Ανδρέας Μαραθιάς

Όσον αφορά την προθεσμία που θα έχει η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος για να καταθέσει τις προτάσεις της,  την απόφαση θα λάβει η Ολομέλεια, μετά από σχετική πρόταση του Προέδρου της Βουλής, ανάβοντας έτσι το  “πράσινο φως” για την έναρξη της αναθεωρητικής διαδικασίας, καθορίζοντας παράλληλα και τον χρόνο εργασιών της επιτροπής.

Σύμφωνα με το άρθρο 110 του Συντάγματος (Σύνταγμα):

1. Οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφος 1, 4 παράγραφοι 1, 4 και 7, 5 παράγραφοι 1 και 3, 13 παράγραφος 1 και 26.

2. Η ανάγκη της αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση πενήντα τουλάχιστον βουλευτών, με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν.

3. Αφού η αναθεώρηση αποφασιστεί από τη Βουλή, η επόμενη Βουλή, κατά την πρώτη σύνοδο της, αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις.

4. Αν η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος έλαβε την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι όμως και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων, σύμφωνα με την παράγραφο 2, η επόμενη Βουλή κατά την πρώτη σύνοδο της μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.

5. Κάθε ψηφιζόμενη αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μέσα σε δέκα ημέρες αφότου επιψηφιστεί από τη Βουλή και τίθεται σε ισχύ με ειδικό ψήφισμά της.

6. Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης.

Επίσης ο Κανονισμός της Βουλής (ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 2021_3_F.pdf) στο άρθρο 119 αναφέρει σχετικά με τη διαδικασία Αναθεώρησης τoυ Συντάγματoς :

1. Oι πρoτάσεις για την αναθεώρηση τoυ Συντάγματoς υπoβάλλoνται γραπτώς στη Boυλή από πενήντα τoυλάχιστo Boυλευτές, πρoσδιoρίζoυν τις αναθεωρητέες διατάξεις και συνoδεύoνται από αιτιoλoγική έκθεση.

2. Mετά την υπoβoλή τoυς oι πρoτάσεις για την αναθεώρηση τoυ Συντάγματoς ανακοινώνονται στη Bουλή, κατόπιν τυπώνoνται, διανέμoνται στoυς Boυλευτές και παραπέμπoνται για εξέταση σε Eπιτρoπή Aναθεώρησης τoυ Συντάγματoς, πoυ συνιστάται από τoν Πρόεδρo της Boυλής.

3. Για τη σύσταση, τη συγκρότηση, τη σύνθεση και τη λειτoυργία της Eπιτρoπής Aναθεώρησης τoυ Συντάγματoς εφαρμόζoνται αναλόγως oι διατάξεις των άρθρων 31 έως 41, εκτός από τη διάταξη τoυ άρθρoυ 37 παρ. 2.

4. H Boυλή με απόφασή της, πoυ λαμβάνεται μετά πρόταση τoυ Πρoέδρoυ της και με τη συνήθη πλειoψηφία τoυ άρθρoυ 67 τoυ Συντάγματoς, oρίζει πρoθεσμία για την υπoβoλή της έκθεσης της Eπιτρoπής Aναθεώρησης. H πρoθεσμία αυτή μπoρεί να παρατείνεται με νεότερες απoφάσεις της Boυλής. Συζήτηση γίνεται κατά τoν oρισμό της αρχικής πρoθεσμίας και τερματίζεται σε μία συνεδρίαση.

5. Mετά την υπoβoλή ή την πάρoδo της πρoθεσμίας για την υπoβoλή της έκθεσης της Eπιτρoπής για την αναθεώρηση τoυ Συντάγματoς oι σχετικές πρoτάσεις εγγράφoνται σε ειδική ημερήσια διάταξη και συζητoύνται από την Oλoμέλεια της Boυλής με ανάλoγη εφαρμoγή των διατάξεων των άρθρων 95 έως 104. H συζήτηση αναφέρεται απoκλειστικά στην ανάγκη της αναθεώρησης και στις αναθεωρητέες διατάξεις.

6. H απόφαση της Boυλής πoυ διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης τoυ Συντάγματoς και καθoρίζει ειδικά τις αναθεωρητέες διατάξεις λαμβάνεται με δύo oνoμαστικές ψηφoφoρίες, πoυ απέχoυν μεταξύ τoυς έναν τoυλάχιστo μήνα και με τις πλειoψηφίες πoυ oρίζoνται από τo άρθρo 110 παρ. 2 και 4 τoυ Συντάγματoς. H δεύτερη ψηφoφoρία αφoρά τις ίδιες διατάξεις πoυ εγκρίθηκαν κατά την πρώτη ψηφoφoρία.

7. Kαθεμιά από τις oνoμαστικές ψηφoφoρίες της πρoηγoύμενης παραγράφoυ διεξάγεται μετά την oλoκλήρωση της συζήτησης και για όλες τις αναθεωρητέες διατάξεις ταυτoχρόνως με σημείωση της ψήφoυ των Boυλευτών χωριστά για κάθε διάταξη.

8. Aν η Boυλή έχει απoφασίσει την αναθεώρηση, o Πρόεδρoς της επόμενης Boυλής στην αρχή της πρώτης συνόδoυ συνιστά Eπιτρoπή Aναθεώρησης τoυ Συντάγματoς για την επεξεργασία τoυ περιεχoμένoυ των αναθεωρητέων διατάξεων πoυ έχoυν καθoριστεί από την απόφαση της Boυλής την αναφερόμενη στην παράγραφο 6. 124

9. Για τη σύσταση της Eπιτρoπής της πρoηγoύμενης παραγράφoυ, την πρoθεσμία υπoβoλής της έκθεσής της και την εγγραφή τoυ θέματoς στην ημερήσια διάταξη εφαρμόζoνται αναλόγως oι διατάξεις των παραγράφων 2 έως 5 τoυ παρόντoς άρθρoυ. H συζήτηση αναφέρεται στo περιεχόμενo των αναθεωρητέων διατάξεων.

10. H απόφαση της Boυλής πoυ περιέχει τις αναθεωρoύμενες διατάξεις λαμβάνεται με μία και μόνη oνoμαστική ψηφoφoρία, πoυ διεξάγεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφoυ 7 τoυ άρθρoυ αυτoύ και με τις πλειoψηφίες πoυ πρoβλέπoνται από τo άρθρo 110 παρ. 3 και 4 τoυ Συντάγματoς.  

Η πρόταση της ΝΔ

Για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, η κυβερνητική πλειοψηφία προτείνει ένα Οδικό Χάρτη με δύο στόχους:

– ο πρώτος στόχος είναι να εκσυγχρονιστεί η δημόσια ζωή και το πολιτικό σύστημα, αντιμετωπίζοντας παθογένειες δεκαετιών κα
– ο δεύτερος στόχος είναι να ανοίξει ο δρόμος για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η πατρίδα μας, βαδίζοντας στον 21ο αιώνα.

Η εισήγηση της κυβερνητικής πλειοψηφίας περιλαμβάνει προτάσεις για :

– την αλλαγή του άρθρου περί ευθύνης υπουργών,
– την ανάδειξη της ηγεσίας της Δικαιοσύνης με εμπλοκή των ίδιων των δικαστών,
– την προστασία της χώρας από κάθε απειλή πτώχευσης,
– την προστασία των πολιτών από την επιβολή αναδρομικών φόρων,
– τη σύνδεση της μονιμότητας στο Δημόσιο με την αξιολόγηση των υπαλλήλων του.

Επίσης, προβλέπει ρυθμίσεις, όπως για:

– τη δυνατότητα ίδρυσης και ιδιωτικών πανεπιστημίων,
– την επέκταση της Επιστολικής Ψήφου σ’ όλους τους εκλογείς
καθώς επίσης και 
– για τη λήψη μέτρων για την κλιματική κρίση, ενισχύοντας την προστασία του περιβάλλοντος,
– για να αναγνωρίσει την προσιτή στέγη ως υποχρέωση της Πολιτείας,
και για να θέσει την Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία της ατομικής και της κοινωνικής ευημερίας.

Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, η πρόταση περιλαμβάνει τομές σε κρίσιμους τομείς, από την αλλαγή του άρθρου περί ευθύνης υπουργών και τον τρόπο ανάδειξης της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, έως τη θωράκιση της χώρας απέναντι σε δημοσιονομικούς κινδύνους και τη σύνδεση της μονιμότητας στο Δημόσιο με την αξιολόγηση των υπαλλήλων.

Η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής θα καλέσει την Πέμπτη (4/6/26) τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ορίσουν εντός τριών ημερών, τους εκπροσώπους τους στη διακομματική επιτροπή που θα επεξεργαστεί τις προτάσεις.

Θα ακολουθήσει ειδική συνεδρίαση την επόμενη εβδομάδα, όπου η Ολομέλεια του σώματος θα εγκρίνει το χρονοδιάγραμμα των εργασιών της Επιτροπής, για να ξεκινήσει η αναθεωρητική διαδικασία.

Τα άρθρα που προτείνει για συνταγματική αναθεώρηση η ΝΔ

Αναλυτικά οι προτάσεις της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση
1. Άρθρο 5 ή άρθρο 5Α ή νέο άρθρο 5Β

Η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει

2. Άρθρα 14, 15

Αποκάθαρση και εξορθολογισμός τύπου, τηλεόρασης, ραδιοφώνου και διαδικτύου.
Προστασία του δημοσιογράφου και έναντι του εργοδότη του.
3. Άρθρο 16

Κρατική μέριμνα για την προστασία, την καλλιέργεια και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας.
Προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους και του ελληνικού πολιτισμού
Τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από 11 (αντί για 9 σήμερα).
Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή μη κρατικό/μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών.
4. Άρθρο 17

Διατύπωση με πιο λιτό τρόπο
Προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά της περιουσίας (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα)
Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση
Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία)
Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς

5. Άρθρο 21

Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη.
Λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.
6. Άρθρο 24

Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την κατοχύρωση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και την προστασία των ζώων.
7. Άρθρο 29

Τα κόμματα οφείλουν να οργανώνονται και να λειτουργούν με δημοκρατικό τρόπο.
Νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πολιτικού κόμματος.
Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 ελέγχει τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής του πολιτικού κόμματος στις εκλογές.
8. Άρθρο 30

Μια εξαετής θητεία Προέδρου της Δημοκρατίας (με μεταβατική για τον υπηρετούντα Πρόεδρο).
9. Άρθρο 41 παρ. 2, 5

Κατάργηση διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Διάλυση με πρόταση της Κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής (αυτοδιάλυση Βουλής).
10. Άρθρο 44 παρ. 2

Εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας των δημοψηφισμάτων: Το ερώτημα πρέπει να διατυπώνεται με τρόπο εύληπτο και κατανοητό για τους πολίτες. Μεταξύ της προκήρυξης και της διενέργειας του δημοψηφίσματος πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος τουλάχιστον είκοσι ημερών.
11. Άρθρο 51 παρ. 4

Δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Επικράτειας.
12. Άρθρο 54 παρ. 1, 3

Το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας.
Με νόμο μπορεί να προβλέπεται ότι η επικράτεια διαιρείται σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες.
13. Άρθρο 55 παρ. 1

Δικαίωμα εκλέγεσθαι στα 21.
Αναστολή υποχρέωσης στράτευσης για όσο χρόνο διαρκεί η βουλευτική ιδιότητα.
14. Άρθρα 56, 57:

Κατάργηση λεπτομερειακού καταλόγου κωλυμάτων και ασυμβιβάστων. Καθιέρωση γενικών αρχών και εξουσιοδότηση νόμου για εφαρμογή από μεθεπόμενες εκλογές ή αμέσως με πλειοψηφία 2/3.

15. Άρθρο 60

Θωράκιση θεσμικού ρόλου του βουλευτή κατά την άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής του αρμοδιότητας και κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής.

16. Άρθρο 73 παρ. 1

Συνταγματική κατοχύρωση αρχών καλής νομοθέτησης: Επαρκούς προνομοθετικής διαβούλευσης, αξιολόγησης της εφαρμογής του νόμου και μέτρων κωδικοποίησης της νομοθεσίας.
17. Άρθρο 78 παρ. 2, 6

Φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό βάρος δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμο αναδρομικής ισχύος.
Μπορεί να παρέχονται κίνητρα για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία ιδιωτικές επενδύσεις.
18. Άρθρο 79

Ο προϋπολογισμός οφείλει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία μεταξύ εσόδων και εξόδων και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία.
Κατάθεση και δημοσιότητα ετήσιου απολογισμού εκ μέρους φορέων που χρηματοδοτούνται, άμεσα ή έμμεσα, από τον κρατικό προϋπολογισμό.
19. Άρθρο 81 παρ. 2

Δυνατότητα πρόβλεψης με νόμο λειτουργικού ασυμβιβάστου βουλευτή/υπουργού και προσωρινής αναπλήρωσης.
Δυνατότητα διορισμού Αντιπροέδρων του Υπουργικού Συμβουλίου και μη υπουργών.
20. Άρθρο 82

Κανόνες καλής κυβερνητικής λειτουργίας.
21. Άρθρο 86

Κατάργηση «αμελλητί» και αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.
Προκαταρκτική εξέταση από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από Εισαγγελέα Αρείου Πάγου. Εναλλακτικά προαξιολόγηση ποινικής ευθύνης Υπουργών από μεικτό δικαστικοπολιτικό όργανο.
Άσκηση δίωξης με απόφαση Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία.
22. Άρθρο 89

Επιτρέπεται βάσει εκτελεστικού νόμου η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής.
Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή τους με οποιαδήποτε ιδιότητα στην Κυβέρνηση, η τοποθέτησή τους σε πολιτικές θέσεις ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.
23. Άρθρο 90 παρ. 5

Προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή μεταξύ των αρχαιοτέρων δικαστών, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.
24. Άρθρο 100

Σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου με τριετή θητεία, αποτελούμενου από εννέα δικαστές (τους 3 Προέδρους των Ανωτάτων Δικαστηρίων, από 2 δικαστές εκλεγόμενους από τις Ολομέλειες ΣτΕ και ΑΠ, 2 τακτικούς Καθηγητές Νομικής που επιλέγονται από τα λοιπά μέλη).
Αρμοδιότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο για ψηφισμένο νομοσχέδιο εκτός από εκείνα που αφορούν αποκλειστικά κύρωση διεθνών συνθηκών, μετά από αίτημα του ΠτΔ, του ΠΘ ή της Βουλής (έως δύο φορές σε κάθε σύνοδο).
Η απόφαση περί αντισυνταγματικότητας ή αντίθεσης προς το ενωσιακό δίκαιο κωλύει την έκδοση του νόμου. Η απόφαση περί συνταγματικότητας δεσμεύει τα δικαστήρια μετά την έκδοση του νόμου.
25. Άρθρο 101 παρ. 3, 5

Αποκεντρωτικό σύστημα: Κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων, η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα.
Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια.
Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
26. Άρθρο 101A
Επιλογή Προέδρων και Μελών ανεξαρτήτων αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο Πρόεδρος της Συνόδου των Πρυτάνεων και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού.
27. Άρθρο 102

Νόμος καθορίζει τους βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης οι οποίοι είναι έως δύο (2)
Με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης.
Οι προϋπολογισμοί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους
κατοίκους των οικείων περιοχών και οφείλουν να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική ισορροπία.
Πειθαρχικές ποινές αργίας/έκπτωσης στα αιρετά όργανα των ΟΤΑ επιβάλλονται με απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου
28. Άρθρο 103

Επανακαθορισμός της έννοιας της μονιμότητας. Νόμος ορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τις επιβραβεύσεις και τις ποινές που αυτή μπορεί να επιφέρει, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου. Οι επιβραβεύσεις συνδέονται με προσόντα και απόδοση.
Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων, με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας, με δυνατότητα συμμετοχής και του ΑΣΕΠ.
Αξιολόγηση γίνεται αμφίδρομα, ήτοι και από τους υφισταμένους προς τους προϊσταμένους τους, καθώς και από τους πολίτες προς όλους.

Σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ θα αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση στη Βηρυτό, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για σταδιακή αποκλιμάκωση και ουσιαστική παύση των εχθροπραξιών.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, φέρεται να προσπάθησε να προωθήσει την αμερικανική πρόταση και να εξασφαλίσει συμφωνία.

Ωστόσο, ο πρόεδρος του λιβανικού κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι, ο οποίος εμφανίζεται να μπορεί να εγγυηθεί τη στάση της Χεζμπολάχ σε μια πιθανή εκεχειρία, έριξε το βάρος στο Ισραήλ, ζητώντας να σταματήσει πρώτο τις επιθέσεις.

Από την πλευρά τους, Αμερικανοί αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι δεν αναμένουν από το Ισραήλ να αποδέχεται συνεχιζόμενες επιθέσεις εναντίον αμάχων του από τη Χεζμπολάχ.

Κλιμάκωση στο πεδίο

Την ίδια ώρα, στο πεδίο, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική από το διπλωματικό παρασκήνιο.

Οι ισραηλινές δυνάμεις κατέλαβαν το ιστορικό κάστρο Μποφόρ, ηλικίας περίπου 900 ετών, καθώς και μια στρατηγική κορυφογραμμή στον νότιο Λίβανο.

Πρόκειται για σημείο με μεγάλη στρατιωτική σημασία, καθώς προσφέρει οπτικό και επιχειρησιακό πλεονέκτημα σε μεγάλο μέρος του νότιου Λιβάνου και του βόρειου Ισραήλ.

Είναι η πρώτη φορά από το 2000, όταν το Ισραήλ αποσύρθηκε από τον νότιο Λίβανο έπειτα από 18 χρόνια παρουσίας, που οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν ξανά το συγκεκριμένο σημείο.

Ο Νετανιάχου διέταξε βαθύτερη εισβολή – Ο Κατς μιλά για ζώνη ασφαλείας

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι έδωσε εντολή στον ισραηλινό στρατό να επεκτείνει τους χερσαίους ελιγμούς στον Λίβανο.

Στόχος, όπως ανέφερε, είναι να ενισχυθεί και να διευρυνθεί ο έλεγχος του Ισραήλ σε περιοχές που βρίσκονταν υπό την επιρροή της Χεζμπολάχ.

Ο ισραηλινός στρατός ελέγχει ήδη περιοχές μέχρι τον ποταμό Λιτάνι και, σύμφωνα με το Reuters, επιχειρεί πλέον να κινηθεί προς τον ποταμό Ζαχράνι, περίπου 10 χιλιόμετρα βορειότερα.

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατς δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στο Μποφόρ ως μέρος της ισραηλινής ζώνης ασφαλείας στον νότιο Λίβανο.

Το μήνυμα είναι σαφές: το Ισραήλ δεν βλέπει την κατάληψη του σημείου ως προσωρινή στρατιωτική κίνηση, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας δημιουργίας βάθους ασφαλείας απέναντι στη Χεζμπολάχ.

Η κίνηση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο να παγιωθεί μια νέα στρατιωτική πραγματικότητα στο έδαφος, ακόμη και αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πιέζουν για διπλωματική αποκλιμάκωση.

Διεθνείς αντιδράσεις για την ισραηλινή εισβολή

Η κλιμάκωση στον Λίβανο προκάλεσε την αντίδραση της Γαλλίας, η οποία ζήτησε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το Παρίσι ανησυχεί ότι η επέκταση των ισραηλινών επιχειρήσεων και η συνεχιζόμενη δράση της Χεζμπολάχ μπορούν να τινάξουν στον αέρα κάθε προσπάθεια σταθεροποίησης.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο εύθραυστη επειδή η σύγκρουση στον Λίβανο συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη κρίση στην περιοχή και τον πόλεμο με το Ιράν.

1,2 εκατ. Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί

Η σύγκρουση στον Λίβανο έχει ήδη τεράστιο ανθρωπιστικό κόστος.

Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί από τις ισραηλινές επιθέσεις και τις εντολές εκκένωσης, ενώ η κυβέρνηση του Λιβάνου αναφέρει περισσότερους από 3.370 νεκρούς.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, αναφέρει απώλειες 24 στρατιωτών και 4 αμάχων, ενώ δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί στον βορρά έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω ρουκετών και drones της Χεζμπολάχ.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και απαιτεί την καταστροφή των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.

Το πυρηνικό ζήτημα είναι ένα από τα κύρια σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Μεταξύ άλλων προτεραιοτήτων του προέδρου είναι το άνοιγμα και η αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, που το τελευταίο έχει κλείσει επί της ουσίας από την έναρξη του πολέμου.

Παράταση μυστικών διαπραγματεύσεων

Οι νέοι όροι του Τραμπ σε αυτή την νέα πρόταση ενδέχεται να παρατείνουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις. Αμερικανικές πηγές είπαν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι δεν πήρε τελικά την απόφαση να υπογράψει μια πρόταση που βρισκόταν στο γραφείο του την Παρασκευή μετά από συνάντηση στο Situation Room (σ.σ.: Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου).

Αργότερα το ίδιο βράδυ, ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ θα υπογράψει συμφωνία με το Ιράν μόνο σε περίπτωση που τηρηθούν οι «κόκκινες γραμμές» που έχει θέσει.

Να σημειωθεί ότι η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε χθες (30.01.2026) Σάββατο πως το μνημόνιο συναντίληψης (Memorandum of Understanding / MoU) που συζητείται μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει μεταξύ άλλων την αποδέσμευση εντός 60 ημερών ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, επικαλούμενη ανεπίσημο αντίγραφο του κειμένου.

Ο Λευκός Οίκος είχε διαψεύσει την Τετάρτη, κάνοντας λόγο για «επινόημα», προηγούμενο ρεπορτάζ του IRIB που ανέφερε σχέδιο συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης που φέρεται να προέβλεπε δέσμευση της κυβέρνησης των ΗΠΑ για άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχει επιβάλει στο Ιράν.

Τι λέει η Τεχεράνη

Χθες Σάββατο, το IRIB μετέδωσε πως σύμφωνα με το υπό διαπραγμάτευση MoU, η Ουάσινγκτον έχει δεσμευτεί να δώσει στην Τεχεράνη «πλήρη πρόσβαση σε περιουσιακά στοιχεία ύψους 12 δισεκ. δολαρίων εντός 60 ημερών», ώστε αυτά τα κεφάλαια να μπορούν να μεταφερθούν σε τράπεζες στο Ιράν ή σε άλλες χώρες που επιθυμεί η ιρανική ηγεσία, χωρίς περιορισμούς.

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει την Παρασκευή πως «δεν θα υπάρξει οικονομική συναλλαγή» στην παρούσα φάση.

Το ζήτημα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, είναι ένα από τα αγκάθια στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA μετέδωσε την Πέμπτη πως η Τεχεράνη επιδιώκει την αποδέσμευση πόρων 24 δισεκ. δολαρίων, «με τα μισά εξ αυτών να γίνονται διαθέσιμα μόλις ανακοινωθεί το μνημόνιο συναντίληψης».

Η Ισλαμική Δημοκρατία αξιώνει επίσης έναν σαφή μηχανισμό για την εγγύηση της αποδέσμευσης άλλων πόρων, σύμφωνα με «καλά πληροφορημένη πηγή» που επικαλέστηκε προ ημερών το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Το καθεστώς του Ορμούζ

Σε ό,τι αφορά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει αποκλείσει de facto από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το MoU προβλέπει – σύμφωνα πάντα με το IRIB – πως «το Ιράν έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να καθορίζει τη φύση των πλοίων που διέρχονται και οποιοδήποτε πλοίο του οποίου το φορτίο θεωρείται απειλητικό ή ο φορέας εκμετάλλευσής του είναι εχθρικός προς το Ιράν (…) δεν θα δύναται να χρησιμοποιήσει τους καθορισμένους διαδρόμους (ασφαλείας)».

Η Ουάσινγκτον έχει εκφράσει την αντίθεσή της στο ενδεχόμενο να διατηρήσει το Ιράν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Στα πρώτα σχόλια της Τεχεράνης σχετικά με την πρόταση, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι δήλωσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει επίσης την άρση των κυρώσεων, την αποδέσμευση των δεσμευμένων κεφαλαίων και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού της χώρας από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Οι όροι, όπως περιγράφονται στις ιρανικές αναφορές, δεν φαίνονταν να έχουν αλλάξει ιδιαίτερα σε σχέση με την προηγούμενη πρόταση του Ιράν, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την περασμένη εβδομάδα χαρακτηρίζοντάς την «σκουπίδι», μεταδίδει το Reuters.

Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είχε αναστείλει την προγραμματισμένη επανέναρξη των επιθέσεων κατά του Ιράν, αφού η Τεχεράνη έστειλε μια νέα ειρηνευτική πρόταση στην Ουάσιγκτον, και ότι υπάρχει πλέον «πολύ καλή πιθανότητα» να επιτευχθεί συμφωνία που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Γιατί αναβλήθηκε η προγραμματισμένη αμερικανική επίθεση

Υπό πίεση να επιτευχθεί συμφωνία που θα άνοιγε ξανά το Στενό του Ορμούζ -μια βασική διαδρομή εφοδιασμού για τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων -ο Τραμπ είχε εκφράσει προηγουμένως την ελπίδα ότι η συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης ήταν κοντά, και αντίστοιχα απείλησε με σφοδρές επιθέσεις εναντίον του Ιράν εάν η Τεχεράνη δεν κατέληγε σε συμφωνία.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων του ζήτησαν να αναβάλει την επίθεση, διότι «θα επιτευχθεί μια συμφωνία, η οποία θα είναι απολύτως αποδεκτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς και από όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής και πέραν αυτής».

«Έχω ένα σχέδιο. Είναι ένα πολύ απλό σχέδιο (…) το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα» υποστήριξε ο Τραμπ και συνέχισε: «Δεν θα τους αφήσουμε. Το σχέδιο είναι πολύ απλό. Ο αποκλεισμός ήταν ένα δείγμα στρατιωτικής ευφυΐας», πρόσθεσε.

Ο ίδιος σχολίασε ότι οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών θα απαιτούσε από το Ιράν να δεσμευτεί να σταματήσει ένα πυρηνικό πρόγραμμα.

«Ξέρετε, στον πόλεμο, πρέπει να αλλάζεις, πρέπει να είσαι ευέλικτος, έχεις πολλά σχέδια, αλλά πρέπει να κάνεις διαφορετικά σχέδια», είπε ο Τραμπ.

Ταυτόχρονα, ο ίδιος δήλωσε τη Δευτέρα ότι η εκεχειρία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν βρίσκεται σε «μηχανική υποστήριξη» και ενώ δήλωσε ότι παραμένει σε ισχύ, διευκρίνισε ότι είναι «απίστευτα αδύναμη».

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι υπάρχουν «μετριοπαθείς» και «τρελοί» στις σχέσεις με το Ιράν, και ότι «οι μετριοπαθείς πεθαίνουν να κλείσουν μια συμφωνία».

«Εξετάζω την επανεκκίνηση του «Project Freedom» στα Στενά του Ορμούζ»

Νωρίτερα, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αρχίσει ξανά το «Project Freedom», αλλά αυτή τη φορά με διευρυμένο πεδίο δράσης που θα υπερβαίνει την απλή συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με το Fox News.

Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι η Τεχεράνη του είπε πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να ανακτήσουν το πυρηνικό απόθεμα από τις κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, καθώς η ίδια δεν διαθέτει την απαραίτητη τεχνολογία για να το κάνει.

Σημειώνεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ανακοινώσει για πρώτη φορά την πρωτοβουλία την περασμένη εβδομάδα, αλλά την ανέστειλε εν μέσω των ειρηνευτικών συνομιλιών με την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με το Axios, ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Τεχεράνη μέσω ενός μονοσέλιδου μνημονίου 14 σημείων, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για πιο εκτεταμένες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Το δημοσίευμα, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλες πηγές με γνώση των συνομιλιών, αναφέρει ότι το πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει:

• πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν,
• άρση αμερικανικών κυρώσεων,
• αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ,
• σταδιακή αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης.

Πηγές που επικαλείται το Reuters επιβεβαιώνουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαμεσολάβηση ανάμεσα στις δύο πλευρές, χωρίς όμως να έχουν δοθεί επίσημα στη δημοσιότητα οι όροι της πρότασης.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε στο ιρανικό πρακτορείο ISNA ότι «η αμερικανική πρόταση εξακολουθεί να εξετάζεται από το Ιράν» και ότι η Τεχεράνη θα διαβιβάσει τις θέσεις της στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν δήλωσε ότι η χώρα του «προσπαθεί να μετατρέψει την εκεχειρία σε μόνιμο τέλος του πολέμου».

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών.

Κατά τη διάρκεια τηλε-συγκέντρωσης υπέρ του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς, δήλωσε: «Όταν βλέπετε τα πράγματα που συμβαίνουν, το κάνουμε για έναν πολύ σημαντικό λόγο: Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο».

Και πρόσθεσε: «Νομίζω ότι οι περισσότεροι άνθρωποι το καταλαβαίνουν. Καταλαβαίνουν ότι αυτό που κάνουμε είναι σωστό και θα τελειώσει γρήγορα».

Νωρίτερα, μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο κατά τη διάρκεια συνάντησης με αθλητές του UFC, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε πως το Ιράν θέλει συμφωνία.

«Θέλουν απεγνωσμένα να κάνουν συμφωνία», είπε χαρακτηριστικά.

.@POTUS on Iran: "We'll see if we get there. They can't have nuclear weapons. It's very simple… We have to get what we have to get. If we don't do that, we'll have to go a big step further — but with that being said, they want to make a deal. We've had very good talks over the… pic.twitter.com/pU3w3Tdpqz

— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) May 6, 2026

Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης έχουν καταστραφεί. «Είχαν ναυτικό με 159 πλοία και τώρα κάθε πλοίο έχει καταστραφεί και βρίσκεται στον βυθό», δήλωσε. «Νομίζω ότι κερδίσαμε. Αν αποχωρούσαμε τώρα, θα χρειάζονταν 20 χρόνια για να ανασυγκροτηθούν. Βρισκόμαστε σε πολύ καλή θέση», πρόσθεσε.

Απευθυνόμενος στους αθλητές του UFC, επανέλαβε ότι η Ουάσινγκτον δεν πρόκειται να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

«Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο. Αν συνέβαινε αυτό, ολόκληρος ο κόσμος θα ήταν όμηρος», τόνισε.

Παράλληλα, ο Τραμπ προειδοποίησε μέσω Truth Social ότι εάν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί συμφωνία, «οι βομβαρδισμοί θα ξεκινήσουν ξανά και θα είναι πολύ πιο έντονοι από πριν».

Θετική η αντίδραση των αγορών

Οι αγορές προτίμησαν να κρατήσουν το αισιόδοξο σενάριο. Η Γουόλ Στριτ έκλεισε με καθαρή άνοδο, εμπνεόμενη από την ατμόσφαιρα ευφορίας στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Στις πρώτες συναλλαγές στα ασιατικά χρηματιστήρια, οι δείκτες παρουσίαζαν αλματώδη άνοδο. Η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς αργού, υποχώρησε κατά σχεδόν 8%, στα 101,27 δολάρια, μακριά από τα 126 όπου είχε φθάσει προ ημερών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης την προσωρινή αναστολή του «Σχεδίου Ελευθερία» (Project Freedom), της αμερικανικής επιχείρησης που είχε στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και τη συνοδεία εγκλωβισμένων πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε πλήρη ισχύ.

Η ανακοίνωση προκάλεσε ειρωνική αντίδραση από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

«Η επιχείρηση “Εμπιστέψου με bro” απέτυχε. Τώρα επιστροφή στη ρουτίνα με τη “δήθεν επιχείρηση”», έγραψε σε ανάρτησή του.

Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης άφησαν να εννοηθεί ότι τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να ανοίξουν ξανά εάν τερματιστούν «οι απειλές των επιτιθέμενων».

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς από τα τέλη Φεβρουαρίου το Ιράν έχει ουσιαστικά επιβάλει αποκλεισμό στη θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι έχουν σταματήσει δεκάδες πλοία που κατευθύνονταν προς ιρανικά λιμάνια, ενώ η CENTCOM γνωστοποίησε ότι αμερικανικές δυνάμεις ακινητοποίησαν ιρανικό πετρελαιοφόρο στον Κόλπο του Ομάν.

Στο μεταξύ, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πραγματοποίησε κλειστές διαβουλεύσεις έπειτα από αίτημα του Μπαχρέιν, μετά τις ιρανικές επιθέσεις της 4ης Μαΐου κατά των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Τα ΗΑΕ κατήγγειλαν ότι το Ιράν εξαπέλυσε 12 βαλλιστικούς πυραύλους, τρεις πυραύλους cruise και τέσσερα drones, προκαλώντας πυρκαγιά στη βιομηχανική ζώνη της Φουτζέιρα και τραυματίζοντας τρεις αμάχους.

«Δεν την θεωρώ αποδεκτή. Την έχω μελετήσει, τα έχω εξετάσει όλα – δεν είναι αποδεκτή», είπε στο ισραηλινό πρακτορείο ειδήσεων KAN.

Επιπλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος ασχολήθηκε και πάλι με το θέμα της απονομής χάριτος στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπένιαμιν Νετανιάχου: «Είναι πρωθυπουργός μιας πολεμικής περιόδου. Το Ισραήλ δεν θα υπήρχε αν δεν ήταν για μένα και τον Μπίμπι, με αυτή τη σειρά, χρειάζεστε έναν πρωθυπουργό που να μπορεί να επικεντρωθεί στον πόλεμο και όχι στις ανοησίες», είπε.

«Οι Ιρανοί θέλουν να κάνουν μια συμφωνία, αλλά δεν είμαι ευχαριστημένος με αυτό που πρόσφεραν», είχε πει σε δημοσιογράφους σχετικά με όσα είχαν προτείνει οι Ιρανοί.

Οι τρεις φάσεις της πρότασης

Οι πληροφορίες που δόθηκαν νψρίτερα στη δημοσιότητα από το Al Jazeera αναφέρουν ότι το ιρανικό σχέδιο περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια, με την πρώτη φάση να στοχεύει στη μετατροπή της εκεχειρίας σε πλήρη τερματισμό του πολέμου εντός τουλάχιστον 30 ημερών.

Προβλέπει επίσης μια δέσμευση μη επιθετικότητας, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στον πόλεμο και ότι θα τερματιστούν οι συγκρούσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Στην πρώτη φάση, προβλέπεται η σταδιακή επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την άρση των περιορισμών των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια. Η Τεχεράνη αναλαμβάνει την ευθύνη για την απομάκρυνση ναρκών και τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Η δεύτερη φάση αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το σχέδιο προβλέπει επιστροφή στον εμπλουτισμό ουρανίου στο επίπεδο του 3,6% μετά την παρέλευση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, σύμφωνα με την αρχή της «μη αποθήκευσης».

Παράλληλα, περιλαμβάνει αμοιβαία δέσμευση αποφυγής επιθέσεων: οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα απέχουν από στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν και των συμμάχων του, ενώ η Τεχεράνη θα δεσμεύεται να μην προχωρά σε επιθετικές ενέργειες.

Το ιρανικό σχέδιο απορρίπτει ρητά την αποξήλωση της πυρηνικής υποδομής της χώρας ή την καταστροφή των εγκαταστάσεών της. Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται η σταδιακή άρση των κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης δεσμευμένων κεφαλαίων.

Στην τρίτη και τελική φάση, το Ιράν προτείνει την έναρξη στρατηγικού διαλόγου με τις αραβικές χώρες της περιοχής, με στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου συστήματος ασφάλειας που θα καλύπτει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Axios: Αναθεωρημένο πλαίσιο 14 σημείων

Νωρίτερα το Axios ανέφερε ότι το σχέδιο του Ιράν που έχουν στα χέρια τους οι ΗΠΑ προβλέπει, να έχουν γίνει μέσα σε ένα μήνα διαπραγματεύσεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, για την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και τον οριστικό τέλος του πολέμου στο Ιράν και τον Λίβανο.

Δύο πηγές που έχουν ενημερωθεί για την πρόταση ανέφεραν ότι η Τεχεράνη υπέβαλε την Πέμπτη (30.04.2026) στην Ουάσινγκτον ένα αναθεωρημένο πλαίσιο 14 σημείων, το οποίο περιγράφει ένα αυστηρά καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη μιας αρχικής συμφωνίας που θα καλύπτει την πρόσβαση στη ναυσιπλοΐα, τον τερματισμό του αποκλεισμού και την παύση των εχθροπραξιών και στα δύο μέτωπα.

Το σχέδιο προβλέπει μια δεύτερη φάση συνομιλιών μόνο μετά την επίτευξη της αρχικής συμφωνίας, με μια επιπλέον περίοδο διαπραγματεύσεων ενός μήνα που θα επικεντρώνεται στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ιρανικής Βουλής, το σχέδιο προβλέπει ότι από τα Στενά του Ορμούζ δεν θα διέρχονται ισραηλινά πλοία, ούτε πλοία χωρών που θεωρούνται εχθρικές, πιθανότατα αναφερόμενος σε εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών. Επιπλέον, θα απαιτείται η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων προκειμένου να δοθεί άδεια διέλευσης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του στο Truth Social, επιβεβαίωσε τη λήψη του σχεδίου, ωστόσο η στάση του παραμένει ιδιαίτερα σκεπτικιστική.

Αν και δήλωσε πως θα το εξετάσει «σύντομα», οι επιφυλάξεις του είναι σαφείς, καθώς η Ουάσιγκτον φαίνεται να ζητά δεσμεύσεις που υπερβαίνουν τις μέχρι τώρα προτάσεις της ιρανικής πλευράς.

«Θα εξετάσω σύντομα το σχέδιο που μας έστειλε το Ιράν, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα είναι αποδεκτό, καθώς δεν έχουν πληρώσει αρκετά για όσα έχουν κάνει στην ανθρωπότητα και στον κόσμο τα τελευταία 47 χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Νωρίτερα, ο Τραμπ μίλησε σε δημοσιογράφους πριν επιβιβαστεί στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One στη Φλόριντα και σημείωσε: «Θα σας ενημερώσω αργότερα. Μου ανέφεραν το γενικό πλαίσιο της συμφωνίας. Τώρα θα μου δώσουν την ακριβή διατύπωση».

Επίσης, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους το Σάββατο ότι θα μπορούσε να διατάξει εκ νέου στρατιωτική δράση κατά του Ιράν αν «δεν συμπεριφερθεί σωστά».

«Αν δεν συμπεριφερθούν σωστά, αν κάνουν κάτι κακό – αλλά προς το παρόν θα δούμε. Είναι ένα ενδεχόμενο που θα μπορούσε να συμβεί, σίγουρα», δήλωσε όταν ρωτήθηκε αν θα μπορούσε να διατάξει νέα πλήγματα.

Οι δηλώσεις έγιναν μετά τις αναφορές ιρανικών κρατικών μέσων ενημέρωσης ότι η Τεχεράνη υπέβαλε σχέδιο 14 σημείων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Ιράν δηλώνει έτοιμο για διπλωματία ή σύγκρουση

Από την πλευρά του, το Ιράν δηλώνει έτοιμο είτε να συνεχίσει τη σύγκρουση είτε να δώσει προτεραιότητα στη διπλωματία, με στόχο τον τερματισμό της κρίσης.

Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, ανέφερε ότι η χώρα του υπέβαλε σχέδιο μέσω διαμεσολαβητή, με στόχο τον οριστικό τερματισμό του «επιβεβλημένου πολέμου».

«Το Ιράν παρουσίασε το σχέδιό του στον διαμεσολαβητή Πακιστάν και τώρα η μπάλα είναι στο γήπεδο των ΗΠΑ, που πρέπει να επιλέξουν μεταξύ διπλωματίας ή συνέχισης της σύγκρουσης», δήλωσε.

Η αντιπρόταση του Ιράν

«Το Ιράν, για να διασφαλίσει τα εθνικά του συμφέροντα και την ασφάλειά του, είναι έτοιμο και για τις δύο επιλογές», πρόσθεσε, απευθυνόμενος σε διπλωμάτες στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο πρόσκειται στους Φρουρούς της Επανάστασης, το Ιράν παρέδωσε σε Πακιστανούς διαμεσολαβητές αντιπρόταση 14 σημείων. Η πρόταση αναμένεται να παρουσιαστεί στους αρμόδιους λήψης αποφάσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης παραμένουν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες. Το Ιράν ζητεί εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του, αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την ευρύτερη περιοχή, παύση του ναυτικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων, τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου και καταβολή αποζημιώσεων.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Την ίδια στιγμή, το ιρανικό κοινοβούλιο εξετάζει νομοσχέδιο που προβλέπει περιορισμούς στη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς στον κόσμο.

Σύμφωνα με το κρατικό δίκτυο Press TV, το προτεινόμενο σχέδιο 12 σημείων προβλέπει ότι ισραηλινά πλοία δεν θα επιτρέπεται να διέρχονται από το στενό. Παράλληλα, πλοία από «εχθρικές χώρες», όρος που εκτιμάται ότι αφορά κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα πρέπει να καταβάλλουν πολεμικές αποζημιώσεις, προκειμένου να λάβουν άδεια διέλευσης.

Όλα τα υπόλοιπα πλοία θα υποχρεούνται, σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο, να ζητούν άδεια από το Ιράν για να περάσουν από την περιοχή.

Παρά την κίνηση αυτή, οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένουν μεγάλες, κυρίως σε κρίσιμα ζητήματα όπως η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal, οι συνομιλίες εξακολουθούν να βρίσκονται σε εύθραυστη κατάσταση.

Την ίδια ώρα, αραβικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι Πακιστανοί μεσολαβητές κάλεσαν τον Ντόναλντ Τραμπ να καθυστερήσει τυχόν στρατιωτικές αποφάσεις, τουλάχιστον για λίγες ημέρες, εκτιμώντας ότι υπάρχουν περιθώρια για διπλωματική λύση.

Τραμπ: Δεν είμαι ικανοποιημένος

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πως, αν και το Ιράν δείχνει διάθεση για συμφωνία, ο ίδιος δεν είναι ακόμη ικανοποιημένος, αφήνοντας ανοιχτό το τι θα ακολουθήσει.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η νέα πρόταση της Τεχεράνης περιλαμβάνει την ταυτόχρονη συζήτηση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και για αμερικανικές εγγυήσεις σχετικά με τον τερματισμό των επιθέσεων και τη χαλάρωση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Σε αντίθεση με τη στάση που κρατούσε μέχρι τώρα, το Ιράν φαίνεται να εγκαταλείπει την απαίτηση για άρση του αποκλεισμού ως προϋπόθεση έναρξης διαπραγματεύσεων, δείχνοντας μεγαλύτερη ευελιξία.

Επιπλέον, η πρόταση προβλέπει ότι το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος θα τεθεί στο τραπέζι, με αντάλλαγμα τη σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων.

Τέλος, η Τεχεράνη φέρεται να έχει ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε συνομιλίες στο Πακιστάν στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, εφόσον η αμερικανική πλευρά ανταποκριθεί θετικά στη νέα αυτή πρωτοβουλία.

«Νομίζω ότι ευθυγραμμίζει τα κίνητρα όλων, καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν θα μπορούσαν να αποκομίσουν κάποια περιορισμένη οικονομική ανακούφιση, ενώ μετατίθενται πιο δύσκολα και χρονοβόρα ζητήματα», δήλωσε στην εφημερίδα ο Ρίτσαρντ Νέφιου, πρώην ανώτερος διαπραγματευτήςτων ΗΠΑ με το Ιράν και νυν συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κολούμπια.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν ότι η χώρα υπέβαλε νέα πρόταση στους μεσολαβητές και ανέφεραν ότι είναι πρόθυμη να επιστρέψει στη διπλωματία, εφόσον οι ΗΠΑ μετριάσουν τη ρητορική τους.

Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με τις λεπτομέρειες της πρότασης, ενώ και ο Λευκός Οίκος απέφυγε να τοποθετηθεί.

«Δεν σχολιάζουμε ιδιωτικές διπλωματικές συνομιλίες. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται για τη διασφάλιση της βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι.

Η τελευταία αυτή διπλωματική κίνηση έρχεται έπειτα από μια παρατεταμένη αντιπαράθεση, κατά την οποία το Ιράν αρνήθηκε να αποστείλει αντιπροσωπεία για δεύτερο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν την περασμένη εβδομάδα, ενώ οι δύο πλευρές ενέτειναν την οικονομική σύγκρουση στα ύδατα γύρω από το Ιράν.

Η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ εδώ και εβδομάδες, πραγματοποιώντας επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και άλλα πλοία, περιορίζοντας την πρόσβαση σε μια κρίσιμη οδό από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.

Σε απάντηση, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και πλοία, επιδιώκοντας να πλήξουν την κύρια πηγή εσόδων της Τεχεράνης και να την αναγκάσουν σε παραχωρήσεις.