Στα τρία χρόνια που εργάζεται ως διασώστρια, τα συνηθισμένα περιστατικά αφορούσαν υψηλή πίεση ή πόνους στο στήθος. Αυτό ήταν το πρώτο της μαζικό συμβάν με πολλαπλά θύματα.

Όταν έφτασαν στο σχολείο με τις σειρήνες να ηχούν, το κτίριο ήταν καλυμμένο από καπνό. «Άνθρωποι έτρεχαν, άλλοι ήταν ξαπλωμένοι στο έδαφος και φώναζαν», θυμάται η Νορεϊκάιτε για το χάος στο γήπεδο του σχολείου. Αστυνομία, πυροσβέστες και στρατιωτικοί βρίσκονταν ήδη εκεί. Η ίδια και ο συνάδελφός της ήταν οι πρώτοι διασώστες που έφτασαν. «Μπροστά στην πανικόβλητη κατάσταση, ξεχνάς όσα ξέρεις. Χάνεις την ισορροπία σου».

Η πρωτόγνωρη αυτή εμπειρία σε μια ειρηνική ευρωπαϊκή χώρα ήταν ο λόγος που οι αρχές της Λιθουανίας διοργάνωσαν τις διήμερες στρατιωτικές ασκήσεις «Σιδερένιος Λύκος» («Geležinis Vilkas»).

Στόχος ήταν να προετοιμαστούν στρατός, αστυνομία, πυροσβεστική, νοσοκομεία και διασώστες για ακραίες συνθήκες – καθώς η χώρα ετοιμάζεται για το χειρότερο σενάριο: επίθεση στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ. Από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο φόβος πολέμου παραμένει έντονος.

«Όταν τα ΜΜΕ ανακοίνωσαν ότι ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, τρομοκρατηθήκαμε», λέει η Νορεϊκάιτε. «Δεν ξέραμε αν έχουμε επαρκείς πόρους ή αν είμαστε έτοιμοι αν συμβεί εδώ». Πλέον νιώθει πιο ήρεμη, εστιάζοντας στην εκπαίδευση και τα πρωτόκολλα διαλογής τραυματιών. Οι ασκήσεις όπως στη Γιονάβα βοηθούν σημαντικά — και θεωρεί ότι «θα έπρεπε να γίνονται συχνότερα».

Επανεκκίνηση σχεδίων ετοιμότητας στην Ανατολική Ευρώπη

Η Λιθουανία δεν αποτελεί εξαίρεση: όλες οι χώρες στα ανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ αναθεωρούν τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης κρίσεων στα νοσοκομεία, οργανώνουν ασκήσεις, επενδύουν σε κράνη και αλεξίσφαιρα γιλέκα και μεταφέρουν χειρουργεία σε υπόγεια καταφύγια. Η εισβολή στην Ουκρανία έχει διαλύσει την ψευδαίσθηση ασφάλειας στην Ευρώπη.

«Δεν είναι θέμα αν θα επιτεθεί η Ρωσία, αλλά πότε», δηλώνει ο Ράγκναρ Βάικνεμετς, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Υγειονομικής Υπηρεσίας της Εσθονίας. Ο οργανισμός του είναι υπεύθυνος για την προετοιμασία απέναντι σε πανδημίες έως και πόλεμο.

Οι χώρες που βρίσκονται πρώην υπό σοβιετική κατοχή γνωρίζουν καλά πόσο γρήγορα μπορούν να φτάσουν τα στρατεύματα. «Έχουμε κακούς γείτονες: τη Ρωσία και τη Λευκορωσία», ανέφερε ο Ντανιέλ Ναουμόβας, αναπληρωτής υπουργός Υγείας της Λιθουανίας, τον Φεβρουάριο. Η χώρα του αποτελεί τη σύνδεση του ΝΑΤΟ με τις Βαλτικές μέσω του διαδρόμου Σουβάλκι — ενός στενού περάσματος που θεωρείται πιθανός στόχος ρωσικής επίθεσης.

«Λίγες χώρες της ΕΕ είναι χώρες πρώτης γραμμής», υπογραμμίζει η Καταρζίνα Κατσερτσίκ, υφυπουργός Υγείας της Πολωνίας. Η Πολωνία έχει θέσει το θέμα της υγειονομικής ασφάλειας στο επίκεντρο κατά την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

«Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε στρατηγική μόνο για τον στρατό ή την οικονομία και να εξαιρούμε τον τομέα υγείας», προσθέτει η Κατσερτσίκ.

Υποδομές νοσοκομείων υπό απειλή

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία απέδειξε πως πλέον οι συγκρούσεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστες τις υπηρεσίες υγείας ή τους πολίτες. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης λαμβάνουν μέτρα.

Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Santaros Clinics, μόλις 50 χλμ. από τα σύνορα με τη Λευκορωσία, κατασκευάζει υπόγειες εγκαταστάσεις, καταφύγια, ελικοδρόμια και αυτόνομα συστήματα λειτουργίας για περίπτωση διακοπής νερού ή ρεύματος.

Στην Εσθονία, εκτός από αλεξίσφαιρα για τα πληρώματα των ασθενοφόρων, προβλέπεται διανομή δορυφορικών τηλεφώνων αν καταρρεύσουν τα δίκτυα επικοινωνίας. Υπάρχουν ακόμα σχέδια δημιουργίας ανεξάρτητου διαδικτύου αν χρειαστεί.

11,5 κλίνες ΜΕΘ ανά 100.000 κατοίκους: Αυτός είναι ο μέσος όρος στην Ευρώπη, ενώ οι ανάγκες σε πόλεμο μπορεί να απαιτούν τριπλάσια ή πενταπλάσια δυναμικότητα, σύμφωνα με τον Bjørn Guldvog, ειδικό σύμβουλο στη Διεύθυνση Υγείας της Νορβηγίας.

Γεννήτριες εγκαθίστανται σε όλο το σύστημα υγείας μετά τις εμπειρίες από τις ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία που διακόπτουν συχνά το ρεύμα σε νοσοκομεία.

Πολλά νοσοκομεία της Ανατολικής Ευρώπης — κατάλοιπα σοβιετικής εποχής — είναι ιδιαίτερα ευάλωτα λόγω μεγέθους και σχεδιασμού. Εξετάζεται η μετατροπή υπογείων σε χειρουργεία έκτακτης ανάγκης. Η Εσθονία προμηθεύεται κινητές μονάδες περίθαλψης που μπορούν να αναπτυχθούν άμεσα σε κρίση.

Aποθήκες υλικών & αλυσίδες εφοδιασμού

Τα καλύτερα νοσοκομεία δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς φάρμακα και εξοπλισμό. Οι βαλτικές χώρες αποθηκεύουν προμήθειες ενόψει ενδεχόμενων μαζικών τραυματισμών. Η Εσθονία, π.χ., διέθεσε 25 εκατ. ευρώ για εξοπλισμό μαζικών τραυματισμών — ορθοπεδικά υλικά, αιμοστατικούς επιδέσμους και κιτ τραύματος.

Στη Λετονία, οι δομές υγείας υποχρεούνται από την εποχή του Covid-19 να διατηρούν αποθέματα φαρμάκων τριών μηνών. «Χάρη στον Covid βρέθηκαν οικονομικοί πόροι», παραδέχεται η Αγκνέσε Βαλούλιενε, γενική γραμματέας του υπουργείου Υγείας.

Ωστόσο οι αποθήκες στις Βαλτικές είναι πολύ κοντά στο μέτωπο για να θεωρούνται ασφαλείς, επισημαίνει ο Γιος Γιούστεν, σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης. Άλλες χώρες πρέπει να βοηθούν με δύσκολα προσβάσιμα υλικά μέσω κοινών ευρωπαϊκών μηχανισμών (Red Cross, national reserves, rescEU).

Eπαρκές προσωπικό σε συνθήκες πολέμου;

Οι ελλείψεις προσωπικού αποτελούν βασικό πρόβλημα στις Βαλτικές, όπου ήδη οι εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας είναι λιγότεροι ανά κάτοικο συγκριτικά με τη Γερμανία (η Εσθονία έχει σχεδόν τους μισούς). Έρευνα στη Λιθουανία έδειξε ότι πάνω από το 25% των εργαζομένων θα έφευγαν σε περίπτωση πολέμου· λιγότεροι από το 40% δηλώνουν βέβαιοι ότι θα παρέμεναν — το υπόλοιπο τρίτο είναι αβέβαιο.

Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, όλοι οι διασώστες στη Λιθουανία υπέγραψαν δήλωση ότι θα παρέμεναν αν ξεκινούσε πόλεμος στη χώρα τους.

Στην Εσθονία εκτιμάται ότι περίπου 50-60% των πολιτών δεν γνωρίζουν πώς θα αντιδρούσαν αν ξεκινούσε σύγκρουση.

Οι αρχές προσπαθούν να καθησυχάσουν τους επαγγελματίες υγείας σχετικά με την ασφάλεια των οικογενειών τους – βασικό κριτήριο παραμονής σε ώρα κρίσης.

Eκπαίδευση & συνεργασία πολιτικών-στρατιωτικών δομών υγείας

Στη Λετονία οι γιατροί καλούνται πλέον να υπογράψουν πως θεωρούνται κρίσιμο προσωπικό σε περίπτωση συναγερμού.

Στην Εσθονία ενισχύονται τα προγράμματα εκπαίδευσης ώστε όλοι (νοσοκομεία, πληρώματα ασθενοφόρων) να μπορούν να λειτουργούν σε “mode κρίσης”, αντιμετωπίζοντας μαζικές εισροές τραυματιών αλλά και τραύματα σπάνια στη “λαϊκή” ιατρική (εκρήξεις, πυροβολισμούς, εγκαύματα).

Στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Βίλνιους πραγματοποιούνται συνεχώς ασκήσεις εκκένωσης και ετοιμότητας με συμμετοχή του στρατού και των Ενόπλων Δυνάμεων.

Φέτος μόνο στη Λιθουανία έχουν προγραμματιστεί επτά κοινές ασκήσεις με τον στρατό και πάνω από δέκα πολιτικές ασκήσεις ασφαλείας για τους επαγγελματίες υγείας.

Ορισμένοι γιατροί ταξιδεύουν στην Ουκρανία για να μάθουν από πρώτο χέρι πώς λειτουργούν τα νοσοκομεία υπό πυραυλικές επιθέσεις ή μαζικούς τραυματισμούς/διακοπή ηλεκτροδότησης.

Mαθήματα από το ουκρανικό μέτωπο & προσφυγικές ροές

Η Vaiva Jankienė έχει ταξιδέψει πάνω από 20 φορές ως εθελόντρια στην Ουκρανία μετά τον Απρίλιο του 2022 — ακόμη και στη μαρτυρική Bucha μετά την απελευθέρωση.

Η ίδια περιγράφει τραύματα “δύσκολα στη φαντασία”, πρωτόγνωρα λόγω νέων πολεμικών τακτικών (drones κ.α.). Ένας τραυματιοφορέας στη Λιθουανία μπορεί να κάνει μία ακρωτηριασμό τον χρόνο – στην Ουκρανία γεμάτες πτέρυγες έχουν πολλαπλά ακρωτηριασμένους ασθενείς/τραύματα πολλαπλών άκρων.

Η χρήση εξελιγμένων όπλων καθιστά πλέον απαραίτητα τα σχέδια εκκένωσης – καθώς ακόμη και υποδομές εκατοντάδων χιλιομέτρων από το μέτωπο μπορούν να πληγούν απρόβλεπτα.

Χώρες πιο μακριά από τα σύνορα πρέπει να προετοιμαστούν για υποδοχή προσφύγων – η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη θα δοκιμαστεί έντονα αν υπάρξει νέα κρίση μεγάλης κλίμακας.

«Κανείς δεν ξέρει πότε ή αν θα έρθει ο πόλεμος», λέει ο Vaiknemets. Γι’ αυτό Πολωνοί και Βαλτικές “οφείλουν να προετοιμάζονται για το χειρότερο”, συμπληρώνει η Vaļuliene – “ελπίζουμε όμως πως δεν θα χρειαστεί”.

Πηγή: politico.eu

Σε τρεις βδομάδες λήγει, για παράδειγμα, η νέα προθεσμία που δόθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος σε ιδιοκτήτες ακινήτων κοντά σε δασικές εκτάσεις και στους δήμους, για να καθαριστούν σπίτια και οικόπεδα. Όμως η εικόνα παραμένει απογοητευτική.

Ελάχιστες τεχνικές εκθέσεις έχουν κατατεθεί για την επικινδυνότητα των κατοικιών, οι δήμοι επιμένουν ότι δεν μπορούν να αναλάβουν το έργο του καθαρισμού και το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν έχει ανοίξει ακόμη την πλατφόρμα που θα συγκεντρώνονται τα σχετικά στοιχεία. Τον κώδωνα του κινδύνου χτύπησε χθες σε αυτοψία του στην Πεντέλη ο Β. Κικίλιας.

“Τα κλαδιά απ’ τα πεύκα στους κήπους τους, στα σπίτια τους, στις περιοχές που είναι εντός των δήμων, να τα καθαρίσουν. Έχουμε δώσει παράταση μέχρι τις 30 Μαΐου. Θα ήθελα να παρακαλέσω θερμά όλους να κάνουν την δουλειά τους. Θα πάμε γύρω-γύρω από τον ορεινό όγκο, θα φτάσουμε μέχρι κάτω, στην άλλη πλευρά, την ανατολική. Ξεκινήσαμε πίσω από την βόρεια πλευρά του ορεινού όγκου”, είπε ο υπουργός. Προτροπές εις ώτα μη ακουόντων ή, μήπως, ελλιπής προετοιμασία που αφορά το σύνολο των εμπλεκόμενων φορέων, από την κυβέρνηση μέχρι την τοπική αυτοδιοίκηση; Για παράδειγμα, αυτό που δεν έχει διευκρινιστεί είναι εάν -εκτός από τις αυστηρότερες ποινές που θεσπίστηκαν σχετικά με τους “ανεγκέφαλους” που καίνε ξερά χόρτα (ας μην ξεχνάμε πως ξεκίνησε η τραγωδία στο Μάτι)- υπάρχει επάρκεια σε εναέρια μέσα και εάν οι επίγειες δυνάμεις έχουν οργανωθεί και εξοπλιστεί σωστά.

Ανήσυχοι οι επιστήμονες από το Αστεροσκοπείο Αθηνών σημειώνουν ότι ήδη οι πυρκαγιές είναι αυξημένες κατά 20% από το αντίστοιχο περσινό διάστημα, ενώ μιλούν για ένα πολύ δύσκολο καλοκαίρι, καθώς οι θερμοκρασίες τον Απρίλιο ήταν στην Αθήνα +2,9 βαθμούς Κελσίου τις 23 από τις 30 μέρες του μήνα σε σχέση με την δεκαετία 2010-2019 και στη Θεσσαλονίκη +2,5 βαθμούς μεγαλύτερες.

Κρούει τον κώδωνα και ο ΟΗΕ

Ο κόσμος έζησε (και) τον Απρίλιο «εξαιρετικές» θερμοκρασίες, καθώς καταγράφτηκαν μηνιαία ρεκόρ ζέστης τόσο στο έδαφος, όσο και στην επιφάνεια των ωκεανών, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus, που δίνονται στη δημοσιότητα σήμερα.

Το φυσικό κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο «συνέχισε να αποδυναμώνεται», αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο μείωσης των θερμοκρασιών αργότερα φέτος, αλλά δεν παρατηρήθηκε καμιά αλλαγή στη βασική τάση, αυτή της υπερθέρμανσης, που τροφοδοτεί η μαζική καύση ορυκτών καυσίμων (βενζίνης, πετρελαίου, αερίου, άνθρακα).

Από τον Ιούνιο του 2023, κάθε μήνα αδιαλείπτως συντρίβεται το ρεκόρ ζέστης.

Ο Απρίλιος του 2024 δεν ήταν εξαίρεση σε αυτόν που τείνει να γίνει κανόνας, με μέση θερμοκρασία 15,03° Κελσίου, με άλλη λόγια 1,58 βαθμό πάνω από οποιονδήποτε φυσιολογικό Απρίλιο της προβιομηχανικής εποχής (1850-1900).

Κάθε επιπλέον βαθμός αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας συνοδεύεται από «ακραία κλιματικά συμβάντα, που γίνονται ολοένα πιο σφοδρά και πιο πιθανά»

Τους τελευταίους 12 μήνες, η θερμοκρασία του πλανήτη ήταν κατά μέσο όρο 1,61° Κελσίου υψηλότερη από ό,τι την προβιομηχανική εποχή,

«Αν και είναι ασυνήθιστη, τέτοια σειρά μηνιαίων ρεκόρ είχε ήδη παρατηρηθεί την περίοδο 2015-2016», όταν είχε διαρκέσει 15 μήνες, τονίζει η υπηρεσία Κοπέρνικος.

Τους τελευταίους 12 μήνες, η θερμοκρασία του πλανήτη ήταν κατά μέσο όρο 1,61° Κελσίου υψηλότερη από ό,τι την προβιομηχανική εποχή, δηλαδή πάνω από τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού (2015) η αύξηση της θερμοκρασίας να μην υπερβεί τον 1,5° Κελσίου. Ωστόσο, αυτή η ανωμαλία πρέπει να καταγράφεται για δεκαετίες ώστε να θεωρηθεί πως το κλίμα ξεπέρασε αυτό το απόλυτα κρίσιμο όριο.

Σε κάθε περίπτωση όμως διαπιστώνεται «πόσο αξιοσημείωτες είναι οι συνθήκες της παγκόσμιας θερμοκρασίας», υπογράμμισε ο Ζιλιέν Νικολά, κλιματολόγος της ευρωπαϊκής υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής Κοπέρνικος (C3S), στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο περασμένος μήνας ήταν ο δεύτερος πιο θερμός που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη, όπως και ο Μάρτιος και το σύνολο της χειμερινής περιόδου.

Οι δηλώσεις Κικίλια

Κατά την αυτοψία στην Πέντέλη, τον πράσινο πνεύμονα της Αττικής, ο Βασίλης Κικίλιας τόνισε με νόημα:

Πάντα υπάρχουν προκλήσεις και προβλήματα. Και άλλα θέματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν σε ό,τι έχει να κάνει με την πρόληψη και την προετοιμασία. Έχουμε δώσει μεγάλη βάση όμως σε αυτό τη φετινή χρονιά. Είναι μια δύσκολη χρονιά, ένας άνυδρος χειμώνας. Το φθινόπωρο έφτασε μέχρι το Δεκέμβρη μήνα. Δεν υπάρχει χιόνι και πάγος στο βουνό για να λιώσει το καλοκαίρι. Οι συνθήκες δημιουργούν μια πολύ μεγάλη πρόκληση για εμάς όλους. Την προσπάθεια θα την κάνουμε από κοινού: το Πυροσβεστικό Σώμα, η Πολιτική Προστασία, τα άλλα Σώματα, οι Ένοπλες Δυνάμεις, η Αυτοδιοίκηση και παρακαλώ πάρα πολύ θερμά και τους συμπολίτες μας και όλους τους ανθρώπους των περιοχών αυτών κατά κύριο λόγο. Ελάτε να προστατεύσουμε όλοι μαζί το σπίτι μας.

Ήδη όπως βλέπετε από το Μάρτιο έχουν μπει πολλά-πολλά πρόστιμα για πυρκαγιές εξ αμελείας – αυτό είναι το ένα κομμάτι το οποίο μας απασχολούσε. Ανέβηκαν και τα ποσά αυτά με βάση τη νέα Πυροσβεστική Διάταξη. Δεν θα θέλαμε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Θα θέλαμε να υπάρχει και συνείδηση συλλογική και κοινωνική του καθενός από εμάς. Δεν ζητάμε κάτι ξένο από τη φύση του ανθρώπου: να προστατεύσει το σπίτι του, την οικογένειά του, τους ανθρώπους του. Η πολιτεία φυσικά έχει αυτή την ευθύνη κι αναλαμβάνει αυτό το μεγάλο κομμάτι που έχει να κάνει με τους κοινόχρηστους χώρους, αλλά να μπούμε στις αυλές του κόσμου δεν γίνεται. Πρέπει οι ίδιοι να κάνουν αυτό που πρέπει. Ειδικά σε αυτές τις περιοχές, ξέρουν οι κάτοικοι αυτών των περιοχών πόσο μεγάλες δυσκολίες υπάρχουν και πόσες πολλές φορές και χρονιές έχουν κινδυνεύσει.

Την ίδια ώρα, οι κάτοικοι στη Θεσσαλία υπό τον φόβο νέων πλημμυρών, έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζονται καθώς τοποθετούν σακιά με άμμο στις αυλές τους, ώστε να προστατεύσουν τις περιουσίες τους. «Αφού δεν πέρασε ο δήμος να τα πάρει τα κράτησα προληπτικά για παν ενδεχόμενο. Φοβόμαστε γιατί περάσαμε μεγάλη ταλαιπωρία μέχρι να πέσει η στάθμη των νερών» τονίζει κάτοικος της Νέας Σμύρνης στη Λάρισα.

Καλλιάνος για Θεσσαλία: Έχω μια μικρή ανησυχία – Εύχομαι να αποτύχουν παταγωδώς όλα τα μοντέλα

Με ανάρτηση του στο Facebook, ο μετεωρολόγος, Γιάννης Καλλιάνος, έκανε λόγο πολύ έντονα καιρικά φαινόμενα τα οποία του προκαλούν «μια μικρή ανησυχία».

Συγκεκριμένα στην τελευταία ανάρτησή του αναφέρει:

«Έχω μια μικρή ανησυχία βλέποντας τα νεότερα τρεξίματα των μοντέλων.

Σύμφωνα με τα νεότερα τρεξίματα των προγνωστικών μοντέλων, σχεδόν όλα (όπως φαίνεται στους χάρτες που σας παραθέτω), εναρμονίζονται με το σενάριο ότι η Θεσσαλία θα βρεθεί στο επίκεντρο της κακοκαιρίας.

Περιοχές όπως η ανατολική και νότια Θεσσαλία, η Βόρεια Εύβοια και οι Σποράδες φαίνεται ότι θα δεχθούν τα μεγαλύτερα ύψη βροχής μέχρι αύριο το πρωί. Συγκεκριμένα, η περιοχή της ανατολικής Θεσσαλίας (Πήλιο και η ευρύτερη περιοχή) πιθανότατα να δεχθεί ακόμα και πάνω από 100-120 χιλιοστά βροχής μέσα σε λίγες ώρες. Ας συνυπολογίσουμε και το γεγονός ότι μέσα στη νύχτα θα πνέουν και ισχυροί άνεμοι εκεί.

Τα στοιχεία αναφέρουν ότι μέσα σε έναν ολόκληρο χρόνο, περίπου 450-500 χιλιοστά βροχής σημειώνονται στην ανατολική Θεσσαλία. Οπότε βγάζετε τα συμπεράσματα σας αν σήμερα σημειωθούν σε λίγες ώρες πάνω από 100-120 χιλιοστά.

Είναι από τις φορές που εύχομαι να αποτύχουν παταγωδώς όλα τα μοντέλα γιατί αναφερόμαστε σε ήδη πληγείσες περιοχές.

Επίσης δεν σημαίνει ότι μόνο στη Θεσσαλία θα βρέξει πολύ. Τοπικά έντονα φαινόμενα που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε πλημμύρες μπορεί να υπάρξουν και στα Επτάνησα, στη δυτική Στερεά, στην Κεντρική Μακεδονία, στη Θράκη και αργότερα στις Κυκλάδες, στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα.

Στην Αττική θα βρέξει τις επόμενες ώρες και πιθανότατα θα έχουμε και πέρασμα καταιγίδων από το νομό το βράδυ. δεν φαίνεται όμως ότι θα δημιουργηθούν ιδιαίτερα προβλήματα, τουλάχιστον στις περισσότερες περιοχές του νομού.»

Νέα ανάρτηση του Θοδωρή Κολυδά το απόγευμα της Παρασκευής για την κακοκαιρία

Μέσω ανάρτησης στα social media ο διευθυντής της Εθνικής Μετεωρολογικής υπηρεσίας, Θοδωρής Κολυδάς αναφέρθηκε στην επερχόμενη κακοκαιρία σε περιοχές του Βόλου, της Λάρισας και της Καρδίτσας, επισημαίνοντας πως τα μεγαλύτερα ύψη βροχής εκδηλώνονται κοντά στα μεσάνυχτα με μια «σχεδόν κανονική» χρονική κατανομή.

Ειδικότερα, ο Θοδωρής Κολυδάς αναφέρει ότι «Επελέγησαν 4 Διεθνή Μοντέλα Καιρού (#ECMWF, #ICON, #GFS και #COSMO ), όπου μέσω της εφαρμογής που διαθέτει η meteoblueλάβαμε τα ωριαία προγνωστικά ύψη υετού για κάθε πόλη.

1. Παρατηρούμε ότι και στις 3 σημειακές προγνώσεις (μετεωγράμματα) δεν ξεπερνάμε ανά ώρα τα 8-12mm βροχής.
2. Τα μεγαλύτερα ύψη βροχής εκδηλώνονται κοντά στα μεσάνυχτα με μια “σχεδόν κανονική” χρονική κατανομή.
3. EFΙ: Οι περιοχές που χαρακτηρίζονται με υψηλό δείκτη 24ωρης βροχόπτωσης EFI ( Extreme Forecast Index) αποτυπώνονται στον τελευταίο χάρτη. Ο χάρτης βασίζεται στην κλιματολογία των διαφόρων περιοχών και με χρωματικό δείκτη να μας δίνει το σχετικό σήμα, ανάλογα με την εποχή και το φαινόμενο.
4. Δείτε το αναβαθμισμένο έκτακτο εδώ.
5. ΜΕΤΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΥ (Τα μετεωγράμματα αυτά είναι ανά 3ωρο ) ΒΟΛΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΒΟΛΟΣ, ΛΑΡΙΣΑ, ΚΑΡΔΙΤΣΑ…
Επελέγησαν 4 Διεθνή Μοντέλα Καιρού (#ECMWF, #ICON, #GFS και #COSMO ), όπου μέσω της εφαρμογής που διαθέτει η @meteoblue λάβαμε τα ωριαία προγνωστικά ύψη υετού για κάθε πόλη.
1. Παρατηρούμε ότι και στις 3 σημειακές προγνώσεις (μετεωγράμματα) δεν… pic.twitter.com/x0pdxAnRvM

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) April 19, 2024

Ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Αλλαγής Χρήστος Στυλιανίδης, κάνοντας έναν πρώτο απολογισμό, νωρίς το πρωί της Κυριακής, έκανε λόγο για “ένα σκληρό καλοκαίρι” που έρχεται. Ίσως το κρισιμότερο ζήτημα που προκύπτει από την πρώτη μεγάλη φετινή πυρκαγιά είναι το γεγονός πως διαπιστώνεται έλλειψη σχετικά με τον καθαρισμό των περιαστικών δασών από χόρτα και άλλη καύσιμη ύλη, κάτι που επισημαίνει και το Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Εφόσον κάτι τέτοιο είναι ακριβές και δεν έχει ληφθεί η αναγκαία μέριμνα από την περιφέρεια και την τοπική αυτοδιοίκηση, δεδομένων των καιρικών συνθηκών με τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες που αναμένονται, όντως το καλοκαίρι θα είναι σκληρό.

“Σκληρό καλοκαίρι”

Για την πορεία της φωτιάς και μία πρώτη αποτίμηση, πραγματοποιήθηκε ενημέρωση το πρωί από τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστο Στυλιανίδη και τον Υφυπουργό Ευάγγελο Τουρνά, παρουσία του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Βασίλειου Παπαγεωργίου και του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου, Αλέξιου Ράπανου.

Ο Υπουργός στην εισαγωγική του τοποθέτηση ανέφερε:

«Αντιμετωπίσαμε χθες μια πολύ δύσκολη πυρκαγιά, εδώ στην Αττική, εξαιτίας των δύσκολων καιρικών συνθηκών, αλλά και του ανάγλυφου της περιοχής. Είμαστε ακόμα στην αρχή του καλοκαιριού και ο στόχος, όπως τον έχουμε θέσει από την αρχή, είναι να μετριάσουμε τις σκληρές επιπτώσεις όλων αυτών των νέων φαινομένων που προέρχονται από την κλιματική κρίση. Το καλοκαίρι θα είναι σκληρό, όπως ήδη είπα, γιατί όλες οι μετεωρολογικές προγνώσεις δείχνουν ότι στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου που θεωρείται hotspot της κλιματικής κρίση, δυστυχώς, τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα.

Παρά τις αντίξοες συνθήκες όλοι οι εμπλεκόμενοι επί του πεδίου και σε επίπεδο συντονισμού κατορθώσαμε, χάρη στις προσπάθειες όλων των δυνάμεων της Πολιτικής Προστασίας και του Πυροσβεστικού Σώματος, να περιορίσουμε την χθεσινή δύσκολη πυρκαγιά μέσα σε 6 – 7 ώρες. Όλα τα στοιχεία για την εξέλιξή των γεγονότων και την πρώτη αξιολόγηση θα σας τα αναφέρει αμέσως ο Υφυπουργός κ. Ευάγγελος Τουρνάς.

Από πλευράς μου, επειδή ήμουν στο πεδίο και είδα ακριβώς τι συνέβη, θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλους όσοι πάλεψαν για να προστατεύσουν τους συνανθρώπους μας και τις περιουσίες τους. Ήταν μια ηρωική προσπάθεια.

Ιδιαίτερα επιτρέψτε μου να επιμείνω στις Πυροσβέστριες, στους Πυροσβέστες μας και τους εθελοντές μας. Δεν αγνοώ βέβαια τη μεγάλη συμβολή της Αστυνομίας, του Στρατού και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όλοι μαζί, ως μια οικογένεια, έδωσαν μια πολύ δύσκολη μάχη που περιελάμβανε και οργανωμένη απομάκρυνση πληθυσμού, αλλά και δύσκολες συνθήκες στο πεδίο».

Στη συνέχεια, ο Υφυπουργός κ. Τουρνάς σημείωσε: «Πράγματι χθες αντιμετωπίσαμε μια πολύ δύσκολη πυρκαγιά με τρεις διαφορετικές εστίες, η οποία έφτασε σε περιαστικό άλσος, πολύ κοντά σε σπίτια. Με αποτέλεσμα, παρά τη μεγάλη συλλογική προσπάθεια, να προκύψουν και περιορισμένες υλικές ζημιές σε κάποιες κατοικίες.

“Εύκολη” φωτιά

Οι ειδικοί επισημαίνουν πως η πυρκαγιά που ξεκίνησε από την Γλυφάδα και έφθασε μέχρι την Βάρη δεν είχε τις “προδιαγραφές” να είναι μια καταστροφική πυρκαγιά. Εκδηλώθηκε τις πρώτες μέρες του καλοκαιριού, άρα όχι με συσσωρευμένη καύσιμη ύλη, λίγα χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, κοντά δηλαδή στους μηχανισμούς κατάσβεσης, σε ημέρα που δεν υπάρχουν άλλες μεγάλες φωτιές, άρα τα μέσα δεν ήταν διασκορπισμένα και, τέλος, σε εκτάσεις με , κυρίως, χαμηλή βλάστηση. Παρ’ όλα αυτά, η φωτιά ξέφυγε.

Σύμφωνα με το K-Report, έγιναν για ακόμα μία φορά τα γνωστά παραδοσιακά λάθη : Πολλά πράγματα φαίνεται ότι έγιναν λάθος. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Γλυφάδας και εθελοντές δασοπυροσβέστες, η φωτιά ξεκίνησε από υποσταθμό ηλεκτρικού ρεύματος, πράγμα που διαψεύδει ο ΔΕΔΔΗΕ, κάτι, ωστόσο, που η επιχείρηση διαψεύδει. Ο πολυσυζητημένος καθαρισμός των περιαστικών δασών και των οικισμών που συνορεύουν, για ένα ακόμη καλοκαίρι έγινε επί χάρτου ή τουλάχιστον σε κάποιες περιοχές. Πριν καλά-καλά σβήσει η φωτιά, είχε ξεκινήσει ο γνωστός καυγάς, ποιος έχει την αρμοδιότητα να καθαρίζει, πού. Το πιο σημαντικό, όμως, θέμα είναι η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η δουλειά των δυνάμεων κατάσβεσης. Είναι αλήθεια ότι στη χθεσινή φωτιά ρίχτηκαν πολλές δυνάμεις, επίγειες και εναέρια μέσα. Εκ του αποτελέσματος, όμως, δεν ήταν αποτελεσματικές.

Είναι φανερό ότι όλα δεν μπορούν να διορθωθούν σ’ ένα καλοκαίρι. Ίσως όμως η χθεσινή φωτιά, αντί να γίνεται πεδίο αυτάρεσκων δηλώσεων, του τύπου «έγκαιρα κινητοποιήθηκε ο κρατικός μηχανισμός» και άλλα ανάλογα, μπορεί να γίνει ευκαιρία για να εντοπιστούν και να διορθωθούν λάθη. Το καλοκαίρι μόλις αρχίζει.

Meteo: Η αιτία εκδήλωσης της φωτιάς στις παρυφές του Υμηττού – Επιδείνωση των πυρομετεωρολογικών συνθηκών

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση του για την περιοχή εκδήλωσης και εξάπλωσης της πυρκαγιάς, τα προγνωστικά στοιχεία έδειχναν ότι η περιεχόμενη υγρασία της νεκρής λεπτής δασικής καύσιμης ύλης ήταν μικρότερη του 10%, τιμή η οποία θεωρείται κατώφλι για γρήγορα εξαπλούμενες και έντονες δασικές πυρκαγιές.

Μετά τη βελτίωση κατά τη διάρκεια της νύχτας, για την Κυριακή το meteo αναμένει εκ νέου επιδείνωση των πυρομετεωρολογικών συνθηκών, οι οποίες θα χαρακτηρίζονται κυρίως από υψηλές θερμοκρασίες και μεγαλύτερη ξηρότητα σε ό,τι αφορά τη δασική καύσιμη ύλη, με τους ανέμους πάντως να πνέουν με μικρότερες εντάσεις συγκριτικά με χθες Σάββατο.

Επιπλέον, το meteo υπενθυμίζει τον τρόπο με τον οποίο η φωτιά αλληλεπιδρά με την ατμόσφαιρα, δημιουργώντας τον «δικό της» καιρό κι εκτοξεύοντας επικίνδυνες καύτρες:

• Ισχυρές ανοδικές κινήσεις του αέρα, οι οποίες προκαλούνται από την έντονη θέρμανση λόγω της καύσης και μέσω των οποίων καύτρες εκτοξεύονται ψηλά στην ατμόσφαιρα· και
• καθοδικές κινήσεις του αέρα, οι οποίες αντισταθμίζουν τις ανοδικές κινήσεις και μέσω των οποίων καύτρες μπορούν να πέσουν σε μεγάλες αποστάσεις από το κύριο μέτωπο μιας φωτιάς, προκαλώντας έτσι νέες εστίες.

Κριτική από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

«Για μια ακόμα φορά γινόμαστε μάρτυρες μιας απέλπιδας προσπάθειας για την απόκρυψη της ανικανότητας του επιτελικού κράτους κι ενός ανύπαρκτου μηχανισμού πολιτικής προστασίας» δήλωσε η βουλευτής Δυτικής Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. και αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, Χαρά Καφαντάρη.

«Την παραμονή της παγκόσμιας ημέρας περιβάλλοντος, βλέπουμε σε μια περιοχή της πρωτεύουσας με αραιή φυτοκάλυψη, χαμηλή βλάστηση και μέτριους ανέμους (ο εκπρόσωπος του Π.Σ. διαπίστωσε ότι, “οι ριπές τους έφτασαν τα 8 μποφόρ”) να γιγαντώνεται πυρκαγιά και να κινδυνεύει να γίνει mega-πυρκαγιά, αφού μπήκε μέσα στον οικιστικό ιστό. Για μια ακόμα φορά η Αττική δοκιμάζεται, αυτή την φορά στα νότια (Γλυφάδα, Βούλα) και στην Αν. Αττική. Απειλείται δε, ο σημαντικός πνεύμονας της, ο Υμηττός, που χτυπήθηκε από την πύρινη λαίλαπα» σημειώνει η κ. Καφαντάρη.

Όπως επισημαίνει στη συνέχεια «δεν γνωρίζουμε αν φταίει ο κακός μας ο καιρός, ή ο “Τρελλός” (Υμηττός) που μοιάζει με “μπακλαβά”, αλλά σίγουρα φταίει η αναποτελεσματικότητα και η ανυπαρξία του επιτελικού κράτους του Μητσοτάκη».

«Η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι υπουργοί, αντί να λύσουν σοβαρά προβλήματα και να εκσυγχρονίσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες, προτιμούν να προσλαμβάνουν Πανεπιστημιακούς αστυνομικούς, να στήνουν σκηνικά έντασης στα Α.Ε.Ι., να μην προσλαμβάνουν υγειονομικούς, να αρνούνται την ακρίβεια που καλπάζει και τόσα άλλα. Α! και να μπλέκουν την χώρα μας σε πολεμικές συρράξεις, στέλνοντας πολεμικά όπλα στην Ουκρανία … Α! και να παραγγέλλουν “αγορές του αιώνα”, το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, με πυροσβεστικά αεροπλάνα που θα είναι έτοιμα στο τέλος της πενταετίας» συνεχίζει.

Παράλληλα, αναφέρθηκε και στην επίσκεψη του αρμόδιου υπουργού στην ΝΑ Αττική από όπου, όπως σημειώνει «δήλωσε ετοιμότητα ενώ σύμφωνα με δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξη του (μια από τις πολλές που μας συνηθίζει) ότι, “ο φετινός αντιπυρικός σχεδιασμός, βασίζεται στην εμπειρία των περσινών πυρκαγιών“». «Μπορεί και να έχει δίκιο! Και να αναμένει αντίστοιχα αποτελέσματα!» αναφέρει.

Στη συνέχεια, κατηγορεί την κυβέρνηση για απουσία κυβερνητικών μέτρων και παραθέτει τα εξής: Ό

• Το Π.Σ. παραμένει χωρίς επαρκές προσωπικό με περίπου 4.000 κενές οργανικές θέσεις, και δεν ενισχύθηκε με επαρκή εξοπλισμό και μέσα
• Δεν συνεχίστηκαν τα προγράμματα πυροπροστασίας και δασοπυρόσβεσης του ΟΑΕΔ (5000 περίπου άτομα), που ξεκίνησαν επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ
• Δεν εφαρμόσθηκαν πολιτικές ΠΡΟΛΗΨΗΣ
• Το νέο υπουργείο Κλιματική Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας παραμένει χωρίς οργανόγραμμα και σαφές νομοθετικό πλαίσιο. Ο, δε, αντιπυρικός σχεδιασμός βασίζεται σε σχέδια δεκαετιών.
• Το νέο Προεδρικό Διάταγμα προστασίας του Υμηττού, αγνοείται…

«Δυστυχώς, συνεχίζονται οι «πολιτικές εκκενώσεων» και οι επικοινωνιακές φιέστες. Υπενθυμίζουμε όμως ότι, το νέο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που συστάθηκε μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2021, με “φιλόδοξα” σχέδιά, κρίνεται καθημερινά εκ του αποτελέσματος» καταλήγει.