Ο κ. Κεφαλογιάννης ανέφερε ότι η χώρα προχωρά σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης και ενίσχυσης των Canadair, με στόχο να αποκτήσει τον μεγαλύτερο στόλο παγκοσμίως σε αεροσκάφη τύπου CL-515. Όπως είπε, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παραλάβει τα αναβαθμισμένα αεροσκάφη ήδη από τον Μάρτιο του 2027, ενώ από το 2028 και μετά, θα αρχίσει η παραλαβή και των καινούριων τύπου CL-515. Συνολικά, όπως σημείωσε, η χώρα θα διαθέτει 14 Canadair τύπου CL-515, κάτι που ενισχύει ουσιαστικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πυροσβεστικού Σώματος ενόψει των επόμενων ετών.

Αναφερόμενος στη φετινή προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο, ο υπουργός σημείωσε ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι συντονιστικές συσκέψεις στις 13 Περιφέρειες της χώρας, με αφετηρία την Αττική και συνέχεια στη Βόρεια Ελλάδα, σε Κομοτηνή, Θεσσαλονίκη και Κοζάνη.

Όπως εξήγησε, στόχος είναι πολύ πριν από την τυπική έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, την 1η Μαΐου, να έχουν εντοπιστεί οι ενδεχόμενες αδυναμίες τόσο του κεντρικού κράτους όσο και της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών, ώστε μέσα στις επόμενες 45 ημέρες να γίνουν οι αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις και να διασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή ετοιμότητα.

Υγρός χειμώνας σημαίνει παραπάνω καύσιμη ύλη το καλοκαίρι

Παράλληλα, ο υπουργός επισήμανε την ανάγκη να μην υπάρξει εφησυχασμός, λέγοντας πως ένας βροχερός χειμώνας δεν σημαίνει και ένα καλό καλοκαίρι, αφού όπως είπε, αυξάνεται η καύσιμη ύλη. «Υπάρχει πολλές φορές ένας μύθος ότι ένας υγρός χειμώνας μπορεί να δώσει και ένα καλύτερο καλοκαίρι. Συνήθως συμβαίνει το αντίθετο, με ποια έννοια. Υγρός χειμώνας σημαίνει πολύ βλάστηση άρα καύσιμη ύλη το καλοκαίρι. Εμάς, αυτό μας ανησυχεί» είπε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στο νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», που ψηφίστηκε πρόσφατα, ο υπουργός τόνισε ότι εντός του ΕΣΚΕΔΙΚ ιδρύεται ειδική μονάδα πυρομετεωρολογίας, στελεχωμένη με επιστήμονες από το Εθνικό Αστεροσκοπείο και την ΕΜΥ, οι οποίοι θα παρέχουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα για την εξέλιξη των φαινομένων και κυρίως για τις κλιματολογικές συνθήκες.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε: «Από τώρα πρέπει να πάρουμε μέτρα, αυτό το οποίο τονίζω και στους δήμους και σε όλες τις περιφέρειες που κάνουμε τις συσκέψεις είναι καθαρίστε τους κοινόχρηστους χώρους. Οι πολίτες έχουν την υποχρέωση αλλά δεν γίνεται να βλέπουμε κοινόχρηστους δημοτικούς και κοινοτικούς χώρους, οι οποίοι είναι ακαθάριστοι. ‘Αρα, ο καθένας πρέπει να πάρει και τη δική του ευθύνη στο κομμάτι αυτό. Θα έχουμε σίγουρα ένα δύσκολο καλοκαίρι. Και με παραπάνω βλάστηση σε σχέση με πέρυσι αυτό αντιλαμβάνεσθε ότι δημιουργεί μεγαλύτερες προκλήσεις».

Ιδιαίτερη έμφαση, ο κ. Κεφαλογιάννης έδωσε στο ζήτημα του καθαρισμού των οικοπέδων, επισημαίνοντας ότι η παρέμβαση αυτή έχει κρίσιμη σημασία για την πρόληψη. Όπως ανέφερε, βασικό μήνυμα των συσκέψεων που γίνονται ήδη από τον Μάρτιο είναι ότι όλοι οι χώροι θα πρέπει να έχουν καθαριστεί μέχρι την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Τόνισε μάλιστα ότι, με το νέο νομοθετικό πλαίσιο έχει αποσαφηνιστεί πλήρως το τι κάνει ο Δήμος, τι κάνει ο ιδιώτης και τι κάνει η Πυροσβεστική: «Οι Δήμοι αναλαμβάνουν τους ελέγχους και τους καθαρισμούς των οικοπέδων, οι ιδιώτες έχουν την υποχρέωση καθαρισμού των ιδιοκτησιών τους και η Πυροσβεστική προχωρά στους ελέγχους των καταγγελιών για ακαθάριστα οικόπεδα», σημείωσε.

Ο υπουργός επισήμανε ακόμη ότι έχει υπάρξει «εξορθολογισμός στο πλαίσιο των καθαρισμών, καθώς σε περιπτώσεις όπου τα πρόστιμα κρίνονταν υπερβολικά, πλέον προσαρμόζονται ανάλογα με το μέγεθος της ιδιοκτησίας».

Όπως είπε, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των πυρκαγιών εξακολουθεί να οφείλεται στην ανθρώπινη αμέλεια. Ειδικότερα, όπως ανέφερε, το 63% των περιπτώσεων συνδέεται κυρίως με αγροτικές εργασίες και με θερμές εργασίες στην ύπαιθρο, ενώ, όπως τόνισε, αντίστοιχα προβλήματα παρατηρούνται σε περιόδους όπως ο Μάρτιος, ο Απρίλιος και ο Οκτώβριος, όταν πραγματοποιούνται καύσεις υπολειμμάτων καλλιεργειών. Ακόμη, υπογράμμισε, ότι «αν αυτή η εικόνα βελτιωθεί, τρεις από τις πέντε πυρκαγιές θα μπορούσαν ενδεχομένως να αποτραπούν».

Τέλος, απαντώντας σε ερωτήσεις για τα μέτρα στήριξης λόγω των αυξήσεων στα καύσιμα στη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο υπουργός σημείωσε ότι «η κυβέρνηση θα κινηθεί, εφόσον υπάρξει ανάγκη, με στοχευμένες και δημοσιονομικά υπεύθυνες παρεμβάσεις που θα φτάνουν ουσιαστικά στον καταναλωτή», ενώ προσέθεσε, ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας παραμένει βασική προτεραιότητα. Σε ό,τι αφορά το πολιτικό σκέλος, ανέφερε ότι ο σχεδιασμός της κυβέρνησης παραμένει σταθερός με ορίζοντα την άνοιξη του 2027 για τις εκλογές. Ακόμη, επανέλαβε τη φιλελεύθερη, όπως είπε, κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής «με περισσότερες από 85 μειώσεις φόρων από το 2019», όπως ανέφερε, και εξέφρασε την εκτίμηση ότι «ο στόχος της αυτοδυναμίας είναι απολύτως εφικτός».

Το κτήμα Μον Ρεπό, συνολικής έκτασης 238 στρεμμάτων, βρίσκεται στη χερσόνησο του Κανονίου, η οποία έχει χαρακτηριστεί τόπος ιστορικού ενδιαφέροντος και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Βρίσκεται στο νότιο όριο της δευτερεύουσας ζώνης της UNESCO και εντάσσεται στη Ζώνη Α’ απολύτου προστασίας, όπου απαγορεύεται η δόμηση. Παράλληλα, αποτελεί τμήμα του κηρυγμένου αρχαιολογικού και ιστορικού χώρου του κτήματος Μον Ρεπό, που συνδέεται με τον ενιαίο αρχαιολογικό χώρο της Παλαιάς Πόλης της Κέρκυρας και της Παλαιόπολης.

Η επέμβαση αποσκοπεί στην αποτελεσματική προστασία του Μουσείου και των Συλλογών του, του φυσικού περιβάλλοντος του κτήματος, αλλά και στην ασφάλεια των εργαζομένων, των επισκεπτών και της κατοικημένης περιοχής που βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση.

Το έργο εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού για την ενίσχυση των μέτρων πυροπροστασίας και θωράκισης, έναντι της κλιματικής κρίσης σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Το έργο της πυρασφάλειας αφορά σε τμήμα του κτήματος Μον Ρεπό, έκτασης 60 στρεμμάτων περίπου. Περιλαμβάνει το μνημειακό πυρήνα του κτήματος και το Μουσείο με τον περιβάλλοντα χώρο του. Αναβαθμίζεται και η εγκατάσταση πυρόσβεσης στην έπαυλη και στον περιβάλλοντα χώρο της. Κατασκευάζεται νέο αυτόματο και αυτόνομο πυροσβεστικό συγκρότημα για την προστασία των μνημείων και τη διασφάλιση των οδεύσεων διαφυγής, στον υπόλοιπο αρχαιολογικό χώρο.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας, μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το 2023, το Μον Ρεπό εντάχθηκε στον κατάλογο των χώρων που εξετάζονται και παρακολουθούνται συστηματικά, ως προς τα μέσα και μέτρα πυροπροστασίας και πυρασφάλειας».

Όπως ανέφερε «στο κτήμα του Μον Ρεπό έχουν ήδη υλοποιηθεί σχετικές δράσεις, καθώς και διενέργεια αυτοψιών και ελέγχων από κοινά κλιμάκια των δύο Υπουργείων. Ως άμεσες προτεραιότητες ετέθησαν η βελτίωση και ενίσχυση των υποδομών προληπτικής πυροπροστασίας, καθώς και η ολοκλήρωση των σχεδίων διαφυγής των επισκεπτών από τον αρχαιολογικό χώρο. Το κτήμα ανήκει στην ιδιοκτησία του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων. Όμως, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κέρκυρας έχει την άμεση αρμοδιότητα για το τμήμα του κτήματος, το οποίο καταλαμβάνεται από αρχαιότητες, μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο τους. Με το συγκεκριμένο έργο, τα μνημεία και το άμεσο φυσικό περιβάλλον τους θωρακίζονται. Με την ολοκλήρωση και της μελέτης πυροπροστασίας του υπόλοιπου μέρους του κτήματος, η οποία εκπονείται από τον Δήμο, και την υλοποίηση του συνεπαγόμενου έργου, το κτήμα θα προστατεύεται στο σύνολό του, ως ενιαία δασική και ιστορική ενότητα».

Η παρέμβαση στον αρχαιολογικό χώρο προβλέπει τη διατήρηση του υφιστάμενου συστήματος πυρόσβεσης του Μουσείου της Παλαιόπολης και την διεξαγωγή στοχευμένων εργασιών αναβάθμισης της ασφάλειας και της εποπτείας του. Για αποτελεσματικότερη προστασία προβλέπονται η εγκατάσταση μόνιμου πυροσβεστικού υδροδοτικού δικτύου, η αναβάθμιση των υποδομών και των μέσων πυρασφάλειας του Μουσείου, η εγκατάσταση κεντρικού μεγαφωνικού συστήματος αναγγελίας ηχητικών μηνυμάτων, η αναβάθμιση της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης του υφιστάμενου πυροσβεστικού συγκροτήματος, η εγκατάσταση συστήματος πυρανίχνευσης- σήμανσης συναγερμού, πυροσβεστικών φωλιών, ενώ προβλέπονται και φορητά μέσα πυρόσβεσης.

Το κτήμα φιλοξενεί σημαντικά αρχαία μνημεία, όπως τον Ναό του Καρδακίου (510 π.Χ.), το Ηραίο (400 π.Χ.), ιερά αφιερωμένα στον Απόλλωνα Κορκυραίο, καθώς και κτίσματα των ελληνιστικών χρόνων. Οι ανασκαφές επιβεβαίωσαν ότι στην περιοχή, που ταυτίζεται με τα «Μετέωρα» του Θουκιδίδη, υπήρχαν τα ιερά της αρχαίας Κέρκυρας, κατά τους αρχαϊκούς έως τους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους. Εκτός των σημαντικών μνημείων αποκαλύφθηκαν και σπουδαία κινητά ευρήματα που εκτίθενται στο Μουσείο της Παλαιόπολης στο Μον Ρεπό και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας.

Στον χώρο υπάρχουν, επίσης, μεταγενέστερα μνημεία, όπως ο μεταβυζαντινός ναός του Σωτήρος, ερείπια του ενετικού οχυρού του Αγίου Παντελεήμονα, η γοτθική έπαυλη του Μον Ρεπό, διάφορα νεότερα κτήρια, θέατρο και αίθουσα συνεδριάσεων. Την εποπτεία του κτήματος και την ασφάλειά του καθώς και την αρμοδιότητα των εργασιών αποψίλωσης, ευπρεπισμού και καθαρισμού της βλάστησης, πλην των χώρων αρμοδιότητας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κέρκυρας, έχει ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.

Σύμφωνα με απόλυτα διασταυρωμένες πληροφορίες της «Κ» (ρεπορτάζ του Γιάννη Σουλιώτη), στελέχη της Πυροσβεστικής και υπάλληλοι του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδας (ΟΣΕ) πραγματοποιούν τους τελευταίους μήνες (σ.σ. και σίγουρα πριν από το δυστύχημα των Τεμπών) κοινές αυτοψίες στα τούνελ απ’ όπου διέρχονται επιβατικές και εμπορικές αμαξοστοιχίες. Τα αποτελέσματα των ελέγχων είναι άκρως ανησυχητικά καθώς διαπιστώθηκε είτε παντελής έλλειψη μέτρων πυρασφάλειας ή πλημμελής συντήρηση των υφιστάμενων μέσων. Ενήμεροι για το πρόβλημα είναι το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών και ο αρμόδιος υπουργός Γιώργος Γεραπετρίτης.

Σύμφωνα με άριστα ενημερωμένες πηγές, οι αυτοψίες στις σήραγγες του σιδηροδρομικού δικτύου ξεκίνησαν πριν από περίπου ένα χρόνο και μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου είχαν ελεγχθεί οι 15 από τις 18 με μήκος μεγαλύτερο του ενός χιλιομέτρου. Στους ελέγχους συμμετείχαν στελέχη της Πυροσβεστικής από τις κατά τόπους υπηρεσίες καθώς και του ΟΣΕ. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη διαδικασία είναι άκρως ανησυχητικά. Περισσότερες από μία πηγές ενημέρωσης δήλωσαν στην «Κ» ότι υπάρχουν κοινά ευρήματα από τις αυτοψίες στα τούνελ, με πρώτο και κύριο την απουσία μέσων πυρασφάλειας. Τα κλιμάκια ελέγχου διαπίστωσαν ακόμα ότι δεν λειτουργούν τα συστήματα εξαερισμού, ενώ δεν έχει προβλεφθεί δίοδος για την πρόσβαση πυροσβεστικών δυνάμεων σ’ αυτά.

Τι θα είχε συμβεί εάν η σύγκρουση των τρένων γινόταν λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο μακριά

Οι πρόσφατοι εξάλλου επιτόπιοι έλεγχοι στα τούνελ του σιδηροδρόμου ανέδειξαν επιπλέον τα ακόλουθα: αδυναμία επικοινωνίας εντός των σηράγγων μεταξύ π.χ. των σωστικών συνεργείων και των εργαζομένων στον σιδηρόδρομο με τα πληρώματα των τρένων αλλά και έλλειψη ασφαλών εξόδων διαφυγής. Με βάση τα παραπάνω είναι μάλλον προφανής η απάντηση στο ερώτημα που τίθεται τις τελευταίες ημέρες, «τι θα είχε συμβεί εάν η σύγκρουση των δύο τρένων τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου είχε γίνει μέσα και όχι έξω από τη σήραγγα των Τεμπών».

Σε περίπτωση δηλαδή που εκδηλωθεί πυρκαγιά σε μια επιβατική ή εμπορική αμαξοστοιχία είναι εξαιρετικά πιθανό να μην υπάρχουν μέσα πυρασφάλειας στη σήραγγα, οι δυνάμεις της Πυροσβεστικής να αδυνατούν να προσεγγίσουν το σημείο για την κατάσβεση και εντός των τούνελ τα συστήματα «απαγωγής καπνού» να μη λειτουργούν. Τον Ιούλιο του 2015, για παράδειγμα, είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά σε εμπορική αμαξοστοιχία περίπου 1.000 μέτρων από την έξοδο της σήραγγας των Τεμπών.

Η Πυροσβεστική είχε ενημερώσει υπουργείο Υποδομών και Μέγαρο Μαξίμου

Τι είχε συμβεί τότε; Τα συστήματα υδροδότησης και εξαερισμού ήταν εκτός λειτουργίας! Από ανακοίνωση – καταγγελία που είχε κάνει τότε η Ενωση Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Θεσσαλίας προέκυπτε ότι το πρόβλημα ήταν ήδη γνωστό έπειτα από άσκηση που είχε πραγματοποιήσει η ΕΜΑΚ το 2010, δίχως ποτέ να γίνει το παραμικρό. «Εάν η αμαξοστοιχία ήταν επιβατική θα είχαμε θύματα. Τι πρέπει να γίνει ώστε κάποιοι αρμόδιοι να σεβαστούν επιτέλους την ασφάλεια των πολιτών;» ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι συνδικαλιστές της Π.Υ. Τα προβλήματα όχι μόνο δεν αντιμετωπίστηκαν αλλά παραμένουν 13 χρόνια αργότερα.

Για καθεμιά από τις 15 σήραγγες στις οποίες έγινε αυτοψία, η Πυροσβεστική έχει συντάξει επικαιροποιημένο σχέδιο ασφαλείας, ενώ για τα ευρήματα ενημερώθηκαν εγγράφως το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών όπως και το Μέγαρο Μαξίμου.

Οπως και στην περίπτωση της σύμβασης «717» για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση έτσι και η κατασκευή των τούνελ του σιδηροδρόμου έχει συνοδευτεί από καταγγελίες για διασπάθιση δημοσίου χρήματος, απιστία κ.ά. Αποκαλυπτικά είναι όσα είχε, για παράδειγμα, καταγγείλει ο πρώην βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και νυν πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος Νίκος Νικολόπουλος. Σε ερώτησή του στη Βουλή το 2015 ανέφερε χαρακτηριστικά ότι για την κατασκευή της σήραγγας Οθρυος μήκους 7 χιλιομέτρων στο τμήμα Λιανοκλάδι – Δομοκός είχε συντάξει πόρισμα ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, αποδίδοντας κακουργηματικές ευθύνες στη διοίκηση της ΕΡΓΟΣΕ για ζημία ύψους 40 εκατ. ευρώ!

Ερωτηθείς σχετικά ο πραγματογνώμονας Γιώργος Περιβολιώτης και πηγές από την Πυροσβεστική αποκάλυψαν ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμα νομοθεσία που καθορίζει τις προδιαγραφές ασφαλείας που πρέπει να έχουν οι σιδηροδρομικές σήραγγες…

Ευθύμιος Λέκκας: Δεν θα είχε επιζήσει κανείς

Για το εφιαλτικό σενάριο σύγκρουσης των δύο τρένων μέσα στην σήραγγα στα Τέμπη μίλησε ο πρόεδρος ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας πριν μερικές μέρες.
Όπως εξήγησε ο κ. Λέκκας, η κατάσταση θα ήταν πολύ πιο τραγική εάν τα δύο τρένα είχαν συγκρουστεί μέσα στη σήραγγα, εκτιμώντας ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να βγουν ζωντανοί έστω και μερικοί άνθρωποι.

«Έχουμε να κάνουμε με μία περίπτωση για κλάσματα δευτερολέπτου. Εάν τα δύο τρένα είχαν συγκρουστεί μέσα στη σήραγγα, πολύ φοβάμαι ότι τα πράγματα θα ήταν εξόχως τραγικά», ανέφερε ο κ. Λέκκας μιλώντας στον ΣΚΑΪ.
«Ουσιαστικά από τη σήραγγα θα ήταν πολύ δύσκολο να βγουν έστω και μερικοί άνθρωποι», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Λέκκας.

Όπως εξήγησε εξαιτίας των τεράστιων ταχυτήτων ίσως να παραμορφώνονταν και οι δύο αμαξοστοιχίες, ενώ ενδεχομένως να είχε καταρρεύσει και η στοά.

«Όταν σε μια μάζα δεν θα υπήρχε η περίπτωση διαφυγής, οι τεράστιες ταχύτητες των τρένων θα παραμόρφωναν όλη την αμαξοστοιχία και στα δύο τρένα, ενώ εδώ εξωστρακίστηκαν δεξιά και αριστέρα. Επίσης, θα υπήρχε περίπτωση να καταρρεύσει και η ίδια η στοά υπό ορισμένες συνθήκες», δήλωσε ο κ. Λέκκας.

«Φανταστείτε ότι σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα μπορούσε να διαφύγει κανένας από τη μία πλευρά και από την άλλη δεν θα μπορούσε να προσφερθεί βοήθεια», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας εξήρε τη διαχείριση της τραγωδίας στα Τέμπη από τις αρχές, οι οποίες έσπευσαν άμεσα στο σημείο. «Είχαμε να κάνουμε με μια εξαιρετική διαχείριση από την Πολιτική Προστασία της περιφέρειας, του ΕΚΑΒ, της ΕΜΑΚ και της αστυνομίας», σημείωσε ο κ. Λέκκας.