«Η επιτήρηση επιβεβαιώνει κανονικά επίπεδα ραδιενέργειας», ανέφερε ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας σε ανάρτηση στο X.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 95 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν πάνω από δώδεκα και πλέον ρωσικές περιφέρειες σήμερα, 24 Αυγούστου, ημέρα κατά την οποία η Ουκρανία γιορτάζει την επέτειο της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της από τη Σοβιετική Ένωση το 1991.

Ο πυρηνικός σταθμός του Κουρσκ ανέφερε ότι η αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που πυροδοτήθηκε κοντά στον σταθμό ακριβώς μετά τα μεσάνυχτα, προκαλώντας ζημιές σε βοηθητικό μετασχηματιστή και πτώση 50% της παραγωγικής ικανότητας του αντιδραστήρα αριθμός 3.

Στο μεταξύ, η φωτιά που ξέσπασε στο διυλιστήριο στην πόλη Νοβοσαχτίνσκ της Ρωσίας έπειτα από πλήγμα ουκρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) μαίνεται σήμερα για τέταρτη ημέρα, όπως δήλωσε ο ασκών χρέη κυβερνήτη της περιοχής. Το διυλιστήριο εκεί πουλάει καύσιμα κυρίως για εξαγωγή και η ετήσια ικανότητά του φθάνει τα πέντε εκατομμύρια μετρικούς τόνους πετρελαίου ή περίπου 100.000 βαρέλια την ημέρα.

Ο Γιούρι Σλιούσαρ, που ασκεί χρέη κυβερνήτη της περιφέρειας Ροστόφ, δήλωσε πως είχε μία συνάντηση στη Νοβοσαχτίνσκ. «Η περιοχή της φωτιάς στη μονάδα πετρελαϊκών προϊόντων της Νοβοσαχτίνσκ έχει τώρα μειωθεί», δήλωσε στο Telegram. «Από τις 21 Αυγούστου, οι πυροσβέστες μάχονται να κατασβέσουν πυρκαγιά στη μονάδα πετρελαϊκών προϊόντων… που υπέστη ζημιές έπειτα από εχθρική επίθεση”.

Ο ίδιος είπε πως 412 άνθρωποι και 150 είδη εξοπλισμού χρησιμοποιούνται στην επιχείρηση των υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης, περιλαμβανομένων πυροσβεστικών τρένων.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ θα συναντηθούν στο Βίλνιους στις 11-12 Ιουλίου για να συζητήσουν μια σειρά από θέματα, από τις διαφωνίες για την υποψηφιότητα της Ουκρανίας και την ένταξη της Σουηδίας έως την ενίσχυση των αποθεμάτων πυρομαχικών και την επανεξέταση των πρώτων αμυντικών της σχεδίων εδώ και δεκαετίες.

Κατηγορώντας την Ουκρανία «για συστηματική πρόκληση ζημιών» στο πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια, η Ζαχάροβα δήλωσε ότι η «η βασική προσοχή της συνόδου του ΝΑΤΟ θα πρέπει να επικεντρωθεί σε αυτό».

«Εξάλλου, η μεγάλη πλειονότητα των μελών της συμμαχίας θα βρίσκονται στη ζώνη άμεσου αντίκτυπου (εάν συνέβαινε κάτι στο εργοστάσιο)», ανέφερε η Ζαχάροβα στην υπηρεσία μηνυμάτων Telegram.

Το Βίλνιους απέχει περίπου 1.000 χιλιόμετρα από το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια, το μεγαλύτερο στην Ευρώπη.

Το εργοτάξιο, η έναρξη του οποίου ανακοινώθηκε στην κρατική τηλεόραση από τον επικεφαλής του οργανισμού αυτού Μοχαμάντ Εσλαμί, αναμένεται να διαρκέσει επτά χρόνια.

Το εργοστάσιο ισχύος 300 μεγαβάτ, που κατασκευάζεται στην περιοχή Νταρχοβίν, θα κοστίσει από 1,5 έως 2 δισεκ. δολάρια, πρόσθεσε ο Εσλαμί. Το Ιράν διαθέτει επίσης ένα πυρηνικό εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής στο Μπουσέρ, στο νότιο άκρο της χώρας, ισχύος 1.000 μεγαβάτ.

Αρχικά, το εργοστάσιο στο Νταρχοβίν «επρόκειτο να κατασκευαστεί από μια γαλλική εταιρία», η οποία υπαναχώρησε στις «δεσμεύσεις της» μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, σύμφωνα με τον επικεφαλής του οργανισμού ατομικής ενέργειας.

«Στη συνέχεια οι άλλες χώρες απέφυγαν να συνεργαστούν με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν λόγω των κυρώσεων», συνέχισε ο Εσλαμί.

Στο πλαίσιο μιας ιστορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε το 2015, το Ιράν είχε δεχθεί να παγώσει τις δραστηριότητές του στον εμπλουτισμό ουρανίου στο υπόγειο εργοστάσιο του Φορντό, που βρίσκεται 180 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης.

Η Τεχεράνη είχε δεσμευτεί να περιορίσει στο 3,67% το όριο του εμπλουτισμού βάσει της συμφωνίας αυτής που συνήψαν το Ιράν, αφενός, και οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Γαλλία, η Βρετανία, η Ρωσία και η Γερμανία, αφετέρου.

Το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ / JCPOA), όπως ονομάζεται η συμφωνία, προσέφερε στο Ιράν μια ελάφρυνση από τις διεθνείς κυρώσεις με αντάλλαγμα τις εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτούσε ατομικά όπλα, έναν στόχο που η Ισλαμική Δημοκρατία πάντα αρνιόταν ότι επιδιώκει.

Ωστόσο, μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το ΚΟΣΔ το 2018 επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, και την επαναφορά των αμερικανικών κυρώσεων που καταπνίγουν την οικονομία της, η Τεχεράνη αποδεσμεύτηκε σταδιακά από τις υποχρεώσεις της.

Το Ιράν άρχισε λοιπόν τον Ιανουάριο του 2021 τη διαδικασία παραγωγής εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 20% στο εργοστάσιο του Φορντό.

Στη συνέχεια, τον Απρίλιο του 2021, ανακοίνωσε ότι άρχισε να παράγει εμπλουτισμένο ουράνιο σε ποσοστό 60% στο εργοστάσιο της Νατάνζ, πλησιάζοντας το 90% που απαιτείται για την παραγωγή ατομικής βόμβας.

Τον περασμένο μήνα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου κατά 60% στο Φορντό, σε μια νέα παραβίαση των δεσμεύσεών της.

Διαπραγματεύσεις για την αναβίωση της συμφωνίας του 2015 άρχισαν τον Απρίλιο του 2021, αλλά έχουν σταματήσει τους τελευταίους μήνες, μετά την αύξηση των εντάσεων μεταξύ του Ιράν και των μεγάλων δυνάμεων που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέβαλε το συγκεκριμένο αίτημα κατά τη διάρκεια συνομιλιών με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στο Καζακστάν την περασμένη εβδομάδα, το οποίο αποτελεί την πιο πρόσφατη ένδειξη των στενών οικονομικών δεσμών μεταξύ των δύο χωρών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.

Την είδηση επιβεβαίωσε ο ρωσικός γίγαντας πυρηνικής ενέργειας Rosatom Corp, δηλώνοντας την Τετάρτη (19/10) ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες για μια πιθανή συμφωνία οικοδόμησης ενός νέου εργοστασίου με τέσσερις αντιδραστήρες στη Σινώπη, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Μάλιστα, ο επικεφαλής της εταιρείας, Αλεξέι Λικχάτσεφ, χαρακτήρισε το σχέδιο ως «ελκυστική ευκαιρία».

Μπορεί η Τουρκία να είναι μέλος του ΝΑΤΟ, όμως ο Ερντογάν καλλιεργεί εδώ και χρόνια στενές σχέσεις με τον Πούτιν και, για τον λόγο αυτό προσπαθεί να διατηρήσει μια κάπως ουδέτερη στάση απέναντι στην Ουκρανία.

Άλλωστε, η Άγκυρα έχει αρνηθεί να συμμετάσχει στις κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Μόσχα, ενώ έχει δράσει ως «διαμεσολαβητής», όπως αυτοαποκαλείται, μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.

Μεταξύ άλλων, βοήθησε επίσης στη σύναψη συμφωνίας για τις εξαγωγές σιτηρών από τα λιμάνια της Ουκρανίας καθώς και για την ανταλλαγή αιχμαλώτων μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών.

Η Rosatom βρίσκεται ήδη στη διαδικασία οικοδόμησης του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου της Τουρκίας στο Ακούγιου στις ακτές της Μεσογείου, ενώ η πρώτη μονάδα είναι πιθανό να τεθεί σε λειτουργία από το επόμενο έτος. Η εταιρεία συμφώνησε μέσα στο καλοκαίρι να μεταφέρει 15 δισεκατομμύρια δολάρια για το έργο σε μια θυγατρική με έδρα την Τουρκία, παρέχοντας μια ζωτικής σημασίας οικονομική εισροή, ενώ ο Ερντογάν πηγαίνει σε εκλογές το 2023.

• Εάν το σχέδιο της Σινώπης προχωρήσει, σημειώνει το Bloomberg, τα δύο εργοστάσια θα έχουν τη δυνατότητα να καλύπτουν περίπου το ένα πέμπτο των αναγκών της Τουρκίας σε ηλεκτρικό.

Επιπλέον, ο Ερντογάν υποστήριξε την πρόταση του Πούτιν για ένα κέντρο παραγωγής αερίου στην Τουρκία για εξαγωγές στην Ευρώπη. Ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν απορρίψει τη συγκεκριμένη ιδέα, κατηγορώντας τον Ρώσο πρόεδρο ότι χρησιμοποιεί τις ενεργειακές προμήθειες σαν όπλο στο πλαίσιο της διαμάχης της Ρωσίας με τη Δύση για την κατάσταση στην Ουκρανία.

Ο αναφερόμενος σταθμός αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τις γεννήτριες πετρελαίου έκτακτης ανάγκης που διαθέτει, όπως ανακοινώθηκε από την Κρατική Εταιρία Πυρηνικής Ενέργειας της Ουκρανίας, αλλά και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ.

Παρά το γεγονός ότι οι έξι πυρηνικοί αντιδραστήρες στη Ζαπορίζια έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας, το πυρηνικό καύσιμο που βρίσκεται στο εσωτερικό τους απαιτεί ψύξη, προκειμένου να μην υπάρχει ο κίνδυνος τήξης των πυρηνικών αντιδραστήρων. Έτσι, απαιτείται η συνεχής παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

Η Ρωσία και η Ουκρανία αλληλοκατηγορούνται για τον βομβαρδισμό στην περιοχή του μεγαλύτερου εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη. Θυμίζουμε ωστόσο, ότι με διάταγμα που υπέγραψε την Τετάρτη ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια θεωρείται πια από τη Ρωσία ως ιδιοκτησία της.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας πιέζει για δημιουργία ζώνης ασφαλείας, προκειμένου ο πυρηνικός σταθμός να μην απειλείται από τους αδιάκοπους βομβαρδισμούς.

«Δεν υπάρχει απολύτως κανένας κίνδυνος», είπε ο Γκρόσι, στο περιθώριο μιας επίσκεψής του στο Γερεβάν της Αρμενίας, απαντώντας έτσι στην ερώτηση για το αν υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμούς στη Ζαπορίζια μετά την απομάκρυνση του διευθυντή Ιχόρ Μουράσοφ.

Ο Μουράσοφ είχε συλληφθεί και κρατήθηκε επί δύο ημέρες από τους Ρώσους όμως όπως σχολίασε ο Γκρόσι «το σημαντικότερο είναι ότι αφέθηκε ελεύθερος (…) και είναι ξανά με την οικογένειά του».

Ο ΙΑΕΑ ανέφερε ότι «δεν είναι σαφές» ακόμη ποιος θα αναλάβει τώρα επικεφαλής του σταθμού.Την Δευτέρα, ο Μουράσοφ αφέθηκε ελεύθερος σε περιοχή που ελέγχεται από το Κίεβο. Είχε συλληφθεί από μια «ρωσική περίπολο» ενώ κατευθυνόταν από τον πυρηνικό σταθμό στην πόλη Ενερχοντάρ.

Ο πυρηνικός σταθμός ελέγχεται από τον Μάρτιο από τις ρωσικές δυνάμεις, όμως βρίσκεται πολύ κοντά στη γραμμή του μετώπου, ανάμεσα στα εδάφη που ελέγχει το Κίεβο και στα κατεχόμενα από τη Ρωσία. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται εδώ και μήνες για τους βομβαρδισμούς στις εγκαταστάσεις του σταθμού.

Ο Γκρόσι πρόκειται να επισκεφθεί τις επόμενες ημέρες τη Ρωσία και την Ουκρανία για να συζητήσει την πυρηνική ασφάλεια.

«Απευθύνω έκκληση στους κατοίκους των περιοχών που γειτνιάζουν με τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια… .και τους λέω εκκενώστε! Βρείτε έναν τρόπο να φτάσετε σε έδαφος ελεγχόμενο από την Ουκρανία» δήλωσε η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Ιρίνα Βερεσούκ, μέσω ανάρτησης στην εφαρμογή μηνυμάτων Telegram.

Ο εξόριστος Ουκρανός δήμαρχος του Ενερχοντάρ, της κύριας πόλης που εξυπηρετεί τον πυρηνικό σταθμό, δήλωσε – σύμφωνα με τον Guardian – σε δική του ξεχωριστή ανάρτηση στο Telegram, ότι η πόλη δέχεται πυρά από τις ρωσικές δυνάμεις και ότι έχει διακοπεί η ηλεκτροδότηση της.

Η Ρωσία αρνείται ότι βάλει κατά αμάχων και κατηγορεί το Κίεβο ότι βομβαρδίζει τον πυρηνικό σταθμό.

Μόσχα και Κίεβο κατηγορούν ο ένας τον άλλο για βομβαρδισμούς του πυρηνικού σταθμού, του μεγαλύτερου της Ευρώπης, με υπαρκτό τον κίνδυνο μιας πυρηνικής καταστροφής. 

Ο ΙΑΕΑ ζητεί «ζώνη ασφαλείας» στη Ζαπορίζια

Σημειώνεται πως ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) ζήτησε την Τρίτη τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» για να αποφευχθεί κάποιο πυρηνικό ατύχημα στον ουκρανικό σταθμό της Ζαπορίζια.

«Η παρούσα κατάσταση είναι απαράδεκτη» αναφέρει ο Οργανισμός σε αυτήν την έκθεση, έκτασης 52 σελίδων, που έδωσε στη δημοσιότητα. «Είναι επείγουσα ανάγκη να ληφθούν προσωρινά μέτρα» για να αποφευχθεί κάποιο ατύχημα λόγω ζημιών που μπορεί να προκληθούν από στρατιωτικά μέσα, συνεχίζει, ζητώντας «να εγκαθιδρυθεί μια ζώνη πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας».

Οι εμπειρογνώμονες του Οργανισμού δηλώνουν έτοιμοι να ξεκινήσουν αμέσως διαβουλεύσεις για τη δημιουργία αυτής της ζώνης, σημειώνοντας ότι «ανησυχούν σοβαρά» για την κατάσταση στη Ζαπορίζια.

Επιπλέον, οι εμπειρογνώμονες του ΙΑΕΑ αναφέρουν στην έκθεσή τους ότι διαπίστωσαν ζημιές σε ορισμένα τμήματα του σταθμού και συνέστησαν να βελτιωθούν οι συνθήκες για τους Ουκρανούς εργαζόμενους που παραμένουν εκεί και λειτουργούν το εργοστάσιο.

«Οι Ουκρανοί εργαζόμενοι που λειτουργούν το υπό ρωσική στρατιωτική κατοχή εργοστάσιο είναι συνεχώς υπό πίεση, ιδίως λόγω του περιορισμένου διαθέσιμου προσωπικού» αναφέρει ο ΙΑΕΑ. «Η κατάσταση αυτή δεν είναι βιώσιμη και θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανθρώπινο λάθος, με συνέπειες για την πυρηνική ασφάλεια» τονίζεται στην έκθεση.