Σε αυτούς συγκαταλέγονται η Κίνα, η Τουρκία, η Ινδία και το Πακιστάν, οι οποίες συνολικά εισήγαγαν προϊόντα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Ιράν το 2023, σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Πολυπλοκότητας (OEC)

Οι κορυφαίες εξαγωγές του Ιράν το 2024 ήταν τα πολυμερή αιθυλενίου και ο σιδηρομετάλλευμα, σύμφωνα με το OEC, μαζί με τα παράγωγα ακυκλικών αλκοολών και το αέριο πετρελαίου.

Το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία ήταν επίσης μεγάλοι εισαγωγείς ιρανικών προϊόντων το 2024, σύμφωνα με το OEC.

Σε επίπεδο συνολικής αγοράς FMCG, ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 6,1% το 2025, φτάνοντας τα 14,1 δισ. ευρώ από 13,3 δισ. ευρώ το 2024. Η ανοδική πορεία ενισχύεται περαιτέρω στις αρχές του 2026, με το πρώτο δίμηνο να καταγράφει αύξηση 9,0%, καθώς οι πωλήσεις ανήλθαν σε 2,16 δισ. ευρώ από 1,98 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η ανάπτυξη αυτή προέρχεται τόσο από τα τυποποιημένα προϊόντα, που αυξήθηκαν κατά 6,5%, όσο και από τα επί ζυγίω προϊόντα, τα οποία σημείωσαν ακόμη υψηλότερη άνοδο της τάξης του 12,1%.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η δομή της αγοράς παραμένει σταθερή, με τα τυποποιημένα προϊόντα (fixed barcode) να κατέχουν το 76,5% της συνολικής αξίας στο πρώτο δίμηνο του 2026 και τα επί ζυγίω (random weight) ή «χύμα» προϊόντα το 23,5%. Ωστόσο, τα δεύτερα ενισχύουν σταδιακά τη συμμετοχή τους, γεγονός που συνδέεται με τη δυναμική των φρέσκων προϊόντων.

Το τρόφιμο συνεχίζει να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της αγοράς, με συνολικό μερίδιο που φτάνει το 83,6% των πωλήσεων FMCG το 2026, αυξημένο από 82,6% το 2025. Σε επίπεδο ανάπτυξης, τα τρόφιμα καταγράφουν άνοδο 10,1% στο πρώτο δίμηνο, έναντι 3,4% για τα προϊόντα υγείας και ομορφιάς και 3,5% για τα είδη νοικοκυριού. Η συμβολή του τροφίμου στην αύξηση του συνολικού τζίρου είναι καθοριστική, καθώς απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της καταναλωτικής δαπάνης.

Αναλύοντας περαιτέρω τις επιμέρους κατηγορίες, ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης εμφανίζουν τα κατεψυγμένα τρόφιμα με +8,8%, τα σνακ με +10,1%, τα μη αλκοολούχα ποτά με +7,5% και τα γαλακτοκομικά με +8,5%. Αντίθετα, πιο ήπια είναι η πορεία κατηγοριών όπως τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας (+1,7%) και τα είδη οικιακής χρήσης, που κινούνται κοντά στο +2%-3%.

Σημαντική διαφοροποίηση παρατηρείται μεταξύ αξίας και όγκου πωλήσεων. Οι πωλήσεις σε τεμάχια αυξάνονται με χαμηλότερους ρυθμούς, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη πίεση στην κατανάλωση. Για παράδειγμα, στα τρόφιμα η αύξηση όγκου διαμορφώνεται στο +4,0%, όταν η αξία αυξάνεται με υπερδιπλάσιο ρυθμό. Αντίστοιχα, στα προϊόντα υγείας και ομορφιάς ο όγκος αυξάνεται κατά 5,4% και στα είδη νοικοκυριού κατά 3,1%.

Η κύρια αιτία της απόκλισης αυτής εντοπίζεται στις τιμές. Η μέση τιμή ανά μονάδα αυξήθηκε κατά 3,1% το 2024, κατά 5,5% το 2025 και επιταχύνθηκε στο 8,1% στο πρώτο δίμηνο του 2026. Σε επίπεδο κατηγοριών, οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών καταγράφονται στα σνακ (+6,2%), στα μη αλκοολούχα ποτά (+6,6%) και στα κατεψυγμένα προϊόντα (+4,1%), ενώ πιο ήπια είναι η μεταβολή σε άλλες κατηγορίες.

Στο κανάλι των καταστημάτων, όλοι οι τύποι εμφανίζουν θετική πορεία, με τα μεγάλα καταστήματα άνω των 2.500 τ.μ. να καταγράφουν αύξηση 9,8% και τα μικρά καταστήματα έως 400 τ.μ. 8,9%. Τα μεσαία σούπερ μάρκετ εμφανίζουν χαμηλότερη ανάπτυξη, στο 5,8%, γεγονός που υποδηλώνει διαφοροποίηση στις επιλογές των καταναλωτών.

Γεωγραφικά, η Αττική διατηρεί το μεγαλύτερο μερίδιο με 45% της αγοράς, ωστόσο αναπτύσσεται με χαμηλότερο ρυθμό 7,4%. Αντίθετα, περιοχές όπως η Κεντρική Ελλάδα εμφανίζουν αύξηση 9,6%, η Πελοπόννησος 9,8%, ενώ τα νησιά κινούνται στο 9,2% και η Κρήτη στο 8,6%. Η τουριστική δραστηριότητα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα ενίσχυσης της κατανάλωσης στις συγκεκριμένες περιοχές.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανάπτυξη των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία αυξάνουν το μερίδιό τους στο 27,5% το 2026 από 27,3% το 2025. Ο ρυθμός ανάπτυξης των private label φτάνει το 10,6%, σημαντικά υψηλότερος από το 7,1% των επώνυμων προϊόντων. Η τάση αυτή αντανακλά τη στροφή των καταναλωτών σε πιο οικονομικές επιλογές.

Παράλληλα, μειώνεται η ένταση των προωθητικών ενεργειών. Το ποσοστό των πωλήσεων που πραγματοποιούνται μέσω προσωρινών μειώσεων τιμών διαμορφώνεται στο 24,1% στο σύνολο FMCG, με αισθητή πτώση στα προϊόντα υγείας και ομορφιάς (21,1%) και στα είδη νοικοκυριού (18,6%). Αντίθετα, στα τρόφιμα παρατηρείται μικρή αύξηση της προωθητικής δραστηριότητας.

Στα προϊόντα ζυγιζόμενου βάρους, η ανάπτυξη παραμένει ισχυρή στο +12,1%, με τα λαχανικά να κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο (27,1%), ακολουθούμενα από το κρέας (21,2%) και τα γαλακτοκομικά (21,3%). Ορισμένες κατηγορίες, όπως τα αλλαντικά και τα ψάρια, εμφανίζουν πιο ασταθή πορεία.

Τέλος, το ηλεκτρονικό κανάλι παρουσιάζει σημάδια επιβράδυνσης, με τον τζίρο να διαμορφώνεται στα 52 εκατ. ευρώ και να καταγράφει πτώση 2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η μείωση οφείλεται τόσο στη συρρίκνωση του αριθμού παραγγελιών όσο και στη μείωση της μέσης αξίας καλαθιού.

Υπενθυμίζεται, ότι ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος έχει δηλώσει πως στους παραβάτες, θα μπορούσε να επιβληθεί πρόστιμο έως και 5 εκατ. ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα στην οποία σημειώθηκε η αθέμιτη κερδοφορία. Το μέτρο αφορά τη βιομηχανία τροφίμων το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ και τις εμπορικές εταιρείες που διακινούν αυτά τα προϊόντα.

Το πλαφόν αφορά τα περιθώρια κέρδους των τροφίμων και ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χονδρεμπόριο και το λιανεμπόριο. Οι εταιρείες θα πρέπει να διατηρούν το περιθώριο κέρδους τους εντός ενός καθορισμένου ορίου, το οποίο για τα προϊόντα βασικής ανάγκης δεν μπορεί να ξεπερνά έναν συγκεκριμένο αριθμό λεπτών ανά προϊόν. Η κυβέρνηση προγραμματίζει τους ελέγχους σε πραγματικό χρόνο και εφαρμόζει αυστηρές ποινές για τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τους νέους κανόνες. Το μέτρο αφορά κυρίως τα τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, για τα οποία η αισχροκέρδεια μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην καθημερινότητα των πολιτών.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα τρόφιμα θα έχει θετικό αντίκτυπο στην εξισορρόπηση των τιμών, αλλά και στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής, δίνοντας έμφαση στη μεσαία τάξη και τα νοικοκυριά που πλήττονται από την ακρίβεια. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση στοχεύει να περιορίσει τις κοινωνικές ανισότητες και να προάγει τη βιώσιμη ανάπτυξη στην αγορά τροφίμων.

Τα μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και εντατικοποίηση των ελέγχων.

Αναφορικά με τα τρόφιμα, το πλαφόν μπαίνει σε 61 προϊόντα. Ακολουθεί αναλυτικά η λίστα:

1. Ρύζι
2. Ψωμί για τοστ
3. Ψωμί φρατζόλα
4. Φρυγανιές
5. Μακαρόνια τύπου σπαγγέτι
6. Αλεύρι για όλες τις χρήσεις
7. Οσπρια (φακές)
8. Οσπρια (φασόλια)
9. Οσπρια (ρεβύθια)
10. Πάριζα
11. Γαλοπούλα (αλλαντικά)
12. Κατεψυγμένα ψάρια
13. Φρέσκα ψάρια
14. Νωπό χοιρινό
15. Νωπό κοτόπουλο και μέρη κοτόπουλου
16. Νωπό μοσχάρι
17. Νωπό κρέας από αρνί, κατσίκι ή πρόβατο
18. Ετοιμα γεύματα (υπεραγορές)
19. Γάλα φρέσκο πλήρες
20. Γάλα φρέσκο με χαμηλά λιπαρά
21. Γάλα υψηλής παστερίωσης (μακράς διάρκειας) πλήρες
22. Γάλα υψηλής παστερίωσης (μακράς διάρκειας) με χαμηλά λιπαρά
23. Γάλα εβαπορέ
24. Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις
25. Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις με χαμηλά λιπαρά
26. Τυρί φέτα
27. Λευκό τυρί
28. Τυρί γκούντα
29. Τυρί με χαμηλά λιπαρά
30. Χυμός τομάτας διατηρημένος
31. Αυγά
32. Μαργαρίνες
33. Βούτυρο αγελάδος
34. Ελαιόλαδο
35. Ηλιέλαιο
36. Κατεψυγμένα λαχανικά
37. Λευκή ζάχαρη
38. Γλυκαντικές ουσίες κατάλληλες για διαβητικούς (π.χ. στέβια)
39. Δημητριακά
40. Κρέμα βρεφικής ηλικίας
41. Γάλα βρεφικής ηλικίας
42. Κάθε τύπου καφές (π.χ. ελληνικός, τύπου espresso σε κάψουλα, στιγμιαίος, γαλλικός)
43. Σοκολάτες και σοκολατοειδή
44. Μπισκότα
45. Χυμός πορτοκάλι
46. Απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων (υγρά και σε σκόνη – όχι ταμπλέτες)
47. Απορρυπαντικά για σφουγγάρισμα και καθαρισμού επιφανειών – χλωρίνες
48. Απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι
49. Χαρτί κουζίνας
50. Χαρτί υγείας
51. Οδοντόκρεμες
52. Ξυριστικές μηχανές και ανταλλακτικά ξυριστικών μηχανών
53. Σαμπουάν
54. Σαπούνια σε στερεή και σε υγρή μορφή
55. Αφρόλουτρα
56. Πάνες ακράτειας
57. Πάνες για μωρά
58. Μωρομάντιλα
59. Σαμπουάν για μωρά
60. Τροφές για σκύλους
61. Τροφές για γάτες

Παρουσιάζοντας τα μέτρα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε ότι η πράξη νομοθετικού περιεχομένου προωθείται ώστε «τα μέτρα να τεθούν σε άμεση εφαρμογή».

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν κατόπιν αξιοποίησης πληροφοριών που αφορούσαν εμπορικά σήματα παγκόσμιας online εταιρεία μόδας (fast fashion) με ρούχα, παπούτσια, αξεσουάρ και είδη ομορφιάς. 

Κατά τη διάρκεια των ελέγχων εντοπίστηκαν, κατασχέθηκαν και καταστράφηκαν 41.993 απομιμητικά εμπορικά σήματα, τα οποία προορίζονταν να τοποθετηθούν σε είδη ένδυσης και να διατεθούν προς πώληση σε καταστήματα που έφεραν παρανόμως την εμπορική επωνυμία της συγκεκριμένης διεθνούς πλατφόρμας.

Στους παραβάτες επιβλήθηκαν διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους 224.500 ευρώ, ενώ για δύο ημεδαπούς κινήθηκε η αυτόφωρη διαδικασία για τα αδικήματα της παραποίησης εμπορικών σημάτων και της απάτης.

Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πατρών, του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Δυτικής Αχαΐας και της Ομάδας Πρόληψης και Διαμεσολάβησης Δυτικής Αχαΐας της Ελληνικής Αστυνομίας. Η επιχείρηση είχε σχεδιαστεί σε στενή συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία και προετοιμαζόταν για διάστημα περίπου έξι εβδομάδων.

Η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Δέσποινα Τσαγγάρη συνεχάρη δημόσια τη ΔΙ.Μ.Ε.Α. και την Ελληνική Αστυνομία για τον άρτιο σχεδιασμό και την επιτυχή υλοποίηση της επιχείρησης, σημειώνοντας: «Η χτεσινή επιχείρηση αποτελεί ένα ακόμη ισχυρό μήνυμα ότι η Ανεξάρτητη Αρχή δεν αφήνει κανένα πεδίο παρανομίας ανεξέλεγκτο.

Τα στελέχη της ΔΙ.Μ.Ε.Α. απέδειξαν την υψηλή επιχειρησιακή τους ετοιμότητα, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας με επιτυχία μια σύνθετη επιχείρηση κατά της παραποίησης εμπορικών σημάτων. Θέλω να συγχαρώ θερμά τη ΔΙ.Μ.Ε.Α. και την Ελληνική Αστυνομία. Η προστασία της αγοράς, των νόμιμων επιχειρήσεων και των καταναλωτών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα».

Η Ανεξάρτητη Αρχή υπογραμμίζει ότι συνεχίζει με συνέπεια τους ελέγχους που απαιτούνται για τη διασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού, την προστασία των καταναλωτών και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην αγορά.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς στις αρχές κάθε χρόνου αρκετές είναι οι επιχειρήσεις οι οποίες προχωρούν σε ανατιμήσεις, ωστόσο φαίνεται πως φέτος θα είναι πολύ λιγότερες από κάθε άλλη χρονιά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης στην αρχές κάθε χρονιάς πραγματοποιούνταν ανατιμήσεις που προσέγγιζαν ακόμη και τα 1.000 βασικά αγαθά. Ωστόσο με την ακρίβεια στα βασικά αγαθά να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τους περισσότερους πολίτες, οι ανατιμήσεις έστω και σε μια μικρή ομάδα προϊόντων δημιουργεί μια ένα ακόμη πλήγμα στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ανατιμήσεις που έχουν γίνει από μεμονωμένες εταιρείες και όχι από το σύνολο των επιχειρήσεων που παράγουν τα συγκεκριμένα προϊόντα.

Εκτός όμως από την ακρίβεια στα τρόφιμα, πονοκέφαλος αποτελούν για αρκετά νοικοκυριά το κόστος της ενέργειας και τα υψηλά ενοίκια.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το κόστος των ενοικίων παρουσιάζει ετήσια μεταβολή της τάξης του 8,4%. Τα έξοδα που αφορούν το σπίτι γίνονται ακόμη περισσότερα λόγω του κόστους για την επισκευή και την συντήρηση μιας κατοικίας το οποίο αυξήθηκε μέσα σε ένα χρόνο κατά 6,6%.

Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Ελληνες αγρότες και δίνουν νέες προοπτικές για τα προϊόντα μας ενώ η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη, αναφέρεται από το υπουργείο και προστίθεται ότι ότι το πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, «που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά».

Επιπλέον, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης.

Τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.

Από τους Ελληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Ελληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά. Όπως σημειώνεται, οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν. «Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονται ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;», σημειώνεται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. 

Επίσης, η ομάδα του ECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές του κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων.

Πρέπει να σημειωθεί, ότι οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής στη Mercosur είναι μικρές, ανέρχονται μόλις σε 34,3 εκατομμύρια ευρώ και με τη συμφωνία μπορούν να αυξηθούν σημαντικά καθώς τα προϊόντα μας θα μπουν σε νέα αγορά 270 εκατομμυρίων πολιτών σε Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη.

Προστασία των προϊόντων

Η συμφωνία προστατεύει από απομιμήσεις 344 διακριτά προϊόντα τροφίμων και ποτών συνολικά στην Ε.Ε, από τα οποία τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προστατεύονται προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, Κορινθιακή σταφίδα, κρόκος Κοζάνης, μανούρι, κεφαλογραβιέρα, μαστίχα Χίου, ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, κρασί Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ.

Η προστασία αυτή θα βοηθήσει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε υψηλότερες τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από Γεωγραφική Ένδειξη είναι 2 και 3 φορές υψηλότερη από αυτή των κανονικών προϊόντων.

Ρήτρες και δικλίδες ασφαλείας

Σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς θα ληφθούν σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών.
Συγκεκριμένα, η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από οποιαδήποτε αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών. Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ποσόστωση.

Επιπλέον, θα τεθεί μέγιστο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά.

Σε ο,τι αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ που προστατεύουν τους πολίτες της ΕΕ δεν θα τεθούν σε κίνδυνο με κανέναν τρόπο: Ολα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων.

Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ανταποκρινόμενοι στις ανησυχίες των Ελλήνων και Ευρωπαίων γεωργών σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της συμφωνίας στις γεωργικές αγορές, θεσπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σαφείς διαδικασίες, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, αντικειμενικά κριτήρια και ένα ισχυρό επιχειρησιακό πλαίσιο που διασφαλίζουν τη σταθερότητα της αγοράς και παρέχουν αξιόπιστη προστασία από αιφνίδιες διαταραχές. Σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πλέον στο πλαίσιο της συμφωνίας Mercosur θα ισχύουν τα εξής:

Τα μέτρα προστασίας των παραγωγών που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι τα εξής:

-Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.

-Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασίας όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, όπως η φέτα. Κρασιά όπως η Σαντορίνη, η Νεμέα, η Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση. Η Συμφωνία προβλέπει την μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές

-Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.

Σημειώνουμε επίσης ότι όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινητοποιούνται άμεσα πόροι 45 δισ. ευρώ προς τον πρωτογενή τομέα, στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά έχει αναφέρει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για ένα ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών. Για μια πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά.

Ωθηση και στις εξαγωγές υπηρεσιών

Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur εξάγουν πολλές υπηρεσίες η μία στην άλλη. Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το 2023, οι κύριες εξαγωγές υπηρεσιών περιελάμβαναν: μεταφορές: 1,5 δισ. ευρώ, τουρισμό 67 εκατομμύρια ευρώ και πολιτισμό 2 εκατ. ευρώ

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα διευρύνει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως Χρηματοοικονομικές και ταχυδρομικές υπηρεσίες, ταχυμεταφορές, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές, ψηφιακό εμπόριο και περιβάλλον
Το 97% όλων των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές εταιρείες. Αυτές οι εταιρείες συχνά δυσκολεύονται να εξάγουν εκτός ΕΕ, καθώς αυτό συνεπάγεται επιπλέον κόστος και διοικητικές διαδικασίες.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα το αλλάξει αυτό προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρές επιχειρήσεις καθώς μεταξύ άλλων θα μειώσει το κόστος καταργώντας τους δασμούς και απλοποιώντας τις τελωνειακές διαδικασίες ενώ θα ελαφρύνει το διοικητικό βάρος διευκολύνοντας την πιστοποίηση προϊόντων για τοπικές πωλήσεις.

Στη λίστα που έχει καταρτίσει η Κομισιόν περιλαμβάνονται ζυμαρικά, τυριά, κρασιά, οινοπνευματώδη ποτά, ελαιόλαδο και γυαλιά ηλίου – προϊόντα με υψηλή εμπορική αξία και καθοριστικό ρόλο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Παράλληλα, βρίσκονται και πιο εξειδικευμένες κατηγορίες όπως διαμάντια, εργαλεία, μεταλλικοί σωλήνες, εξαρτήματα κινητήρων πλοίων, βιομηχανικός εξοπλισμός, υφάσματα, παπούτσια, καπέλα, κεραμικά και ακόμη βιομηχανικά ρομπότ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η λίστα οριστικοποιήθηκε την Παρασκευή από τα κράτη-μέλη της ΕΕ και θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα στον Αμερικανό υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ και τον εκπρόσωπο Εμπορίου Τζέιμισον Γκριρ, στο πλαίσιο της συνάντησής τους με τους Ευρωπαίους υπουργούς εμπορίου.

Τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν καλύπτονται από την εμπορική συμφωνία που υπέγραψαν τον περασμένο Ιούλιο ο Ντόναλντ Τραμπ και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Σκωτία.

Η συμφωνία, η οποία εξειδικεύτηκε τον επόμενο μήνα μέσω κοινής δήλωσης, άφηνε εκτός εξαιρέσεων κατηγορίες όπως αεροσκάφη και γενόσημα φάρμακα, ενώ επέβαλε δασμό 15% στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Την ίδια στιγμή, η ΕΕ δεσμεύτηκε να καταργήσει πλήρως τους δικούς της δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα.

Σύμφωνα με το άρθρο 47 του Μέρους Γ’ του νομοσχεδίου, οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου θα πρέπει να παρουσιάζουν με σαφή και ευανάγνωστο τρόπο τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει η τελική τιμή πώλησης ενός προϊόντος – από την αρχική τιμή παραγωγού ή εισαγωγέα, έως τη λιανική τιμή στο ράφι.

Σκοπός της αναγραφής της «πορείας διαμόρφωσης της τιμής» είναι να επιτρέψει στους πολίτες να γνωρίζουν σε πιο στάδιο της αλυσίδας – από το χωράφι μέχρι το ράφι του καταστήματος – προστίθεται κόστος.

Με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου: ποιες κατηγορίες επιχειρήσεων θα το εφαρμόσουν, ποια προϊόντα θα υπαχθούν, πώς θα παρουσιάζονται τα στοιχεία της τιμής (π.χ. σε πινακίδες, ηλεκτρονικά συστήματα ή αποδείξεις), καθώς και οι κυρώσεις για όσους δεν συμμορφωθούν.

Μέχρι να ξεκινήσει η λειτουργία της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς θα είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή και τους ελέγχους του μέτρου.

Αναλυτικά, όπως αναφέρεται στο άρθρο 47:

1. Στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου αναγράφονται, κατά τρόπο προσήκοντα και ευκρινή, τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει η πορεία διαμόρφωσης της τελικής τιμής προϊόντος σε νωπά προϊόντα, με σκοπό την προστασία του καταναλωτικού κοινού και τη διαφύλαξη του υγιούς ανταγωνισμού. 2. Αρμόδια αρχή ελέγχου για την εφαρμογή της παρ. 1 και την επιβολή των κυρώσεων, ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, του άρθρου 3.

Στο άρθρο 50 με τις εξουσιοδοτικές διατάξεις αναφέρεται πως:

Για την εφαρμογή του άρθρου 47, περί της αναγραφής της πορείας διαμόρφωσης της τελικής τιμής σε νωπά προϊόντα, στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης προσδιορίζονται: α) οι κατηγορίες επιχειρήσεων για τις οποίες η εφαρμογή του μέτρου καθίσταται υποχρεωτική, η έναρξη ισχύος του για έκαστη κατηγορία επιχειρήσεων και προϊόντων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, καθώς και η χρονική διάρκεια ισχύος του μέτρου, β) τα νωπά προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του μέτρου, γ) οι λεπτομέρειες για τον προσδιορισμό των τιμών και των στοιχείων, για έκαστο στάδιο από την παραγωγή έως τη διάθεση του προϊόντος, τα οποία αναγράφονται για την εφαρμογή του μέτρου και ζητήματα σχετικά με τον τρόπο αναγραφής των αρχικών και ενδιάμεσων τιμών, δ) οι κυρώσεις για την παράβαση των υποχρεώσεων του μέτρου και ιδίως οι υποχρεώσεις, για την παράβαση των οποίων προβλέπεται κύρωση, το αντικείμενο της κύρωσης, το ύψος και η μέθοδος επιμέτρησης των χρηματικών κυρώσεων και τα κριτήρια κλιμάκωσης των κυρώσεων, καθώς και οι συνέπειες σε περίπτωση υποτροπής, ε) οι λεπτομέρειες για τον τρόπο ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Σημειώνεται ότι, μέχρι την έναρξη λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, αρμόδια Αρχή Ελέγχου για την εφαρμογή του άρθρου 47, περί της αναγραφής της πορείας διαμόρφωσης της τελικής τιμής προϊόντος σε νωπά προϊόντα στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, ορίζεται η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς.

«Στο υπουργείο Ανάπτυξης, αλλά και συνολικά η κυβέρνηση, εργαζόμαστε για να κάνουμε την οικονομία μας πολύ πιο παραγωγική, ώστε να δίνει καλύτερους μισθούς στους πολίτες. Αυτά τα έξι χρόνια, ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 35%, όμως εμείς θέλουμε καλύτερη παραγωγικότητα και εισαγωγή των νέων τεχνολογιών για περισσότερα εξαγωγικά και ανταγωνιστικά προϊόντα. Επίσης, από την 1η Ιανουαρίου όλοι οι Έλληνες θα δουν αυξήσεις στον μισθό τους μέσα από τις μειώσεις φόρων», σημείωσε.

Για την πρωτοβουλία μείωσης τιμών σε 2.180 κωδικούς στα σούπερ μάρκετ, ο κ. Θεοδωρικάκος επεσήμανε πως οι μειώσεις μεσοσταθμικά είναι άνω του 8% και «αποτελεί τη μεγαλύτερη συμφωνημένη, οργανωμένη μείωση των τιμών στα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Μην ξεχνάμε ότι το 2023 πήγαμε στις εκλογές με πληθωρισμό τροφίμων στο 16% και τώρα βρίσκεται στο 1,4%, που είναι από τους μικρότερους σε όλη την Ευρωζώνη. Προφανώς υπάρχει ένα τμήμα της κοινωνίας που δυσκολεύεται πολύ με τις υποχρεώσεις του και κάνουμε ό,τι μπορούμε για τους υποστηρίξουμε».

Ο υπουργός Ανάπτυξης μίλησε, επίσης, για τη δημιουργία της νέας Ανεξάρτητης Αρχής για την Προστασία του Καταναλωτή και την Εποπτεία της Αγοράς, υπογραμμίζοντας ότι «πρόκειται για μια βαθιά θεσμική τομή, που θα ενώσει όλους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς σε έναν ενιαίο, ισχυρό φορέα με 300 νέους ελεγκτές και ψηφιακά εργαλεία, ώστε η εποπτεία της αγοράς να είναι συστηματική και αποτελεσματική». Όπως εξήγησε, η νέα Αρχή θα λειτουργεί σε συνεργασία αλλά «με διακριτές αρμοδιότητες με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, την οποία στηρίζουμε με όλες μας τις δυνάμεις, ενισχύοντας συνολικά το θεσμικό οπλοστάσιο της χώρας». «Ελπίζω και προσδοκώ όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην επιδείξουν μικροκομματική συμπεριφορά και να στηρίξουν αυτήν τη μεταρρύθμιση», πρόσθεσε.

Παράλληλα, ο κ. Θεοδωρικάκος ανέφερε πως η ΔΙΜΕΑ έχει επιβάλει πρόστιμα περίπου 20 εκατ. ευρώ για παραβιάσεις του πλαφόν κέρδους και του κώδικα δεοντολογίας. «Κάνουμε αυστηρούς ελέγχους που δεν πρόκειται να σταματήσουν. Ο νόμος είναι νόμος και ισχύει για όλους. Κερδίζουμε την εμπιστοσύνη της κοινωνίας με τις ανακτήσεις 80 εκατομμυρίων ευρώ από τις επενδύσεις που δεν έγιναν», σημείωσε.

Για τις ανακτήσεις χρημάτων από επενδύσεις παλαιότερων αναπτυξιακών νόμων που δεν ολοκληρώθηκαν, τόνισε πως «ήδη έχουν επιστραφεί 80 εκατομμύρια ευρώ στο Δημόσιο και ο έλεγχος συνεχίζεται φάκελο – φάκελο. Είναι χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων, θα πάμε μέχρι τέλους, διότι πρέπει να ξανακερδίσουμε την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Διαφάνεια παντού, για τους πάντες και τα πάντα».

Σε ερώτηση για τα μέτρα που αφορούν τον χώρο του Άγνωστου Στρατιώτη, ο υπουργός απάντησε πως «η αντιπολίτευση καταφεύγει σε πρωτοφανείς ακρότητες στους χαρακτηρισμούς της, γιατί δεν έχει να προσφέρει κάτι θετικό, μια εθνική στρατηγική για τα κρίσιμα θέματα. Τα μέτρα προστασίας του χώρου του Αγνώστου Στρατιώτη είναι αυτονόητη δημοκρατική υποχρέωση όλων μας».

Όταν ρωτήθηκε για πιθανή δημιουργία νέου κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα επεσήμανε ότι «αποδεικνύει πως το κόμμα που ηγήθηκε, ο ΣΥΡΙΖΑ, απέτυχε και έκλεισε τον κύκλο του. Πρέπει να δούμε ποιες θα είναι οι πολιτικές του θέσεις». Για τον πρώην πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, υπογράμμισε πως «δεν είναι δεδομένο ότι θα κάνει ένα νέο κόμμα. Προσωπικά δεν θα ήθελα να κάνει, διότι η ΝΔ είναι η μεγάλη λαϊκή παράταξη και πρέπει να είναι απολύτως ενωμένη».

«Ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος και η ακραία πόλωση δεν βοηθάει ούτε τη δημοκρατία ούτε την οικονομία. Η ΝΔ εγγυάται την πολιτική σταθερότητα και την ανάπτυξη που αφορά όλους τους Έλληνες», κατέληξε ο κ. Θεοδωρικάκος.