίας Αφροδίτης Νέστορα, με αποτέλεσμα η μητέρα της, Βάγια, να χάσει τη ζωή της.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για «δειλή, τρομοκρατική και δολοφονική επίθεση» αναφέρει το Spiegel. O Μητσοτάκης δήλωσε ότι «στη δημόσια ζωή της χώρας υπάρχει δολοφονικός και απάνθρωπος χαρακτήρας τυφλής βίας». Σύμφωνα με την αστυνομία, όπως σημειώνει το Spiegel, «οι αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί κατασκευάστηκαν από φιάλες βουτανίου.

Όπως σημειώνει το Spiegel: «Η Ελλάδα έχει ιστορικό επιθέσεων από ένοπλες ομάδες αντεξουσιαστών. Τα τελευταία χρόνια, αυτές οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει ως επί το πλείστον μόνο υλικές ζημιές. Ωστόσο, τον Ιούλιο του 2025, μια βόμβα στη Θεσσαλονίκη τραυμάτισε ελαφρά δύο άτομα. Προφανώς προοριζόταν για τον επικεφαλής της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωφρονιστικών Υπαλλήλων. Τον Ιούλιο του 2024, μια επίθεση τραυμάτισε έναν αστυνομικό που φρουρούσε την κατοικία δικαστή στην Αθήνα.»

Γερμανικά μέσα για τις φωτιές στην Ελλάδα

Στη φωτιά που ξέσπασε σε δασική έκταση κοντά στη Θεσσαλονίκη με νεκρούς άνδρα και παιδί από την ίδια οικογένεια αναφέρονται επίσης εκτενώς γερμανικά μέσα. Το ρεπορτάζ της tagesschau αναφέρεται στις προσπάθειες κατάσβεσης με ελικόπτερα και αεροπλάνα, καθώς και τη συνδρομή πυροσβεστών από άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ «συνολικά, η χώρα έχει περάσει έως τώρα την αντιπυρική περίοδο σχετικά αλώβητη, έπειτα από μια βροχερή άνοιξη και, μέχρι στιγμής, υψηλές αλλά όχι ακραίες θερμοκρασίες. Για την έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών και την ταχεία επέμβαση η χώρα βασίζεται ολοένα και περισσότερο στην εναέρια επιτήρηση μέσω drones και δορυφόρων. Οι πολίτες που βρίσκονται σε περιοχές που απειλούνται από φωτιά ειδοποιούνται μέσω SMS στα κινητά τους τηλέφωνα, με σαφείς οδηγίες για το πού πρέπει να κατευθυνθούν. Αυτό συνέβη και κατά την πρόσφατη πυρκαγιά κοντά στη Θεσσαλονίκη».

Σε εκτενές ρεπορτάζ του για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα, το περιοδικό Focus στην ιστοσελίδα του αναφέρει μεταξύ άλλων: «Η Ελλάδα έχει διδαχθεί από τις εμπειρίες του παρελθόντος και, σύμφωνα με τη WirtschaftsWoche, χρησιμοποιεί από αυτό το καλοκαίρι μια σύγχρονη τεχνολογία, πρωτοποριακή παγκοσμίως.

Τον Μάιο εκτοξεύθηκαν στο διάστημα τέσσερις δορυφόροι. Οι συσκευές αυτές, στο μέγεθος μικρής βαλίτσας, παρακολουθούν την επιφάνεια της Γης από χαμηλή τροχιά και μπορούν να εντοπίσουν εστίες φωτιάς με διάμετρο μόλις τεσσάρων μέτρων. Πρόκειται για σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με τους συμβατικούς δορυφόρους, οι οποίοι συνήθως ανιχνεύουν πυρκαγιές μόνο όταν αυτές έχουν ήδη λάβει μεγάλες διαστάσεις.

Η τεχνολογία θεωρείται μοναδική. Για πρώτη φορά δορυφόροι που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την ανίχνευση δασικών πυρκαγιών έχουν ενσωματωθεί σε ένα εθνικό σύστημα πυροπροστασίας. Έτσι οι κατά τόπους πυροσβεστικές υπηρεσίες ενημερώνονται άμεσα και με μεγάλη ακρίβεια για το σημείο εκδήλωσης πυρκαγιάς, γεγονός που τους επιτρέπει να επεμβαίνουν ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.»

Πηγή: Deutsche Welle

Τα 37 ανακριτικά κλιμάκια αντιμετώπισης εγκλημάτων εμπρησμού, αναπτύσσονται στις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας και λειτουργούν υπό την επιχειρησιακή καθοδήγηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.). Η Δ.Α.Ε.Ε. στελεχώνεται από 30 εξειδικευμένα και επίλεκτα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, ενώ τα 37 Α.Κ.Α.Ε.Ε. θα διαθέτουν συνολικά 240 έμπειρους ανακριτικούς υπαλλήλους.

Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με αρμόδια στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, δημιουργείται ένα πανελλαδικό δίκτυο εξειδικευμένης διερεύνησης των εγκλημάτων εμπρησμού, με ενιαίο επιχειρησιακό συντονισμό από την Δ.Α.Ε.Ε., αυξημένη ανακριτική επάρκεια και δυνατότητα άμεσης ανταπόκρισης σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η σύσταση των Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού δημοσιεύθηκε πριν από λίγες μέρες σε σχετικό ΦΕΚ (ΦΕΚ Β΄ 3405/15.06.2026) σηματοδοτώντας όπως εξηγούν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ αρμόδια στελέχη του ΠΣ, «την κορύφωση μιας ευρύτερης στρατηγικής που συνδυάζει την πρόληψη, την αυστηροποίηση των κυρώσεων, την ενίσχυση των ελέγχων, τη λογοδοσία και την αναβάθμιση των ανακριτικών μηχανισμών της χώρας».

Η ανάπτυξη των Κλιμακίων στις 13 Περιφέρειες

Η νέα δομή εξασφαλίζει πανελλαδική κάλυψη μέσω της ανάπτυξης των Κλιμακίων στις 13 Περιφέρειες της χώρας.

Συγκεκριμένα:

Περιφέρεια Πελοποννήσου – 5 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Μεσσηνίας, Π.Ε. Αργολίδας, Π.Ε. Κορινθίας, Π.Ε. Αρκαδίας και Π.Ε. Λακωνίας)

Περιφέρεια Αττικής – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Κεντρικός Τομέας Αθηνών/Αθήνα, Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Π.Ε. Δυτικής Αττικής και Π.Ε. Πειραιώς)

Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Θεσσαλονίκης, Π.Ε. Πιερίας, Π.Ε. Σερρών και Π.Ε. Χαλκιδικής)

Περιφέρεια Ηπείρου – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Ιωαννίνων, Π.Ε. Θεσπρωτίας, Π.Ε. Άρτας και Π.Ε. Πρέβεζας)

Περιφέρεια Κρήτης – 4 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Ηρακλείου, Π.Ε. Χανίων, Π.Ε. Ρεθύμνου και Π.Ε. Λασιθίου)

Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης – 3 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Έβρου, Π.Ε. Ξάνθης και Π.Ε. Καβάλας)

Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας – 3 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Αχαΐας, Π.Ε. Ηλείας και Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας)

Περιφέρεια Θεσσαλίας – 3 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Λάρισας, Π.Ε. Μαγνησίας και Π.Ε. Τρικάλων)

Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας – 2 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Ευβοίας και Π.Ε. Φθιώτιδας)

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου – 2 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Δωδεκανήσου και Π.Ε. Κυκλάδων)

Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου – 1 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Λέσβου)

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων – 1 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Κέρκυρας)

Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας – 1 Α.Κ.Α.Ε.Ε.

(Π.Ε. Κοζάνης)

Σύμφωνα με πηγές του ΠΣ, η γεωγραφική αυτή κατανομή σχεδιάστηκε με βάση τις επιχειρησιακές ανάγκες, τη γεωμορφολογία της χώρας, τη συχνότητα εκδήλωσης πυρκαγιών και την ανάγκη άμεσης ανακριτικής ανταπόκρισης σε ολόκληρη την επικράτεια. Παράλληλα, τα Κλιμάκια διαθέτουν τη δυνατότητα συνδρομής σε όμορες περιοχές, ενώ σε περιπτώσεις μεγάλων πυρκαγιών μπορούν να αναπτύσσονται και εκτός των ορίων δικαιοδοσίας τους, κατόπιν σχετικής εντολής της φυσικής τους ηγεσίας.

Η σύσταση των Α.Κ.Α.Ε.Ε όπως υπογραμμίζεται από αρμόδια στελέχη του ΠΣ, αποσκοπεί ουσιαστικά στη δημιουργία ενός εξειδικευμένου μηχανισμού που θα αναζητά συστηματικά το «γιατί» πίσω από κάθε πυρκαγιά, ώστε η Πολιτεία να μπορεί να παρεμβαίνει στοχευμένα, να περιορίζει τις επικίνδυνες συμπεριφορές, να ενισχύει τη λογοδοσία και τελικά να μειώνει τις πιθανότητες επανάληψης παρόμοιων περιστατικών, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως ένα βασικό εργαλείο πρόληψης.

Όπως επισημαίνεται από αρμόδια στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, με τη νέα αυτή δομή, η χώρα περνά από την αποσπασματική ανακριτική διαχείριση περιστατικών σε ένα ενιαίο εθνικό σύστημα διερεύνησης πυρκαγιών, με κοινή φιλοσοφία, μόνιμη παρουσία στην επικράτεια, ταχύτερη ανταπόκριση και αυξημένη δυνατότητα απόδοσης ευθυνών ενώ προσθέτουν ότι πρόκειται για μια πραγματική θεσμική και επιχειρησιακή καινοτομία, που σηματοδοτεί νέα εποχή στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και της περιουσίας των πολιτών.

Το εξειδικευμένα προσωπικό που στελεχώνει τα Α.Κ.Α.Ε.Ε θα ασχολείται αποκλειστικά με τη διερεύνηση των αιτίων εκδήλωσης πυρκαγιών, τη συλλογή και αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και την εξιχνίαση υποθέσεων εμπρησμού. Όπως εξηγούν αρμόδια στελέχη του ΠΣ, μέχρι σήμερα, σημαντικό μέρος του ανακριτικού έργου ασκούνταν παράλληλα με άλλα επιχειρησιακά καθήκοντα. Πλέον, εκατοντάδες ανακριτικοί υπάλληλοι και αξιωματικοί θα επικεντρώνονται αποκλειστικά στο έργο της προανάκρισης και της διερεύνησης, ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο την ταχύτητα, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των ερευνών.

Η αποστολή των νέων Κλιμακίων περιλαμβάνει τη διερεύνηση εγκλημάτων εμπρησμού, τη διενέργεια προανακριτικών ενεργειών, τη συλλογή, ανάλυση και αξιοποίηση επιστημονικών στοιχείων, την υποστήριξη μεγάλων πυρκαγιών σε ολόκληρη την επικράτεια, καθώς και την ενίσχυση της λογοδοσίας και της απόδοσης ευθυνών. Με τον τρόπο αυτό, όπως σημειώνουν πηγές του ΠΣ, δημιουργείται για πρώτη φορά ένα ενιαίο εθνικό δίκτυο διερεύνησης πυρκαγιών με μόνιμη παρουσία σε ολόκληρη τη χώρα. Την ίδια ώρα το μήνυμα που εκπέμπουν τα στελέχη του ΠΣ συμπυκνώνεται γύρω από το ότι «η πρόκληση πυρκαγιάς, είτε από πρόθεση είτε από αμέλεια, δεν αποτελεί πλέον μια πράξη χαμηλού ρίσκου, αλλά μια συμπεριφορά που εντοπίζεται, διερευνάται και τιμωρείται».

Παράλληλα, τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση των ελέγχων, των διοικητικών κυρώσεων και των συλλήψεων για παραβάσεις της πυροσβεστικής νομοθεσίας.

Ειδικότερα, φέτος, από 1 Ιανουαρίου έως και 19 Ιουνίου 2026, έχουν επιβληθεί συνολικά 445 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 461.471,255 ευρώ, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 104 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, από τις οποίες οι 98 (94,23%) είναι από αμέλεια και οι 6 (5,77%) από πρόθεση.

Στη φρενίτιδα του δημοσιεύματος γίνεται λόγος για σαμποτάζ με διαφορετικούς τρόπους και μεθόδους και μάλιστα το τουρκικό μέσο επικαλείται δηλώσεις πρώην υπουργού Εσωτερικών της Τουρκίας – ο οποίος δεν κατονομάζεται… γιατί άραγε…- που υποστηρίζει ότι ανάλογες κινήσεις έχουν γίνει πολλές φορές κατά το παρελθόν. Κατηγορεί μάλιστα την Ελλάδα για υβριδικές και ασύμμετρες μεθόδους πολέμου μέσω της οικολογικής τρομοκρατίας…

Αναλυτικά το δημοσίευμα της Turkiye αναφέρει:

Αναφέρεται ότι η ισραηλινή μυστική υπηρεσία Μοσάντ και η ελληνική υπηρεσία πληροφοριών ΕΥΠ σχεδιάζουν να προκαλέσουν μεγάλης κλίμακας πυρκαγιές στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Σύμφωνα με πληροφορίες που έλαβε η εφημερίδα μας από πηγές ασφαλείας, εκτός από το ανθρωποκεντρικό σαμποτάζ, ψηφιακά στοιχεία και drones και παρόμοια εργαλεία θα χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτό καθώς ο καιρός θα ζεσταίνεται.

Πηγές ασφαλείας, τονίζοντας ότι τα σχέδια δολιοφθοράς κατά της «Πράσινης Πατρίδας» χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια από την Ελλάδα και ορισμένες δυτικές χώρες ως μέσο εκδίκησης και στέλνοντας μήνυμα, δήλωσαν: «Θα επιτεθούν σε δασικές περιοχές στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο και την Κύπρο χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθόδους. Θα αντιμετωπίσουμε αυτήν την απειλή σε αεροπορική, χερσαία και θαλάσσια διάσταση» .

Ένας πρώην υπουργός Εσωτερικών, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί, μας είπε ότι η Αθήνα χρησιμοποιεί αυτή τη μέθοδο εδώ και χρόνια ως μέσο για να στείλει ένα μήνυμα και να πάρει εκδίκηση εναντίον της Τουρκίας.

Ο πρώην υπουργός δήλωσε: «Είχα γίνει μάρτυρας αμέτρητων παραδειγμάτων αυτού κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργός. Μαζί με την Ελλάδα, ορισμένες δυτικές χώρες δεν δίστασαν να καταφύγουν σε απάνθρωπες και ανήθικες μεθόδους, όπως η πυρπόληση δασών, που έχει το χαμηλότερο οικονομικό κόστος, αλλά έχει τις πιο σοβαρές συνέπειες στις κρίσεις που βιώνουμε. Δεδομένων των νέων εντάσεων στην περιοχή, είναι απολύτως φυσικό το Ισραήλ να εμπλέκεται και σε αυτή τη βρώμικη συνωμοσία. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργός, μάθαμε ποιες χώρες ξεκίνησαν μερικές από τις πυρκαγιές και πώς. Δεν το παραδέχτηκαν, αλλά παρουσιάσαμε όλα τα αποδεικτικά στοιχεία μας στις αρμόδιες χώρες» .

Ο απόστρατος Αντισυνταγματάρχης και ειδικός σε θέματα στρατηγικής και διαχείρισης Χαλίλ Μερτ δήλωσε επίσης ότι δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ισραήλ και η Ελλάδα, που έχουν πολιτικές και στρατιωτικές ατζέντες σχετικά με την Τουρκία και την Κύπρο, καταφεύγουν στις μεθόδους της οικολογικής τρομοκρατίας.

Ο Μερτ σημείωσε ότι οι παραδοσιακές απειλές για την ασφάλεια υφίστανται πλέον μετασχηματισμό, προσθέτοντας τα εξής:

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που διεξάγονται κατά μήκος των συνόρων έχουν πλέον δώσει τη θέση τους σε υβριδικές και ασύμμετρες μεθόδους πολέμου. Ένα από τα πιο ύπουλα και καταστροφικά όργανα αυτών των στρατηγικών πολέμου νέας γενιάς είναι η οικολογική τρομοκρατία, δηλαδή οι πράξεις δολιοφθοράς κατά των δασών.

Για την Τουρκία, τα δάση δεν είναι απλώς συλλογές δέντρων ή φυσική ομορφιά. Είναι το θεμέλιο του δόγματος της «Πράσινης Πατρίδας», το οποίο προστατεύει την αδιαίρετη ακεραιότητα, την οικονομική ανεξαρτησία και τη δημογραφική δομή της χώρας, όπως ακριβώς και τα δόγματα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και της «Μαύρης Πατρίδας». Οι δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα συγκεντρωμένες στις περιοχές της Μεσογείου και του Αιγαίου, στοχεύουν όχι μόνο το οικοσύστημα αλλά και τη γεωργία, τον τουρισμό, την τοπική οικονομία και άμεσα την εθνική ασφάλεια. Οι αναφορές και οι αναλύσεις των μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι παράγοντες όπως η Ελλάδα και το Ισραήλ, με τους οποίους η Τουρκία βρίσκεται σε περιφερειακό ανταγωνισμό, στοχεύουν αυτόν τον πράσινο πόρο στην Τουρκία και την Κύπρο, σύμφωνα με τα γεωπολιτικά συμφέροντα των παγκόσμιων και δυτικών κέντρων ισχύος (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ρωσία) αποκαλύπτουν σαφώς τη στρατηγική σοβαρότητα του ζητήματος.

Κάθε επίθεση στην Πράσινη Πατρίδα θα πρέπει να θεωρείται άμεση απειλή για το μέλλον του έθνους μας. Οι απειλές που στρέφονται κατά της Πράσινης Πατρίδας αποτελούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η Τουρκία έχει τη δύναμη να εξουδετερώσει αυτές τις ασύμμετρες απειλές με τις ανεπτυγμένες στρατηγικές εθνικής ασφάλειας και να δώσει την απαραίτητη απάντηση. Θα χρησιμοποιήσει προηγμένη τεχνολογία και οργανισμούς-πληρεξούσιους.

Ο Χασάν Τουρκιλμάζ, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δασομηχάνων, δήλωσε: «Ως κράτος και έθνος, πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση ενάντια στις παγίδες που στήνουν όσοι θέλουν να μας χτυπήσουν στο πιο ευάλωτο σημείο μας. Η περίοδος των πυρκαγιών ξεκινά αυτόν τον μήνα. Εκτός από τις πτυχές των πληροφοριών και της ασφάλειας, οι τεχνικές πτυχές της καταπολέμησης των πυρκαγιών – πριν, κατά τη διάρκεια και μετά – πρέπει να αξιολογηθούν διεξοδικά από τους αρμόδιους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των αιτιών και των μεθόδων τους».

Νίκος Κουντούρης

Έτσι 777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα τοποθετηθούν στρατηγικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου σε όλη την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από την έναρξη του προγράμματος προεγκατάστασης πυροσβεστών το 2022 . Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον στόλο της ΕΕ είναι έτοιμα να στηρίξουν τις χώρες που θα βρεθούν σε δύσκολη κατάσταση.

Στη χώρα μας στο πλαίσιο του Προγράμματος Προεγκατάστασης Ευρωπαίων Πυροσβεστών αναμένεται να επιχειρήσουν μαζί με Έλληνες συναδέλφους τους,  σύμφωνα με το σχεδιασμό  που έχει γίνει, 245 πυροσβέστες ( από 4 χώρες )  σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Δυτική Ελλάδα, την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.

Καθώς οι περίοδοι εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών γίνονται μεγαλύτερες σε συνολική διάρκεια, οι φωτιές ξεκινούν  νωρίτερα και είναι πιο καταστροφικές, η Επιτροπή  μεριμνά ώστε επιπλέον  πυροσβέστες, αεροσκάφη και εμπειρογνώμονες να  είναι έτοιμοι να στηρίξουν τις εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος.

Ο συντονισμός και η υποστήριξη προσωπικοί και μέσων γίνεται όλο το εικοσιτετράωρο.

Πώς θα λειτουργεί

Έτσι οι εμπειρογνώμονες του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα στηρίζουν τις αποστολές με τη χρήση μετεωρολογικών και επιστημονικών αναλύσεων. Το Κέντρο θα ενισχύσει την παρακολούθησή του με πρόσθετους εμπειρογνώμονες σε θέματα δασικών πυρκαγιών από τα κράτη μέλη και τις συμμετέχουσες χώρες, καθώς και με ειδικούς από τις εταιρικές σχέσεις της Επιτροπής με επιστημονικά ιδρύματα.

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές θα παρέχει συνεχείς προβλέψεις κινδύνου δασικών πυρκαγιών, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπως το Copernicus, θα παρέχουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρική ανάλυση για τη στήριξη της επιτόπιας λήψης αποφάσεων.

Επιπλέον, η ΕΕ θα εγκαινιάσει φέτος  έναν νέο ευρωπαϊκό περιφερειακό σταθμό πυρόσβεσης στην Κύπρο για την ενίσχυση των ικανοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Ο περιφερειακός πυροσβεστικός σταθμός της Κύπρου θα φιλοξενήσει την εκ των προτέρων τοποθέτηση έξι αεροσκαφών και θα φιλοξενήσει επίσης εκπαιδεύσεις και ασκήσεις για επαγγελματίες πολιτικής προστασίας με στόχο την υποστήριξη της ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών.

Επισκόπηση θερινού στόλου

Ακολουθεί   η επισκόπηση του θερινού στόλου για το καλοκαίρι του 2026 που υποστηρίζεται από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ. :  Κροατία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα. Κύπρος: Δύο ελαφρά αεροσκάφη (επιπλέον των τεσσάρων ελαφρών αεροσκαφών που χρηματοδοτούνται από άλλα μέσα της ΕΕ). Τσεχία: Δύο ελικόπτερα. Γαλλία: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροπλάνα και ένα ελικόπτερο. Ελλάδα: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροπλάνα. Ιταλία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα. Βόρεια Μακεδονία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα. Πορτογαλία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα. Ρουμανία: Ένα ελικόπτερο. Σλοβακία: Ένα ελικόπτερο. Ισπανία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα. Σουηδία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.

Να θυμίσουμε ότι μέσω του ευρωπαικού  μηχανισμού πολιτικής προστασίας  (EU Civil Protection Mechanism )  , οι χώρες που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές μπορούν όταν χρειαστούν να ζητήσουν επιχειρησιακή συνδρομή.  Βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης καταστροφών είναι η Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας ECPP (European Civil Protection Pool )  η οποία συγκεντρώνει προδεσμευμένους πόρους αντιμετώπισης που διατίθενται από τις συμμετέχουσες χώρες για ταχεία ανάπτυξη.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται  πυροσβεστικά αεροσκάφη, επίγεια πληρώματα, ιατρικές ομάδες έκτακτης ανάγκης  και εξειδικευμένοι  εμπειρογνώμονες εκπαιδευμένοι να λειτουργούν σε δύσκολα περιβάλλοντα.

 Για να συμπληρώσει αυτούς τους πόρους  η Ε.Ε έχει δημιουργήσει το rescEU, ένα στρατηγικό αποθεματικό ικανοτήτων έκτακτης ανάγκης που έχει σχεδιαστεί για την παροχή πρόσθετης στήριξης κατά τη διάρκεια κρίσεων μεγάλης κλίμακας. Οι πόροι rescEU χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν οι εθνικοί πόροι δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση μιας δύσκολης κατάστασης.

Συνολικά 777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα τοποθετηθούν στρατηγικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου στην Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από την έναρξη του προγράμματος το 2022. Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα του ευρωπαϊκού στόλου είναι έτοιμα να υποστηρίξουν χώρες που βρίσκονται υπό πίεση. Παράλληλα, η ανταπόκριση αυτή υποστηρίζεται από 24ωρο συντονισμό.

«Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι επιπλέον πυροσβέστες, αεροσκάφη και τεχνογνωσία είναι έτοιμα να υποστηρίξουν τις εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου χρειάζεται», δήλωσε η Χατζά Λαμπίμπ, Επίτροπος Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων.

Eιδικοί στο Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα υποστηρίζουν τις αναπτύξεις με βάση μετεωρολογική και επιστημονική ανάλυση. Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για Δασικές Πυρκαγιές θα παρέχει συνεχή πρόβλεψη κινδύνου, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες Copernicus θα προσφέρουν χαρτογράφηση και ανάλυση για υποστήριξη αποφάσεων στο πεδίο.

Επιπλέον, η ΕΕ θα εγκαινιάσει το 2026 νέο περιφερειακό πυροσβεστικό σταθμό στην Κύπρο, για ενίσχυση της ετοιμότητας στην Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Ο σταθμός θα μπορεί να φιλοξενεί έξι αεροσκάφη και θα υποστηρίζει εκπαίδευση και ασκήσεις.

Οι χώρες που συνεισφέρουν στον στόλο της ΕΕ για το καλοκαίρι του 2026, σύμφωνα με την Κομισιόν, περιλαμβάνουν την Ελλάδα με τέσσερα αμφίβια αεροσκάφη, τη Γαλλία με τέσσερα αμφίβια αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο, και την Κροατία με δύο αμφίβια αεροσκάφη. Η Κύπρος διαθέτει δύο ελαφρά αεροσκάφη, με επιπλέον τέσσερα να υποστηρίζονται από άλλα προγράμματα, ενώ η Τσεχία συνεισφέρει δύο ελικόπτερα. Η Ιταλία συμμετέχει με δύο αμφίβια αεροσκάφη, η Βόρεια Μακεδονία και η Πορτογαλία με δύο ελαφρά αεροσκάφη η καθεμία, η Ρουμανία και η Σλοβακία με ένα ελικόπτερο αντίστοιχα, η Ισπανία με δύο αμφίβια αεροσκάφη και η Σουηδία με δύο ελαφρά αεροσκάφη.

Η χώρα μας με τους 17 δορυφόρουυς της έχει ανέβει στην «πρώτη γραμμή» της ευρωπαϊκής διαστημικής τεχνολογίας, γράφει ο πρωθυπουργός και σημειώνει ότι η Ελλάδα σήμερα κάνει ακόμη ένα άλμα στο Διάστημα.

Στην ανάρτησή του ο πρωθυπουργός γράφει:

«Η Ελλάδα κάνει σήμερα ακόμα ένα άλμα στο διάστημα: με την εκτόξευση έξι νέων μικροδορυφόρων – τεσσάρων θερμικών δορυφόρων και δύο της αποστολής Hellenic Space Dawn – ο εθνικός μας στόλος φτάνει πλέον τους 17 δορυφόρους σε τροχιά, θωρακίζοντας την Πολιτική Προστασία, ενισχύοντας την κλιματική ανθεκτικότητα και ανεβάζοντας τη χώρα μας στην «πρώτη γραμμή» της ευρωπαϊκής διαστημικής τεχνολογίας.

Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, συνολικού ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και υλοποιείται σε συνεργασία με την ESA. Οι 17 συνολικά ελληνικοί μικροδορυφόροι παρέχουν πολλαπλές λήψεις ημερησίως πάνω από την Ελλάδα για Πολιτική Προστασία, περιβαλλοντική παρακολούθηση, αγροτική ανάπτυξη και εθνική ασφάλεια.

Με την ευκαιρία της έλευσης του Ευρωπαίου Επιτρόπου για την Άμυνα και το Διάστημα Andrius Kubilius αύριο στην Ελλάδα, θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για όσα έχουμε κάνει για τη θωράκιση ευρωπαϊκών εδαφών αλλά και το πολύ σημαντικό διαστημικό πρόγραμμα της πατρίδας μας, σε συνάρτηση με το πρόγραμμα ασφαλών ευρωπαϊκών επικοινωνιών Govsatcom, κόμβος του οποίου δημιουργείται στην Ελλάδα.

Συνεχίζουμε! Με σχέδιο, σταθερά βήματα και αποφασιστικότητα χτίζουμε μαζί την Ελλάδα του 2030».

Νίκος Κουντούρης

Η εμφάνιση αυτού του αυξημένου αριθμού περιστατικών σημειώνεται ιδιαίτερα νωρίς, πριν από την επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για αυξημένη ετοιμότητα και επαγρύπνηση.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η πλειονότητα των πυρκαγιών οφείλεται σε αμέλεια, κυρίως από καύση για καθαρισμό καλλιεργειών.

Όλες οι πυρκαγιές αντιμετωπίστηκαν άμεσα και αποτελεσματικά από τις δυνάμεις της πυροσβεστικής με γρήγορη κινητοποίηση των επίγειων και σε δύο περιπτώσεις εναέριων μέσων, και τη συνδρομή των εμπλεκόμενων φορέων, αποτρέποντας την επέκτασή τους και περιορίζοντας τις επιπτώσεις.

Παράλληλα, το ανακριτικό έργο της Πυροσβεστικής προχώρησε στη διερεύνηση των αιτίων, ενώ προέβη σε συλλήψεις και επέβαλε τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα.

Η έγκαιρη απόκριση και ο επιχειρησιακός συντονισμός των εμπλεκόμενων δυνάμεων συνέβαλαν στην αποτελεσματική διαχείριση των περιστατικών στο πεδίο.

 Ωστόσο, το ιδιαίτερα αυξημένο πλήθος ενάρξεων πυρκαγιων σε τόσο πρώιμο στάδιο της περιόδου υπενθυμίζει ότι η διαρκής εγρήγορση και η τήρηση των μέτρων πρόληψης παραμένουν καθοριστικής σημασίας για τη συνέχεια.

Το WWF Ελλάς χαιρετίζει την ψήφιση του νομοσχεδίου που συνιστά μία από τις πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο πεδίο της πολιτικής προστασίας και της  δασοπυροπροστασίας.

Ο νέος πλέον νόμος του κράτους θεσμοθετεί πλήθος αλλαγών και νέων εργαλείων που αφορούν την πρόληψη, την ετοιμότητα και την καταστολή απέναντι στις δασικές πυρκαγιές, επιχειρώντας να απαντήσει σε υπαρκτές και διαχρονικές αδυναμίες του συστήματος στη χώρα μας.

Βλέπουμε με ικανοποίηση ότι ζητήματα για τα οποία επί χρόνια το WWF Ελλάς προσπαθούσε να φέρει στον δημόσιο διάλογο με πιλοτικά παραδείγματα, αναλύσεις και συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά για τα οποία δεν υπήρχε ουσιαστική μέριμνα, εντάσσονται επιτέλους στο θεσμικό πλαίσιο της χώρας. Τέτοια ζητήματα είναι ενδεικτικά, η δημιουργία μηχανισμών επιστημονικής αξιολόγησης, λογοδοσίας και επιχειρησιακής βελτίωσης για εξαγωγή χρήσιμων διδαγμάτων, η ενδυνάμωση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και η αναγνώριση του ρόλου των εθελοντικών οργανώσεων δασοπυρόσβεσης.

Ιδιαίτερα μνεία αξίζει να γίνει στη θεσμοθέτηση δύο καινοτόμων για την Ελλάδα μεθόδων που χρησιμοποιούνται και σε άλλες χώρες της Μεσογείου, αυτής της προδιαγεγραμμένης καύσης και της ελεγχόμενης βόσκησης. Οι μέθοδοι αυτές θα προμηθεύσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες της χώρας με τα κατάλληλα εργαλεία με στόχο τη δημιουργία πιο ανθεκτικών δασών. Επιπλέον, εξαιρετικά σημαντική είναι και η διάταξη για τη σύνταξη σχεδίων πρόληψης από τους οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης που έρχονται να συμβάλουν ουσιαστικά, δίχως όμως να υποκαθιστούν τον συνολικό σχεδιασμό.

Ωστόσο, η ψήφιση ενός νόμου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αποτελεσματική εφαρμογή. Πολλές από τις προβλέψεις του νομοσχεδίου προϋποθέτουν χρόνο, πόρους, σαφείς ρόλους, διαρκή εκπαίδευση, ουσιαστικό συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και ενίσχυση τους σε μέσα και προσωπικό (Δασική Υπηρεσία, ΟΦΥΠΕΚΑ, Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας), και –κυρίως– θεσμική ωρίμανση μέσω εφαρμοστικών διατάξεων για να μπορέσουν να λειτουργήσουν στην πράξη.

Κανένα νομοθετικό πλαίσιο, όσο φιλόδοξο και αν είναι, δεν μπορεί να «σταματήσει» τις δασικές πυρκαγιές. Η καλλιέργεια της ψευδαίσθησης ότι οι πυρκαγιές μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως δεν εξυπηρετεί ούτε την κοινωνία ούτε τους επαγγελματίες και εθελοντές που καλούνται να διαχειριστούν το φαινόμενο.

Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής του Χερσαίου Προγράμματος στο WWF Ελλάς, δηλώνει: “Η χώρα βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον των δασών της. Το πραγματικό ζητούμενο είναι η έγκαιρη, οργανωμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών, με τη μικρότερη δυνατή οικολογική, κοινωνική και οικονομική απώλεια. Αυτό προϋποθέτει σοβαρή επένδυση στην πρόληψη πριν από τη φωτιά, επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενεργή διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, ενίσχυση της ετοιμότητας και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών”.

Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, όχι όμως το τέλος της διαδρομής. Απαιτούνται συνεχής αξιολόγηση, διορθωτικές παρεμβάσεις και ειλικρίνεια απέναντι στην κοινωνία ως προς το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτευχθεί. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών είναι μια μακρόχρονη διαδικασία που δεν κρίνεται σε ένα καλοκαίρι ή σε έναν νόμο, αλλά στη συνέπεια, τη γνώση και τη συλλογική προσπάθεια στον χρόνο.

Κεφαλογιάννης:  Η διαχείριση φυσικών καταστροφών δεν είναι πολιτική «μιας χρήσης», αλλά πολιτική διάρκειας

Η διαχείριση των φυσικών καταστροφών «δεν είναι πολιτική μιας χρήσης, αλλά πολιτική διάρκειας. Ένα σύστημα πολιτικής προστασίας μαθαίνει σωρευτικά, χτίζει μνήμη, ενσωματώνει εμπειρία». Αυτό τόνισε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, κλείνοντας τη συζήτηση του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη», το οποίο έγινε δεκτό “κατά πλειοψηφία” από την ολομέλεια της Βουλής.

Παρουσιάζοντας τη συνολική μεταρρύθμιση του εθνικού συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι στόχος του νομοσχεδίου δεν είναι η ιδεολογική αντιπαράθεση, αλλά η διαμόρφωση ενός σταθερού, λειτουργικού και διαρκούς πλαισίου προστασίας της κοινωνίας, με θεσμική συνέχεια και επιχειρησιακή συνέπεια. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως σημείωσε ο κ. Κεφαλογιάννης, το σχέδιο νόμου δεν αποτελεί προϊόν μιας κλειστής διοικητικής διαδικασίας ή έκφραση μονομερούς κυβερνητικής πρωτοβουλίας, αλλά μία άσκηση «θεσμικής ωριμότητας και ειλικρινούς διάθεσης να διαμορφωθεί ένας κοινός τόπος».

Στην τοποθέτησή του ανέδειξε ότι με το νέο πλαίσιο θεσμοθετείται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System), με σαφείς κανόνες εμπλοκής, στοιχείο διοίκησης στο πεδίο, επιχειρησιακά και περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων, «ώστε να περάσουμε από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα, από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία, από τη συγκυριακή αντίδραση σε ένα σύστημα που μαθαίνει και εξελίσσεται». Όπως σημείωσε, η ύπαρξη κοινής επιχειρησιακής γλώσσας και σαφούς κατανομής ρόλων μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων αποτελεί προϋπόθεση αξιοπιστίας του κράτους στα μάτια των πολιτών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη θεσμοθετημένη αποτίμηση και στην άντληση επιχειρησιακών διδαγμάτων. Προβλέπεται η σύσταση Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών Αξιολόγησης για μεγάλες καταστροφές, καθώς και η καθιέρωση Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου με μετρήσιμους δείκτες, όπως οι χρόνοι απόκρισης, τα αίτια των πυρκαγιών, η αποτελεσματικότητα των προληπτικών παρεμβάσεων και η διαθεσιμότητα των μέσων. Όπως τόνισε, «μια ιδιαίτερα μεγάλη δασική πυρκαγιά δεν μπορεί να κλείνει με μια πολιτική αντιπαράθεση. Πρέπει να ενεργοποιούνται οι ειδικοί με σαφή αποστολή, να αναλύσουν τα αίτια, τους χειρισμούς και να αντλήσουμε συγκεκριμένα διδάγματα». Η Έκθεση θα διαβιβάζεται στη Βουλή και θα δημοσιοποιείται, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, μετατρέποντας την αποτίμηση σε εργαλείο θεσμικής αυτοβελτίωσης.

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναφέρθηκε επίσης στο Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, το οποίο εισάγει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με μετρήσιμους στόχους πρόληψης, ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο, εξειδίκευση σε τοπικό επίπεδο και ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων στοιχείων (δίκτυα, μονοπάτια, υποδομές). Όπως εξήγησε, «ο κύκλος διαχείρισης μίας καταστροφής, δεν θα εξαρτάται από μία συγκυριακή πίεση ενός δύσκολου καλοκαιριού, αλλά θα οργανώνεται με μετρήσιμους στόχους, προτεραιοποιημένες παρεμβάσεις και μία διαρκή παρακολούθηση». Ταυτόχρονα το σχέδιο αυτό θα εξειδικευθεί σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Στο πεδίο της επιστημονικής τεκμηρίωσης, επισήμανε την ενίσχυση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, την ίδρυση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ και τη συγκρότηση Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, με στόχο όχι μόνο την πρόγνωση του καιρικού φαινομένου αλλά και την πρόβλεψη των πιθανών συνεπειών του. «Χρειάζονται δεδομένα, ανάλυση δεδομένων και αξιοποίησή τους. Δεν υπάρχουν άπειροι τρόποι να συνδεθεί η επιστημονική γνώση με τις επιχειρησιακές επιλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά. Επιπλέον, η επιτροπή αυτή δεν θα περιορίζεται απλώς στην έγκριση, αλλά θα μπορεί να συγκροτεί συνεργεία ελέγχου για να διαπιστώνει αν πράγματι τα έργα εκτελούνται, αν οι καθαρισμοί γίνονται, αν οι παρεμβάσεις ολοκληρώνονται.

Ο κ. Κεφαλογιάννης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενίσχυση της πρόληψης σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με τη δημιουργία Επιτροπής Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης και τη δυνατότητα επικουρικής αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους εντός συγκεκριμένης προθεσμίας εντός 90 ημερών. Προβλέπεται επίσης έλεγχος υλοποίησης και μηχανισμός λογοδοσίας. Επιπλέον, προβλέπεται δυνατότητα υποστηρικτικής ανάθεσης καθηκόντων ωρίμανσης, υλοποίησης και διαχείρισης δράσεων πολιτικής προστασίας στο Τ.Ε.Ε., διασφαλίζοντας ότι ο σχεδιασμός, οι τεχνικές προδιαγραφές και οι επιχειρησιακές κατευθύνσεις μπορούν να μεταφραστούν σε ώριμες και υλοποιήσιμες παρεμβάσεις, ιδίως σε επίπεδο Περιφερειών και Δήμων. Απαντώντας σε χρόνιες δυσλειτουργίες, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανέφερε ότι «δεν θα μένουν πίσω οι δήμοι που δεν διαθέτουν επαρκείς τεχνικές υπηρεσίες».

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, με αύξηση στο 10% από 3% της ειδικής κατηγορίας εισαγωγής για πολύτεκνους και τρίτεκνους, καθώς και πρόνοιες για ειδική μετάταξη και εκπαίδευση αποφοίτων παραγωγικών σχολών.

Ο κ. Κεφαλογιάννης κατέθεσε επίσης δέσμη νομοτεχνικών βελτιώσεων, οι οποίες – όπως ανέφερε – προέκυψαν από τις παρεμβάσεις των φορέων και των κομμάτων στην Επιτροπή και υπηρετούν δύο βασικούς στόχους: την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της πρόληψης και της λογοδοσίας, καθώς και την ουσιαστική ενσωμάτωση τεκμηριωμένων παρατηρήσεων που κατατέθηκαν κατά τη διαδικασία της Επιτροπής.

Όπως εξήγησε, στο άρθρο 13 διορθώνεται η παραπομπή της σχετικής παραγράφου ώστε να υπάρχει ακριβής αντιστοίχιση με το σωστό ρυθμιστικό σημείο και να αποφεύγονται ερμηνευτικές αμφιβολίες. Στα άρθρα 14 και 15 αποσαφηνίζεται ρητά ο γνωμοδοτικός χαρακτήρας των Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π. ενισχύεται η επιχειρησιακή τους σύνδεση και διαχωρίζεται σαφώς ο ρόλος τους από την εκτελεστική αρμοδιότητα Περιφερειαρχών και Δημάρχων, νομοτεχνικές που προέκυψαν μετά από συζήτηση με τα υπηρεσιακά στελέχη των Περιφερειών, ώστε να μην συγχέεται ο ρόλος τους με την εκτελεστική αρμοδιότητα των αιρετών, ενισχύοντας τη θεσμική θωράκιση των αποφάσεων.