Το Axios αποκάλυψε νωρίτερα ότι το μνημόνιο περιλαμβάνει τη δέσμευση του Ιράν σε μορατόριουμ για τον πυρηνικό εμπλουτισμό, τη συμφωνία των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων και την άρση των περιορισμών στο Στενό του Ορμούζ από τις δύο πλευρές.

Ο Εμπραχίμ Ρεζάι, ανώτερο μέλος του Ιρανικού κοινοβουλίου, απάντησε για την έκθεση του Axios, ότι «είναι περισσότερο μια λίστα επιθυμιών των ΗΠΑ παρά μια πραγματικότητα».

«Το κείμενο του Axios είναι περισσότερο μια αμερικανική λίστα επιθυμιών παρά μια πραγματικότητα. Οι Αμερικανοί δεν θα κερδίσουν τίποτα από έναν αποτυχημένο πόλεμο αυτό που δεν κέρδισαν στις διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο», δήλωσε σε μια ανάρτηση στο X ο Ebrahim Rezaei, εκπρόσωπος της επιτροπής εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας του κοινοβουλίου.

Τα περί συμφωνίας στοχεύουν στο να δικαιολογήσουν την υποχώρηση του Τραμπ

Επισήμως πάντως, το Ιράν δεν έχει ακόμη απαντήσει στην πρόταση των ΗΠΑ, αναφέρει το Tasnim

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim δημοσίευσε ένα ρεπορτάζ επικαλούμενο μια ανώνυμη πηγή σχετικά με τις προοπτικές του μονοσέλιδου μνημονίου.

Η πηγή ανέφερε ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη απαντήσει στην πρόταση των ΗΠΑ, η οποία, όπως πρόσθεσε, περιείχε ορισμένες απαράδεκτες διατάξεις.

«Η χρήση της απειλητικής γλώσσας κατά του Ιράν είναι αναποτελεσματική, θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση για τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε η πηγή.

Η πηγή είπε ότι οι αναφορές των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης σχετικά με τη συμφωνία στοχεύουν στο να δικαιολογήσουν την υποχώρηση του Τραμπ από την τελευταία εχθρική του ενέργεια στο Στενό του Ορμούζ.

Αυτή ήταν μια προφανής αναφορά στον τερματισμό «Project Freedom» από τον Τραμπ, ενός βραχύβιου σχεδίου για το άνοιγμα του στενού συνοδεύοντας εμπορικά πλοία.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επρόκειτο να επιστρέψει σήμερα στην Τεχεράνη μετά από επίσκεψη στη Ρωσία, προσθέτοντας ότι αναμένεται να συζητήσει με ηγέτες του καθεστώτος. Η διαδικασία αυτή είναι αργή, σύμφωνα με τις πηγές, λόγω της δυσκολίας επικοινωνίας με τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, του οποίου η τοποθεσία κρατείται μυστική.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα δεχτεί την εκδοχή της ιρανικής πρότασης που υποβλήθηκε το Σαββατοκύριακο, η οποία προέβλεπε τον τερματισμό του πολέμου πρώτα και την επίλυση των πιο ευαίσθητων ζητημάτων που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Οι πηγές ανέφεραν ότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και είναι ρευστή, και πολλά θα εξαρτηθούν από το αν το Ιράν θα υποβάλει μια αναθεωρημένη πρόταση που θα είναι πιο αποδεκτή από τις ΗΠΑ.

«Αυτό που συμβαίνει τώρα δεν είναι διαπραγματεύσεις, αλλά ανταλλαγή μηνυμάτω, άμεσα ή μέσω των εταίρων μας στην περιοχή. Δεν έχουμε απαντήσει στην αμερικανική πρόταση και δεν έχουμε υποβάλει καμία πρωτοβουλία ή όρο. Έχουμε αντιρρήσεις επ’ αυτής και οι όροι μας για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν σαφείς», είπε. Σύμφωνα με τον Αραγτσί, η Τεχεράνη συνεχίζει να λαμβάνει μηνύματα από τον Ειδικό Εκπρόσωπο του Προέδρου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ.

«Προς το παρόν, θεωρούμε ότι τα Στενά είναι ανοιχτά», δήλωσε επίσης ο Αμπάς Αραγτσί, υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, στο Al Jazeera. «Μόνο για τα πλοία όσων βρίσκονται σε πόλεμο μαζί μας, τα Στενά αυτά είναι κλειστά. Αυτό είναι φυσιολογικό σε περίοδο πολέμου, δεν μπορούμε να αφήσουμε τους εχθρούς μας να χρησιμοποιούν τα χωρικά μας ύδατα για εμπορικούς σκοπούς».

Ο Ζελένσκι είπε σήμερα κατά τη διάρκεια της επετειακής εκδήλωσης για τη σφαγή στην Μπούτσα ότι αν η Μόσχα δεν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, η Ουκρανία θα συνεχίσει να απαντά στους βομβαρδισμούς της Ρωσίας με δικά της πλήγματα.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ουκρανίας Ρουστέμ Ουμέροφ βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην Τουρκία για συνομιλίες με αρκετές χώρες χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Σύμφωνα με μία εκδοχή της παρέμβασής του, ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι το προτεινόμενο μοντέλο θα διασφαλίζει «ελεύθερη και χωρίς τέλη κυκλοφορία» μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Παράλληλα, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, έχει διαμορφωθεί δεύτερη πρόταση στο πλαίσιο συνομιλιών μεταξύ του Πακιστάν και περιφερειακών δυνάμεων. Πηγή από το Ισλαμαμπάντ, που επικαλείται το δημοσίευμα, ανέφερε ότι το νέο σχέδιο είχε κοινοποιηθεί στον Λευκό Οίκο πριν από τις συνομιλίες της Κυριακής.

Η πρόταση αυτή προβλέπει επίσης τη δημιουργία πολυεθνικού κονσόρτσιουμ, στο οποίο θα συμμετέχουν το Πακιστάν, η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία, με στόχο τη διαχείριση της ροής πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η ιδέα για τη σύσταση κοινοπραξίας διαχείρισης έχει συζητηθεί τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με το Ιράν, γεγονός που υποδηλώνει προσπάθεια διαμόρφωσης ενός ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ροής και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας.

Σε αντίθεση με την αμερικανική προσέγγιση, η δεύτερη πρόταση περιλαμβάνει την επιβολή τέλους διέλευσης, κατά το πρότυπο της Διώρυγας του Σουέζ. Τα πλοία που διέρχονται από τη Διώρυγα καταβάλλουν ειδικό τέλος, το οποίο καθορίζεται με βάση το μέγεθος, το βάρος και το φορτίο τους.

Μιλώντας στο Reuters, ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι μια τέτοια εξέλιξη (αποχώρηση από το Ντονμπάς) θα ήταν «υψηλού ρίσκου», όχι μόνο για την Ουκρανία αλλά και για την Ευρώπη.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ουκρανία διαθέτει τη δυνατότητα παραγωγής έως και 2.000 drones αναχαίτισης ημερησίως, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης χρηματοδότησης. Σημείωσε ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να προμηθεύουν όπλα στην Ουκρανία, παρά τον πόλεμο με το Ιράν.

Σε ότι αφορά το τι συμβαίνει στο πεδίο των επιχειρήσεων, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπογράμμισε ότι Ουκρανία και Ρωσία βρίσκονται σε ισορροπία στη χρήση FPV drones, με περίπου 7 εκατομμύρια ετησίως.

Την ίδια στιγμή είπε ότι η Ουκρανία διαθέτει επαρκείς εγχώριες δυνατότητες μακράς εμβέλειας για αντίποινα κατά ρωσικών επιθέσεων, ενώ εξέφρασε την ελπίδα για συμφωνίες μακροπρόθεσμης συνεργασίας στον τομέα των drones με χώρες του Κόλπου.

Τέλος, χαρακτήρισε ως «εκβιασμό» τη ρωσική πρόταση να σταματήσει τη διαμοίραση πληροφοριών με το Ιράν, εάν οι ΗΠΑ διακόψουν την παροχή πληροφοριών προς την Ουκρανία.

Ταυτόχρονα, σε σχεδόν δραματικούς τόνους, ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ απηύθυνε προσκλητήριο στις προοδευτικές δυνάμεις, λέγοντας πως «δεν υπάρχει κανένα περιθώριο κομματικού εγωισμού», αν και παραδέχτηκε ότι «έχουν προκύψει αποχωρήσεις, αλλά και μεγάλες αντιθέσεις και την περίοδο των μνημονίων με το ΠΑΣΟΚ, αλλά και τελευταία με τη διάσπαση και την αποχώρηση της Νέας Αριστεράς. Και ξέρω ότι υπάρχουν πολλές αναζητήσεις μετά την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα».

«Εμείς λέμε ότι δεν υπάρχει περιθώριο να λείψει κανείς και καμία από το προσκλητήριο των προοδευτικών δυνάμεων. Όμως αυτή η πρόταση πρέπει να διατυπώνεται κοινωνικά και πολιτικά. Πρέπει να το πει και η κοινωνία για να πιέσει και τις πολιτικές ηγεσίες και να δημιουργήσει κοινωνικό ρεύμα», συνέχισε ο κ. Φάμελλος, προσθέτοντας πως «δεν υπάρχει περιθώριο καθυστερήσεων. Επείγει το θέμα των προοδευτικών συνεργασιών. Πρέπει όλοι και όλες να αναλάβουμε την πρωτοβουλία της συμμετοχής χωρίς αποκλεισμούς».

Στο πλαίσιο αυτό, «έχω πει ότι είναι πολύ σημαντικές οι προτάσεις που έχει ο Νίκος Κοτζιάς, η Λούκα Κατσέλη, ο Πέτρος Κόκκαλης. Είναι σημαντικός βεβαίως και ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα. Πρέπει η Νέα Αριστερά και το ΠΑΣΟΚ να πάρουν αποφάσεις για τη συνεργασία, με βήματα δομημένα. Αυτή είναι η αλλαγή που εμείς φέρνουμε στην κοινωνία», κατέληξε.

Αναλυτικά, τα σημεία τον χαιρετισμό του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου:

Οι τρέχουσες εξελίξεις μας δίνουν πολύτιμα συμπεράσματα.

• Μεγάλος ο κίνδυνος για την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα οι απειλές Τραμπ κατά της Γροιλανδίας, αλλά και για Μεξικό, η Κούβα, η Κολομβία.

Η αμφισβήτηση του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας, της εθνικής κυριαρχίας των χωρών πλέον διατυπώνονται ξεκάθαρα, παραγνωρίζοντας κάθε δεδομένο μέχρι σήμερα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ επέλεξε να κάνει επίσημη συνάντηση με Δανό πρέσβη όπου πέρα από τη στήριξη έθεσε και τις αρχές που απαιτούνται σήμερα στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδας.

Θετική η οπισθοχώρηση Τραμπ και η -έστω και καθυστερημένη- αντίδραση των ευρωπαϊκών χωρών. Μόνη λύση η πολιτική ενοποίηση της ΕΕ και η άσκηση ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής για την πρόληψη των προβλημάτων και όχι να τρέχουμε από πίσω.

Εμείς έχουμε δύο καθήκοντα: Να πιέσουμε για λύσεις ειρήνης και ευρωπαϊκής ενοποίησης και να διεκδικήσουμε προοδευτικές αλλαγές και πολιτικές συνεργασίες στην Ευρώπη.

Ο κ. Μητσοτάκης στο Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ επέλεξε την επικίνδυνη γραμμή χρήσιμης υποτέλειας στον κ. Τραμπ για την μεσοβέζικη εφαρμογή του «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα, την οποία ευτυχώς δεν ενέκρινε το Συμβούλιο Κορυφής, αφού παραβίαζε τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

• MERCOSUR

Ευχάριστη έκπληξη, μια αχτίδα φωτός να παραπέμψει το Ευρωκοινοβούλιο την επικίνδυνη, για τα συμφέροντα της χώρας μας και των αγροτών, συμφωνία Mercosur στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να κριθεί η συμβατότητα της με τις ευρωπαϊκές συμφωνίες.

Συγχαίρουμε την Ευρωομάδα της Αριστεράς που ανέλαβε την πρωτοβουλία. Η νίκη είναι των αγροτών, των καταναλωτών και της Αριστεράς.

Κανείς ευρωβουλευτής της ΝΔ δεν στήριξε τα συμφέροντα της χώρας και των αγροτών.

Τι αποδείξαμε: Υπάρχει η δυνατότητα αλλά και η αναγκαιότητα να παρεμβαίνουμε και να αναπτύσσουμε κοινοβουλευτική δράση. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό σε μια περίοδο όπου διατυπώνονται προτάσεις αντιπολιτικής. Δεν είμαστε λοιπόν όλοι ίδιοι, πετύχαμε τουλάχιστον 2 χρόνια καθυστέρηση Mercosur, και μπράβο στους ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ.

• ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ – ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Υπάρχει ο κίνδυνος και της ακροδεξιάς που τη φιλοξενεί ο κ. Μητσοτάκης με μεγάλη ευκολία.

Υπάρχει ο κίνδυνος και της αντιπολιτικής που λέει ότι «όλοι ίδιοι είναι». Που λέει ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ έφερε το χειρότερο μνημόνιο», που λέει ότι «μπορεί να ανοίξει παράθυρο συζήτησης για τις αμβλώσεις».

Μπροστά σε αυτά τα αδιέξοδα, με τον κόσμο να έχει αγωνία και να ψάχνει να βρει διέξοδο, πρέπει να πούμε συγκεκριμένα πράγματα. Δεν αρκεί μόνο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σοβάρεψε, ανανέωσε τα όργανά του, έχει συγκεκριμένες προτάσεις…

Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ έχει πρόταση για την κυβέρνηση της χώρας. Η πρότασή μας είναι καθαρή εδώ και έναν χρόνο. Πλέον είναι επιτακτική. Πρέπει να υπάρχει άμεσα συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων για να υπάρχει προοδευτική κυβέρνηση στις επόμενες εκλογές.

Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο κομματικού εγωισμού. Ξέρω ότι μας χωρίζουν αρκετά με άλλα κόμματα του προοδευτικού χώρου. Ξέρω ότι έχουν προκύψει εντάσεις, ρήξεις και αποχωρήσεις, αλλά και μεγάλες αντιθέσεις και την περίοδο των μνημονίων με το ΠΑΣΟΚ, αλλά και τελευταία με τη διάσπαση και την αποχώρηση της Νέας Αριστεράς. Και ξέρω ότι υπάρχουν πολλές αναζητήσεις μετά την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα.

Εμείς λέμε ότι δεν υπάρχει περιθώριο να λείψει κανείς και καμία από το προσκλητήριο των προοδευτικών δυνάμεων. Όμως αυτή η πρόταση πρέπει να διατυπώνεται κοινωνικά και πολιτικά. Πρέπει να το πει και η κοινωνία για να πιέσει και τις πολιτικές ηγεσίες και να δημιουργήσει κοινωνικό ρεύμα.

Να αλλάξουμε τους συσχετισμούς, Να κάνουμε την προοδευτική συνεργασία υπόθεση των πολιτών σε όλα τα επίπεδα κοινωνικής εκπροσώπησης και λειτουργίας.

Δεν μπορούμε να περιμένουμε όταν έχουμε το χαμηλότερο μέσο μισθό της Ευρώπης, την χαμηλότερη αγοραστική δύναμη με τη μεγαλύτερη φορολόγηση της εργασίας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε να ωριμάσουν οι συνθήκες, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να καλυφθούν από αλλού αυτά τα κενά πολιτικής εκπροσώπησης.

Δεν υπάρχει περιθώριο καθυστερήσεων. Επείγει το θέμα των προοδευτικών συνεργασιών. Πρέπει όλοι και όλες να αναλάβουμε την πρωτοβουλία της συμμετοχής χωρίς αποκλεισμούς.

Έχω πει ότι είναι πολύ σημαντικές οι προτάσεις που έχει ο Νίκος Κοτζιάς, η Λούκα Κατσέλη, ο Πέτρος Κόκκαλης. Είναι σημαντικός βεβαίως και ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα. Πρέπει η Νέα Αριστερά και το ΠΑΣΟΚ να πάρουν αποφάσεις για τη συνεργασία, με βήματα δομημένα. Αυτή είναι η αλλαγή που εμείς φέρνουμε στην κοινωνία.

Δεν έχουμε κομματικό εγωισμό, έχουμε κοινωνικό εγωισμό, θέλουμε το συμφέρον της κοινωνίας.

• ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ

Τι έδειξε η πρόσφατη πλημμύρα; Ότι οι «άριστοι» του κ. Μητσοτάκη έχουν οδηγήσει στην απαξίωση της Πολιτείας, των θεσμών προστασίας, ασφάλειας και περιβαλλοντικής διαχείρισης. Αποδείχτηκε ότι τα αντιπλημμυρικά αντιδιαβρωτικά έργα στην περιοχή του Υμηττού και η ασφάλεια ως προς τις απορρίψεις και το Προεδρικό Διάταγμα του Υμηττού είναι παρατημένα όλα κυριολεκτικά και οδηγηθήκαμε να έχουμε αυτές τις τεράστιες λασποροές και πλημμύρες. Η Αττική τα τελευταία έξι χρόνια έχει αφεθεί στο έλεος του καθεστώτος Μητσοτάκη.

Πείτε μου ένα έργο στερεών αποβλήτων, ένα έργο απορριμμάτων, το οποίο να έχει γίνει τα τελευταία έξι χρόνια στην Αττική, από αυτούς που έλεγαν ότι επί ΣΥΡΙΖΑ δεν έγινε τίποτα. Τότε έγινε περιφερειακός σχεδιασμός απορριμμάτων, νέα νομοθεσία ανακύκλωσης, ξεκίνησε η χωριστή συλλογή βιοαποβλητων, δρομολογήθηκαν τα μεγάλα έργα και η χωριστή συλλογή στην πηγή. Έξι χρόνια δεν έχει γίνει τίποτα. Η ανακύκλωση είναι βουτηγμένη σε σκάνδαλα εκατομμυρίων ευρώ, ευρωπαϊκών χρημάτων που έχουν φαγωθεί από επιτήδειους με τις πλάτες της κυβέρνησης και ένα έργο δεν ξεκίνησε ούτε ως μελέτη.

• ΑΓΡΟΤΙΚΑ

Μετά από 50 ημέρες κινητοποίηση των αγροτών τα μεγάλα προβλήματα παραμένουν άλυτα.

Δεν δόθηκαν απαντήσεις για κόστος παραγωγής και αποκατάσταση κτηνοτροφίας.

Ήταν όμως ακραία προσβλητικό ότι μας κάλεσε ο κ. Μητσοτάκης στη Βουλή για να συγκροτηθεί μια επιτροπή περιορισμένης διάρκειας και ευθύνης και εκείνος δεν ήρθε!

Με τη δικαιολογία ότι πάει στο Νταβός όπου επίσης δεν πήγε. Ακραία προσβλητική η στάση και για αγρότες και για τη Βουλή.

Η έλλειψη στρατηγικής στον πρωτογενή τομέα όμως παραμένει και είναι επικίνδυνη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ έχει προτείνει προ ενός χρόνου Εθνικό Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής.

Στη Βουλή το ΠΑΣΟΚ πρότεινε να διεξαχθεί εθνικός διάλογος.

Θεωρούμε ότι αυτές οι προτάσεις μπορούν να συνδυαστούν.

Προτείνουμε λοιπόν κοινό σχέδιο νόμου για το θέμα, από κοινού ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά και από Δευτέρα θα ζητήσουμε να το επεξεργαστούμε μαζί. Για Εθνικό Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής που θα υλοποιήσει Εθνικό Διάλογο για την Αγροτική Πολιτική και Στρατηγική.

Κάθε χώρα θα υπογράψει τα έγγραφα προσχώρησης σύμφωνα με τις προβλεπόμενες νομικές της διαδικασίες, επισημαίνεται στην κοινή δήλωση.

Επίσης, θετικά στην πρόσκληση έχουν απαντήσει έως σήμερα το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Τι προτείνει:

• Πρώτον, είναι ανάγκη να μάθουν όλοι να μιλούν μεταξύ τους με ειλικρίνεια, σαφήνεια, δημιουργικά και παραγωγικά. Οποιος δεν θέλει τον διάλογο δεν θα έχει την υποστήριξή μας.
• Δεύτερον, να συγκροτηθεί άμεσα ένα φόρουμ διαλόγου. Οι εκδηλώσεις διαλόγου κάποιων οργανώσεων του χώρου, απαραίτητες μεν, δεν αντικαθιστούν, όμως, τον οργανωμένο και πολυεπίπεδο διάλογο, τόσο εσωτερικό, όσο και δημόσιο προκειμένου να υπάρξει σύγκλιση και όχι παράλληλες τοποθετήσεις πολλών «εγώ». Η δημιουργία ενός δομημένου φόρουμ διαλόγου αποτρέπει την διάχυση της εσωστρέφειας και επιτρέπει την δημόσια και οργανωμένη ανταλλαγή επιχειρημάτων. Η πείρα της ζωής μου είναι ότι η δημοκρατία στην αριστερά και στην δημοκρατική παράταξη θέλει οργάνωση.
• Τρίτο, αποκατάσταση μιας κουλτούρας δημοκρατικού διαλόγου. Οι ύβρεις, οι χαρακτηρισμοί, η εμφάνιση προσωπικών απωθημένων δεν έχουν καμιά σχέση με την αριστερά. Προτείνω τη δημιουργία ενός άτυπου Κώδικα Δεοντολογίας για την αντιμετώπιση του ανθρώπινου ελλείμματος (τοξικότητα, ύβρεις, προσωπικές ατζέντες), Η εσωτερική διαφωνία είναι δικαίωμα. Η δημόσια υπονόμευση είναι διάλυση».
• Τέταρτο, οφείλουμε να συμβάλλουμε όλοι μας ώστε να διασφαλιστούν μαχητικές κοινές δράσεις, τόσο στη Βουλή όσο και εξωκοινοβουλευτικά.
• Πέμπτο, όπου είναι δυνατό, στη βουλή, στις λαϊκές και μαζικές οργανώσεις συγκρότηση κοινών ομάδων ή έστω ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών.

«Ποιος πρέπει να είναι ο στόχος τέτοιων και άλλων μέτρων και δράσεων; Ασφαλώς όχι το να βάλουμε το κάρο (τις εκλογές) μπροστά από το άλογο (τον λαό και το κίνημα). Προηγείται η αποκατάσταση των επαφών και στοιχείων εμπιστοσύνης των δρώντων πολιτικά και αριστερά με τα λαϊκά κινήματα αντίστασης, με κάθε τυραννισμένο Έλληνα, με ότι δυναμικό υπάρχει στην χώρα, ενώ τα άλλα έπονται», σχολιάζει ο Νίκος Κοτζιάς.

Ολόκληρο το άρθρο του Νίκου Κοτζιά στο nonpapers

Ι. Ο Σύριζα ηττήθηκε ως αντιπολίτευση

Παρά την κυβερνητική φθορά, ο ΣΥΡΙΖΑ μπόρεσε να διατηρήσει στις εκλογές του 2019 πάνω από το 90% των ψηφοφόρων του καθώς και τις περισσότερες από τις συνεργασίες του με μικρότερες πολιτικές δυνάμεις. Συνεργασίες που παρήγαγαν την θετική εικόνα στο λαϊκό εκλογικό σώμα ότι διέθετε ισχυρούς δεσμούς με όλα τα κινήματα και τις πολιτικές εκφράσεις της μη κομμουνιστικής αριστεράς. Όμως, δεν μπόρεσε να κατανοήσει βαθιά τα κέρδη που αποκόμισε από την συνεργασία με αυτές τις μικρότερες δυνάμεις. Μετά το 2018 άρχισε να τις αντιμετωπίζει με την αλαζονεία της απλής αριθμητικής ενώ η πολιτική είναι άλγεβρα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλησε να προχωρήσει σε μια συλλογική αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου που επιτέλεσε μαζί με τις μικρότερες σύμμαχες δυνάμεις. Του προτείναμε, αλλά αρνήθηκε να πραγματοποιήσει το 2025 ένα μεγάλο συνέδριο εκτίμησης του κυβερνητικού έργου της περιόδου 2015-9, τότε που έκλεισαν τα δεκάχρονα από τις εκλογικές νίκες του 2015. Αντί αυτή η αξιολόγηση να γίνει συλλογικά αφέθηκε και περιορίστηκε σε ατομικές προσεγγίσεις που όσο σημαντικές και αν είναι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον συλλογικό νου.

Σε αντίθεση με όσα υποστηρίζονται από αρκετούς, το 32% του 2019 δεν ήταν «η μεγάλη ήττα». Κάθε άλλο. Επιτεύχθηκε μετά από μια επίπονη και δύσκολη περίοδο διακυβέρνησης του τόπου. Αντίθετα «η μεγάλη ήττα» ήρθε το 2023 όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε σχεδόν το μισό των δυνάμεών του. Κατά τρόπο παράδοξο η πλειοψηφία των στελεχών του χώρου αναζήτησαν τις αιτίες της ήττας στις κυβερνητικές δυσκολίες του διαστήματος 2015-9. Με αυτό τον τρόπο παράκαμψαν την συμπεριφορά του ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση, δεν εξήγησαν επαρκώς την καθίζηση του 2023 και δεν χρεώθηκαν οι πραγματικοί υπεύθυνοι τις ευθύνες εκείνης της ήττας.

ΙΙ. Οι αιτίες της Ήττας

Η ήττα του χώρου ως αντιπολίτευση το 2023 εκτιμώ ότι οφειλόταν σε σειρά λόγων από τους οποίους εδώ θα ξεχωρίσω τρεις χωρίς να τους ιεραρχώ:

Πρώτον, στο διάστημα 2019-2023 ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε ουσιαστική αντιπολίτευση στην κυβέρνηση της ΝΔ. Ψήφισε οκτώ στους δέκα νόμους και άλλα ανάλογα «προϊόντα» της νεοδημοκρατικής κυβέρνησης. Σε πολλούς τομείς, μάλιστα, σιώπησε συστηματικά και συχνά σκόπιμα απέναντι στα όσα σκανδαλώδη και προκλητικά έκανε η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής.

Δεύτερον, ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε μετά το 2019 κατεύθυνση και συνεργασίες. Άφησε εκτός συνεννοήσεων, ανάμεσα στους άλλους, εμάς το ΠΡΑΤΤΩ, πολλούς πασοκογενείς, όπως την Πατριωτική Σοσιαλιστική Κίνηση στην οποία συμμετέχουν παλιοί Υπουργοί των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου και συνδικαλιστές με μεγάλους αγώνες, καθώς, επίσης, σειρά από οργανώσεις της Οικολογίας και των Πρασίνων. Εις «αντικατάσταση» αυτών των αποδεδειγμένα επιτυχημένων συνεργασιών έφερε κοντά του ή στις γραμμές του μια σειρά από «νέα πολιτικά φρούτα» άσχετα με την αριστερά, καθώς και γνωστούς αντικομμουνιστές και δεξιούς, όπως τους Παππά του Κιλκίς, τον Αντώναρο, τον Λούλη, τον Κύρτσο και τον Ν. Μαραντζίδη. Ο τελευταίος ως γνωστόν είναι ο κατ’ εξοχή υβριστή της εθνικής αντίστασης και των αγώνων του λαού μας. Αυτό το δεξιόστροφο πείραμα του ΣΥΡΙΖΑ, απέτυχε και συνέβαλε στην καθίζησή του.

Τρίτο, μέσα από τις αλλεπάλληλες εσωκομματικές κρίσεις του ΣΥΡΙΖΑ υπογραμμίστηκε το ότι είναι ένας άρρωστος οργανισμός. Το πόσο άρρωστος ήταν το είχαμε εντοπίσει αρκετά νωρίς (στο ΠΡΑΤΤΩ είχαμε ένα εσωτερικό κείμενο του 2020 ως προς αυτό εικοσιπέντε πυκνών σελίδων) και εκδηλώθηκε σε όλη του την έκταση τα τελευταία δύο χρόνια. Στον ΣΥΡΙΖΑ δεν υπάρχει σε επάρκεια το αίσθημα της αλληλεγγύης και η αίσθηση της προσωπικής και συλλογικής ευθύνης. Συχνά καταγράφηκαν προσωπικές στρατηγικές που έχουν ως κριτήριο το πώς μπορούν κάποιοι να «βολευτούν» και στο μέλλον στους θεσμούς της αριστεράς καθώς και να εκλεγούν σε μια δημόσια θέση. Ακόμα συχνά η όποια αντιπαράθεση γινόταν με όρους που δεν έχουν οποιαδήποτε σχέση με την κουλτούρα, την ευγένεια, τους τρόπους, την συντροφικότητα της αριστεράς. Το ερώτημα είναι πώς συνέβη αυτό;

Ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει εξαιρετικά στελέχη που τιμούν την αριστερά με την δημόσια παρουσία και τους αγώνες τους. Όμως, από την άλλη, αρκετά στελέχη του έχουν έλλειμμα στρατηγικής σκέψης και αντίληψης για το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Στις αποφάσεις τους απουσιάζει η αίσθηση του χρόνου και η ιστορική συνείδηση. Επιπλέον, όπως πάντα υπογραμμίζω, δεν μπορεί να υπάρξει αριστερά χωρίς συναίσθημα, όπως αισθήματα για την πατρίδα, για τον πόνο των κατατρεγμένων, αγάπη στους αγωνιστές, σεβασμός σε αυτούς που αφιέρωσαν την ζωή τους στα ιδανικά του λαού μας.

Στις σημερινές συνθήκες δημιουργούνται νέα και πολλαπλά προβλήματα για τον χώρο του παλιού «κραταιού» ΣΥΡΙΖΑ που αν δεν ξεπεραστούν με σύστημα και κόπο, μπορεί να στοιχίσουν ακριβά όχι μόνο στους ίδιους, αλλά και γενικότερα στην ελληνική αριστερά και στην χώρα. Σε αυτό μπορεί να «συμβάλλει» και το γεγονός ότι η εικόνα που εκπέμπουν οι διάσπαρτες δυνάμεις του χώρου κάθε άλλο παρά είναι ελκυστική. Στέλνει δε, μεγάλο τμήμα του κόσμου του στο σπίτι που η επαναφορά του στην ενεργή πολιτική μάχη είναι αμφίβολη. Ακόμα, αποδιοργανώνει τις δυνάμεις που επιμένουν να αγωνίζονται, υποσκάπτει το ηθικό τους. Τέτοιο κόστος, ακόμα, έχει η παρουσία υπέρμετρων προσωπικών φιλοδοξιών.

Ταυτόχρονα, ο κόσμος που δεν άνηκε ποτέ στον ΣΥΡΙΖΑ, όπως εμείς του ΠΡΑΤΤΩ, που, όμως, διαθέτει και γνώσεις πολιτικής και εμπειρίες, αδυνατεί να παρακολουθήσει τις επιλογές πολλαπλών δυνάμεων «του χώρου» που δείχνουν να κινούνται χωρίς αρχές, με παραμερισμένες τις αξίες μας και χωρίς όραμα για τη χώρα παρά μόνο για τον εαυτούλη τους.

ΙΙΙ. Τι πρέπει να γίνει

Προς τι οι προβληματισμοί και οι προτάσεις που ακολουθούν; Γίνονται προκειμένου να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε μια προγραμματική συμφωνία, να ωθήσουμε την χώρα τόσο σε μια πολιτική και πρακτική αναγέννησης και εκλογική επιτυχία, με στόχους και όραμα, όσο και προκειμένου να υλοποιήσουμε τα οράματά μας σε σειρά τομέων και πεδίων κοινωνικών μαχών. Έτσι ώστε η νέα γενιά δεν θα ψάχνει την τύχη της στο εξωτερικό, αλλά θα μπορεί να δημιουργήσει εδώ. Όπου τα υπερκέρδη των τραπεζών και της ενέργειας θα χτυπηθούν και θα φορολογούνται δίκαια. Στην οποία θα υπάρχει ένα ισχυρό εθνικό σύστημα δημόσιας υγείας και παιδείας.

Θα αναπτύξουμε και θα ωθήσουμε στην διάχυση των νεών τεχνολογιών. Θα παλεύουμε για μια Ελλάδα όπου το κράτος δικαίου δεν θα είναι σύνθημα, αλλά καθημερινότητα και ο νόμος θα εφαρμόζεται πριν από όλα στο ίδιο το κράτος. Με ισχυρό ανασυγκροτούμενο κοινωνικό κράτος και καταπολέμηση της ανεργίας και της ενεργειακής φτώχειας. Μια Ελλάδα που ο πολιτισμός θα αποτελεί πηγή έμπνευσης και πεδίο ανάπτυξης. Με δημοκρατικούς θεσμούς μόρφωσης και επιμόρφωσης για όλους. Με δημοκρατική άμυνα και πολυδιάστατη ενεργητική εξωτερική πολιτική που θα συμβάλλει και στην προστασία της Κύπρου.

Για να κάνουμε το όραμα της αναγέννησης, αλλά και τους επιμέρους στόχους πραγματικότητα, χρειαζόμαστε μια ηγεσία που να ενώνει. Γι’ αυτό ακριβώς προτείνω την εκλογή της με απόλυτη διαφάνεια. Όχι επειδή αγαπώ τις διαδικασίες, αλλά επειδή αντιπαθώ βαθιά τις σκιές και τις παρασκηνιακές συμφωνίες που πρόδωσαν τις ελπίδες μας στο παρελθόν. «Το όραμα», όπως λέει και ο Χρήστος Κουτσονάσιος «είναι το καύσιμο, οι διαδικασίες είναι ο κινητήρας».

Επιδίωξη μας θα είναι η από κοινού διαμόρφωση μιας μεγάλης κοινωνικής συμμαχίας των ταλαντούχων και με ιδιαίτερες δυνατότητες με τους απόκληρους της ζωής που και εκείνοι διαθέτουν το δικό τους ταλέντο και δυναμισμό που οφείλουμε να απελευθερώσουμε. Με αυτή τη συμμαχία θα δώσουμε μια συνολική δυναμική πάνω σε προγραμματικούς στόχους προστασίας και αναγέννησης της πατρίδας και της κοινωνίας.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Με μια μεγάλη πολιτική συμμαχία, που να αποτελεί έκφραση της κοινωνικής όπως την κατέγραψα προηγούμενα.

IV. Πώς πρέπει να γίνει;

Τι πρέπει να γίνει; Έχω κάνει κατά καιρούς προς σειρά ηγεσιών του χώρου σαφείς προτάσεις. Ας συνοψίσω εδώ ορισμένες από αυτές.

Πρώτον, είναι ανάγκη να μάθουν όλοι να μιλούν μεταξύ τους με ειλικρίνεια, σαφήνεια, δημιουργικά και παραγωγικά. Οποιος δεν θέλει τον διάλογο δεν θα έχει την υποστήριξή μας.

Δεύτερον, να συγκροτηθεί άμεσα ένα φόρουμ διαλόγου. Οι εκδηλώσεις διαλόγου κάποιων οργανώσεων του χώρου, απαραίτητες μεν, δεν αντικαθιστούν, όμως, τον οργανωμένο και πολυεπίπεδο διάλογο, τόσο εσωτερικό, όσο και δημόσιο προκειμένου να υπάρξει σύγκλιση και όχι παράλληλες τοποθετήσεις πολλών «εγώ». Η δημιουργία ενός δομημένου φόρουμ διαλόγου αποτρέπει την διάχυση της εσωστρέφειας και επιτρέπει την δημόσια και οργανωμένη ανταλλαγή επιχειρημάτων. Η πείρα της ζωής μου είναι ότι η δημοκρατία στην αριστερά και στην δημοκρατική παράταξη θέλει οργάνωση.

Τρίτο, αποκατάσταση μιας κουλτούρας δημοκρατικού διαλόγου. Οι ύβρεις, οι χαρακτηρισμοί, η εμφάνιση προσωπικών απωθημένων δεν έχουν καμιά σχέση με την αριστερά. Προτείνω τη δημιουργία ενός άτυπου Κώδικα Δεοντολογίας για την αντιμετώπιση του ανθρώπινου ελλείμματος (τοξικότητα, ύβρεις, προσωπικές ατζέντες), Η εσωτερική διαφωνία είναι δικαίωμα. Η δημόσια υπονόμευση είναι διάλυση».

Τέταρτο, οφείλουμε να συμβάλλουμε όλοι μας ώστε να διασφαλιστούν μαχητικές κοινές δράσεις, τόσο στη Βουλή όσο και εξωκοινοβουλευτικά.

Πέμπτο, όπου είναι δυνατό, στη βουλή, στις λαϊκές και μαζικές οργανώσεις συγκρότηση κοινών ομάδων ή έστω ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών.

Ποιος πρέπει να είναι ο στόχος τέτοιων και άλλων μέτρων και δράσεων; Ασφαλώς όχι το να βάλουμε το κάρο (τις εκλογές) μπροστά από το άλογο (τον λαό και το κίνημα). Προηγείται η αποκατάσταση των επαφών και στοιχείων εμπιστοσύνης των δρώντων πολιτικά και αριστερά με τα λαϊκά κινήματα αντίστασης, με κάθε τυραννισμένο Έλληνα, με ότι δυναμικό υπάρχει στην χώρα, ενώ τα άλλα έπονται.

V. Από πού να ξεκινήσουμε;

Κατά την συγκρότησή αυτής της συμμαχίας/της συμπαράταξης/των μετώπων, δεν απαιτείται να χάσει κάποιος την οργανωτική του αυτονομία και τον πλούτο της ιδιαιτερότητάς του. Οφείλουν, όμως, όλοι να θέσουν εαυτόν στη διάθεση μιας κοινής πορείας με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις και σε ένα ενωτικό – συμμαχικό πλαίσιο κοινής δράσης και παρουσίας. Να συγκροτηθεί από τα κόμματα και τις ομάδες κομμάτων, τα κινήματα και τις λεγόμενες προσωπικότητες μια προσωρινή κοινή διοικούσα επιτροπή που να μπορεί να τραβήξει το κάρο, δηλαδή, να καταθέσει όταν χρειαστεί ακόμα και ένα κοινό ψηφοδέλτιο.

Το τελευταίο και κρίσιμο ερώτημα είναι και ποιος θα είναι επικεφαλής αυτού του εγχειρήματος πέραν του τυπικού ενός προέδρου της προσωρινής διοικούσας επιτροπής που δεν θα συμμετάσχει στις εκλογές και του οποίου το καθήκον θα είναι να συμβάλλει στην εκλογή ενός προσώπου ως προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας αυτής της συμμαχίας; Γνωρίζω ότι πολλοί μαχητές της αριστεράς έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι που δεν τρέφουν εκτίμηση για αυτά ακριβώς τα πρόσωπα. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και ας μας κακοφαίνεται και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε ευθέως και χωρίς φιοριτούρες. Το ζήτημα είναι δηλαδή, το τι θα κάνουμε με αυτή την υπαρκτή αναντιστοιχία;

Μπορεί κανείς να περιμένει από συντρόφους του Σύριζα που εκτιμούν και αγαπούν βαθιά συγκεκριμένα πρόσωπα να δεχτούν να πάνε στη μάχη χωρίς να είναι επικεφαλής «ο αγαπημένος τους», αυτόν που επιθυμούν και σέβονται; Από την άλλη μπορεί κανείς να απαιτεί ως όρο την αποδοχή αυτής της επιλογής προκειμένου να υπάρξει συνεργασία με τρίτους; Μπορεί να απαιτεί και να προϋποθέτει κανείς από ένα σημερινό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ να έχει τις ίδιες αποδοχές με έναν «κλασσικό αριστερό» ως προς τα πρόσωπα; Ή αντίστροφα, μπορεί κανείς να αναμένει από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ την εύκολη αποδοχή ως επικεφαλής ενός τέτοιου συγκροτήματος δυνάμεων κάποιου στελέχους του ΠΑΣΟΚ;

Εδώ υπάρχουν δύο απαντήσεις. Η μια απαιτεί όλοι να συστρατευτούν πίσω από τον εκλεκτό των άλλων. Αυτό μπορεί εκλογικά να γίνει σε ένα βαθμό, αλλά σίγουρα δεν θα είναι η πιο πλατιά και αποτελεσματική επιλογή. Η δεύτερη επιλογή είναι να εκλεγεί ο επικεφαλής από το συμμαχικό μπλοκ δυνάμεων. Η δεύτερη επιλογή είναι ο πιο δημοκρατικός τρόπος και αποτελεσματικός δρόμος συσπείρωσης.

Ερώτημα, από πού μπορεί να εκλεγεί ο Πρόεδρος της νέας κοινοβουλευτικής ομάδας του μπλοκ δυνάμεων της κοινής εκλογικής καθόδου; Ο πιο ορθολογικός τρόπος θα ήταν από την νέα κοινοβουλευτική ομάδα την επομένη των εκλογών. Αλλά μπορεί να υπάρξουν λογικότατες αντιρρήσεις καθότι μια τέτοια επιλογή θα αφαιρέσει από την δυναμικότητά του εγχειρήματος. Σε αυτή την περίπτωση ίσως μια πιο αποτελεσματική επιλογή θα ήταν οι υποψήφιοι των επόμενων εκλογών καθώς και οι νυν βουλευτές και ευρωβουλευτές να ψηφίσουν πριν τις εκλογές τον Πρόεδρο της επόμενης ΚΟ που θα είναι και ο πρόεδρος του μπλοκ των δυνάμεων που θα συμπαραταχθούν.

Το πλεονέκτημα της δεύτερης παραλλαγής θα είναι λειτουργικό αν συμφωνηθεί και πρέπει να συμφωνηθεί ότι οι υποψήφιοι θα εκλεγούν μέσα από μαζικές διαδικασίες σε κάθε εκλογική ενότητα – περιοχή. Ότι όλες οι δυνάμεις του μπλοκ θα διαθέσουν ό,τι καλύτερο έχουν προκειμένου να τον θέσουν στη διάθεση του εκλεκτορικού σώματος, θα κινητοποιήσουν σε πλαίσια άμιλλας και συντροφικότητας όλες τις δυνάμεις τους ώστε οι υποψήφιοι να εκπροσωπούν τις πραγματικές αναλογίες ισχύος όλων των πλευρών. Μέσα δε από μια τέτοια διαδικασία οι πιθανότητες να συγκροτηθεί ένα νέο πολιτικό ρεύμα δεμένο με την κοινωνία δυναμώνουν και το μπλοκ μπορεί να πάρει έναν πιο σταθερό και μόνιμο χαρακτήρα, όπως είχαμε και στο παρελθόν με την ΕΔΑ, το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Προσωπικά δεν βλέπω άλλο δρόμο αν θέλουμε να φτιάξουμε κάτι σπουδαιότερο και ισχυρότερο από ό,τι διαθέτουμε συνολικά σήμερα. Όσοι δε, είναι πεπεισμένοι ότι δικαιούνται να είναι επικεφαλής, δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν με πραγματικές και αυθεντικές μαζικές διαδικασίες, με την συμμετοχή όλων όσων επιθυμούν σε αυτές. Ο μελλοντικός ηγέτης θα είναι και αυτός κερδισμένος από τέτοιες διαδικασίες. Και ακόμα περισσότερο η χώρα και η κοινωνία μας, η πολιτική σκηνή και η πορεία αναγέννησης του τόπου.

Θα μου πουν πολλοί ότι αυτά που προτείνω «δεν γίνονται» ή, πιο σωστά, «δεν γίνονται εύκολα». Έχουν ασφαλώς τα δίκαιά τους. Το κείμενό μου, όμως, δεν αποσκοπεί σε βολικές προτάσεις αποφυγής των δυσκολιών. Δεν επιδιώκει να ευχαριστήσει αυτιά, αλλά να προτείνει το τι πρέπει να γίνει. Ασφαλώς επιχειρήματα για να μην το κάνουμε αυτό που οφείλουμε υπάρχουν χιλιάδες, αλλά κανένα τους δεν θα μας βγάλει στο ξέφωτο της ιστορίας, της ελπίδας, της αναγέννησης της κοινωνίας και της πατρίδας μας. Και κάποτε πρέπει να τελειώνουμε με την μιζέρια, τις προσωπικές στρατηγικές, τις ήττες. Πρέπει να συμφωνήσουμε τι πρέπει να γίνει και να παλέψουμε ώστε να γίνει. Εγώ κάνω μια πρόταση. Μπορεί να υπάρξουν και άλλες, καλύτερες, όλες τους καλοδεχούμενες.

Η συγκεκριμένη πηγή, που φέρεται να βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο, σημειώνει ότι το σχέδιο των 20 σημείων, το οποίο έχει διαμορφωθεί κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου, αντιμετωπίζεται από τη Μόσχα περισσότερο ως ένα σημείο εκκίνησης παρά ως ολοκληρωμένη βάση συμφωνίας. Σύμφωνα με την ίδια πληροφόρηση, λείπουν διατάξεις «ουσιώδεις για τη ρωσική πλευρά», δημιουργώντας μια σειρά αναπάντητων ζητημάτων.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί δημοσίως για το νέο πλαίσιο ειρήνης, το οποίο προέκυψε μετά από εβδομάδες διαβουλεύσεων ανάμεσα σε Αμερικανούς, Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους. Ο απεσταλμένος του Κρεμλίνου, Κίριλ Ντμίτριεφ, ενημέρωσε τον Ρώσο πρόεδρο για τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στη Φλόριντα, ενώ οι επαφές αναμένεται να συνεχιστούν, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ.

Από ουκρανικής πλευράς, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναγνώρισε ότι παραμένουν σοβαρές διαφορές τόσο ως προς τα εδαφικά ζητήματα όσο και σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια. Ωστόσο, εξέφρασε αισιοδοξία, τονίζοντας ότι οι διαπραγματεύσεις «έχουν πλησιάσει σημαντικά στην οριστικοποίηση των εγγράφων».

Διπλωματικές ισορροπίες και ρωσικές αξιώσεις

Παρότι το Κρεμλίνο δεν έχει εγκρίνει τη νέα εκδοχή του σχεδίου, φέρεται να αποφεύγει μια πλήρη απόρριψη, ώστε να μην απομακρυνθεί η αμερικανική προεδρία από το τραπέζι των συνομιλιών. Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει πως οι συζητήσεις εξελίσσονται «καλά», αν και οι προσδοκίες της Ουάσιγκτον για συμφωνία πριν από τα Χριστούγεννα δεν επαληθεύτηκαν.

Σύμφωνα με ρωσικές πηγές, οι βασικές ρωσικές ενστάσεις αφορούν:

• εγγυήσεις κατά της επέκτασης του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς
• ρήτρες ουδετερότητας της Ουκρανίας εάν ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση
• περιορισμούς στις μεταπολεμικές ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις
• διασφάλιση του καθεστώτος της ρωσικής γλώσσας στην Ουκρανία
• την προοπτική για άρση κυρώσεων και το μέλλον των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων

Κομβικό σημείο αποτελεί επίσης η ρωσική απαίτηση για παράδοση εδαφών στο Ντονέτσκ, τα οποία η Ουκρανία εξακολουθεί να ελέγχει. Το Κίεβο απορρίπτει τη συγκεκριμένη πρόταση, φοβούμενο ότι μια τέτοια παραχώρηση θα δημιουργούσε συνθήκες στρατηγικής ευαλωτότητας.

Ο Ζελένσκι επιδιώκει να πείσει την Ουάσιγκτον να προτείνει στην Μόσχα πάγωμα των εχθροπραξιών στη γραμμή του σημερινού μετώπου. Η Ρωσία, από την πλευρά της, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο αποχώρησης στρατευμάτων από περιοχές όπως Ντνιεπροπετρόφσκ, Νικολάιεφ, Σούμι και Χάρκοβο, αλλά ζητά αντίστοιχη ουκρανική αποχώρηση από τμήματα του Ντονέτσκ, τα οποία οι ΗΠΑ προτείνουν να χαρακτηριστούν «αποστρατιωτικοποιημένη» ή «ελεύθερη οικονομική» ζώνη.

«Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου οι Ρώσοι θέλουν να αποσυρθούμε από την περιοχή του Ντονέτσκ, ενώ οι Αμερικανοί προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο αυτό να μην είναι “απόσυρση” – επειδή είμαστε κατά της απόσυρσης», δήλωσε ο Ζελένσκι, υπογραμμίζοντας πως οποιαδήποτε παραχώρηση εδαφών θα προσέκρουε στην ουκρανική νομοθεσία και θα απαιτούσε δημοψήφισμα.

Στο πλαίσιο ενός δυνητικού συμβιβασμού, ο Ουκρανός πρόεδρος δεσμεύτηκε ότι θα διεξαγάγει προεδρικές εκλογές μετά την επίτευξη εκεχειρίας, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή την ημέρα υπογραφής της συμφωνίας, με διεθνή εποπτεία. Παράλληλα, η Ουκρανία θα μπορούσε να διατηρήσει στρατό έως 800.000 στρατιωτών σε καιρό ειρήνης, ενώ παραβίαση της εκεχειρίας από τη Ρωσία θα ενεργοποιούσε τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.

Ρωσικά ΜΜΕ: Το σχέδιο ως «χειραγώγηση» και επικοινωνιακή τακτική

Στο εσωτερικό της Ρωσίας, το Κίεβο και το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο αντιμετωπίζονται με έντονη καχυποψία. Ο Ντμίτρι Νοβίκοφ, πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων της Κρατικής Δούμας, δήλωσε στην Gazeta.Ru ότι το σχέδιο Ζελένσκι συνιστά «προφανή χειραγώγηση» και «δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ρωσικής πλευράς».

«Όταν οι πλευρές θέλουν πραγματικά να επιτύχουν την ειρήνη, δεν προσποιούνται ότι η Κριμαία και ο Ντονμπάς δεν αποτελούν μέρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Αυτά είναι γεγονότα συνταγματικά κατοχυρωμένα. Επομένως, το σχέδιο του Ζελένσκι δεν φαίνεται πια αστείο, αλλά πολύ χυδαίο, και είναι αδύνατο να το συζητήσουμε σοβαρά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αντίστοιχα επικριτικός ήταν και ο βουλευτής Αλεξέι Τσέπα, ο οποίος είδε στο σχέδιο ένα ακόμη «PR project» του Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι η δημοσιοποίηση των σημείων παραβίασε όρους της διαπραγμάτευσης και επιδιώκει επικοινωνιακά οφέλη.

Ο αναλυτής του ινστιτούτου Valdai, Αντρέι Κορτούν, εκτιμά ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να αποδεχθεί το ουκρανικό σχέδιο χωρίς «πολύ σοβαρές τροποποιήσεις». Κατά την άποψή του, «κάθε πλευρά επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη στον αντίπαλο», ενώ μια βιώσιμη λύση θα απαιτήσει υποχώρηση και επαναδιατύπωση θέσεων.