Για τις πολιτικές προτεραιότητες της Προεδρίας της Ελλάδας σημείωσε πως είναι υπό διαμόρφωση και θα υπάρξουν ανακοινώσεις στον κατάλληλο χρόνο βάσει συνήθους πρακτικής και εντός χρονοδιαγράμματος, όπως ισχύει για όλες τις προεδρίες.

Για την προετοιμασία της ελληνικής Προεδρίας έχει, άλλωστε, συσταθεί Γραφείο Ελληνικής Προεδρίας, στις 21.11.2025, με αρμοδιότητα τον προγραμματισμό, συντονισμό και την προώθηση των δράσεων για την αποτελεσματική προετοιμασία και διοργάνωσή της.

Ο ρόλος του είναι να επιβλέπει, να προγραμματίζει και να συντονίζει όλες τις οργανωτικές πτυχές της Ελληνικής Προεδρίας, σε συνεργασία με όλα τα Υπουργεία και φορείς του Δημοσίου, μεταξύ άλλων των ‘Ατυπων Συνόδων Κορυφής και των ‘Ατυπων Συμβουλίων που θα πραγματοποιηθούν στη χώρα μας το β΄εξάμηνο του 2027.

Το Γραφείο υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος και όρισε ως επικεφαλής του, τον πρέσβη Στυλιανό Χουρμουζιάδη, με ευρεία εμπειρία σε θέματα διμερούς και πολυμερούς διπλωματίας και θητεία στην Μόνιμη Αντιπροσωπεία της ΕΕ πριν και κατά την διάρκεια της προηγούμενης Ελληνικής Προεδρίας, το 2014.

Ωστόσο, πρόσθεσε η κα Ζωχιού «αξίζει να σημειωθεί ότι για πρώτη, ίσως, φορά η χώρα μας άρχισε τόσο έγκαιρα την προετοιμασία της, ήδη από τις αρχές του 2025, με τη συνδρομή της Μόνιμης Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και, εν συνεχεία, με τη σύσταση της Διυπουργικής Ομάδας Εργασίας (Task Force), κατόπιν σχετικής επιστολής του Υπουργού Εξωτερικών, τον Ιούνιο 2025».

Η Task Force διευκολύνει τον συντονισμό, σε πολιτικό και οργανωτικό επίπεδο, της προετοιμασίας και διεξαγωγής της Προεδρίας μας. Η πρώτη σύγκληση της Task Force πραγματοποιήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025, υπό τον Υπουργό Εξωτερικών.

«Δεν υφίσταται καμία καθυστέρηση ως προς την οργάνωση της ελληνικής Προεδρίας και θα είμαστε έτοιμοι νωρίτερα από αποιαδήποτε άλλη ελληνική Προεδρία», πρόσθεσε.

Αναφορικά με τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, σημείωσε πως διεξάγεται συζήτηση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ουσιαστικά, ανέφερε, «ο επιταχυντής αυτής της συζήτησης, ήταν τα γεγονότα στην Κύπρο, καθώς και όλο αυτό το ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, το οποίο ουσιαστικά καθιστά αναγκαία την ενδυνάμωση αυτού του μηχανισμού αμοιβαίας συνδρομής».

Όπως υπενθύμισε, έχει ήδη τοποθετηθεί ο Έλληνας Πρωθυπουργός, θα πρέπει να εκπονηθεί ένας οδικός χάρτης για το άρθρο 42.7, τους επόμενους μήνες.

«Προς το παρόν οι συζητήσεις που γίνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορούν στην περιγραφή του κατά περίπτωση τρόπου αντίδρασης όταν ένα κράτος-μέλος ενεργοποιήσει το 42.7. Αυτό θα έχει τη μορφή ενός επιχειρησιακού εγχειριδίου», εξήγησε.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασης, ο Κύπριος Πρόεδρος παραχώρησε συνέντευξη Τύπου, παρουσία της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σκιαγραφώντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η Κυπριακή Προεδρία.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι στόχος της Κύπρου είναι να ασκήσει μια Προεδρία ουσίας, που θα φέρει πιο κοντά την Ευρωπαϊκή Ένωση στους πολίτες της. Όπως ανέφερε, «κάθε απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των κοινωνιών μας, την κοινωνική συνοχή, την οικογένεια και την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών», υπογραμμίζοντας ότι η Κύπρος φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως έντιμος διαμεσολαβητής και γέφυρα συναινέσεων μεταξύ των κρατών-μελών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Πρόεδρος της Κύπρου σημείωσε ότι οι διεθνείς εξελίξεις καθιστούν επιτακτική την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής ικανότητας δράσης σε τομείς όπως η ασφάλεια, η ενέργεια και η οικονομία, επισημαίνοντας ότι «μια πιο ισχυρή και αυτάρκης Ευρώπη είναι προς όφελος όλων των κρατών-μελών».

Αναφερόμενος στον διεθνή ρόλο της ΕΕ, ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να παραμείνει σταθερός υπερασπιστής της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως δήλωσε, οι λαοί της Ευρώπης αλλά και της ευρύτερης γειτονιάς της Ένωσης προσβλέπουν σε μια Ευρώπη που θα μπορεί να παρεμβαίνει ουσιαστικά και αξιόπιστα στις διεθνείς εξελίξεις.

Στο εσωτερικό πεδίο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας έκανε λόγο για μια Προεδρία που θα δώσει έμφαση στην κοινωνική διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής, στη βιώσιμη ανάπτυξη και στη στήριξη των πιο ευάλωτων ομάδων. Παράλληλα, επεσήμανε τη σημασία της συνεργασίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, χαρακτηρίζοντάς το «δημοκρατική καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βασικό συνομιλητή της Προεδρίας».

Κλείνοντας, ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι, παρά τις προκλήσεις που αναμένονται, η Κυπριακή Προεδρία μπορεί να αφήσει θετικό αποτύπωμα. «Οι επόμενοι μήνες θα είναι απαιτητικοί, όμως με διάλογο, συνεργασία και κοινό όραμα μπορούμε να πετύχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα για την Ευρώπη και τους πολίτες της», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Θα ήταν μια πραγματική αναγνώριση της επιτυχίας της Ελλάδας να γυρίσει σελίδα και να ηγηθεί της ευρωζώνης», δήλωσε ο Γερούν Ντάισενμπλουμ, πρώην υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας, ο οποίος προήδρευσε του Eurogoroup κατά το μεγαλύτερο μέρος της κρίσης του δημόσιου χρέους της χώρας. «Όλη η σκληρή δουλειά και οι μεταρρυθμίσεις απέδωσαν καρπούς. Ένα παράδειγμα για πολλά άλλα κράτη μέλη» είπε.

Σε εκτενές άρθρο του του Bloomberg θυμίζει τον Ιούνιο του 2015, όταν, όπως γράφει ο συντάκτης του, ο Ντάισελμπλουμ ήταν πρόεδρος κατά τη διάρκεια της χειρότερης, κατά πολλούς, στιγμής της Ελλάδας, μετά το δημοψήφισμα. Όταν ο τότε υπουργός Οικονομικών της χώρας αποχώρησε, τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας προχώρησαν σε συζήτηση για το πώς θα προστατεύσουν τις οικονομίες τους από την πιθανή έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, γράφει χαρακτηριστικά.

Τέτοια επεισόδια κατά τη διάρκεια της κρίσης του δημόσιου χρέους που έπληξε μεγάλο μέρος των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου και την Ιρλανδία κατέστησαν στη συνείδηση των ευρωπαίων πολιτών αντιπαθές το Eurogroup, με τους Έλληνες να το θεωρούν ως έναν από τους βασικούς θεσμούς που λάμβαναν σκληρές αποφάσεις για τη ζωή τους.

Σήμερα, πλέον, οι δημοσκοπήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι η χώρα έχει το υψηλότερο ποσοστό ψηφοφόρων που υποστηρίζουν ότι πρέπει να υπάρχει «μεγαλύτερος συντονισμός» στην οικονομική πολιτική μεταξύ των μελών της ευρωζώνης, παρόλο που το 28% των ερωτηθέντων εξακολουθεί να θεωρεί ότι το νόμισμα αυτό καθαυτό είναι «κακό» για τη χώρα.

Από δημοσιονομική άποψη, η Ελλάδα έχει σημειώσει δραματικά βήματα προόδου, αν και το χρέος της ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει το μεγαλύτερο στην ΕΕ, ο λόγος μειώνεται ραγδαία, επισημαίνει το έγκυρο μέσο. Η χώρα είναι μία από τις λίγες στην Ένωση που παρουσιάζει πλεόνασμα στον προϋπολογισμό, και η οικονομία της αναπτύσσεται ταχύτερα από πολλές άλλες χώρες, αν και έχει ακόμη πολύ δρόμο να καλύψει μετά από χρόνια χαμένης ανάπτυξης, γράφει.

Εν τω μεταξύ, το Βέλγιο, όπου εδρεύουν οι μεγαλύτεροι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ΝΑΤΟ, δίνει μάχη για να περιορίσει τα ελλείμματα που υπερβαίνουν κατά πολύ το ανώτατο όριο της ΕΕ. Το χρέος του Βελγίου βρίσκεται σε τροχιά να ξεπεράσει το χρέος της Ελλάδας μέχρι το 2030.

Σε προηγούμενο πρόσφατο σχετικό άρθρο του, το Bloomberg, δίνοντας το περίγραμμα του βιογραφικού του κ. Πιερρακάκη, έγραφε: «Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται στη θέση του μόνο για περίπου οκτώ μήνες, ο Πιερακάκης, ο οποίος είναι στην αρχή της τετάρτης δεκαετίας της ζωής του, έχει κερδίσει το σεβασμό των Ευρωπαίων συναδέλφων του.

»Πριν αναλάβει τη θέση του Έλληνα υπουργού Οικονομικών, διετέλεσε υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης από το 2019 έως το 2023, ηγούμενος μιας σημαντικής προσπάθειας ψηφιοποίησης των υπηρεσιών του δημόσιου τομέα με σκοπό την απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών.

»Με εκπαίδευση στον τομέα της πληροφορικής και της πολιτικής οικονομίας, έχει επίσης διατελέσει υπουργός Παιδείας, επιβλέποντας τη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου που επιτρέπει τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα».

Η αλλαγή ηγεσίας του Eurogroup πραγματοποιείται σε ένα κλίμα αυξανόμενων προκλήσεων, όπως η προσπάθεια της ΕΕ να παραμείνει ανταγωνιστική, η αυξανόμενη οικονομική επιρροή της Κίνας και οι αυστηρότερες εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ. Οι χώρες αντιμετωπίζουν επίσης το βάρος των δεσμεύσεων του ΝΑΤΟ να δαπανήσουν το 5% του ΑΕΠ για την άμυνα.

Συγκεκριμένα, ο κ. Πιερρακάκης έγραψε:

«Η Ευρώπη είναι ισχυρότερη όταν κινείται με ενιαίο σκοπό και ξεκάθαρη στρατηγική κατεύθυνση.

Είμαι υποψήφιος για την προεδρία του Eurogroup, γιατί η ιστορία μας δεν είναι απλώς εθνική, είναι βαθιά ευρωπαϊκή».

Σύμφωνα με την Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και οι δύο υπουργοί έχουν υποβάλει επισήμως τις υποψηφιότητές τους για το αξίωμα.

Ο Βαν Πέτεγκεμ, όπως αναφέρει το Bloomberg, θεωρείται ένας από τους επικρατέστερους για να διαδεχθεί τον Πασκάλ Ντόναχιου στην προεδρία του Eurogroup, μετά το θέμα διαδοχής που προέκυψε όταν ο Ιρλανδός αποδέχθηκε νέα θέση στην Παγκόσμια Τράπεζα.

Η ίδια πηγή σημειώνει ότι η σταθερότητα της πεντακομματικής κυβέρνησης του Βελγίου, μετά την επίτευξη συμφωνίας προϋπολογισμού, διευκολύνει την υποψηφιότητα του Βαν Πέτεγκεμ, καθώς η χώρα των 12 εκατομμυρίων κατοίκων παραμένει σε θέση να παίξει ρόλο σε κρίσιμες αποφάσεις της ΕΕ, όπως η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Το Politico, που επικαλείται πέντε διπλωμάτες της Ευρωζώνης, αναφέρει επίσης ότι ο Βαν Πέτεγκεμ έχει αναδειχθεί ως φαβορί για τη θέση μετά την αιφνίδια παραίτηση του Ντόναχιου.

Η θέση του προέδρου του Eurogroup, όπως τονίζει το Bloomberg, είναι υψηλού κύρους και επιρροής, ειδικά κατά την περίοδο της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης, ενώ εκτός των ταραγμένων χρόνων, ο πρόεδρος καθορίζει την ατζέντα και προεδρεύει στις μηνιαίες συνεδριάσεις των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, συμμετέχοντας παράλληλα σε συνόδους των G7 και G20.

Το «αγκάθι»

Ωστόσο, η αντίθεση της βελγικής κυβέρνησης στη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση δανείου 140 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία θεωρείται πιθανό «αγκάθι» στην υποψηφιότητά του.

Όπως σημειώνουν πηγές του Politico, η αντίθεση του Βελγίου στο δάνειο προς την Ουκρανία δεν μειώνει τις πιθανότητες του Βαν Πέτεγκεμ καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα έχουν την τελική απόφαση για το δάνειο-μαμούθ, ενώ η κυβέρνηση του Βελγίου, σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, αντιμετωπίζει σημαντικούς οικονομικούς και νομικούς κινδύνους αν η ΕΕ χρησιμοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη χρηματοδότηση.

Σήμερα, εξάλλου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε την απάντησή της σχετικά με την επιστολή του Βέλγου πρωθυπουργού, Μαρτ Ντε Βέβερ, προς την Πρόεδρο της Κομισιόν, που προειδοποιεί ότι η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία.

Η εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν, Πάολα Πινό, επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει την επιστολή και ότι η Επιτροπή εξετάζει με προσοχή το θέμα και εργάζεται μαζί με όλα τα κράτη-μέλη και το Βέλγιο για τις επιλογές σχετικά με τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας για το 2026-2027.

Αποκάλυψε ότι το νομικό κείμενο της τελικής πρότασης θα δοθεί τις επόμενες ημέρες.

Οι τρεις προτεραιότητές του

Σύμφωνα με τον ίδιο, το όραμά του για το Eurogroup βασίζεται σε τρεις προτεραιότητες, οι οποίες αναφέρονται λεπτομερώς στην επιστολή του.

«Πρώτον, πρέπει να ενισχύσουμε τον συντονισμό δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής. Με το αναθεωρημένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης πλέον σε εφαρμογή, η συνεπής και αξιόπιστη εφαρμογή θα είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών, την προστασία της βιωσιμότητας του χρέους και τη δημιουργία χώρου για μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη», τονίζει.

«Δεύτερον, πρέπει να ενισχύσουμε τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ζώνης του ευρώ και να εμβαθύνουμε την Οικονομική και Νομισματική Ένωση», συνεχίζει.

«Η προώθηση της Ένωσης Αποταμίευσης και Επενδύσεων και η άρση των διαρθρωτικών εμποδίων στη χρηματοδότηση –ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις καινοτόμες νεοσύστατες επιχειρήσεις– είναι κρίσιμη για τη διαμόρφωση ιδιωτικών επενδύσεων. Βασιζόμενοι στη συμφωνία CMDI, θα πρέπει να μπορούμε να διαμορφώσουμε τα επόμενα βήματα για την Τραπεζική Ένωση, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζουμε τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα».

Και καταλήγει: «Τρίτον, πρέπει να διασφαλίσουμε το διεθνές και ψηφιακό μέλλον του ευρώ. Η μείωση της εξάρτησης από μη ευρωπαϊκά συστήματα πληρωμών, η ενίσχυση του ρόλου του ευρώ στις παγκόσμιες αγορές και η στενή παρακολούθηση των εξελίξεων σε κρυπτονομίσματα και σταθερά ψηφιακά νομίσματα είναι κεντρικής σημασίας για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Η στενή συνεργασία με την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα παραμείνει κρίσιμη σε αυτό το πλαίσιο».

Ποιος είναι ο Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ

Γεννημένος στις 28 Οκτωβρίου 1980 στη Γάνδη, o Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ είναι Βέλγος φλαμανδός πολιτικός, οικονομολόγος και καθηγητής, μέλος του Χριστιανοδημοκρατικού και Φλαμανδικού Κόμματος (CD&V).

Από τον Φεβρουάριο του 2025 υπηρετεί ως Αντιπρόεδρος της βελγικής κυβέρνησης και υπουργός Προϋπολογισμού, υπεύθυνος για τη Διοικητική Απλούστευση, στην κυβέρνηση του Μαρτ Ντε Βέβερ.

Προηγουμένως είχε διατελέσει υπουργός Οικονομικών από τον Οκτώβριο του 2020 έως τον Φεβρουάριο του 2025 στην κυβέρνηση του Αλεξάντερ Ντε Κρο, εστιάζοντας στην πρόληψη της φοροδιαφυγής.

Ως εκπρόσωπος του Βελγίου στο Eurogroup από το 2020, συμμετέχει ενεργά στις συζητήσεις για τη μακροοικονομική διακυβέρνηση, τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της ζώνης του ευρώ, αναφέρεται στο βιογραφικό του.

Κατά την Προεδρία του Βελγίου στο Συμβούλιο της ΕΕ το 2024, προήδρευσε του Συμβουλίου Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών (Ecofin) και οδήγησε πολλές σύνθετες διαπραγματεύσεις σε συμφωνία, πιο χαρακτηριστικά στην αναθεωρημένη συμφωνία για τους νέους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.

Πριν εισέλθει στην πολιτική το 2016 ως μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων του Βελγίου, εργάστηκε ως καθηγητής στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και διευθυντής Καινοτομίας στην Εκπαίδευση στη Σχολή Διοίκησης EDHEC στο Λιλ.

Όπως αναφέρει και το Bloomberg, η Ελλάδα θα ενδιαφερόταν για τον θώκο στην κορυφή της ευρωομάδας με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να είναι στα πρόσωπα ανάμεσα στους βασικούς διεκδικητές. Το Μέσο υπενθυμίζει δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Οικονομικών στο Bloomberg σύμφωνα με τις οποίες μία ανώτατη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση «θα υποδήλωνε την επιτυχία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια».

Οι Irish Times αναφέρουν επίδης μία τριάδα «εν δυνάμει» υποψηφίων να αναλάβουν το τιμόνι του συμβουλίου των «τσάρων» της οικονομίας των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ, συμπεριλαμβάνοντας τον Κυριάκο Πιερρακάκη.

Ένας ακόμη είναι ο Βέλγος αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Προϋπολογισμού Vincent Van Peteghem, προερχόμενος από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP). Ο Van Peteghem μοιράζεται σήμερα τα καθήκοντα σε επίπεδο Eurogroup με τον υπουργό Οικονομικών του Βελγίου Jan Jambon. Ο ίδιος είχε εξετάσει το ενδεχόμενο να είναι υποψήφιος στην προηγούμενη διαδικασία, αλλά δεν θέλησε να είναι αντίπαλος του τότε εν ενεργεία προέδρου Donohoe.

Ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Carlos Cuerpo, ο οποίος την προηγούμενη φορά είχε αποσυρθεί από την κούρσα όταν έγινε σαφές ότι ο Donohoe θα επικρατούσε, εμφανίζεται και πάλι ως πιθανός διεκδικητής.

Το ρεπορτάζ σημειώνει ότι οι υπουργοί του EPP κατέχουν την πλειοψηφία των θέσεων στο Eurogroup, κάτι που καθιστά πιθανή τη στήριξη υποψηφίου από την ίδια πολιτική οικογένεια.

Μέχρι την εκλογή του νέου προέδρου, τα καθήκοντα του Donohoe θα εκτελεί ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Μάκης Κεραυνός, ως προεδρεύων. Για την ανάδειξη του νέου προέδρου απαιτείται η στήριξη απλής πλειοψηφίας από τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης, ενώ η επόμενη ψηφοφορία μπορεί να γίνει ακόμη και τον Δεκέμβριο.

Σύμφωνα με το Politico όμως, ο Δημοκρατικός πρόεδρος δεν είναι ακόμη έτοιμος να κάνει το βήμα, ενώ, όσο περνά ο καιρός, εντείνονται παράλληλα και οι αμφιβολίες σχετικά με το εάν θα θέσει τελικώς υποψηφιότητα ή όχι.

Το αρχικό χρονοδιάγραμμα, ήθελε τη σχετική ανακοίνωση να γίνεται μέσα στον Φεβρουάριο, ωστόσο καθώς ο μήνας σχεδόν πέρασε λέγεται ότι η ανακοίνωση μιας νέας προεδρικής υποψηφιότητας Μπάιντεν θα μπορούσε να γίνει τον Απρίλιο.

Πρόσωπα στο στενό περιβάλλον του Μπάιντεν, τα οποία επικαλείται το Politico, εκτιμούν πως θα θέσει εκ νέου υποψηφιότητα και ότι η ανακοίνωση έχει καθυστερήσει λόγω των διεθνών εξελίξεων.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι κυβερνήτες της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ, του Νιου Τζέρσεϊ Φιλ Μέρφι και του Ιλινόι Τζ. Μπ. Πρίτσκερ έχουν αφήσει «ανοιχτή την πόρτα» για να διεκδικήσουν το προεδρικό χρίσμα του κόμματους των Δημοκρατικών.

Η επίσπευση των εκλογών που μελετά ο Ερντογάν επιβάλλεται αφ’ ενός από τον φόβο ότι ο αχαλίνωτος πληθωρισμός θα εκμηδενίσει τις εξωφρενικές παροχές που καθημερινά ανακοινώνονται (βυθίζοντας το Χρηματιστήριο) και αφ’ ετέρου από την πρόθεση εκμετάλλευσης της αδυναμίας της αντιπολίτευσης να συμφωνήσει εγκαίρως στη δική της υποψηφιότητα. Ένας επιπλέον παράγοντας είναι η φημολογούμενη πρόθεση του Ερντογάν να αξιοποιήσει άρθρο του Συντάγματος που προβλέπει ότι αν οι εκλογές επισπευσθούν με απόφαση της Βουλής, ο ίδιος θα δικαιούται να διεκδικήσει και τρίτη θητεία.

Σε σχετική ανάλυση του το Yetkin Report, αναφέρει ότι τα τουρκικά κόμματα της αντιπολίτευσης, ειδικά το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης CHP και ο εταίρος του στην Εθνική Συμμαχία, IYI, αποφεύγουν να απαντήσουν σε μια ερώτηση που αξίζει ένα εκατομμύριο δολάρια: Μπορεί ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να διεκδικήσει ξανά την προεδρία;

Ο λόγος πίσω από την απροθυμία της αντιπολίτευσης να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα έγκειται στο γεγονός ότι ανησυχεί. Ανησυχούν ότι αν απαντήσουν με ένα απλό «όχι», ο Ερντογάν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το εμπόδιο ως πολιτική στρατηγική για να φανεί θύμα των «τουρκικών πολιτικών ελίτ», επαναλαμβάνοντας έναν λόγο που τον έφερε στην εξουσία πριν από 25 χρόνια.

Τόσο ο Kemal Kılıçdaroğlu, ο ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όσο και η Meral Akşener, ηγέτης του IYI Party, εξέφρασαν έμμεσα την ανησυχία τους, δηλώνοντας ότι «θα τον χτυπήσουν στην κάλπη».

Μέχρι στιγμής, μόνο ο ηγέτης του Κόμματος DEVA Αλί Μπαμπατζάν έχει αντιταχθεί ανοιχτά σε αυτό μεταξύ του «Πίνακα των Έξι», την προεκλογική συμμαχία που σχηματίστηκε από τα έξι κόμματα της αντιπολίτευσης ενάντια στη συμμαχία AKP και MHP του Ερντογάν.

«Εάν οι εκλογές διεξαχθούν στις 18 Ιουνίου, όπως έχει προγραμματιστεί επίσημα, και ο Ερντογάν είναι ξανά υποψήφιος, αυτό θα είναι αντισυνταγματικό», είπε ο Μπαμπατζάν.

Το Σύνταγμα

Η Τουρκία υπέστη συνταγματική αλλαγή το 2017, όπου η πρωθυπουργική θέση καταργήθηκε και εφαρμόστηκε το Προεδρικό Κυβερνητικό Σύστημα, όπου όλες οι εκτελεστικές εξουσίες μεταφέρθηκαν στον εκλεγμένο πρόεδρο.

Σύμφωνα με το άρθρο 101 του Συντάγματος, «ένα πρόσωπο μπορεί να εκλεγεί πρόεδρος το πολύ δύο φορές».

Επιπλέον, όπως αναφέρει η τουρκική πολιτική επιθεώρηση, το άρθρο 116 του Συντάγματος ορίζει ότι η κοινοβουλευτική συνέλευση μπορεί να αποφασίσει την ανανέωση τόσο των βουλευτικών όσο και των προεδρικών εκλογών κατά τα τρία πέμπτα του συνολικού αριθμού των μελών της. «Σε περίπτωση που το κοινοβούλιο αποφασίσει να ανανεώσει τις εκλογές κατά τη δεύτερη θητεία του προέδρου, ο πρόεδρος μπορεί να είναι υποψήφιος για άλλη μια θητεία», αφού η θητεία τους δεν θα εκπληρωθεί.

Το άρθρο συνεχίζει ως εξής, γεγονός που τροφοδοτεί τη συζήτηση: «Σε περίπτωση που ο Πρόεδρος αποφασίσει να ανανεώσει τις εκλογές, οι γενικές εκλογές της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας και οι προεδρικές εκλογές θα διεξαχθούν μαζί». Δεν διευκρινίζει εάν ο πρόεδρος στη δεύτερη θητεία τους μπορεί να είναι υποψήφιος με αυτόν τον τρόπο ή όχι.

Ο Mustafa Yenerolu, νομικό σύμβουλο του κόμματος DEVA επισημαίνει:

«Δεν θέλουμε να δεχτούμε τίποτα αντισυνταγματικό, εμπιστευόμενοι ότι το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο θα το απορρίψει», είπε, προσθέτοντας ότι «αν ο Ερντογάν είναι εκ νέου υποψήφιος, θα προσφύγουμε στο Ανώτατο Συμβούλιο. Οι προετοιμασίες μας έχουν ολοκληρωθεί».

Ο Σεράπ Γιαζίτζι, νομικός σύμβουλος από το Κόμμα του Μέλλοντος, λέει: «Είναι συνταγματικά αδύνατο για τον Ερντογάν να είναι υποψήφιος για αυτό το αξίωμα για τρίτη φορά».

«Επειδή ο κ. Ερντογάν διορίστηκε σε αυτό το αξίωμα για πρώτη φορά στις 10 Αυγούστου 2014, εξελέγη για δεύτερη φορά με τις εκλογές που έγιναν στις 24 Ιουνίου 2018. Ως αποτέλεσμα, η απαίτηση του Συντάγματος να εκλέγονται οι υποψήφιοι δύο φορές έχει ήδη ολοκληρωθεί», είπε ο Yazıcı.

Υπάρχει, ωστόσο, και η αντίθετη άποψη.

Σύμφωνα με τον Mustafa Şentop, Πρόεδρο της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, το Σύνταγμα τροποποιήθηκε μετά την εκλογή του Ερντογάν. Πρόεδρος για πρώτη φορά ήταν το 2014, και ως εκ τούτου η πρώτη προεδρία δεν πρέπει να υπολογίζεται.

«Δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο για να είναι υποψήφιος. Το άρθρο 101 του Συντάγματος σχετικά με την υποψηφιότητα έχει αλλάξει εντελώς. Αυτό το άρθρο περιλαμβάνεται στη συνταγματική τροποποίηση που εγκρίθηκε από το δημοψήφισμα του 2017. Τον Απρίλιο του 2018 τέθηκε σε ισχύ το νέο άρθρο 101 και το παλιό καταργήθηκε», είπε.

Τι ανησυχεί τον Ερντογάν

Εάν ο Ερντογάν επιθυμεί να διεξαχθούν οι εκλογές πριν από τις 18 Ιουνίου, αυτό δεν αποτελεί εγγύηση για τον ίδιο ή για κανέναν άλλον, επισημαίνει το Yetkin Report. Ωστόσο, η πρόωρη διεξαγωγή των εκλογών θα μειώσει τις πιθανότητες του Ερντογάν να εκλεγεί στον πρώτο γύρο, εκτός από τις συζητήσεις για την υποψηφιότητά του, λόγω του συνταγματικού κανόνα ότι ένας πρόεδρος μπορεί να εκλεγεί μόνο για δύο θητείες. Αν περάσει στον δεύτερο γύρο —δηλαδή στις 2 Ιουλίου, αν γίνει στις 18 Ιουνίου— μπορεί να έχει ωθήσει ακόμα περισσότερο την τύχη του.

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που προκαλούν ανησυχία στα μέλη του AKP:

1- Τα μέλη του AKP γνωρίζουν ότι βελτιώσεις όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού, ο κανονισμός για την πρόωρη συνταξιοδότηση, με τον οποίο αντιτάχθηκαν στο παρελθόν, και τώρα η αύξηση των συντάξεων και των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων θα χάσουν τα αποτελέσματά τους σε λίγους μήνες με το ραγδαία αυξανόμενο κόστος ζωής. Μάλιστα, στην ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του στις 21 Δεκεμβρίου, ο Ερντογάν έκανε λόγο για «να μην αφήσουμε τους οπορτουνιστές να επωφεληθούν» από αυτό το ενδεχόμενο. Ως εκ τούτου, θεωρούν χαμηλό το ενδεχόμενο η θετική επίδραση αυτών των αυξήσεων τιμών να συνεχιστεί μέχρι τον Ιούνιο.

2- Τα σχολεία θα κλείσουν στις 16 Ιουνίου. Η ÖSYM ανακοίνωσε τις 17-18 Ιουνίου ως ημερομηνία πανεπιστημιακών εξετάσεων που θα επηρεάσει περισσότερους από 2 εκατομμύρια μαθητές. Μετά την ανακοίνωση, έγινε λόγος για αλλαγή της ημερομηνίας, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει επίσημη δήλωση. Η περίοδος των εορτών θα ξεκινήσει. Κάποιοι θα φύγουν από τις μεγάλες πόλεις για να κάνουν διακοπές και κάποιοι θα φύγουν για να μαζέψουν καλλιέργειες.

«Ο ελληνικός Τύπος ανέφερε ότι ‘η Ελληνίδα πολίτης Άννα Δεπόλα, που τραυματίστηκε στην τρομοκρατική επίθεση στην οδό Ιστικλάλ, υπέστη άσχημη μεταχείριση στο νοσοκομείο όπου

Αναφέρεται ότι «ο ισχυρισμός (του ελληνικού τύπου) για τη Δεπόλα, η οποία έλαβε θεραπεία στο Νοσοκομείο Εκπαίδευσης και Έρευνας της Κωνσταντινούπολης, δεν ήταν αληθινός, καθώς δόθηκε η απαραίτητη θεραπεία και δε χρεώθηκε κανένα ποσό».

Επιπλέον, «αναφέρθηκε ότι οι γιατροί αποφάσισαν να χειρουργήσουν τη Δεπόλα, αλλά επειδή η κατάστασή της δεν ήταν επείγουσα, η απόφαση αυτή αφέθηκε στην έγκριση του ασθενούς, η οποία ενημέρωσε τις αρχές ότι ήθελε να επιστρέψει στη χώρα της και μεταφέρθηκε στην Ελλάδα για να χειρουργηθεί εκεί».

Η έρευνα του Ειδικού Ανακριτή Robert Mueller δεν κατάφερε να αποδείξει συνενοχή του Τραμπ στην υποτιθέμενη ρωσική ανάμειξη στις εκλογές του 2016, ενώ δύο φορές η Γερουσία απέρριψε τα αιτήματα παραπομπής του, ενώ για αρκετό καιρό φαινόταν να έχει τελματώσει η έρευνα της Εισαγγελίας του Μανχάταν για τις επιχειρηματικές δραστηριότητές του.

Όμως, τώρα που ο Τραμπ δείχνει να διευρύνει την επιρροή του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και να παραμένει ο δημοφιλέστερος υποψήφιος του κόμματά του για τις προεδρικές εκλογές του 2024, φαίνεται ότι κάπως αλλάζουν τα πράγματα σε σχέση με ενδεχόμενα δικαστικά προβλήματα.

Η σημασία της έρευνας στην έπαυλη του Τραμπ στη Φλόριντα

Όλα αυτά εξηγούν τη σημασία που είχε η έφοδος και έρευνα του FBI στη Mar-A-Lago την εντυπωσιακή έπαυλη του Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα, που και τώρα αλλά και όταν ήταν Πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν το πραγματικό στρατηγείο του.

Πρώτα από όλα το ίδιο το γεγονός ότι εκδόθηκε το σχετικό ένταλμα για να οργανωθεί η έφοδος και η έρευνα σημαίνει ότι υπήρξε δικαστής ο οποίος εξέτασε τα στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται το αίτημα και έκρινε ότι υπήρχαν αρκετές ενδείξεις ότι ο Τραμπ είχε παραβιάσει το νόμο.

Προφανώς και οι σε βάρος του κατηγορίες είναι χαμηλότερης ηθικής απαξίας από όσες αρχικά του είχαν αποδοθεί και δεν περιλαμβάνουν το εάν προσπάθησε να παραβιάσει ουσιαστικά το Σύνταγμα παροτρύνοντας στα έκτροπα της 6ης Ιανουαρίου 2021.

Όμως, ακόμη και έτσι δεν παύουν να αφορούν κυρίως το εάν κράτησε στη Φλόριντα παράνομα έγγραφα και άλλο υλικό που αφορά τη θητεία του στην προεδρία των ΗΠΑ και το οποίο βάζει της αμερικανικής νομοθεσίας είναι υποχρεωμένος να καταθέσει στα επίσημα προεδρικά αρχεία.

Πρόσκληση για ένορκη κατάθεση σε σχέση με τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες
Την ίδια στιγμή φαίνεται ότι ανοίγει ξανά η δικαστική διερεύνηση των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων.

Πιο συγκεκριμένα στις 10 Αυγούστου κλήθηκε να δώσει ένορκη κατάθεση στο γραφείο της Γενικής Εισαγγελέως για την Πολιτεία της δραστηριότητες real estate της οικογένειάς του.

Εδώ και χρόνια η Γενική Εισαγγελέας της Πολιτείας της Νέας Υόρκης Λετίσια Τζέιμς συγκεντρώνει στοιχεία για να διαπιστώσει εάν ο Τραμπ και η εταιρεία του «φούσκωναν» τεχνητά την αξία των ξενοδοχείων του, των γηπέδων γκολφ του και των άλλων περιουσιακών στοιχείων του.

Αυτό κατέληξε στην εκτίμηση ότι οι επιχειρηματικές πρακτικές της εταιρείας του Τραμπ ήταν εξαπατητικές ή παραπλανητικές. Αυτό κατέστησε αναγκαία την ανάκριση του Τραμπ και δύο εκ των παιδιών του για να προσδιοριστεί ποιος ήταν υπεύθυνος για αυτές τις πρακτικές.

Η έρευνα αυτή αφορά μια αστική υπόθεση και δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ποινικές διώξεις, μόνο σε αστικές αξιώσεις. Μάλιστα, υπάρχουν δύο βασικά ενδεχόμενα: είτε η Τζέιμς θα προχωρήσει σε μια αγωγή σε βάρος του, που θα μπορούσε να πάρει καιρό μέχρι να εκδικαστεί. Σε αυτή την περίπτωση εάν κερδίσει την αγωγή, θα επιβληθούν αυστηρές χρηματικές ποινές στον Τραμπ και περιορισμοί στις επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Υπάρχει, όμως, και το ενδεχόμενο να διαπραγματευθεί τελικά με τους δικηγόρους του αμερικανού προέδρου κάποιου είδους συμβιβασμό, όπου και πάλι θα κληθεί να καταβάλει σημαντικά ποσά.

Ωστόσο, γύρω από την κατάθεση αυτή υπάρχει πάντα και η σκιά της ενδεχόμενης ποινικής δίωξης, καθώς η Εισαγγελία του Μανχάταν εδώ και καιρό διεξάγει μια παράλληλη ποινική προανάκριση, πάλι με αντικείμενο το εάν ο Τραμπ τεχνητά διόγκωνε την αξία των ιδιοκτησιών του. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ενδεχόμενο η κατάθεση του Τραμπ να δώσει νέα ώθηση και στην ποινική δίωξη που φαινόταν να παραπαίει.

I take the Fifth

Τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να μην απαντήσει στις ερωτήσεις της Γενικής Εισαγγελέως της Νέας Υόρκης, επικαλούμενος την Πέμπτη Τροπολογία του Αμερικανικού Συντάγματος που δίνει το δικαίωμα σε κάποιον που καλείται να καταθέσει να μην απαντήσει σε ερωτήσεις για να μην ενοχοποιήσει τον εαυτό του.

Μόνο που συνήθως στα μάτια της κοινής γνώμης μιας τέτοια στάση ενώπιον ανάκρισης φαντάζει πάντα ως μια έμμεση παραδοχή ενοχής. Για αυτό και στη δήλωσή του ο Τραμπ υποστήριξε ότι κάποτε ρώτησε «εάν είσαι αθώος, γιατί να επικαλεστείς την Πέμπτη Τροπολογία», όμως τώρα γνωρίζει την απάντηση: «όταν η οικογένειά σου, η εταιρεία σου, όλοι οι άνθρωποι του περίγυρού σου γίνονται στόχοι ενός αβάσιμου και με πολιτικά κίνητρα κυνηγιού μαγισσών που υποστηρίζεται από δικηγόρους, εισαγγελείς και τα Fake News Media, τότε δεν έχεις άλλη επιλογή».

Η διερεύνηση για όσα έγιναν στις εκλογές του 2020

Την ίδια στιγμή συνεχίζονται και άλλες παράλληλες δικαστικές έρευνες που σχετίζονται με την προεδρία του.

Υπάρχει καταρχάς η έρευνα που κάνει η ειδική επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων για τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021. Οι καταθέσεις που έγιναν εκεί συνέδεσαν σε σημαντικό βαθμό τον Τραμπ με το πώς εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν στην εισβολή των οπαδών του στο κτίριο του Καπιτωλίου.

Έπειτα υπάρχει έρευνα σε ομοσπονδιακό επίπεδο για το πώς ενεπλάκη στις προσπάθειες να ανατρέψει την εκλογική του ήττα ενώ ένας περιφερειακός εισαγγελέας στην Πολιτεία της Τζόρτζια εξετάζει το εάν υπήρξαν παράνομες παρεμβάσεις του Τραμπ και των συμμάχων του στην εκλογική διαδικασία.

Οι Ρεπουμπλικάνοι τον υποστηρίζουν, αλλά για πόσο;

Οι δηλώσεις από τα μεριά του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, συμπεριλαμβανομένων και των ενδεχόμενων ανθυποψήφιών του για το χρίσμα του 2024, ήταν ιδιαίτερα υποστηρικτικές.

Ας μην ξεχνάμε ότι ο Τραμπ έχει μια πολύ ισχυρή βάση μέσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και δύσκολα θα μπορούσαν να υπάρχουν τοποθετήσεις σε βάρος του. Ιδίως όταν φαίνεται πώς η έρευνα στη Φλόριντα προκάλεσε οργή στους οπαδούς του Τραμπ.

Όμως, την ίδια στιγμή το ενδεχόμενο να οδηγηθεί το κόμμα στις προεδρικές εκλογές του 2024 με έναν υποψήφιο πρόεδρο που θα έχει ανοιχτές δικαστικές υποθέσεις δεν είναι κάτι που υποτιμούν οι Ρεπουμπλικάνοι.

Αυτό, άλλωστε, είναι και το μεγάλο δίλημμα γύρω από τον Τραμπ. Υπήρξε ένας από τους πιο διαιρετικούς προέδρους που γνώρισε ποτέ η Αμερική και οι γνώμες για αυτόν εξακολουθούν να είναι πολωμένες. Αυτό σημαίνει ότι συσπειρώνει τους οπαδούς του, αλλά δεν είναι απαραίτητα ο υποψήφιος που θα μπορούσε να κερδίσει και τμήμα της βάσης των Δημοκρατικών.

Ρεπουμπλικάνοι: αντεπίθεση με έρευνα για τον γιο του Μπάιντεν

Την ίδια στιγμή οι Ρεπουμπλικάνοι στο Κογκρέσο εξετάζουν το ενδεχόμενο μιας έρευνας σε βάρος του Χάντερ Μπάιντεν, γιου του αμερικανού Προέδρου, σε σχέση με τις επιχειρηματικές και άλλες δραστηριότητές του και το εάν και σε ποιο βαθμό υπήρξε σύνδεσή τους με τα επίσημα καθήκοντα του πατέρα του, σε μια εμφανή προσπάθεια να διαμορφώσουν ένα αντίβαρο στις διάφορες δικαστικές έρευνες σε βάρος του τέως Προέδριυ.