Η πρόταση μομφής είχε κατατεθεί από την ακροδεξιά πολιτική ομάδα Patriots for Europe, η οποία κατηγόρησε την πρόεδρο της Κομισιόν και το σύνολο των επιτρόπων για τον χειρισμό της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Mercosur. Σύμφωνα με τους εισηγητές της πρότασης, η συμφωνία υπονομεύει τους Ευρωπαίους αγρότες, ανοίγοντας – όπως υποστήριξαν – την ευρωπαϊκή αγορά σε αθέμιτο ανταγωνισμό.

Πρόκειται για την τέταρτη αντίστοιχη πρωτοβουλία τους τελευταίους επτά μήνες, καθώς τρεις προηγούμενες προτάσεις μομφής είχαν επίσης απορριφθεί. Το σχετικά χαμηλό όριο που απαιτείται για την έναρξη διαδικασίας – 72 υπογραφές επί συνόλου 720 ευρωβουλευτών – έχει διευκολύνει τις επαναλαμβανόμενες προσπάθειες να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ευρωπαϊκή εκτελεστική εξουσία, χωρίς ωστόσο ουσιαστικές πιθανότητες επιτυχίας.

Η συζήτηση της πρότασης, που προηγήθηκε της ψηφοφορίας τη Δευτέρα, διεξήχθη σε σχεδόν άδεια αίθουσα, καθώς μεγάλο μέρος των ευρωβουλευτών επέλεξε να την μποϊκοτάρει, διαμαρτυρόμενο για τις επαναλαμβανόμενες – όπως τις χαρακτήρισαν – προσχηματικές κινήσεις της άκρας Δεξιάς και της άκρας Αριστεράς. Ακόμη και ο επικεφαλής των Patriots for Europe, Ζορντάν Μπαρντελά, απουσίαζε από τη διαδικασία.

Η πρόταση, που κατατέθηκε από το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός, υποστηρίχθηκε από 142 μέλη της Κάτω Βουλής. Για να εγκριθεί η πρόταση απαιτούνταν 288 ψήφοι, σημειώνει το Reuters.

Μια προηγούμενη πρόταση μομφής που κατατέθηκε από την ριζοσπαστική αριστερά για το ίδιο θέμα είχε επίσης αποτύχει.

Στην πρώτη για σήμερα δοκιμασία στην Εθνοσυνέλευση, η κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί βρισκόταν αντιμέτωπη με δύο προτάσεις μομφής που έχουν καταθέσει εις βάρος της το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν και το κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λυκ Μελανσόν.

Αναλυτές συμφωνούσαν ότι αμφότερες αυτές οι προτάσεις μομφής θα απορριφθούν μετά την απόφαση που έλαβε το Σοσιαλιστικό Κόμμα να μην τις υπερψηφίσει, λαμβάνοντας υπόψη του την αναστολή της μεταρρύθμισης του γαλλικού ασφαλιστικού συστήματος που υποσχέθηκε ο νέος πρωθυπουργός.

Μια «δαμόκλειος σπάθη» αιωρείται πάνω από το κεφάλι του Λεκορνί, ανέφερε χαρακτηριστικά η γαλλική εφημερίδα Le Figaro, «καθώς η κυβέρνησή του ενδέχεται να ανατραπεί λίγες ώρες μετά τον διορισμό της», καθώς τα πάντα εξαρτώνται από τον αριθμό των βουλευτών του Ρεπουμπλικανικού και του Σοσιαλιστικού κόμματος που δεν θα ακολουθήσουν τις επίσημες γραμμές των κομμάτων τους, δηλαδή την καταψήφιση των προτάσεων μομφής.

Εκπρόσωποι του κόμματος της μετριοπαθούς αριστεράς δηλώνουν πως η αναστολή της εφαρμογής της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός αποτελεί «μια πρώτη νίκη».

Εφόσον ο Λεκορνί έχει αποκλείσει την επιλογή να κάνει χρήση του άρθρου 49.3 που επιτρέπει στον πρωθυπουργό να παρακάμψει την Εθνοσυνέλευση, οι Σοσιαλιστές θεωρούν πως η σύνταξη του σχεδίου του προϋπολογισμού αποτελεί ανοιχτό πεδίο διαπραγμάτευσης, το οποίο θέλουν να αξιοποιήσουν.

«Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να ασκηθεί κριτική στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν», δήλωσε στο Politico ο επικεφαλής των Γερμανών Πρασίνων στο Ευρωκοινοβούλιο, Έρικ Μαρκουάρτ. «Αλλά δεν πιστεύουμε ότι ένας διάδοχος θα ήταν απαραίτητα καλύτερος από την τρέχουσα πρόεδρο της Κομισιόν».

Πρόκειται για πρωτοφανές γεγονός, η ηγεσία της ΕΕ να έρχεται αντιμέτωπη με δύο προτάσεις μομφής σε τόσο σύντομο διάστημα (η προηγούμενη έγινε τον Ιούλιο). Αυτό δεν δείχνει μονάχα την αυξανόμενη επιρροή των πολιτικών άκρων που χρησιμοποιούν τέτοιες διαδικασίες για να προκαλέσουν αναταράξεις, αλλά και την ανησυχία που επικρατεί στις Βρυξέλλες και σε ολόκληρη την Ευρώπη για την πορεία της Επιτροπής υπό τη Φον ντερ Λάιεν.

Στις 9 Οκτωβρίου θα διεξαχθούν δύο ξεχωριστές ψηφοφορίες για πρόταση μομφής: η μία από την ακροδεξιά ομάδα Patriots for Europe (Πατριώτες για την Ευρώπη) και η άλλη από την ομάδα The Left, η οποία τοποθετείται πιο αριστερά ακόμη και από τους Σοσιαλιστές & Δημοκράτες.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αριθμεί 719 ευρωβουλευτές. Για να απομακρυνθεί η Φον ντερ Λάιεν, απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων από όσους ψηφίσουν. Οι Patriots, η Αριστερά και μια δεύτερη ακροδεξιά ομάδα (ESN) διαθέτουν συνολικά 158 έδρες — αριθμός που υπολείπεται σημαντικά, αν δεν στηρίξει μέρος του κέντρου.

Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ενδείξεις πως και κεντρώοι ευρωβουλευτές γίνονται πιο επικριτικοί, σύμφωνα με συνομιλίες του Politico με 11 ευρωβουλευτές και κοινοβουλευτικούς αξιωματούχους, η τάση αυτή δεν αρκεί για να προκαλέσει την πτώση της.

Οι δύο ομάδες που υπέβαλαν τις προτάσεις μομφής στο Στρασβούργο κατηγορούν την πρόεδρο της Επιτροπής για αποδυνάμωση της ΕΕ, έλλειψη διαφάνειας, κακή κρίση σε εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και τη Λατινική Αμερική, τη στάση της απέναντι στη Γάζα, εγκατάλειψη των αγροτών και αποδυνάμωση των κλιματικών κανόνων.

Ακόμη και οι Σοσιαλιστές, οι Φιλελεύθεροι του Renew, οι Πράσινοι και το ΕΛΚ — που την είχαν στηρίξει στην εκλογή της — εκφράζουν πλέον δυσαρέσκεια για διάφορες επιλογές της.

Πολλοί στο ίδιο της το κόμμα εξακολουθούν να αντιδρούν στην αιφνιδιαστική ανακοίνωσή της ότι η ΕΕ θα διακόψει τις σχέσεις με το Ισραήλ και θα προτείνει κυρώσεις λόγω της εισβολής στη Γάζα, απόφαση που δεν είχε κοινοποιηθεί εκ των προτέρων.

«Μερικές φορές είναι δύσκολο να “καταπιείς” τις ενέργειές της», είπε χαρακτηριστικά στέλεχος του ΕΛΚ. Άλλος ευρωβουλευτής του ΕΛΚ σημείωσε ότι η Φον ντερ Λάιεν αντιμετωπίζει «αυξανόμενη αντίθεση» μέσα στις εθνικές αντιπροσωπείες του κόμματος.

Αυτό που φαίνεται να ενοχλεί σε όλες τις πολιτικές ομάδες είναι η αίσθηση ότι η Φον ντερ Λάιεν προωθεί μια ατζέντα σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις, παρακάμπτοντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η προηγούμενη πρόταση μομφής, που είχε κατατεθεί πριν από το καλοκαίρι από τις πολωνικές και ρουμανικές αντιπροσωπείες των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, απέτυχε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, αλλά κατέδειξε το περιορισμένο επίπεδο στήριξης στην Επιτροπή: από τους 719 ευρωβουλευτές, μόλις 553 ψήφισαν, εκ των οποίων 175 κατά της φον ντερ Λάιεν.

Τον Ιούλιο, αν και πολλοί κεντρώοι ευρωβουλευτές εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για την ηγεσία της, είτε απουσίασαν (86), είτε απείχαν (11), είτε ψήφισαν υπέρ της (355), θεωρώντας ότι η πρόταση μομφής ήταν κίνηση της άκρας δεξιάς για να προκαλέσει χάος. Μόνο δύο ευρωβουλευτές από το κέντρο ψήφισαν εναντίον της.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, περισσότεροι ευρωβουλευτές εμφανίζονται διατεθειμένοι να στηρίξουν την πρόταση μομφής που κατέθεσε η Αριστερά. Σε αυτή τη διαδικασία αναμένεται να προστεθούν και οι Patriots, με τον ηγέτη τους, Ζορντάν Μπαρντελά, προστατευόμενο της Μαρίν Λεπέν, να δηλώνει πως θα τη στηρίξουν, παρά τις ιδεολογικές διαφορές.

Με βάση τις τοποθετήσεις στις προηγούμενες ψηφοφορίες και τα πρώτα σήματα από τις εθνικές αντιπροσωπείες, το Politico εκτιμά ότι μέρος των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών θα στηρίξει επίσης την πρόταση.

Στο χειρότερο σενάριο για την πρόεδρο της Επιτροπής, οι Σοσιαλιστές, οι Renew και οι Πράσινοι που δεν την είχαν στηρίξει τον Ιούλιο, θα μπορούσαν τώρα να ενισχύσουν το «αντι-Λάιεν» μέτωπο.

Ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, όμως, η Φον ντερ Λάιεν θα συγκεντρώσει το πολύ 305 ψήφους εναντίον της — πολύ λιγότερες από τις 480 που απαιτούνται για την πτώση της, εφόσον ψηφίσουν όλοι οι ευρωβουλευτές.

Ωστόσο, η Αντιπρόεδρος του Κοινοβουλίου Καταρίνα Μπάρλεϊ, των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, δήλωσε ότι πολλοί ευρωβουλευτές είναι αποφασισμένοι ότι αυτή θα είναι η «τελευταία ευκαιρία» για την φον ντερ Λάιεν.

360 ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά της πρότασης, με 175 υπέρ και 18 αποχές. Από τους 720 ευρωβουλευτές, 553 προσήλθαν για να ψηφίσουν. Η πρόταση θα χρειαζόταν 360 ψήφους για να εγκριθεί.

Παρά την υποστήριξη του δικού της Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, καθώς και των Σοσιαλιστών, των φιλελεύθερων του Renew και των Πρασίνων, πολλοί ευρωβουλευτές από αυτές τις ομάδες δεν εμφανίστηκαν για να ψηφίσουν.

Τα προβλήματά ωστόσο δεν έχουν τελειώσει. Η ψηφοφορία – η πρώτη τέτοια προσπάθεια μομφής από το 2014 – εκθέτει την αυξανόμενη πολιτική αντίθεση σε μια πρόεδρο της Επιτροπής η οποία, όπως και μεγάλο μέρος της Ευρώπης, φαίνεται να έχει στραφεί προς τα δεξιά, φέρνοντάς την σε αντίθεση με δύο από τα μεγάλα κόμματα που την έφεραν στην εξουσία.

Η φον ντερ Λάιεν μπορεί προς το παρόν να βγαίνει νικήτρια ωστόσο “πολιτικές οικογένειες” από όλο το φάσμα χρησιμοποίησαν τη διαδικασία για να εκφράσουν τα παράπονά τους κατά της Επιτροπής, είτε για τη διαφάνεια και την υπερσυγκεντρωτική εξουσία, είτε για την υπαναχώρηση από την Πράσινη Συμφωνία, είτε για κατηγορίες για παραβίαση των θεσμικών διαδικασιών της ΕΕ.

Έχει επίσης αναστατώσει τον συνασπισμό των κομμάτων που υποστηρίζουν τη δεύτερη θητεία της von der Leyen, με τους Σοσιαλιστές και τους φιλελεύθερους να έρχονται σε ολοένα και μεγαλύτερη αντίθεση με τον πρόεδρο της Επιτροπής.

Κατά την προετοιμασία για την ψηφοφορία, και οι δύο ομάδες απείλησαν να απόσχουν λόγω των ανησυχιών τους ότι η Επιτροπή παρεκκλίνει προς τα δεξιά.

Ωστόσο, οι φιλελεύθεροι υποχώρησαν, λέγοντας ότι δεν ήθελαν να συμμετάσχουν στα «παιχνίδια» της ακροδεξιάς με τη σταθερότητα της Ευρώπης, σύμφωνα με εκπρόσωπο του Renew.

Οι Σοσιαλιστές ακολούθησαν το παράδειγμα αφού εξασφάλισαν μια παραχώρηση από την von der Leyen σχετικά με τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, τον οποίο η Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα.

Η πρόεδρος της Επιτροπής υποσχέθηκε στην κεντροαριστερά ότι θα διατηρήσει το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το οποίο έχει ως στόχο την αντιμετώπιση της φτώχειας και την υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων, ως μέρος του προϋπολογισμού, παρά τις προηγούμενες ενδείξεις ότι θα καταργηθεί.

Ο Γκέοργκε Πιπερέα, Ρουμάνος βουλευτής των δεξιών Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), ο οποίος υπέβαλε την πρόταση κατά της φον ντερ Λάιεν, δήλωσε στο POLITICO ότι αναμένει ότι η πρόταση θα αποτύχει, αλλά ότι η διαδικασία ήταν υγιής για την ΕΕ. Πρόσθεσε ότι αναμένει ότι η κίνηση αυτή θα «ανοίξει το κουτί της Πανδώρας» δείχνοντας ότι «είναι δυνατό» να αμφισβητηθεί ο πρόεδρος της Επιτροπής.

Η φον ντερ Λάιεν θα πρέπει να προετοιμαστεί για «αρκετές» ακόμη προσπάθειες μομφής, δήλωσε ο Πιπερέα.

Το ΕΛΚ διαφωνεί. «Την ημέρα που θα επιστρέψουμε από τις διακοπές, σχεδόν θα το έχουμε ξεχάσει αυτό», προέβλεψε ο αντιπρόεδρος του ΕΛΚ, Ζίγκφριντ Μουρεσάν.

Ένα μέλος της σοσιαλιστικής ομάδας (Ciaran Mullooly, Ιρλανδία) και ένα μέλος του Renew (Matjaž Nemec, Σλοβενία) υποστήριξαν την πρόταση κατά της von der Leyen.

Δύο μέλη της οικογένειας του ΕΛΚ της von der Leyen (ο Vincze Loránt και ο Iuliu Winkler, αμφότεροι από το πολιτικό κόμμα της Δημοκρατικής Συμμαχίας των Ούγγρων στη Ρουμανία) απείχαν.

Επίσης απείχαν πέντε μέλη του Renew (Barry Andrews, Ιρλανδία, Irena Joveva, Σλοβενία, και Engin Eroglu, Christine Singer και Joachim Streit, όλοι Γερμανία) και τρεις ευρωβουλευτές από το S&D (Alex Agius Saliba, Μάλτα, Vytenis Andriukaitis, Λιθουανία, και Aodreland, Aodreland).

«Αυτή η πρόταση ωφελεί μόνο τον Πούτιν και τις μαριονέτες του στην ΕΕ» και είναι «ενάντια στην ασφάλεια του ευρωπαϊκού λαού», δήλωσε ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος υπερασπίστηκε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δηλώνοντας ότι οι ευρωβουλευτές του κόμματός του θα ψηφίσουν κατά της πρότασης μομφής. Ο Βέμπερ δήλωσε ότι αν και εντελώς απίθανη, μια πτώση της Επιτροπής θα έθετε σε κίνδυνο τις εμπορικές διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με τις ΗΠΑ, καθώς και τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ. «Εκατομμύρια θέσεις εργασίας διακυβεύονται. Πού είναι οι φίλοι της MAGA σε αυτό το σπίτι; Τι κάνουν ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ο Ιταλός αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι και η συμπρόεδρος του AfD, Άλις Βάιντελ για να σώσουν τις θέσεις εργασίας των Ευρωπαίων;» διερωτήθηκε.

Λαμβάνοντας το λόγο η επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών, η Ισπανίδα Ιράτκε Γκαρσία Πέρες, δήλωσε ότι η πολιτική της ομάδα θα δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην Φον ντερ Λάιεν και ότι δεν πρόκειται να δώσει ψήφο σε μια πρόταση που ενορχήστρωσαν ο Βίκτορ Όρμπαν και η ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν. Ωστόσο, η Ιράκτε Γκαρσία κάλεσε την Φον ντερ Λάιεν να σταματήσει «να παίζει» με τις δεξιές πολιτικές ομάδες, τονίζοντας ότι «αυτό που θέλει η Ακροδεξιά δεν είναι μια καλύτερη Ευρώπη, αλλά καθόλου Ευρώπη». Η ίδια επέκρινε το ΕΛΚ, ότι τάχθηκε με τις ακροδεξιές παρατάξεις του ΕΚ, που σήμερα προσπαθούν να ανατρέψουν την Επιτροπή, για να περάσει μέτρα στο Κοινοβούλιο.

Η ακροδεξιά ομάδα των «Ευρωπαίων Πατριωτών», στην οποία ανήκουν τα κόμματα της Μαρίν Λεπέν και του Βίκτορ Όρμπαν, εκπροσωπήθηκε από το Γάλλο ευρωβουλευτή, Φαμπρίς Λετζερί, ο οποίος άδραξε την ευκαιρία να κατηγορήσει την φον ντερ Λάιεν ότι είναι «αποκομμένη» από τους Ευρωπαίους πολίτες και ότι η Επιτροπή είναι ένας βραχίονας «ξένων οντοτήτων» και ξένων εταιρειών.

Από την πλευρά των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), πρώτος στη συζήτηση έλαβε το λόγο ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής που κατέθεσε την πρόταση μομφής, ο Γκεόργκε Πιπερέα, ο οποίος κατηγορεί την φον ντερ Λάιεν για «έλλειψη διαφάνειας» στην υπόθεση του σκανδάλου «Pfizergate». Ο κ. Πιπερέα συνέκρινε την Επιτροπή της Φον ντερ Λάιεν, «που αφαιρεί την κυριαρχία και την εξουσία από τα κράτη μέλη της ΕΕ», με τη Σοβιετική Ένωση. «Η διαδικασία λήψης αποφάσεων έχει γίνει αδιαφανής και διακριτική και εγείρει φόβους για κατάχρηση και διαφθορά», δήλωσε προσθέτοντας: «αρνούμαστε το σοβιετικό ή ρωσικό ή κινεζικό μοντέλο».

Ωστόσο, σαφείς αποστάσεις από την πρόταση μομφής κρατούν οι Ιταλοί ευρωβουλευτές της Τζόρτζια Μελόνι που ανήκουν στο ECR. Λαμβάνοντας το λόγο ο συμπρόεδρος του ECR, ο Ιταλός Νικόλα Προκατσίνι, χαρακτήρισε την πρόταση μομφής που κατατέθηκε από μέλη της πολιτικής του ομάδας «στρατηγικό λάθος», τη στιγμή που μια «κεντροδεξιά πλειοψηφία» σημείωνε πρόοδο. Ο Προκατσίνι, σημείωσε ότι τα δύο τρίτα των ευρωβουλευτών του ECR δεν υπέγραψαν την πρόταση μομφής, όχι επειδή διαφωνούν με τις καταγγελίες, αλλά επειδή «θεωρούν αυτήν την πρόταση λάθος».

Η Γαλλίδα επικεφαλής των Φιλελευθέρων (RENEW), Βαλερί Χαγιέρ, ξεκαθάρισε ότι η πολιτική της ομάδα θα δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην Φον ντερ Λάιεν, ωστόσο κατηγόρησε την Πρόεδρο της Επιτροπής ότι συχνά συντάσσεται με τις δεξιές ομάδες της Ευρωβουλής, αντί για τους παραδοσιακούς κεντρώους συμμάχους της. «Ποιοι είναι οι πραγματικοί σας σύμμαχοι; Θα πρέπει να επιλέξετε», δήλωσε η Β. Χαγιέρ, προειδοποιώντας ότι «τα παιχνίδια που συνεχίζονται εδώ και ένα χρόνο πρέπει να σταματήσουν». Η Β. Χαγιέρ κάλεσε την Φον ντερ Λάιεν να «πάρει τον έλεγχο» και να «μη θεωρεί τίποτα ως δεδομένο». Όπως είπε, η Φον ντερ Λάιεν χρειάζεται την κεντρώα παράταξη για να προωθήσει την ατζέντα της και κάλεσε το ΕΛΚ να σταματήσει να βασίζεται στις ψήφους της Άκρας Δεξιάς.

Ο πρόεδρος της ομάδας των Πρασίνων, Έικουτ Μπας, από την Ολλανδία, δεν ξεκαθάρισε αν η ομάδα του θα υποστηρίξει την πρόταση μομφής ή όχι, υπογράμμισε, ωστόσο, ότι αυτή η πρόταση μομφής αποτελεί ένα «μεγάλο πολιτικό σόου της ακροδεξιάς» για να υπονομεύσει τη δημοκρατία και την Ευρώπη. Ο Πρόεδρος των Πρασίνων προειδοποίησε το ΕΛΚ να μη βασίζεται στις ακροδεξιές ψήφους γιατί αυτό θα γυρίσει μπούμερανγκ όπως η σημερινή πρόταση μομφής. «Ταίζετε αυτό το θηρίο» και «κάποια στιγμή το θηρίο θα σας φάει», είπε, αναφερόμενος στις συμφωνίες του ΕΛΚ για το μεταναστευτικό, ή την Πράσινη Συμφωνία.

Η ομάδα της Αριστεράς στο Κοινοβούλιο, εκπροσωπήθηκε από τον επικεφαλής της, το Γερμανό Μάρτιν Σίρντεβαν, από το “Die Linke”. O Μ. Σίρντεβαν υποστήριξε ότι ο τρόπος διακυβέρνησης της φον ντερ Λάιεν την έχει αφήσει εκτεθειμένη σε ευρεία κριτική, συμπεριλαμβανομένης της πρότασης μομφής. Συγκεκριμένα, επέκρινε την οπισθοχώρηση της Επιτροπής ως προς τους κανόνες της Πράσινης Συμφωνίας και κατήγγειλε την αδύναμη στάση της έναντι της Κίνας και του Ντόναλντ Τραμπ. «Κυρία φον ντερ Λάιεν, ήσασταν τόσο αδιαφανής που παίζετε το παιχνίδι τους», είπε ο Σίρντεβαν. «Η πολιτική σας έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου η ακροδεξιά μπορεί να παίζει το θέατρό της και να κάνει τη δημοκρατία να φαίνεται γελοία», πρόσθεσε.

Τέλος, από την Ακροδεξιά Ομάδα της «Ευρώπης των Κυρίαρχων Εθνών», το λόγο έλαβε ο Γερμανός ευρωβουλευτής του AfD, Άουστ Ρενέ, ο οποίος είπε ότι από την Πέμπτη η ομάδα του θα στείλει την Φον ντερ Λάιεν σε παραίτηση.

Η ψηφοφορία επί της πρότασης μομφής κατά της Προέδρου της Επιτροπής θα διεξαχθεί το μεσημέρι της Πέμπτης 10 Ιουλίου.

Με αποφασιστικό τόνο και εμφανή διάθεση να περάσει στην αντεπίθεση, η φον ντερ Λάιεν πήρε τον λόγο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη Δευτέρα για να υπερασπιστεί τη φήμη της απέναντι στην πρόταση μομφής που έχει κατατεθεί εις βάρος της. Στις πρώτες σειρές, ενώ μιλά η φον ντερ Λάιεν, κάθονται κορυφαίοι επίτροποι, μεταξύ των οποίων η κορυφαία διπλωμάτης Κάγια Κάλλας και η επικεφαλής του τομέα ανταγωνισμού Τερέζα Ριμπέρα.

Χωρίς περιστροφές, η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε την πρωτοβουλία αυτή ως «το παλιότερο τέχνασμα των εξτρεμιστών», προκαλώντας αποδοκιμασίες από μερίδα ευρωβουλευτών στην αίθουσα. Παράλληλα, εξαπέλυσε επίθεση στον Ρουμάνο ευρωβουλευτή Γκέοργκε Πιπερέα, κατηγορώντας τον ότι επιχειρεί να αποσταθεροποιήσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς μέσω ψευδών ισχυρισμών και θεωριών συνωμοσίας.

«Αντλεί απευθείας από το παλιότερο εγχειρίδιο των εξτρεμιστών: πολώνει την κοινωνία, διαβρώνει την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία, διακινεί ψευδείς ισχυρισμούς για εκλογική χειραγώγηση, προσπαθεί να ξαναγράψει την ιστορία της επιτυχούς διαχείρισης της πανδημίας από την Ευρώπη – από τα εμβόλια μέχρι το Next Generation. Και τώρα αναμασά αποδεδειγμένα ψευδείς θεωρίες συνωμοσίας για γραπτά μηνύματα» δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

«Δεν είναι μυστικό ότι ήμουν σε επαφή με κορυφαίους εκπροσώπους των εταιρειών που παρήγαν τα εμβόλια που μας έβγαλαν από την κρίση… όπως, ακριβώς, αναζήτησα και τη συμβουλή των κορυφαίων επιδημιολόγων και ιολόγων παγκοσμίως», είπε. Και πρόσθεσε με νόημα: «Αλλά ο υπαινιγμός ότι αυτά τα συμβόλαια ήταν κατά κάποιον τρόπο ακατάλληλα ή αντίθετα με τα ευρωπαϊκά συμφέροντα είναι, σε κάθε περίπτωση, απλώς λανθασμένος».

Συνεχίζοντας την τοποθέτησή της για την υπόθεση, επιχείρησε να βάλει τέλος στις αιτιάσεις περί αδιαφανούς διαχείρισης των εμβολιαστικών συμβολαίων της πανδημίας: «Ας αποκαταστήσουμε ξανά την αλήθεια, με πλήρη σαφήνεια», δήλωσε ενώπιον των ευρωβουλευτών.

Όπως ξεκαθάρισε, οι διαπραγματεύσεις για τα συμβόλαια έγιναν από κοινού από την Κομισιόν και τα κράτη-μέλη. «Κάθε συμβόλαιο που διαπραγματευτήκαμε εξετάστηκε λεπτομερώς από τις κυβερνήσεις πριν υπογραφεί από όλα τα 27 κράτη-μέλη», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Δεν υπήρξαν μυστικά, ούτε κρυφές ρήτρες, ούτε υποχρεώσεις αγοράς».

Απαντώντας στις επικρίσεις πως τα κράτη-μέλη δεν είχαν εικόνα για το περιεχόμενο των συμφωνιών, η φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε κατηγορηματική: «Όλα τα κράτη-μέλη αποφάσισαν να αγοράσουν εμβόλια με τη δική τους βούληση. Όποιος ισχυρίζεται το αντίθετο — ότι δεν γνώριζαν για τις τιμές ή τις ποσότητες — είναι απλώς ανειλικρινής».

Και συμπλήρωσε: «Για να είμαστε ξεκάθαροι, ας το πούμε όπως είναι: αυτός ο ισχυρισμός είναι απλώς ένα ψέμα».

Την ίδια ώρα, η πρόεδρος της Κομισιόν δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας για το πώς βλέπει την πρόταση μομφής. «Μπορούμε είτε να ακολουθήσουμε τον κύριο Πιπερέα στον κόσμο των συνωμοσιών του και τα υποτιθέμενα σκοτεινά σχέδια που αποδίδει στις Βρυξέλλες, είτε να πούμε ξεκάθαρα αυτό που είναι: μια χοντροκομμένη απόπειρα να δημιουργηθεί ρήγμα ανάμεσα στους θεσμούς μας, ανάμεσα στις φιλοευρωπαϊκές, φιλοδημοκρατικές δυνάμεις αυτού του σώματος» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η συζήτηση επί της πρότασης μομφής θα πραγματοποιηθεί σήμερα το απόγευμα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, κατά την οποία η Πρόεδρος της Επιτροπής θα κληθεί να απαντήσει σε ερωτήσεις ευρωβουλευτών περί έλλειψης διαφάνειας της εκτελεστικής εξουσίας.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε μία ψηφοφορία που θα διεξαχθεί την Πέμπτη 10 Ιουλίου και η οποία δεν θα είναι μυστική.

Την πρόταση μομφής κατέθεσε ο ευρωβουλευτής Γκέοργκε Πιπερέα (ECR, Ρουμανία), ο οποίος κατηγορεί την Φον ντερ Λάιεν για αδιαφάνεια με αφορμή το σκάνδαλο “Pfizergate”. Στις 2 Ιουλίου, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα ανακοίνωσε ότι κατατέθηκε πρόταση μομφής κατά της Επιτροπής «Φον ντερ Λάιεν ΙΙ», η οποία πληροί τις προϋποθέσεις υποβολής.

Την πρόταση μομφής υποστηρίζουν 79 ευρωβουλευτές, οι οποίοι ωστόσο δεν έχουν καμία πιθανότητα να εκθρονίσουν τη Γερμανίδα Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας το μεσημέρι της Πέμπτης. Αρκετοί ευρωβουλευτές του ECR, που περιλαμβάνει και τους Ιταλούς ευρωβουλευτές της Τζόρτζια Μελόνι, έχουν αποστασιοποιηθεί από την πρόταση μομφής που κατέθεσε ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής. Ωστόσο, την πρόταση μομφής αναμένεται να υποστηρίξουν κάποιοι ευρωβουλευτές από την «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών» και από τους «Πατριώτες της Ευρώπης», ανάμεσά τους και ο Τζορντάν Μπαρντελά από την «Εθνική Συσπείρωση» της Γαλλίας.

Οι ηγέτες των Σοσιαλδημοκρατών και των Φιλελευθέρων (Renew) έχουν δηλώσει ότι θα δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στην Φον ντερ Λάιεν, όμως η σημερινή συζήτηση επί της πρότασης μομφής θα μπορούσε να αποτελέσει μια ευκαιρία εκτόνωσης για τη «φιλοευρωπαϊκή» πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Φιλελεύθεροι (Renew) τακτικά επικρίνουν την Φον ντερ Λάιεν για την ολοένα και πιο κάθετη δομή εξουσίας της, για την αμφισβήτηση των περιβαλλοντικών κανόνων, καθώς και για τη συνεργασία της με το ECR, όπως με τους ευρωβουλευτές της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι.

«Το ΕΛΚ θα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά με ποιον θέλει να χτίσει γέφυρες, με εμάς ή με αυτούς που ξεκινούν προτάσεις μομφής», δήλωσε εκπρόσωπος των Σοσιαλδημοκρατών.

Για τη Γαλλίδα ευρωβουλευτή του Renew, Βαλερί Χαγιέρ, η σημερινή συζήτηση θα μπορούσε να είναι μια «πραγματική ευκαιρία πολιτικού ξεκαθαρίσματος» και «θα ρωτήσουμε ξεκάθαρα το ΕΛΚ με ποιόν θέλει να συνεργαστεί».

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ, έκανε λόγο για «μαριονέτες του Πούτιν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο» που «προσπαθούν να υπονομεύσουν την ευρωπαϊκή ενότητα και να ρίξουν την Επιτροπή σε μια περίοδο παγκόσμιας αναταραχής και οικονομικής κρίσης», προσθέτοντας ότι «αυτό είναι ντροπή για τους ευρωπαίους πολίτες».

Η πρόταση μομφής εναντίον της κεντροδεξιάς κυβέρνησης υποβλήθηκε από τους Σοσιαλιστές, οι οποίοι δεν είναι ικανοποιημένοι από τον προσέγγιση του πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού στο συνταξιοδοτικό.

Οι παρατηρητές περιμένουν ότι η πρόταση, η οποία θα συζητηθεί αργά σήμερα το απόγευμα, θα αποτύχει και η κυβέρνηση θα παραμείνει στην εξουσία, καθώς οι ακροδεξιοί εθνικιστές, με επικεφαλής την Μαρίν Λεπέν, δεν προτίθενται να αποσύρουν την υποστήριξή τους από την κυβέρνηση.

Ο Μπαϊρού είχε αρχίσει διαβουλεύσεις αναφορικά με μια τροποποίηση της αμφιλεγόμενης μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού του 2023. Αυτό είχε αρχικά εξασφαλίσει στον Μπαϊρού την ανοχή των Σοσιαλιστών.

Ωστόσο οι διαβουλεύσεις απέτυχαν, με αποτέλεσμα οι Σοσιαλιστές να καταθέσουν πρόταση μομφής. Κατηγορούν τον Μπαϊρού ότι παρέβη το λόγο του στο θέμα αυτό και δεν στηρίζει πλέον την υπόσχεσή του ότι το κοινοβούλιο θα έχει τον τελευταίο λόγο σε οποιεσδήποτε εν δυνάμει αλλαγές στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού.

Η μεταρρύθμιση των συντάξεων είχε προκαλέσει μαζικές διαμαρτυρίες στις αρχές του 2023 στη Γαλλία. Ο πυρήνας της μεταρρύθμισης του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν ήταν η σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64. Αυτό εξακολουθεί να ισχύει ακόμα και με την τροποποίησή της. Εντούτοις θα υπάρξουν παραχωρήσεις για μητέρες και ανθρώπους σε απαιτητικά επαγγέλματα.