Η απόφαση αυτή έρχεται μετά την ανακοίνωση, τον περασμένο μήνα, από τον κυβερνήτη της περιφέρειας Νιιγκάτα, τον Χιντέγιο Χαναζούμι, ότι θα «ενέκρινε» την επανάληψη των επιχειρήσεων στον πυρηνικό σταθμό Κασιουαζάκι-Καρίουα, στην κεντροδυτική Ιαπωνία.

Ο πυρηνικός σταθμός είχε τεθεί εκτός λειτουργίας όταν η Ιαπωνία είχε κλείσει όλους τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της μετά το τριπλό πλήγμα -σεισμός, τσουνάμι και πυρηνική καταστροφή- το 2011 στη Φουκουσίμα, καθώς ο πληθυσμός εξέφραζε την ανησυχία του γι’ αυτή την πηγή ενέργειας.

Όμως η χώρα, φτωχή σε φυσικούς πόρους, θέλει να μειώσει την ισχυρή εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, να φθάσει μέχρι το 2050 σε ουδετερότητα άνθρακα και να απαντήσει στην αυξανόμενη ζήτηση για ηλεκτρικό που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Συνολικά 14 αντιδραστήρες έχουν έτσι επαναλειτουργήσει μετά την υιοθέτηση αυστηρών προδιαγραφών.

Σήμερα η περιφερειακή συνέλευση ψήφισε έναν επιπρόσθετο προϋπολογισμό, στον οποίο περιλαμβάνεται απόφαση που επιβεβαιώνει την υποστήριξή της στην απόφαση του κυβερνήτη.

Ο πυρηνικός σταθμός Κασιουαζάκι-Καρίουα, ο οποίος εκτείνεται σε 4.000 στρέμματα στην ακτή της θάλασσας της Ιαπωνίας απέναντι από την κορεατική χερσόνησο, θα είναι ο πρώτος πυρηνικός σταθμός της Tepco που επαναλειτουργεί. Η Tepco είναι η εταιρεία που διαχειριζόταν τον πυρηνικό σταθμό Νταϊίτσι της Φουκουσίμα όταν σημειώθηκε η καταστροφή του 2011.

Η Tepco θα πρέπει τώρα να απευθυνθεί στην εθνική αρχή πυρηνικής ενέργειας η οποία θα εξετάσει την επαναλειτουργία του σταθμού Κασιουαζάκι-Καρίουα, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Η εταιρεία θέλει να θέσει και πάλι σε λειτουργία έναν από τους επτά αντιδραστήρες του Κασιουαζάκι-Καρίουα γύρω στις 20 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο NHK και την οικονομική εφημερίδα Nikkei.

Αύριο, Τρίτη, ο Χαναζούμι πρόκειται να συναντηθεί με τον υπουργό Βιομηχανίας Ριοσέι Ακαζάουα για να του γνωστοποιήσει πως υποστηρίζει την επαναλειτουργία του σταθμού, σύμφωνα με τον τοπικό τηλεοπτικό σταθμό BSN.

Ωστόσο έρευνα που δημοσιεύθηκε από την περιφέρεια τον Οκτώβριο έδειξε ότι το 60% των κατοίκων δεν πιστεύει πως υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επαναλειτουργία του πυρηνικού σταθμού. Σχεδόν 70% εξέφρασαν ανησυχία για το γεγονός ότι η TEPCO διαχειρίζεται τον σταθμό.

«Είναι ανόητο να υποστηρίζεται ότι η Ρωσία θα βομβάρδιζε έναν σταθμό που ελέγχει η ίδια», πρόσθεσε ο Βλαντίμιρ Πούτιν, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι η κατάσταση στη Ζαπορίζια στην Ουκρανία παραμένει «γενικά υπό έλεγχο»

Από την πλευρά του, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα δήλωσε νωρίτερα ότι η Ρωσία διέκοψε σκόπιμα την εξωτερική ηλεκτροδότηση του σταθμού με σκοπό να τον συνδέσει στο δικό της δίκτυο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κίνηση αυτή θέτει σε κίνδυνο την ενεργειακή και πυρηνική ασφάλεια της Ουκρανίας.

Ο σταθμός της Ζαπορίζια, ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη, λειτουργεί εδώ και περισσότερο από μία εβδομάδα αποκλειστικά με γεννήτριες έκτακτης ανάγκης. Μόσχα και Κίεβο αλληλοκατηγορούνται για τους βομβαρδισμούς και τη διακοπή της ηλεκτροδότησης, με τον φόβο ενός νέου μεγάλου πυρηνικού ατυχήματος να πλανάται πάνω από την ήπειρο.

Τους τελευταίους τρεις μήνες η Ρωσία κατασκεύασε περίπου 80 χιλιόμετρα γραμμών ηλεκτροδότησης μεταξύ της κατεχόμενης Μαριούπολης και του κατεχόμενου Μπερντνιάσκ έως την Αζοφική θάλασσα, όπως δείχνουν δορυφορικές φωτογραφίες τις οποίες έλαβε η Greenpeace.

Πάνω από 80 χιλιόμετρα γραμμών από τη Μαριούπολη μέχρι το Μπερντιάνσκ

Η Greenpeace αναφέρει ότι από τον Φεβρουάριο έχουν κατασκευαστεί περισσότερα από 80 χιλιόμετρα γραμμών υψηλής τάσης και πυλώνων ανάμεσα στις κατεχόμενες πόλεις Μαριούπολη και Μπερντιάνσκ, κατά μήκος της Αζοφικής Θάλασσας. Οι γραμμές φαίνεται να κατευθύνονται προς υποσταθμό κοντά στη Μαριούπολη, ο οποίος συνδέεται με τον σταθμό Ζαπορίζια, περίπου 225 χιλιόμετρα δυτικά.

«Το σχέδιο του Πούτιν για την επανεκκίνηση του Ζαπορίζια βασίζεται στην κατασκευή νέων γραμμών μεταφοράς ρεύματος — αυτές είναι οι πρώτες απτές αποδείξεις», δήλωσε ο Σον Μπέρνι, ειδικός της Greenpeace για τα πυρηνικά στην Ουκρανία.

Στόχος η ενεργειακή αξιοποίηση, όχι απλώς η κατοχή

Δεν είναι σαφές αν η Μόσχα σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον σταθμό κατά τη διάρκεια του πολέμου ή στο πλαίσιο μιας μελλοντικής μεταπολεμικής Ουκρανίας. Σε κάθε περίπτωση, για να συνδεθεί πλήρως το Ζαπορίζια με το ρωσικό δίκτυο, απαιτείται η κατασκευή πολλών επιπλέον γραμμών — έργο που θα χρειαστεί χρόνο και πόρους.

Η Ουκρανή πυρηνική ειδικός Όλγκα Κοσάρνα επισημαίνει πως η προσπάθεια αυτή αποτελεί μακροχρόνιο στρατηγικό στόχο της Ρωσίας και αναφέρεται σε επίσημες δηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.

Η αμερικανική πρόταση και η ρωσική απόρριψη

Η προσπάθεια της Ρωσίας έρχεται σε αντίθεση με πρόσφατη πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για επίλυση του ζητήματος μέσω ειρηνευτικού σχεδίου, το οποίο προέβλεπε επιστροφή του σταθμού στην Ουκρανία υπό αμερικανική διαχείριση. Η Μόσχα απέρριψε κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. Ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε στο CBS ότι ο σταθμός ελέγχεται πλήρως από τη Rosatom και «δεν τίθεται θέμα αλλαγής».

Ρίσκα και τεχνικά εμπόδια στην επανεκκίνηση

Η πυρηνική μονάδα χτίστηκε κατά τη σοβιετική εποχή και διαθέτει έξι αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 6 GW — επαρκείς για την ηλεκτροδότηση μιας χώρας μεγέθους Πορτογαλίας. Πριν τον πόλεμο παρείχε σχεδόν το 25% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας.

Όλοι οι αντιδραστήρες έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας σταδιακά από την κατάληψη της εγκατάστασης, με τον τελευταίο να κλείνει το 2023. Παρά τις δηλώσεις της Rosatom για επανεκκίνηση μέσα στο 2024, το έργο παραμένει γεμάτο εμπόδια. Οι περισσότερες γραμμές σύνδεσης με το ουκρανικό δίκτυο έχουν καταστραφεί ή περνούν από ουκρανικά εδάφη. Παράλληλα, η καταστροφή του φράγματος στη Χερσώνα στέρησε από τον σταθμό την κύρια πηγή νερού ψύξης. Ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας, Χέρμαν Γκαλουσένκο, προειδοποίησε: «Οποιαδήποτε προσπάθεια των Ρώσων να επανεκκινήσουν τις μονάδες μπορεί να προκαλέσει απρόβλεπτες συνέπειες».

Επέκταση του δικτύου προς Ροστόφ

Ο Σον Μπέρνι εκτιμά ότι η τελική πρόθεση της Μόσχας είναι η σύνδεση του σταθμού με την περιφέρεια του Ροστόφ στη νότια Ρωσία. Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι η κατασκευή επεκτείνεται προς τα ανατολικά, πλησιάζοντας το χωριό Σεβτσένκο και έναν κρίσιμο υποσταθμό συνδεδεμένο με το Ζαπορίζια.

«Με αυτόν τον τρόπο, οι εισαγωγές φυσικού αερίου μας θα μειωθούν κατά 7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αυτό σημαίνει εξοικονόμηση 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Σας εύχομαι καλή τύχη εκ των προτέρων», τόνισε.

«Όλες αυτές οι επενδύσεις αγγίζουν άμεσα τις ζωές των πολιτών μας. Παρείχαμε 983 δισεκατομμύρια λίρες υποστήριξης στο έθνος μας σε ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο».

«Επίσης, κατατάσσουμε την 7η θέση παγκοσμίως στον τομέα της εξόρυξης. Το μέγεθος του μεταλλευτικού τομέα της χώρας μας έφτασε τα 270 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023. Σπάσαμε νέο ρεκόρ στις πωλήσεις βορίου».

Σε άλλο σημείο, ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε πως η Άγκυρα έχει φτάσει σε συμφωνία με μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες από Γαλλία και Αγγλία για την προμήθεια LNG. «Έχουμε συνάψει συμφωνίες για την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου με δύο μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες με έδρα στην Αγγλία και τη Γαλλία. Έχουμε αναλάβει πολλές πρωτοβουλίες για την ανακούφιση της ενεργειακής κρίσης στις ευρωπαϊκές χώρες» είπε χαρακτηριστικά.

«Συζητήσαμε μόνο για έναν σταθμό, ο οποίος τελεί υπό ρωσική κατοχή», είπε ο Ουκρανός πρόεδρος σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε σχετικά με την τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του. Παράλληλα, ο Ζελένσκι δήλωσε μετά την κλήση ότι πιστεύει πως «η διαρκής ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μέσα στη χρονιά» υπό την ηγεσία του Τραμπ.

Την Τετάρτη ήταν η πρώτη φορά που οι δύο άνδρες μίλησαν από τότε που συναντήθηκαν στο Οβάλ Γραφείο, αν και οι ομάδες τους είχαν έκτοτε συναντηθεί στη Σαουδική Αραβία και είχαν διαπραγματευτεί μια προτεινόμενη 30ήμερη εκεχειρία. Αν και η Ουκρανία και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν την πρόταση, ο Πούτιν την απέρριψε κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής του επικοινωνίας με τον Τραμπ την Τρίτη, αναφέρει το BBC.

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας του με τον Τραμπ, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι είναι ανοιχτός σε μια μερική εκεχειρία, η οποία θα περιλαμβάνει την παύση επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές, σιδηροδρομικές και λιμενικές εγκαταστάσεις που θα μπορούσε να τεθεί άμεσα σε ισχύ, αλλά προειδοποίησε ότι η Ουκρανία θα απαντήσει εάν η Μόσχα παραβιάσει τους όρους της εκεχειρίας. «Καταλαβαίνω ότι μέχρι να συμφωνήσουμε [με τη Ρωσία], μέχρι να υπάρξει ένα αντίστοιχο έγγραφο ακόμα και για μια μερική εκεχειρία, νομίζω ότι όλα θα συνεχίσουν να εκτοξεύονται», είπε, αναφερόμενος σε drones και πυραύλους.

• Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι η κλήση, η οποία όπως είπε διήρκησε περίπου μία ώρα, είχε ως στόχο την ευθυγράμμιση της Ουκρανίας και της Ρωσίας «ως προς τα αιτήματά τους και τις ανάγκες τους», προσθέτοντας ότι οι προσπάθειες για εκεχειρία βρίσκονται σε καλό δρόμο.

Αργότερα, σε πιο λεπτομερή δήλωση, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι ο Τραμπ συμφώνησε να βοηθήσει την Ουκρανία να εξασφαλίσει πρόσθετα συστήματα αεράμυνας, ιδίως από την Ευρώπη. Οι δύο ηγέτες «συμφώνησαν να μοιράζονται πληροφορίες στενά μεταξύ των αμυντικών τους επιτελείων καθώς εξελίσσεται η κατάσταση στο πεδίο της μάχης», δήλωσε.

Η ανακοίνωση του Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι ο Τραμπ και ο Ζελένσκι συζήτησαν την «ηλεκτροδότηση της Ουκρανίας και τους πυρηνικούς σταθμούς της», με τον Τραμπ να δηλώνει ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση αυτών των σταθμών με την τεχνογνωσία τους στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και των υποδομών κοινής ωφέλειας». «Η αμερικανική ιδιοκτησία αυτών των σταθμών θα ήταν η καλύτερη προστασία για αυτήν την υποδομή και στήριξη της ενεργειακής υποδομής της Ουκρανίας», πρόσθεσε o Ρούμπιο.

Οι εξελίξεις αυτές θα αποτελέσουν ανακούφιση για τον Ζελένσκι, ο οποίος περιέγραψε τη συνομιλία του με τον Τραμπ ως «θετική», «ειλικρινή» και «ιδιαίτερα ουσιαστική» κατά τη διάρκεια διαδικτυακής ενημέρωσης των δημοσιογράφων την Τετάρτη. «Πιστεύουμε ότι μαζί με την Αμερική, με τον Πρόεδρο Τραμπ, και υπό αμερικανική ηγεσία, μπορεί να επιτευχθεί διαρκής ειρήνη εντός του έτους», έγραψε στο X.

Κατά τη διάρκεια της βιντεοκλήσης με δημοσιογράφους, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι πιστεύει πως ο Πούτιν δεν θα συμφωνήσει σε πλήρη εκεχειρία όσο τα ουκρανικά στρατεύματα παραμένουν στη δυτική ρωσική περιοχή του Κουρσκ, μετά την αιφνιδιαστική επίθεση που εξαπέλυσε το Κίεβο στην περιοχή τον Αύγουστο του περασμένου έτους.

Αν και τόσο ο Ζελένσκι όσο και ο Πούτιν έχουν δηλώσει ότι θα συμφωνούσαν να σταματήσουν τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, και οι δύο έχουν έκτοτε κατηγορήσει ο ένας τον άλλον για συνεχιζόμενες επιθέσεις.

• Ο πυρηνικός σταθμός Ζαπορίζια στο Ενερχοντάρ της Ουκρανίας, είναι ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός στην Ευρώπη και μεταξύ των 10 μεγαλύτερων στον κόσμο.

Η κατασκευή του σταθμού ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 από τη Σοβιετική Ένωση, κοντά στην πόλη Ενερχοντάρ, στη νότια όχθη της τεχνητής λίμνης Καχόβκα στον ποταμό Δνείπερο, με τους πρώτους πέντε αντιδραστήρες να τίθενται σε λειτουργία μεταξύ 1985 και 1989, και τον έκτο το 1995. ​

• Το εργοστάσιο διαθέτει 6 πυρηνικούς αντιδραστήρες ελαφρού ύδατος υπό πίεση VVER-1000 (PWR), ο καθένας με καύσιμο εμπλουτισμένο ουράνιου U235 και παράγει 950 MWe, για συνολική ισχύ εξόδου 5.700 MWe.

Πριν από τον πόλεμο, ο σταθμός παρήγαγε σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας που προέρχεται από πυρηνική ενέργεια και περισσότερο από το ένα πέμπτο της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στη χώρα. Σήμερα, ο σταθμός είναι αποσυνδεδεμένος από το δίκτυο και έχει υποστεί ζημιές από επιθέσεις με drones και συνεχή βομβαρδισμό. Όλοι οι αντιδραστήρες βρίσκονται πλέον σε κατάσταση απενεργοποίησης, ενώ υπάρχουν ανησυχίες για τη συντήρηση του σταθμού, καθώς εκρήξεις συνεχίζουν να σημειώνονται στην περιοχή, σύμφωνα με την ομάδα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) που βρίσκεται στο πεδίο.

• Η Energoatom, η κρατική εταιρεία διαχείρισης των πυρηνικών σταθμών της Ουκρανίας, ανέφερε ότι ο σταθμός έχει βιώσει οκτώ γενικές διακοπές ρεύματος και μία μερική διακοπή λειτουργίας από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Τον Μάρτιο του 2022, ο σταθμός καταλήφθηκε από τις ρωσικές δυνάμεις, κατά τη διάρκεια της Μάχης του Ενερχοντάρ, και έκτοτε βρίσκεται υπό τον έλεγχό τους. Σύμφωνα με τον εξόριστο δήμαρχο της Ενερχοντάρ, Ντμίτρο Όρλοβ, περίπου 1.000 Ρώσοι στρατιώτες είχαν αναπτυχθεί στον χώρο του σταθμού στα τέλη του καλοκαιριού του 2024.

• Μία ημέρα μετά τις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στο Ριάντ στα τέλη Φεβρουαρίου, ο Αλεξέι Λιχατσόφ, επικεφαλής της ρωσικής κρατικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας Rosatom, δήλωσε ότι η Ρωσία σχεδιάζει να επανεκκινήσει τον σταθμό, αναφέρει το KyivIndependent.

Ο επικεφαλής της Energoatom, Πέτρο Κότιν, δήλωσε ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, αυτό είναι αδύνατο καθώς η Ρωσία δεν διαθέτει τις απαραίτητες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ούτε εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ τα πυρηνικά καύσιμα του σταθμού δεν είναι πλέον κατάλληλα για χρήση.

Επιθεωρητές της IAEA βρίσκονται στη ρωσοκρατούμενη εγκατάσταση από το φθινόπωρο του 2022 με σκοπό την παρακολούθηση των κινδύνων και την εξασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας του σταθμού. Σύμφωνα με τους κανονισμούς, το προσωπικό της IAEA πρέπει να εναλλάσσεται κάθε 80 ημέρες. Στις αρχές Μαρτίου, η IAEA πραγματοποίησε για πρώτη φορά την αλλαγή του προσωπικού της μέσω ρωσοκρατούμενων εδαφών, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Κιέβου.

Ο ΟλεξάντρΧαρτσένκο, γενικός διευθυντής του Κέντρου Έρευνας της Ενεργειακής Βιομηχανίας με έδρα το Κίεβο, εκτιμά ότι αν ο σταθμός παραμείνει υπό ρωσικό έλεγχο σε περίπτωση εκεχειρίας, η Μόσχα αργά ή γρήγορα θα καταφέρει να τον επαναλειτουργήσει, έστω και με δυσκολίες.

Ακόμη, επεσήμανε ότι οι δύο χώρες έχουν ευρείες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, αναφέροντας ότι οι επενδύσεις πρέπει να αυξηθούν, προκειμένου να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας στην Τουρκία.

«Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τις ανανεώσιμες πηγές μας. Δεύτερον, πρέπει να προσθέσουμε την πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό μας μείγμα. Τρίτον, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο. Οφείλουμε, επίσης, να επενδύσουμε σε κρίσιμα ορυκτά και σε ορισμένες νέες τεχνολογίες, όπως η αποθήκευση και το υδρογόνο», προσέθεσε ο Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.

Αναφερόμενος στη συνεργασία της Τουρκίας με την Κίνα στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, ο Μπαϊρακτάρ ανέφερε πως «η συνεργασία μας με την Κίνα στον πυρηνικό τομέα χρονολογείται από το 2016 και υπογράψαμε συμφωνία συνεργασίας με κινεζική εταιρεία στον πυρηνικό τομέα.

Από τότε, βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις για την κατασκευή τεσσάρων πυρηνικών αντιδραστήρων στην (σ.σ. Ανατολική) Θράκη, μία από τις σημαντικές περιοχές ζήτησης (σ.σ. ηλεκτρικής ενέργειας). Τώρα έχουμε μπροστά μας έναν πιο στέρεο οδικό χάρτη και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε όλες αυτές τις διαπραγματεύσεις με αυτή την εταιρεία».

«Αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην ενεργειακή συνεργασία με την Κίνα», τόνισε μεταξύ άλλων ο Μπαϊρακτάρ, σημειώνοντας επιπλέον ότι «η Κίνα είναι ο παγκόσμιος ηγέτης στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από πολλές απόψεις.

Η χώρα διαθέτει τους μεγαλύτερους προμηθευτές εξοπλισμού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον κόσμο. Στην πυρηνική ενέργεια, κατασκευάζει πολλούς νέους αντιδραστήρες. Ως εκ τούτου, νομίζω ότι έχουμε κοινή αντίληψη και στόχους σε αυτούς τους τομείς».

Οι συνομιλίες, όπως αναφέρει το ecozen.gr, είναι σε πρώιμο στάδιο αλλά όπως αποκάλυψε ο υπουργός στον τηλεοπτικό σταθμό Nova TV θα ενεργήσει γρήγορα, δεδομένου ότι υπάρχει ο αγοραστής ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που εξαλείφει τον επιχειρηματικό κίνδυνο.

Η εξέλιξη αυτή, έρχεται να ενισχύσει τα σενάρια αναβίωσης των σχεδιασμών δημιουργίας ενός δεύτερου πυρηνικού εργοστασίου κοντά στο Μπελένε, όπου η Βουλγαρία «φιλοξενεί» άλλους δύο ρωσικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, οι οποίοι παραγγέλθηκαν και παραδόθηκαν, αλλά παραμένουν αχρησιμοποίητοι για τρία χρόνια.

Η νέα βουλγαρική κυβέρνηση έχει σηματοδοτήσει ότι είναι έτοιμη να κατασκευάσει νέο πυρηνικό αντιδραστήρα στον υπάρχοντα σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στο Κοζλοντούι.

Το εύρος της ενεργειακής συμφωνίας

Ο υπουργός Οικονομικών Άσεν Βασίλεφ, είπε επίσης ότι η Βουλγαρία θα γίνει μέτοχος στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και θα έχει πρόσβαση στο Αιγαίο. Η χώρα αυτή τη στιγμή έχει ήδη μερίδιο στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου αερίου (LNG) στην Αλεξανδρούπολη.

Αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, είπε ότι δεν αναμένει αντίδραση από τη Ρωσία ειδικά στη Βουλγαρία αλλά στην ΕΕ συνολικά.

«Η διακοπή της παροχής φυσικού αερίου από Ρωσία μπορεί να επιφέρει το μεγαλύτερο κακό, βραχυπρόθεσμα. Αυτό είναι που “δουλεύουμε”. Η Ελλάδα μας έχει ήδη πουλήσει το επιπλέον αέριο που δεν χρησιμοποιεί».

«Είμαστε ήδη σε συμφωνία με την Ελλάδα για να βοηθήσουμε στην ηλεκτρική ενέργεια, αν χρειαστεί», είπε επίσης ο υπουργός.

Σημειώνεται, ότι η Βουλγαρία μετά την ρωσική εισβολή στρατευμάτων στην Ουκρανία προβλέπει ένα πακέτο οικονομικών μέτρων για να βοηθήσει τους πρόσφυγες να ξεκινήσουν τη ζωή τους στη Βουλγαρία. Μεταξύ αυτών και μηχανισμός χορήγησης δανείων για αγορά ακινήτου και έναρξη επιχείρησης.

Σχετική ανάρτηση για την συμφωνία έκανε πριν λίγο ο βουλευτής Θεσσαλονίκης της Ν.Δ Δημήτρης Βαρτζόπουλος.

Το ενεργειακό πρόγραμμα της Βουλγαρίας

‘Οπως ανέφερε πρόσφατα το balkanenergynews, ο επικεφαλής της βουλγαρικής κυβέρνησης Κίριλ Πέτκοφ δήλωσε ότι αντί του Μπελένε, οι αρχές θα εξετάσουν το ενδεχόμενο κατασκευής νέων αντιδραστήρων στον πυρηνικό σταθμό του Κοζλοντούι. Έρχεται λίγους μήνες μετά τη συμφωνία μεταξύ της NuScale Power και του Kozloduy σχετικά με τα σχέδια εγκατάστασης μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMR) στη Βουλγαρία. Επίσης, η NuScale και η Πολωνική KGHM υπέγραψαν συμφωνία για την προετοιμασία για την ανάπτυξη SMR στην Πολωνία. Η Ρουμανία έχει παρόμοια συμφωνία με την εταιρεία με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Bulgarian Energy Holding (BEH) και η NuScale με έδρα τις ΗΠΑ υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης τον Νοέμβριο για νέες πυρηνικές εγκαταστάσεις με τεχνολογία SMR , με την πρόθεση να εγκαταστήσουν τις πυρηνικές μονάδες εντός του υπάρχοντος πυρηνικού σταθμού του Κοζλοντούι κοντά στην ομώνυμη πόλη στο Δούναβης στη βορειοδυτική Βουλγαρία, στην επαρχία Βράτσα.

Η Βουλγαρία αποφάσισε να εγκαταλείψει την κατασκευή του εργοστασίου Μπελένε

Ο νέος Πρωθυπουργός Kiril Petkov επεσήμανε το έργο του πυρηνικού εργοστασίου Μπέλενε ως παράδειγμα παράλογων δαπανών και διαφθοράς και δήλωσε ότι η Βουλγαρία δεν θα το συνεχίσει. Είπε ότι είναι πολύ πιο λογικό να αναπτυχθούν νέα μπλοκ στο Κοζλοντούι.

Ο Πρωθυπουργός Πέτκοφ επεσήμανε το έργο Μπελένε ως παράδειγμα παράλογων δαπανών και διαφθοράς

Σε συνέντευξή του στο BTV, ο Πέτκοφ είπε ότι οι συνδέσεις του δικτύου με τη γειτονική Ελλάδα και «ίσως τη Σερβία» θα πρέπει να βελτιστοποιηθούν ώστε να μπορούν να αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια από το Κοζλοντούι.

Η ιστορία του έργου Belene

Όπως αναφέρει η ρωσική Gazeta, μετά από 15 χρόνια κενών διαπραγματεύσεων, η Ρωσία δεν θα κατασκευάσει πυρηνικό εργοστάσιο στη Βουλγαρία. Η τοποθεσία Belene βρίσκεται 7,5 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Ρουμανία, κοντά στον Δούναβη.

Η Εθνική Εταιρεία Ηλεκτρισμού της Βουλγαρίας (NEC) και η Rosatom υπέγραψαν συμφωνία το 2006 για την κατασκευή του, αλλά η σύμβαση δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το έργο αφορούσε δύο μονάδες συνολικής ισχύος άνω των 2 GW. Η Βουλγαρία έχει επενδύσει περίπου 1,5 δισ. ευρώ στο έργο, αλλά το 2009 η διαδικασία σταμάτησε. Η Atomstroyexport της Rosatom είχε ήδη κατασκευάσει το πρώτο σετ εξοπλισμού για τους πυρηνικούς σταθμούς. Το 2016, η NEC αποπλήρωσε πλήρως το χρέος της προς τη Rosatom ύψους 601,6 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ προσπάθησε τον Μάιο του 2018 να επανεκκινήσει το έργο Μπέλενε. Ένας στρατηγικός επενδυτής έπρεπε να επιλεγεί μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας. Τον Ιούνιο του 2020, η Rosatom, η French Framatome SAS και η General Electric Steam Power υπέγραψαν μνημόνια συμφωνίας για μια κοινή προσφορά για το έργο Belene. Ωστόσο, ο διαγωνισμός ανεστάλη λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Η Βουλγαρία αποφάσισε να εγκαταλείψει την κατασκευή του εργοστασίου Belene και να χρησιμοποιήσει τον εξοπλισμό που προμήθευε η Rosatom για την κατασκευή ενός νέου αντιδραστήρα στο Kozloduy

Όπως αναφέρει η Gazeta.ru, η κυβέρνηση στη Σόφια αποφάσισε και πάλι να εγκαταλείψει την κατασκευή του εργοστασίου Belene και να χρησιμοποιήσει τον εξοπλισμό που προμήθευε η Rosatom για την κατασκευή ενός νέου αντιδραστήρα στον υπάρχοντα πυρηνικό σταθμό του Κοζλοντούι, με το Westinghouse.

Ενημερώσεις στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Η Βουλγαρία σχεδιάζει να κατασκευάσει χωρητικότητα αποθήκευσης ενέργειας για 6 GWh έως το 2026 και μια νέα μονάδα μπαταριών σχεδιάζεται κοντά στη Στάρα Ζαγόρα, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Alexander Nikolov. Είναι μέρος των προτεινόμενων αλλαγών στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το έργο περιλαμβάνει την εφαρμογή έξυπνων δικτύων για τη μείωση των τεχνολογικών απωλειών στο δίκτυο και τη βελτίωση της διαφάνειας, της ακρίβειας και της ταχείας απόκρισης σε ατυχήματα. Η ιδέα με τις μπαταρίες είναι να εκτραπούν οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς τις βουλγαρικές επιχειρήσεις, ανέφερε το 3e-news.net.

Η ιδέα με τα έργα μπαταριών είναι να εκτραπούν οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς τις βουλγαρικές επιχειρήσεις

Η κυβέρνηση είπε ότι θα διαπραγματευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την πυρηνική τεχνολογία ενέργειας για το Κοζλοντούι, αλλά και έργα για συστήματα δέσμευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και CO2.

Ο Πρωθυπουργός Πέτκοφ είπε ότι το έργο για την κατασκευή σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ατμού και φυσικού αερίου στο συγκρότημα άνθρακα Maritsa East (Maritsa Iztok), το οποίο έχει αφαιρεθεί από το προσχέδιο Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας , ήταν λάθος. Η Βουλγαρία εξαρτάται ήδη πολύ από τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα, είπε και πρόσθεσε ότι το σχέδιο πρέπει να επικεντρωθεί στη διαφοροποίηση.

Η Βουλγαρία είναι ήδη πολύ εξαρτημένη από τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα, είπε ο Πέτκοφ

Έξι ζώνες έχουν επιλεγεί για ερευνητικά και πιλοτικά έργα για τη γεωθερμική ενέργεια στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Οι δοκιμές θα πραγματοποιηθούν σε βάθος 2.000-3.000 μέτρων, δήλωσαν αξιωματούχοι. Εκτίμησαν το κόστος για έργα γεωθερμίας σε 3 εκατομμύρια ευρώ ανά MW.

Οι διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το Κοζλοντούι δεν θα είναι μόνο για νέες πυρηνικές εγκαταστάσεις, αλλά και για έργα LNG και συστήματα αποθήκευσης CO2. Είναι το αρχικό σχέδιο της κυβέρνησης για αλλαγές στο σχέδιο ανάκαμψης, έγραψε το 3e-news.net.

Η αναθεωρημένη έκδοση του σχεδίου ανάκαμψης της χώρας έχει σταλεί στις Βρυξέλλες για εξέταση και αναμένει απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξήγησε ο Πέτκοφ.

Η κυβέρνηση αποκάλυψε ότι δεν θα κλείσει τις εγκαταστάσεις άνθρακα προτού υπάρχουν αρκετά συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως αναφέρει το 3e-news.net. Η Βουλγαρία έχει τρία σενάρια για σταδιακή κατάργηση  του άνθρακα: έως το 2035, το 2038 ή το 2040.

Η τεχνολογία SMR έρχεται στην Πολωνία

Μετά από συμφωνίες για έργα στον ρουμανικό πυρηνικό σταθμό Cernavodă και στο βουλγαρικό Kozloduy, η NuScale Energy ξεκίνησε την τρίτη της συνεργασία για μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες στην Ευρώπη στην Πολωνία.

Η αμερικανική εταιρεία υπέγραψε συμφωνία με την εταιρεία παραγωγής χαλκού και αργύρου KGHM Polska Miedź για να ξεκινήσει τις προετοιμασίες για την ανάπτυξη ενός VOYGR SMR στην Πολωνία ήδη από το 2029.

Η KGHM σχεδιάζει να αναπτύξει τέσσερις αντιδραστήρες ελαφρού νερού ισχύος 77 MW και πιθανώς να επεκταθεί σε 12 αργότερα. Άλλες πολωνικές εταιρείες εξερευνούν επίσης την τεχνολογία SMR. Ο γίγαντας των χημικών προϊόντων Synthos υπέγραψε επιστολή προθέσεων με την GE Hitachi Nuclear Energy και την BWXT Canada για να συνεργαστούν για την ανάπτυξη BWRX-300 SMR στην Πολωνία, με την πρόθεση να εγκαταστήσει τουλάχιστον 10 από αυτά μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2030. Όπως αναφέρει το Notes από την Πολωνία, η Westinghouse υπέγραψε πρόσφατα συμφωνίες με 10 πολωνικές εταιρείες για συνεργασία και προμήθεια πυρηνικής τεχνολογίας.

Αυτή τη στιγμή, περίπου το 70% της εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από άνθρακα, το οποίο είναι το υψηλότερο επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Πολωνία εξακολουθεί να μην έχει θέσει προθεσμία σταδιακής κατάργησης του άνθρακα.