«Η κυρία Γεροβασίλη είτε δεν κατάλαβε τι ψήφισε με τον Νόμο του ΣΥΡΙΖΑ που κατήργησε την προστασία πρώτης κατοικίας είτε, πολύ χειρότερα, παριστάνει πως δεν κατάλαβε, παρασύροντας το κόμμα της σε μια δήλωση που επιχειρεί να διαστρεβλώσει πλήρως την πραγματικότητα», τόνισε σε δήλωσή του ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας και πρόσθεσε: «Επαναλαμβάνω λοιπόν για να είναι ξεκάθαρο προς όλους: Με νόμο του ΣΥΡΙΖΑ καταργήθηκε η προστασία της πρώτης κατοικίας από τον Φεβρουάριο του 2019».

Ο κ. Τσιάρας στη δήλωσή του υπογραμμίζει ότι «η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θέσπισε νέα εργαλεία και πρόσθετες δυνατότητες προστασίας της πρώτης κατοικίας και αναστολής πλειστηριασμών για την ιδιαίτερα ευαίσθητη κοινωνική ομάδα των ευάλωτων οφειλετών» και τονίζει ότι «με απόφαση αυτής της κυβέρνησης ανεστάλησαν όλοι οι πλειστηριασμοί, προστατεύοντας τον σύνολο των δανειοληπτών, καθ’ όλη τη διάρκεια του lockdown λόγω της πανδημίας»

Οι ρυθμίσεις του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού, σε ό,τι αφορά στη δυνατότητα αποπληρωμής των χρεών φυσικών προσώπων και μικρών επιχειρήσεων, θα γίνονται αυτόματα, χωρίς δηλαδή την παρέμβαση υπαλλήλου, με αλγόριθμο μέσα από τον υπολογιστή. Προβλέπεται ρύθμιση χρεών σε εφορία και ταμεία έως 240 δόσεις έναντι όλων των πιστωτών (Δημόσιο και ιδιωτικούς φορείς) και υπό προϋποθέσεις, έως 420 δόσεις για χρέη στις τράπεζες, ενώ προβλέπεται και κούρεμα κεφαλαίου, εφόσον αυτό αποφασίσει ο συμβιβασμός μεταξύ των μερών.

• «Προσδοκούμε με αυτό το σύστημα χιλιάδες συμπολίτες μας που μένουν εγκλωβισμένοι στο ιδιωτικό τους χρέος εδώ και χρόνια, να μπορέσουν να απεγκλωβιστούν με την έναρξη της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Είναι ένα επαναστατικό σύστημα» δήλωσε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Άδωνις Γεωργιάδης.

Ωστόσο, από σήμερα χιλιάδες υπερχρεωμένοι άνθρωποι, νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και μικρές επιχειρήσεις μπαίνουν σε διαφορετική, δύσκολη, ρότα με βασικό εργαλείο την παρακάτω διαδικασία ή μια «δεύτερη ευκαιρία», όταν το χρέος δεν είναι βιώσιμο, διαγράφοντας εκτός από χρέος και περιουσία.

Οι αιτήσεις

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται μέσω της ειδικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΕΓΔΙΧ). Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές που δεν είναι ακόμη σε καθυστέρηση αλλά οι οφειλέτες δυσκολεύονται να εξοφλήσουν με προϋπόθεση να έχουν υποστεί μείωση των εισοδημάτων τους κατά 20% τουλάχιστον.

Αίτηση για εξωδικαστική διευθέτηση οφειλών μπορούν να υποβάλουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα, υπό την προϋπόθεση ότι οι οφειλές τους είναι άνω των 10.000 ευρώ και τουλάχιστον προς δύο πιστωτές. Επίσης, αίτηση μπορεί να υποβάλουν και οι χρηματοδοτικοί οργανισμοί (τράπεζες).

Υπενθυμίζεται ότι ο νέος Πτωχευτικός έχει ξεκινήσει από την 1η Μαρτίου για τις επιχειρήσεις, ωστόσο για τις περιπτώσεις αυτές η διαδικασία του εξωδικαστικού συμβιβασμού γίνεται με την υποβολή business plan.

Οι κανόνες

Ο νόμος, που πέρασε τον περασμένο Οκτώβριο παρά τις σφοδρές κοινοβουλευτικές διαδικασίες, θέτει σε τράπεζες και διαχειριστές δανείων συγκεκριμένους κανόνες ρύθμισης οφειλών, όπως:

Ικανότητα αποπληρωμής. Δηλαδή, ο οφειλέτης πρέπει να πληρώνει βάσει των εισοδημάτων του καθώς και αυτών των εγγυητών του.

Αρχή της μη χειροτέρευσης θέσης πιστωτή. Δηλαδή, κανένας πιστωτής δεν δύναται να λάβει λιγότερα χρήματα από όσα θα λάμβανε σε περίπτωση ρευστοποίησης της περιουσίας του οφειλέτη και των εγγυητών του.

Σύμμετρη ικανοποίηση πιστωτών. Δηλαδή, τα χρήματα του οφειλέτη πρέπει να μοιραστούν αναλογικά, έτσι ώστε να καλύψουν όλους τους πιστωτές (δημόσιου και χρηματοπιστωτικού τομέα).

Η διαδικασία

Όσοι επιλέξουν τον εξωδικαστικό συμβιβασμό θα πρέπει αφού κάνουν αίτηση να παρέχουν εξουσιοδότηση για την άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Στη συνέχεια αυτοματοποιημένα θα καταγράφονται τα στοιχεία που αφορούν σε οφειλές, εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία και θα παράγεται η σχετική ρύθμιση, χωρίς να απαιτείται εμπλοκή ανθρώπινου παράγοντα ή/και έγκριση οποιουδήποτε στελέχους του δημοσίου και των φορέων κοινωνικής ασφάλισης.

Στη συνέχεια οι χρηματοδοτικοί φορείς, δύνανται να καταθέσουν πρόταση ρύθμισης προς τον οφειλέτη. Αν η πρόταση εξασφαλίσει τη συναίνεση του οφειλέτη και της απαιτούμενης πλειοψηφίας των χρηματοδοτικών φορέων, διαβιβάζεται στο δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, οι οποίοι καλούνται σε στενό χρονικό πλαίσιο να ελέγξουν την τήρηση των προϋποθέσεων του νόμου και εφόσον πληρούνται τότε αυτομάτως παρέχεται η έγκρισή τους.

Το «κούρεμα» προς το δημόσιο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από 95% των απαιτήσεων του δημοσίου από πρόστιμα που έχουν επιβληθεί από τη φορολογική διοίκηση, 85% των απαιτήσεων του δημοσίου και των φορέων κοινωνικής ασφάλισης από προσαυξήσεις και τόκους εκπρόθεσμης καταβολής. Επιπλέον, στην περίπτωση των διμερών διαπραγματεύσεων ή στις πολυμερείς διαπραγματεύσεις όταν η προσφερόμενη λύση από τους χρηματοδοτικούς φορείς προκύπτει από την αντιπρόταση των πιστωτών, το «κούρεμα» βασικής οφειλής προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από 75%.

Διαγραφή βασικής οφειλής προς το Δημόσιο και ασφαλιστικών εισφορών απαγορεύεται από τον νόμο. Περαιτέρω, στην περίπτωση αυτή το «κούρεμα» προς τους χρηματοδοτικούς φορείς δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από 80% των απαιτήσεων των χρηματοδοτικών φορέων, με εξαίρεση τους τόκους υπερημερίας για τους οποίους δεν υπάρχει όριο.

Παράλληλα η ρύθμιση οφειλών με το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης επιβαρύνεται με επιτόκιο ίσο με το euribor τριμήνου, προσαυξημένο κατά 5%, το οποίο υπολογίζεται ετησίως. Η ρύθμιση οφειλών με τους χρηματοδοτικούς φορείς επιβαρύνεται με επιτόκιο ίσο με το euribor τριμήνου/μηνός, προσαυξημένο κατά 3,25% για εξασφαλισμένες οφειλές και 4,5% για μη εξασφαλισμένες οφειλές.

Οι δόσεις

Το ποσό μηνιαίας δόσης αυξάνεται σταδιακά μετά από 1 και 4 έτη. Περαιτέρω, σε περίπτωση που η προσφερόμενη λύση από τους χρηματοδοτικούς φορείς προκύπτει από την αντιπρόταση των πιστωτών, προβλέπεται σταδιακή αύξηση με διάφορα βήματα ανάλογα το είδος δανείου – οφειλέτη.

Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης για τη ρύθμιση οφειλών με το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ανέρχεται σε 50 ευρώ. Περαιτέρω σε περίπτωση που η προσφερόμενη λύση από τους χρηματοδοτικούς φορείς προκύπτει από την αντιπρόταση των πιστωτών, προβλέπεται ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης προς χρηματοδοτικού φορείς που ανέρχεται σε 50 ευρώ ανά δάνειο με εξασφάλιση και σε 50 ευρώ ανά πιστωτή για δάνεια χωρίς εξασφάλιση.

Ο μέγιστος αριθμός δόσεων ρύθμισης αποπληρωμής οφειλής προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης είναι 240.

Περαιτέρω, σε περίπτωση που η προσφερόμενη λύση από τους χρηματοδοτικούς φορείς προκύπτει από την αντιπρόταση των πιστωτών, προβλέπεται μέγιστο όριο 420 δόσεων για τα εξασφαλισμένα δάνεια ΦΠ, 240 δόσεων για μη εξασφαλισμένα δάνεια ΦΠ και εξασφαλισμένα δάνεια ΝΠ και 180 δόσεων για μη εξασφαλισμένα δάνεια ΝΠ.

Επιπλέον για οφειλέτες ΦΠ έχει προβλεφθεί από τους χρηματοδοτικούς φορείς το μέγιστο όριο ηλικίας τα 85 έτη, βάσει του οποίου μειώνεται ο αριθμός των δόσεων, έκτος αν συμβληθεί εγγυητής μικρότερης ηλικίας.

Επίσης θα πρέπει να καταβάλει για τα χρέη του ό,τι εισπράξει από την ρευστοποίηση όλης της περιουσίας του. Για τα, δε, ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, η αξία ρευστοποίησης προσδιορίζεται ως το μέγιστο ανάμεσα στη φορολογητέα αξία και την εμπορική αξία μειωμένη, κατά 3% λόγω των εξόδων της διαδικασίας ρευστοποίησης, ενώ για τα κινητά περιουσιακά στοιχεία, η αξία ρευστοποίησης ταυτίζεται με την εμπορική αξία.

Επιπλέον , ο οφειλέτης θα πρέπει να πληρώσει και το ποσό που περισσεύει από τα εισοδήματα του (μετά την κάλυψη των ευλόγων δαπανών διαβίωσης για φυσικό πρόσωπο και του αναγκαίου κεφαλαίου κίνησης για νομικό πρόσωπο), εφόσον τα εισοδήματα του είναι επαρκή και μπορούν να υποστηρίξουν κάτι τέτοιο.

Τέλος, ο οφειλέτης έχει την ευχέρεια να δηλώσει ότι μπορεί να πληρώνει παραπάνω (με σκοπό να αποπληρώσει νωρίτερα και αποφύγει την επιβάρυνση τόκων) και τότε προστίθεται και αυτό το ποσό.

Η κυβέρνηση, δεδομένων των συνθηκών ζητά παράταση του υφιστάμενου πλαισίου έως το τέλος του έτους, αλλά προς μεγάλη έκπληξη των συμμετεχόντων στην χθεσινή τηλεδιάσκεψη οι εκπρόσωποι των θεσμών συνέχισαν να χρησιμοποιούν τα ίδια επιχειρήματα τα οποία χρησιμοποιούσαν προ κορωνοϊού για να υποστηρίξουν ότι το ισχύον πλαίσιο πρέπει να λήξει στο τέλος Απρίλη! Κουλούρα πληρωμών, μετάβαση στην «κανονικότητα»…

Το χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές και την εμμονή των θεσμών στην τήρηση των συμφωνηθέντων επιβεβαίωσε στον Σκάι, ο Ειδικός Γραμματέας Διαχείρισης Ιδιωτικού χρέους Φώτης Κουρμούσης λέγοντας πως μετά από 4,5 ώρες τηλεδιάσκεψης δεν υπήρξε συμφωνία. Οι συζητήσεις συνεχίζονται αλλά θεωρείται δεδομένο πως η κυβέρνηση δεν πρόκειται στην παρούσα συγκυρία να νομοθετήσει τις απαιτούμενες από τους θεσμούς αλλαγές.

Με τα δικαστήρια κλειστά και τους πλειστηριασμούς, όπως και όλα τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης «παγωμένους», πρακτικά η αλλαγή του πλαισίου δεν θα είχε ισχύ. Πολιτικά όμως εγείρεται μείζον ζήτημα σε μία συγκυρία όπου η επιδίωξη αποκατάστασης της κουλτούρας πληρωμών είναι σχήμα οξύμωρο.