ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥΡΚΙΑ

• Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Ι. Δρίβας
• Βίντεο, φωτογραφίες: Σταυρούλα Βασιλάκου

Τη νύχτα  της 15^ης προς 16^ης  Ιουλίου 2016, ο συντονισμένος θρησκευτικός μηχανισμός κινητοποίησε τον απλό πολίτη.

Πρώτα ο ίδιος ο Ερντογάν, σε βίντεο‑κλήση μέσω FaceTime, κάλεσε τον τουρκικό λαό να κατέβει στους δρόμους, τις πλατείες και τα αεροδρόμια, λέγοντας: «Δεν υπάρχει πιο μεγάλη δύναμη από τη θέληση του λαού».

Αυτό που ακολούθησε είναι παροιμιώδες, ενισχύοντας τη μελέτη του «σφιχταγκαλιάσματος» θρησκείας και πολιτικής: Σε τζαμιά ανά την Τουρκία, οι ιμάμηδες άρχισαν να ψέλνουν τη sela (θρησκευτικός ύμνος για κηδείες) σε ώρες που δεν είναι συνήθεις, κάτι που μεταφράζεται ως ύψιστος συναγερμός αφύπνισης και αντίδρασης.

Παράλληλα, οι μουεζίνηδες πολλαπλασίασαν την προτροπή από τους μιναρέδες, φωνάζοντας τον κόσμο να αντισταθεί και να υπερασπιστεί τη «λαϊκή βούληση» και τη «δημοκρατία».

Το θρησκευτικό κάλεσμα πολλαπλασίασε την παρουσία πολιτών στους δρόμους, συμβάλλοντας στην ήττα του πραξικοπήματος και οι μουεζίνηδες συνέβαλλαν αθροιστικά στην αυθόρμητη παρουσία των πολιτών υπέρ ενός λαοπρόβλητου ηγέτη…

Άλλοτε πάλι προτιμώντας να βλέπουμε μέσα από τη ματιά του Χικμέτ, ο μουεζίνης δεν παρουσιάζεται μόνο ως θρησκευτική φιγούρα, αλλά ως άνθρωπος: με αντιφάσεις, πάθη, κοινωνική υπόσταση και σίγουρα ταξικά χαρακτηριστικά, ιδεολογικά και συναισθηματικά. Μπορεί να είναι φτωχός, θλιμμένος, εγκλωβισμένος σε μια καθημερινότητα που δεν τον εκφράζει. Εντάσσεται στον ευρύτερο κοινωνικό ιστό σαν ένα κομμάτι της Τουρκίας που αλλάζει, αντιστέκεται ή λυγίζει.

Ο «δικός μας» πάντως απέναντι από το ξενοδοχείο στην Άγκυρα υπήρξε τακτικός συνομιλητής μας σε ώρες που θα χαρακτηριζόταν μάλλον απρόσκλητος επισκέπτης, πλην όμως σταθερός στο απαραίτητο κάλεσμα για προσευχή, ακόμη και μέσα στην «άγρια» νύχτα…

Η “φιγούρα” ενός μουεζίνη που αντικαθίσταται από την τεχνολογία των μεγαφώνων…

15^η Ιουλίου: Πρόγραμμα και… δημοσιογραφική συμπάθεια

201 δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ. 120 από 41 χώρες του κόσμου (Ευρώπη, Ρωσία, Ασία, Αφρική) και 81 από την Τουρκία.  Ήταν η μεγαλύτερη διοργάνωση συγκριτικά με τις προηγούμενες χρονιές και το 4ημερο πρόγραμμα σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη που αφορούσε τους προσκεκλημένους δημοσιογράφους ήταν σταγόνα στον Ωκεανό, όσον αφορά στις συνολικές εκδηλώσεις.

Ουσιαστικά την τελευταία πενταετία διπλασιάστηκε ο αριθμός τους και έφθασε τις 3000.

Η επίσκεψη στο Μουσείο της Δημοκρατίας της 15ης Ιουλίου 2016 (15 Temmuz Demokrasi Müzesi) στην Άγκυρα σηματοδότησε την έναρξη του προγράμματος…

Άνοιξε επίσημα στις 16 Ιουλίου 2021 και βρίσκεται απέναντι από το προεδρικό συγκρότημα (Cumhurbaşkanlığı Külliyesi)… διοικητικό, πολιτικό και τελετουργικό κέντρο της τουρκικής προεδρίας. Αχανές σύμπλεγμα με δεκάδες υπηρεσίες…. η κατασκευή του οποίου έχει προκαλέσει κριτική τόσο για το κόστος (615 εκατ. δολάρια) όσο και για το γεγονός ότι έχει κατασκευαστεί εντός δάσους (Atatürk Orman Çiftliği).

Εδώ καταγράφεται μια μικρή περιπέτεια που αφορούσε την είσοδο πρόσβασης στο Μουσείο, ασφαλώς για λόγους ασφαλείας.

Για να αντιληφθείτε η φύλαξη του προεδρικού συγκροτήματος των 315.000 m² σε συνολική έκταση περίπου 1.150 στρεμμάτων, έχει ως επίκεντρο τη Διοίκηση της Προεδρικής Φρουράς (Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı), η οποία υπάγεται στις  Ένοπλες Δυνάμεις και το Υπουργείο Άμυνας, αλλά λειτουργεί με εντολές απευθείας από την Προεδρία. 

Μια μικρή παρανόηση ή έστω μηδαμινή τροποποίηση μπορεί να προκαλέσει… αλλαγή δρομολογίου… Τελικά το κομβόι των 6 λεωφορείων στάθμευσε ακριβώς έξω από τον προορισμό μας: Το Μουσείο Δημοκρατίας της 15^ης Ιουλίου, μνημείο μνήμης και αφήγησης…

Εδώ όλα έχουν τη σημασία τους. Για παράδειγμα το μουσείο είναι κατασκευασμένο σε υπόγειο με μορφή “λαβυρίνθου”, για να δίνει την αίσθηση ότι ο επισκέπτης “βυθίζεται” στην αποφράδα νύχτα.

Οκτώ θεματικές αίθουσες, γεμάτες οπτικοακουστικά εφέ, αφιερωμένες στα γεγονότα της “μακρύτερης νύχτας” – όπως ονομάζεται η νύχτα του πραξικοπήματος – με ταινίες, ήχους από τανκ, αφιερώματα στους 253 πεσόντες και έναν τεχνητό 23 μέτρων “δέντρο της Δημοκρατίας”.

Προοίμιο της νύχτας: Τα γεγονότα λίγο πριν το πραξικόπημα, με μαρτυρίες, στρατιωτικές κινήσεις και αντιδράσεις.

Η νύχτα της 15ης Ιουλίου: Εντυπωσιακά ηχητικά από βομβαρδισμούς, τανκ, ελικόπτερα και κραυγές, δημιουργείται αίσθηση βύθισης (immersive).

Οι “μάρτυρες” της δημοκρατίας: Φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα των νεκρών (ρούχα, κινητά, κοράνια).

Μέσα Ενημέρωσης: Πώς τα ΜΜΕ – ιδίως το τηλεφώνημα του Ερντογάν στο CNN Türk – επηρέασαν τη ροή των γεγονότων.

Αντίσταση του λαού: Προβάλλονται βίντεο με πολίτες να σταματούν τανκ, να υψώνουν σημαίες, κ.ά.

Εκκαθαρίσεις και “νίκη” της Δημοκρατίας: Ξεκαθάρισμα της διοίκησης από τους Γκιουλενιστές.

Δέντρο της Δημοκρατίας: Φωτεινό σύμβολο στο τέλος της διαδρομής, συναισθηματική κορύφωση.

Το ταξίδι από την Άγκυρα στην Κωνσταντινούπολη… έγινε οδικώς:

Η είσοδος στην Πόλη, αν και η ανάπτυξη της πρωτεύουσας εξελίσσεται ραγδαία, προκαλεί… Περίπου 16 εκατ. κάτοικοι σε ένα αστικό περιβάλλον με πολλά στοιχεία από Ντουμπάι τουλάχιστον στις πλούσιες γειτονιές….

Το αντίστοιχο μουσείο μνήμης του αποτυχημένου πραξικοπήματος στην Κωνσταντινούπολη είναι πιο λιτό, ωστόσο διατηρεί τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της κινηματογραφικής παρουσίασης όσων έγιναν τη 15^η Ιουλίου του 2016.

Το “15 Temmuz Şehitler Müzesi” βρίσκεται στη Μικρασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης, κοντά στη Γέφυρα Μαρτύρων της 15ης Ιουλίου (πρώην Βοσπόρου), δίπλα στο Μνημείο Μαρτύρων της 15ης Ιουλίου.

Στον εξωτερικό χώρο, φυτεύτηκαν 253 κυπαρίσσια, όσοι ήταν οι νεκροί.

Ισόγειο/Κύριος χώρος μουσείου (~200 τ.μ.): Περιλαμβάνει εκθέματα από τη νύχτα του πραξικοπήματος: οπτικοακουστικό υλικό, κινητά τηλέφωνα, προσωπικά αντικείμενα (όπως παπούτσια, κλειδιά, κράνη, πορτοφόλια)…

Το αυτοκίνητο που καταπλακώθηκε από τανκ μπροστά στο Γενικό Επιτελείο, καθώς και αντικείμενα πεσόντων.

Η σκάλα με τα παπούτσια και τις παντόφλες πολιτών που σκοτώθηκαν τη νύχτα του πραξικοπήματος, με κάθε ζεύγος αριθμημένο για την ταυτοποίηση κάθε θύματος.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 195 ζεύγη με την προοπτική να τοποθετηθούν και τα υπόλοιπα.

Διαδραστικές χρονοσειρές και ντοκιμαντέρ που μεταφέρουν με δραματικό τρόπο τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου….

Υπόγειο / Εκπαιδευτική ζώνη: Ιστορία των πραξικοπημάτων παγκοσμίως (αναφέρεται και στην ελληνική χούντα ενώ σε προθήκη στο Μουσείο της Άγκυρας προβάλλει την τουρκική εισβολή στην Κύπρο ως αίτιο για την πτώση της), αποικιοκρατία και μεταβαλλόμενη πολιτική πραγματικότητα.

Εδώ υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά στη φιλοσοφία. Ενώ στο μουσείο της Άγκυρας υπερτερούν τα γεγονότα, η λαϊκή Δημοκρατία, η αντίσταση και η εδραίωση της μέσω της απόδοσης Δικαιοσύνης με την εκκαθάριση του δικτύου FETO του εκλιπόντος πλέον Φετουλάχ Γκιουλέν (Fetullah GULEN), στην Κωνσταντινούπολη προβάλλεται το ιδεολογικο-πολιτικο αφήγημα της “νεοαποικιοκρατίας” μέσω πραξικοπημάτων.

Το πραξικόπημα παρουσιάζεται ως νεότερη μορφή αποικιοκρατικής επιβολής.

Κυριαρχεί η άποψη ότι τα πραξικοπήματα δεν είναι απλώς εσωτερική υπόθεση, αλλά μέσα παρέμβασης ξένων δυνάμεων σε χώρες που επιχειρούν να αποκτήσουν γεωπολιτική και οικονομική αυτονομία.

Όπως οι αποικιοκρατικές δυνάμεις χρησιμοποιούσαν στρατούς για να επιβάλουν την κυριαρχία τους, σύμφωνα με το τουρκικό κυβερνητικό αφήγημα στη σημερινή εποχή χρησιμοποιούν οικονομικά εργαλεία, ΜΚΟ, ΜΜΕ και «στρατούς μέσω αντιπροσώπων» (proxy actors), όπως το FETÖ, για να ελέγξουν την πολιτική βούληση λαών που αντιστέκονται…

Η Τουρκία του Ερντογάν  προβάλλεται ως μια χώρα που αντιστέκεται στο παγκόσμιο αποικιοκρατικό σύστημα και γι’ αυτό δέχεται επιθέσεις εκ των έσω όπως το πραξικόπημα αλλά και οικονομικές κυρώσεις, πολιτικές πιέσεις, διεθνή συκοφάντηση.

Το αφήγημα επιδιώκει να ταυτίσει το τουρκικό έθνος και τον “λαό της 15ης Ιουλίου” με τους λαούς της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής ή της Ασίας που υπέφεραν από την αποικιοκρατία.

Η θεματική σύνδεση αποικιοκρατίας και πραξικοπήματος δεν είναι ακαδημαϊκή ή ιστοριογραφική αλλά παρουσιάζεται ως πράξη αντίστασης σε ένα ευρύτερο σύστημα επιβολής ξένης κυριαρχίας.

Επικοινωνιακά θα λέγαμε ότι ο συνδυασμός πραξικοπήματος και αποικιοκρατίας εξυπηρετεί:

• Τη διεθνοποίηση της 15ης Ιουλίου
• Την ιδεολογική ενοποίηση της τουρκικής ταυτότητας γύρω από την έννοια της “αντίστασης”
• Την νομιμοποίηση εσωτερικών πολιτικών επιλογών στο όνομα της “αντι-αποικιοκρατικής κυριαρχίας”

Το “κράμα” πάντως στην παρακάτω φωτογραφία ξενίζει προκαλώντας εύλογα ερωτήματα για τον συσχετισμό προσωπικοτήτων με ετερόκλητους ιστορικούς ρόλους, ιδέες και παγκόσμιο αποτύπωμα.

Πίσω στην Άγκυρα

Πιάνοντας το νήμα πίσω στην Άγκυρα, ανήμερα της 15^ης Ιουλίου, και την ομιλία του Προέδρου της τουρκικής Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο κτίριο της Εθνοσυνέλευσης…

Το τουρκικό κοινοβούλιο είχε δεχτεί πλήγμα τη νύχτα της 15^ης Ιουλίου του 2016 και το σημείο του χτυπήματος έχει διατηρηθεί αναλλοίωτο.

Σε μια κατάμεστη αίθουσα της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, αν και όχι στην κεντρική την οποία είχαμε επισκεφθεί λίγο νωρίτερα, ο πρόεδρος της Τουρκίας επικέντρωσε την ομιλία του στην αντίσταση του λαού, στην εθνική ενότητα και στην κληρονομιά των πεσόντων για μια «Τουρκία απαλλαγμένη από την τρομοκρατία»….

Ιδιαίτερη στιγμή η σχεδόν εξομοίωση της 15^ης Ιουλίου (μίλησε για έπος του έθνους) με τη μάχη του Τσανακάλε(Καλλίπολη) το 1915 που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο εθνικό αφήγημα της ίδρυσης της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Τρία ιδεολογικά χαρακτηριστικά:

• Ενοποίηση εθνικού αφηγήματος με «εκλαΐκευση» του έπους του Τσανάκαλε
• Η λαϊκή αντίσταση ταυτίζεται με την έννοια του “muqaddes direniş” (ιερή αντίσταση), με θρησκευτικό και εθνικο-ηρωικό βάρος στη στάση των πολιτών
• Σταδιακή ταύτιση της ιδρυτικής πράξης του κράτους… από το 1923 (κεμαλισμός) στο 2016. Μια νέα τουρκική ταυτότητα.

Ως προς το πολιτικά στοιχεία:

• Λαϊκή κινητοποίηση, πολιτική πράξη με ιστορικό καθήκον.
• Εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας και της Δικαιοσύνης από την τουρκική κυβέρνηση ως “παρακαταθήκη των ηρώων της 15ης Ιουλίου».
• Αυστηρό μήνυμα στους πολιτικούς αντιπάλους για το «ηθικό έθνος».

Δύο στοιχεία ακόμη: Η αναφορά και οι αιχμές στον πρώην ηγέτη του CHP (στην Τουρκία γίνονται συλλήψεις μελών του κόμματος της αντιπολίτευσης με κατηγορίες διαφθοράς ενώ κατ’ άλλους χαρακτηρίζονται πολιτικές διώξεις), Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και οι επισημάνσεις για το PKK το οποίο τερμάτισε τον ένοπλο αγώνα: «οι θυσίες των μαρτύρων και των βετεράνων μας δεν ήταν μάταιες. Μια Τουρκία απαλλαγμένη από την τρομοκρατία, την οποία χτίζουμε βήμα βήμα, θα είναι η κληρονομιά τους».

Πέραν τούτων όμως και των αναλύσεων που μπορούν να διατυπωθούν ένθεν κακείθεν για την πολιτικο-ιδεολογική κατεύθυνση της Τουρκίας, την ημέρα εκείνη ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την ομιλία του στην εθνοσυνέλευση, δικαιολόγησε το λαοπρόβλητο προφίλ του, μιλώντας για αρκετή ώρα με παιδιά θυμάτων και άλλους συγγενείς πεσόντων που παρακολούθησαν την ομιλία του.

Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει το επικοινωνιακό στρατηγείο της τουρκικής προεδρίας και μάλιστα λίγο μετά την αποχώρηση του Φαχρετίν Αλτούν (Fahrettin Altun) και την αντικατάστασή του από τον καθηγητή Μπουρχανετίν Ντουράν (Burhanettin Duran).

Ένα κτίριο 25 ορόφων και πολλών υπογείων στη συνοικία Çukurambar της Άγκυρας.

Στη συζήτηση που ακολούθησε των ομιλιών, συμμετείχε και η Χαντέ Φιράτ (Hande Firat) η δημοσιογράφος που έβγαλε στον “αέρα” τον Ταγίπ Ερντογάν και το «διάγγελμα» που απηύθυνε στον τουρκικό λαό τη νύχτα του πραξικοπήματος.

Το συγκεκριμένο τηλέφωνο βρίσκεται σε προθήκη στο Μουσείο της Άγκυρας.  

Οι εκδηλώσεις για τον Διεθνή Τύπο έκλεισαν με την ομιλία του κυβερνήτη της Κωνσταντινούπολης Νταβούτ Γκιούλ (Davut Gül) ο οποίος στη συνέχεια αποχαιρέτησε δια χειραψίας όλους τους παρευρισκόμενους.

Ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή διαφωνεί κάποιος με την κυβέρνηση Ερντογάν, το φετινό πρόγραμμα των εκδηλώσεων για την 9^η επέτειο -κατά τις οποίες για πρώτη φορά δεν υπήρξαν δημόσιες συγκεντρώσεις πολιτών στον δρόμο- δείχνει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται ο όρος επικοινωνία στην Τουρκία.

Πού τελειώνει η ενημέρωση και πού αρχίζει η προπαγάνδα είναι μια άλλη συζήτηση όπως και το πόσο ευδιάκριτα μπορεί να είναι για τον πολίτη τα όρια….

Σε μια εποχή που η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) κερδίζει σταδιακά έδαφος στη ζωή μας απλώς διατυπώσαμε το ερώτημα και ιδού η απάντηση συνοπτικά:

Τα επόμενα χρόνια για τη γείτονα θα είναι κρίσιμα τόσο σε εσωτερικό πολιτικό επίπεδο όσο και σε περιφερειακό και παγκόσμιο με την περιοχή μας της Μέσης Ανατολής να παραμένει σε τροχιά αστάθειας και γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Οι επόμενες εκλογές (Προεδρικές και Βουλευτικές) θα διεξαχθούν το 2028 και η συμμετοχή του Ταγίπ Ερντογάν που ήδη διανύει την τρίτη θητεία του ελέω του δημοψηφίσματος του 2017 με την καθιέρωση του προεδρικού συστήματος, μπορεί να εξασφαλιστεί είτε με την αλλαγή του Συντάγματος για μια επιπλέον θητεία είτε με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

Και για τις δύο περιπτώσεις απαιτείται μια πλειοψηφία 400 και 360 ψήφων αντιστοίχως, την οποία αυτή τη στιγμή η συμμαχία  ΑΚΡ-ΜΗΡ δεν διαθέτει καθώς έχει 319 έδρες.

Η προσέγγιση του φιλοκουρδικού κόμματος DEM μπορεί να λύσει τον Γόρδιο Δεσμό.

Από την άλλη πλευρά η είδηση που εισέβαλε στην τουρκική πολιτική επικαιρότητα εν μέσω των εκδηλώσεων για την επέτειο του πραξικοπήματος είναι η ανακοίνωση της ποινής φυλάκισης του Εκρέμ Ιμάμογλου, εκλεγμένου Δημάρχου Κωνσταντινούπολης, συνολικά σε 1 χρόνο και 8 μήνες, χωρίς στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων. Ωστόσο η αφαίρεση του πτυχίου από Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης καθιστά την υποψηφιότητά του στις προεδρικές εκλογές αμφίβολη…

Παράλληλα η αξιωματική αντιπολίτευση CHP μετά την επικράτηση της στις πρόσφατες Δημοτικές εκλογές (αναδείχτηκε πρώτη δύναμη σε εθνικό επίπεδο με 37,7% έναντι 35,5% του AKP) είναι και πάλι με την πλάτη στον τοίχο. Το τελευταίο διάστημα σε ολόκληρη την Τουρκία έχουν συλληφθεί πάνω από 500 στελέχη του CHP, συμπεριλαμβανομένων 14 εδρών δημάρχων. Οι κατηγορίες είναι για διαφθορά, υπεργολαβίες, συνεργασία με τρομοκρατική οργάνωση.

Διεθνείς αναλυτές και πολιτικοί αντίπαλοι της τουρκικής κυβέρνησης μιλούν απλά για διώξεις.

Το βέβαιο είναι ότι η Τουρκία σε ένα χρόνο από σήμερα μπαίνει σε τροχιά εκλογών και μέχρι τότε θα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο για τους πολιτικούς αντιπάλους.

Δύο λόγια για τη διοργάνωση….

Σε ασφυκτικό και αμείλικτο χρονικά προγραμματικό σχεδιασμό τα “παιδιά” που είχαν αναλάβει να μας καθοδηγούν ήταν άψογα. Ευγένεια, ειλικρινές ενδιαφέρον, όρεξη για συζήτηση και παροχή πληροφοριών. Με διαρκή μηνύματα στο whatsapp είχαμε ενημέρωση για το κάθε βήμα που θα ακολουθούσε…. Και τα πάντα on time… Κάποια μικροπροβλήματα ειδικά με τους ηλεκτρονικούς “μεταφραστές” ξεπεράστηκαν γρήγορα.

Στον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο καθίσαμε σε ένα καφέ στην Άγκυρα και είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την Κωνσταντινούπολη από ψηλά… (Çamlıca Hill)

Εικόνες και πρόσωπα καθημερινότητας σε μια Τουρκία που ισορροπεί μεταξύ Ανατολής και Δύσης:

Ο Βόσπορος αποκαλύφθηκε μερικώς ενώ ο θρύλος της Αγιά Σοφιάς παραμένει ως προσμονή για την επόμενη φορά……

Το δικαστήριο εάν και τον έκρινε ομόφωνα ένοχο, εντούτοις τον έκρινε ατιμώρητο διότι ανακάλεσε την ίδια ημέρα.

«Ομόφωνα το δικαστήριο έκρινε ότι ο κατηγορούμενος τέλεσε το άρθρο 135 παρ 1 ΠΚ. Έκρινε ότι είναι ατιμώρητος βάση της διάταξης 137 παρ 1 ΠΚ» ανέφερε η πρόεδρος διότι με την ανάκληση των δηλώσεών του την ημέρα που τις έκανε, «ήρε τις συνέπειες της πράξης του, παρεμποδίζοντας την επέλευση του αποτελέσματος που επιδίωξε».

Κατά την απολογία του ο κατηγορούμενος έκανε λόγο για λεκτικό ατόπημα.

«Υπήρχε μια πίεση εκείνο τον καιρό ότι κάτι έπρεπε να κάνω γιατί ήταν μια κακή συμφωνία για τη χώρα κι έγινε αυτό το ατόπημα στο τέλος. Πήραν μια υπερβολή της στιγμής..», ανέφερε.

Πρόεδρος: Αυτά όμως τα είχατε γράψει, δεν ήταν προφορικό ατόπημα..

Κατηγορούμενος: Πάντα τα έγραφα γιατί τα ξεχνούσα. Δεν μπορούσα να τα λέω έτσι..

Πρόεδρος: Αυτή η προτροπή στο στρατό που λέτε όμως…

Κατηγορούμενος: Δεν περίμενα ότι θα ερμηνευθεί έτσι. Για αυτό μετά το ανακάλεσα την ίδια μέρα κιόλας.

Πρόεδρος: Είχατε έναν τον εμπρηστικό λόγο…

Κατηγορούμενος: Δεν θεωρώ ότι είχα εμπρηστικό λόγο

Εισαγγελέας: Δεν έχετε πανεπιστημιακή εκπαίδευση πράγματι, αλλά είστε βουλευτής και έχετε εκλέγει για να εκπροσωπείτε τους πολίτες. Έχετε εξαετή κοινοβουλευτική εμπειρία κι οι δηλώσεις σας είναι εμπρηστικές και δεν συνάδουν με τη βουλευτική σας θέση. Δεν είσαστε ένας οποιοσδήποτε διαμαρτυρόμενος πολίτης. Είστε θεσμός εκείνη την ώρα και εκπροσωπείται τη Βουλή. Απαξιώνετε και την ίδια τη θέση σας.

Κατηγορούμενος: Ήταν ένα λάθος μου και το ανακάλεσα την ίδια ημέρα κιόλας.

Σε ποστ του Babak Taghvaee αναφέρεται ότι ο Brigadier Hassam Louka, αρχηγός της Γενικής Ασφάλειας του καθεστώτος του Assad, ηγείται πραξικοπήματος εναντίον του Assad στη Δαμασκό. Σύμφωνα με το ποστ, στρατιώτες του Συριακού Στρατού προσπαθούν να συλλάβουν την οικογένεια Assad. Οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν ακόμα επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές, και το γεγονός αυτό αποτελεί σημαντική εξέλιξη στην ήδη εύθραυστη πολιτική κατάσταση της Συρίας.

#BREAKING: Chief of the General Security Directorate of the Assad regime, Brigadier Hassam Louka is currently leading a coup detat against Assad in #Damascus, capital city of #Syria. He is leading a group of #Syrian Army soldiers who are trying to capture Assad family. pic.twitter.com/a9Cwrs4xRu

— Babak Taghvaee – The Crisis Watch (@BabakTaghvaee1) November 30, 2024

Ενώ υπάρχουν ενδείξεις για αναταραχές και εκτεταμένες αντιδράσεις στη Δαμασκό, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη πληροφορία από αξιόπιστες πηγές που να αποδεικνύει την πραγματοποίηση πραξικοπήματος αυτή τη στιγμή. Η κατάσταση στη Συρία παραμένει περίπλοκη, με διάφορες ομάδες να διεκδικούν την εξουσία, και γι’ αυτό η επαλήθευση των πληροφοριών είναι κρίσιμη. Οι εξελίξεις παραμένουν ρευστές και οι ειδήσεις πρέπει να εξετάζονται με προσοχή λόγω της αστάθειας της περιοχής.

Νωρίτερα, ομάδες ανταρτών κατέλαβαν τον έλεγχο του αεροδρομίου στο Χαλέπι, στη βόρεια Συρία, καθώς και στρατηγικές τοποθεσίες στις γειτονικές επαρχίες Ιντλίμπ και Χάμα σήμερα, σε μια ευρεία αιφνιδιαστική επίθεση που έχουν εξαπολύσει κατά των δυνάμεων του καθεστώτος τουΜπασάρ αλ Άσαντ, τόνισε το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Τζιχαντιστές της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ (HTS), ένας συνασπισμός ομάδων στον οποίο κυριαρχεί το συριακό παρακλάδι της αλ Κάιντα, και σύμμαχοί τους, Σύροι αντάρτες, «κατέλαβαν τον έλεγχο του διεθνούς αεροδρομίου του Χαλεπιού», στα νοτιοανατολικά προάστια της πόλης, μετά την «υποχώρηση» των κυβερνητικών δυνάμεων», ανέφερε το Παρατηρητήριο.

Πρόσθεσε ότι οι αντάρτες κερδίζουν επιπλέον εδάφη στις επαρχίες Ιντλίμπ και Χάμα, παίρνοντας τον έλεγχο «δεκάδων στρατηγικών τοποθεσιών χωρίς να συναντήσουν καμία αντίσταση».

Ποιοι είναι οι τζιχαντιστές που πήραν τον έλεγχο στο Χαλέπι

Συναγερμός έχει σημάνει στην παγκόσμια κοινότητα από την επιστροφή των τζιχαντιστών, την Παρασκευή, στο Χαλέπι,
τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Συρίας, έπειτα από μια επίθεση-αστραπή δύο ημερών κατά του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, η οποία τερματίζει τη σχετική ηρεμία των τελευταίων ετών στη βορειοδυτική Συρία.

Το ερώτημα που τίθεται ολοένα και πιο πολύ, όμως, τις τελευταίες ώρες είναι ποιοι είναι οι αντάρτες που καταλαμβάνουν τον έλεγχο της δεύτερης πόλης της Συρίας.

Οι δυνάμεις των ανταρτών μέχρι το Σάββατο είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους «μεγάλα τμήματα» του Χαλεπιού.

Η αιφνιδιαστική επίθεση προκάλεσε τα πρώτα ρωσικά πλήγματα στο Χαλέπι από το 2016 και τότε ο συριακός στρατός απέσυρε τα στρατεύματά του από την πόλη.

Της επίθεσης ηγήθηκε η ισλαμιστική μαχητική οργάνωση Hayat Tahrir al-Sham (HTS) η οποία έχει μακρά ιστορία στη συριακή σύγκρουση.

Ποιοι είναι οι Hayat Tahrir al-Sham;

Η HTS δημιουργήθηκε με το όνομα Τζαμπχάτ αλ Νούσρα, το 2011 ως θυγατρική της Αλ Κάιντα.

Ο ηγέτης του ISIS, Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, συμμετείχε επίσης στη συγκρότησή του.

Η ομάδα Hayat Tahrir al-Sham θεωρήθηκε μία από τις πιο θανατηφόρες από τις ομάδες που συντάχθηκαν εναντίον του προέδρου Άσαντ.

Το 2016, ο ηγέτης της ομάδας, Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζαουλάνι, διέκοψε τις σχέσεις του με την Αλ Κάιντα, διέλυσε την Τζαμπχάτ αλ Νούσρα και δημιούργησε μια νέα οργάνωση, η οποία πήρε το όνομα Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ όταν συγχωνεύτηκε με διάφορες άλλες παρόμοιες ομάδες ένα χρόνο αργότερα.

Σημειώνεται, πάντως, ότι ο πόλεμος στη Συρία τα τελευταία τέσσερα χρόνια έμοιαζε σαν να είχε τελειώσει.

Η κυριαρχία του Μπασάρ αλ Άσαντ είναι ουσιαστικά αδιαμφισβήτητη στις μεγάλες πόλεις της χώρας, ενώ ορισμένα άλλα μέρη της Συρίας παραμένουν εκτός του άμεσου ελέγχου του.

Σε αυτά περιλαμβάνονται οι περιοχές με κουρδική πλειοψηφία στα ανατολικά, οι οποίες είναι λίγο έως πολύ διαχωρισμένες από τον έλεγχο του συριακού κράτους από τα πρώτα χρόνια της σύγκρουσης.

Στον νότο, όπου ξεκίνησε η επανάσταση κατά της εξουσίας του Άσαντ το 2011, συνεχίζονται κάποιες, αν και σχετικά υποτονικές, αναταραχές.

Στην αχανή συριακή έρημο, τα απομεινάρια του Ισλαμικού Κράτους εξακολουθούν να αποτελούν απειλή για την ασφάλεια.

Στα βορειοδυτικά, η επαρχία Ιντλίμπ κυριαρχείται από ομάδες τζιχαντιστών και ανταρτών που οδηγήθηκαν εκεί στο αποκορύφωμα του πολέμου.

Σωτήρης Μπολάκης

Το άτυπο μορατόριουμ προέκυψε έπειτα από ένα καυτό Σαββατοκύριακο εσωστρέφειας με τα επιτελεία των υποψηφίων να ανταλλάσσουν σφοδρά πυρά. Η εικόνα αδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ να φανεί συμπαγής απέναντι στην κυβέρνηση που φέρει καταφανείς ευθύνες για την καταστροφή που συντελέστηκε στον κάμπο της Θεσσαλίας έπρεπε πάση θυσία να ανατραπεί.

Η ανησυχία για βαθύτερη εσωστρέφεια στην πιο κρίσιμη καμπή της εκλογικής διαδικασίας ήταν έκδηλη σε όλες τις πλευρές καθώς η παράταση της προεκλογικής περιόδου κατά μια εβδομάδα έδινε περισσότερο χώρο και χρόνο για ακόμη μεγαλύτερη σύγκρουση μεταξύ των εσωτερικών μηχανισμών, όπως παραδέχονται οι περισσότεροι στο ΣΥΡΙΖΑ.

Ένα βήμα πίσω από τους 5 υποψήφιους

Το βήμα πίσω που έκαναν οι 5 υποψήφιοι περιορίζοντας για δυο 24ωρα τις δημόσιες εμφανίσεις τους έδωσε τον απαραίτητο χρόνο και χώρο στο επίσημο κόμμα να κάνει την επικοινωνιακή αντεπίθεσή του στην κυβέρνηση με βολές και πυρά κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Σήμερα λοιπόν δυο κλιμάκια του ΣΥΡΙΖΑ ένα με επικεφαλής τους Γιώργο Βασιλειάδη και Ράνια Σβίγκου και ένα δεύτερο με επικεφαλής τον Σωκράτη Φάμελλο θα ταξιδεύουν μέχρι τη δύση του ηλίου σε Βόλο, Λάρισα, Καρδίτσα, Τέμπη, και Φάρσαλα.

Στο πλευρό τους οι δυο γραμματείς θα έχουν τον Ευάγγελο Αποστολάκη, τον Χρήστο Γιαννούλη και τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο και θα βρεθούν στις πληγείσες περιοχές του Βόλου, του Πηλίου και της Λάρισας. Τον Σωκράτη Φάμελλο θα συνοδεύσουν στις περιοχές των Φαρσάλων, του Παλαμά και της Φαρκαδόνας οι Βασίλης Κοκκαλης, Αθηνά Λινού και Πέτη Πέρκα.

Και τα δυο κλιμάκια μαζί με στελέχη της ΚΕ και των τοπικών οργανώσεων θα παραχωρήσουν συνέντευξη Τύπου στη Λάρισα το απόγευμα.

Μποϊκοτάζ στη ΔΕΘ

Σε αυτό το μομέντουμ επικοινωνιακής αντεπίθεσης συνέβαλε η ανακοίνωση της παραίτησης Βαρβιτσιώτη με την Κουμουνδούρου να βάζει στο κάδρο τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως το μοναδικό και κύριο υπεύθυνο της εικόνας παράλυσης του κράτους και της αποδρομής της κυβέρνησης.

• Ισχυρά αντανακλαστικά όμως έδειξε και ο Σωκράτης Φάμελλος μετά τη μεθόδευση της κυβέρνησης και της διοίκησης της ΔΕΘ να ανατρέψουν τη σειρά εκπροσώπησης των κομμάτων.

Η επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να κρυφτεί από την κριτική της αντιπολίτευσης συνεπικουρήθηκε από τη διοίκηση της Έκθεσης παραχωρώντας στον πρωθυπουργό το τελευταίο Σαββατοκύριακο της δεκαήμερης έκθεσης. Το Σάββατο ωστόσο είχε ζητήσει ο κ. Φάμελλος με την αντιπρόταση της διοίκησης να μιλήσει σήμερα προτού ακουστούν οι εξαγγελίες Μητσοτάκη εκλήφθηκε ως άκρως προσβλητική από τον πρόεδρο της ΚΟ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ επομένως δεν θα παραστεί στη ΔΕΘ και σύμφωνα με πληροφορίες ο κ. Φάμελλος εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να μην επισκεφθεί καν τα περίπτερα αυτές την ημέρες μποϊκοτάροντας την διεθνή έκθεση και την επιχείρηση του Μεγάρου Μαξίμου να αποφύγει την κριτική της αντιπολίτευσης μπροστά στα μεγάλα αδιέξοδα τα οποία έχει βρεθεί και για τα οποία πλέον δεν έχει περιθώρια να τα χρεώσει στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παρά μόνο στην δική του τετραετία. 

“Μετά την προσφυγή που κατέθεσαν οι οικογένειες των θυμάτων του πραξικοπήματος του Νοζέχ δικαστήριο της Τεχεράνης καταδίκασε τις ΗΠΑ να καταβάλουν 330 εκατ. δολάρια”, ανακοίνωσε το Σάββατο, 26/8 το πρακτορείο ειδήσεων των δικαστικών αρχών του Ιράν Mizan Online.

Το χρονικό

Τον Ιούλιο του 1980, έναν χρόνο μετά την ισλαμική επανάσταση, ομάδα αξιωματικών της Πολεμικής Αεροπορίας σχεδίασε να βομβαρδίσει την κατοικία του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί και στρατιωτικά κέντρα και να θέσει υπό τον έλεγχό της την κρατική τηλεόραση.

Όμως μία ημέρα πριν την επιχείρηση αυτή, περισσότεροι από 120 άνθρωποι συνελήφθησαν για τη φερόμενη εμπλοκή τους στο πραξικόπημα.

Τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε συγκρούσεις που σημειώθηκαν μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των πραξικοπηματιών γύρω από την αεροπορική βάση Νοζέχ, στο δυτικό Ιράν, από όπου θα ξεκινούσε το πραξικόπημα.

“Τον Ιούλιο του 2022 κατατέθηκε προσφυγή ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Τεχεράνης από τις οικογένειες των τριών μαρτύρων του πραξικοπήματος του Νοζέχ εναντίον της αμερικανικής κυβέρνησης, επειδή σχεδίασε και εκτέλεσε το πραξικόπημα”, ανέφερε το Mizan Online.

Πολλοί υψηλόβαθμοι αξιωματικοί του στρατού, ανάμεσά τους και ο τελευταίος διοικητής της Πολεμικής Αεροπορίας του σάχη, εκτελέστηκαν για τον ρόλο τους στο πραξικόπημα.

Μια δυτικοαφρικανική διπλωματική αποστολή στον Νίγηρα για την απελευθέρωση και την αποκατάσταση του προέδρου της χώρας, Μοχάμεντ Μπαζούμ, μετά από πραξικόπημα απέτυχε, αυξάνοντας τον κίνδυνο στρατιωτικής επέμβασης.

Η αντιπροσωπεία, η οποία είχε μεταβεί αεροπορικώς στην πρωτεύουσα του Νίγηρα, Νιαμέι, αναχώρησε την Πέμπτη, νωρίτερα από το προγραμματισμένο, χωρίς να έχει συναντήσει τον Μπαζούμ ή τον αρχηγό του πραξικοπήματος, στρατηγό Αμπντουραχαμάν Τσιάνι.

Η αντιπροσωπεία, που στάλθηκε από την Οικονομική Κοινότητα Δυτικοαφρικανικών Κρατών (Ecowas), έφυγε χωρίς να περάσει τη νύχτα, ενώ πλησίαζε η προθεσμία που είχε θέσει η Ecowas στη χούντα για την αποκατάσταση του Μπαζούμ στην εξουσία και του συντάγματος της χώρας έως την Κυριακή.

Επικεφαλής της αποστολής ήταν ο πρώην αρχηγός του κράτους της Νιγηρίας στρατηγός Αμπντουλσαλάμι Αμπουμπακάρ. Μια δεύτερη ομάδα, με επικεφαλής τον Νιγηριανό διπλωμάτη Babagana Kingibe, πήγε να συνεργαστεί με τους ηγέτες της γειτονικής Λιβύης και της Αλγερίας.

Οι περιφερειακοί στρατιωτικοί αρχηγοί συναντήθηκαν στην πρωτεύουσα της Νιγηρίας, Αμπούτζα, για να συζητήσουν το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.

Διαδήλωση υπέρ των πραξικοπηματιών στη Νιαμέι του Νίγηρα#Νιγηρας #Νιγηρα #πραξικοπημα #διαδηλωση #Αφρικη pic.twitter.com/xn4fpQfsJF

— iEidiseis.gr (@iEidiseisGR) August 4, 2023

Η ταχέως κλιμακούμενη κρίση είχε ως αποτέλεσμα ο Νίγηρας να ανακαλέσει τους πρεσβευτές του στη Γαλλία, τις ΗΠΑ, τη Νιγηρία και το Τόγκο, εν μέσω ανεπιβεβαίωτων αναφορών στα νιγηριανά μέσα ενημέρωσης ότι ο Νίγηρας ετοιμαζόταν να απελάσει τους πρεσβευτές των χωρών αυτών.

Σύμφωνα με τον Guardian με την προθεσμία της Ecowas για την αποκατάσταση του Μπαζούμ να εκπνέει την Κυριακή, οι πραξικοπηματίες ηγέτες του Νίγηρα φαίνεται να έχουν μπει σε τροχιά σύγκρουσης με τους πρώην δυτικούς υποστηρικτές της χώρας και την Ecowas, καθώς έχουν υποδαυλίσει τα αντι-εξωτερικά αισθήματα για να υποστηρίξουν τη διεκδίκηση της εξουσίας.
Αργά την Πέμπτη η χούντα ανακάλεσε πέντε συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας με τη Γαλλία, η οποία είχε 1.000 έως 1.500 στρατιώτες στον Νίγηρα για να βοηθήσει στην καταπολέμηση των ισλαμιστικών ανταρτικών ομάδων.

Η απόφαση για την ανάκληση των συμφωνιών με τη Γαλλία, που χρονολογούνται μεταξύ 1977 και 2020, διαβάστηκε στην εθνική τηλεόραση αργά την Πέμπτη από τον εκπρόσωπο της χούντας συνταγματάρχη Αμαντού Αμπντραμανέ. Είπε ότι θα αποσταλεί σχετική διπλωματική ανακοίνωση στη Γαλλία.

Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από τη Γαλλία. Ο Νίγηρας ανέστειλε επίσης τις εκπομπές των γαλλικών κρατικά χρηματοδοτούμενων διεθνών ειδησεογραφικών πρακτορείων France 24 και RFI – προκαλώντας την καταδίκη του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών.

Ο κ. Μπόλτον έκανε την αποκάλυψη αυτή παρεμπιπτόντως, μιλώντας στο CNN έπειτα από τη χθεσινή δημόσια ακρόαση της ειδικής εξεταστικής επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων για την επίθεση της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο ομοσπονδιακό Καπιτώλιο.

Μέλη της επιτροπής κατηγόρησαν κατά τη διάρκεια της ακρόασης αυτής τον Ρεπουμπλικάνο πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ πως υποκίνησε τα βίαια επεισόδια εκείνης της ημέρας στην απέλπιδα προσπάθειά του να παραμείνει στην εξουσία, παρά την ήττα του στις εκλογές του Νοεμβρίου του 2020.

Μιλώντας στον παρουσιαστή Τζέικ Τάπερ του CNN, ο Τζον Μπόλτον υποστήριξε πως ο κ. Τραμπ δεν ήταν αρκετά ικανός για να φέρει σε πέρας ένα «προσεκτικά σχεδιασμένο πραξικόπημα». Προτού προσθέσει: «Ως κάποιος που συνέβαλε να σχεδιαστούν στρατιωτικά πραξικοπήματα -όχι εδώ, ξέρετε, (σε) άλλα μέρη- απαιτούνται πολλά για να επιτύχουν. Και δεν τα έκανε (ο κ. Τραμπ)».

Ο Τζέικ Τάπερ τον ρώτησε σε ποιες απόπειρες ανατροπής κυβερνήσεων αναφερόταν.

«Δεν θα υπεισέλθω σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες», αποκρίθηκε ο κ. Μπόλτον, όμως αναφέρθηκε κατόπιν ονομαστικά στη Βενεζουέλα.

«Αποδείχθηκε ότι (η απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησής της) δεν ήταν επιτυχής. Όχι πως αναμειχθήκαμε τόσο σε αυτή, όμως είδα τι χρειάζεται προκειμένου μια αντιπολίτευση να προσπαθήσει να ανατρέψει έναν πρόεδρο που έχει εκλεγεί παράνομα – και δεν το κατάφερε».

Το 2019, ο κ. Μπόλτον, τότε σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της αμερικανικής προεδρίας, τάχθηκε δημόσια υπέρ της προτροπής του ηγέτη της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, του Χουάν Γκουαϊδό, προς τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας της Λατινικής Αμερικής να συνταχθούν με την προσπάθειά του να ανατρέψει τον σοσιαλιστή πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο. Ο κ. Γκουαϊδό χαρακτήριζε έκνομη την επανεκλογή του προέδρου.

Ο Νικολάς Μαδούρο παραμένει στην εξουσία.

«Διαισθάνομαι πως υπάρχουν κι άλλα πράγματα που δεν μου λέτε (πέρα από τη Βενεζουέλα)», επέμεινε ο παρουσιαστής του CNN. Για να λάβει την απάντηση «σίγουρα».

Πολλοί ειδικοί σε θέματα διεθνών σχέσεων έχουν στηλιτεύσει το ιστορικό επεμβάσεων της Ουάσινγκτον σε άλλα κράτη, για παράδειγμα τον ρόλο της στην ανατροπή του ιρανού εθνικιστή πρωθυπουργού Μοχαμάντ Μοσαντέχ το 1953 και διαφόρων λατινοαμερικανικών κυβερνήσεων, καθώς και τους πολέμους στο Βιετνάμ, στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.

Σε κάθε περίπτωση, είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο αμερικανοί αξιωματούχοι, νυν ή πρώην, να αναγνωρίζουν δημόσια τον ρόλο τους στην υποκίνηση ταραχών σε ξένες χώρες.

«Ο Τζον Μπόλτον, ο οποίος υπηρέτησε στα υψηλότερα κλιμάκια της κυβέρνησης των ΗΠΑ και διετέλεσε μεταξύ άλλων πρεσβευτής στον ΟΗΕ, καυχιέται όλως τυχαίως πως συνέβαλε να σχεδιαστούν πραξικοπήματα σε άλλες χώρες», σχολίασε ο Ντίκενς Ολέουι, κενυάτης δημοσιογράφος του BBC, μέσω Twitter.

Το ελληνικό υπουργείο επικροτεί την επαναφορά της “σταθερότητας” στη χώρα εκφράζοντας “συνεχή υποστήριξη” στο λαό και τις δημοκρατικές αρχές της μικρής δυτικοαφρικανικής χώρας.

Δεν είναι σαφές προς το παρόν ποιοι πυροβολούν. Ωστόσο οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν το θάνατο αρκετών ατόμων, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον ένας υπουργός της κυβέρνησης.

Αργότερα το βράδυ αναμένεται ανακοίνωση από στρατιωτικούς αξιωματούχους που φέρονται να είναι πίσω από την απόπειρα πραξικοπήματος.

Εννιά πραξικοπήματα ή απόπειρες από το 1974

Η πολιτική αστάθεια είναι ενδημική στη Γουινέα-Μπισάου. Αφότου η χώρα κέρδισε την ανεξαρτησία της από την Πορτογαλία, το 1974, έχουν γίνει εννέα πραξικοπήματα ή απόπειρες πραξικοπήματος, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η προσπάθεια να αναπτυχθεί η οικονομία της.

Ανταποκριτές του Γαλλικού Πρακτορείου ανέφεραν ότι το κυβερνητικό μέγαρο, όπου βρίσκονταν ο πρόεδρος Ουμάρο Σισόκο Εμπάλο και ο πρωθυπουργός Νούνο Γκόμες Νάμπιαμ, για να συμμετάσχουν στο έκτακτο υπουργικό συμβούλιο, είχε περικυκλωθεί από άνδρες με βαρύ οπλισμό.

Ο 49χρονος Ουμάρο Σισόκο Εμπάλο, πρώην στρατηγός, ανέλαβε την προεδρία στις αρχές του 2020, μετά τις εκλογές, το αποτέλεσμα των οποίων αμφισβητεί μέχρι και σήμερα από το Αφρικανικό Κόμμα για την Ανεξαρτησία της Γουινέας και του Πράσινου Ακρωτηρίου (PAIGC), το οποίο κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της χώρας μετά την ανεξαρτησία.

Τα σημερινά γεγονότα, για τα οποία δεν υπάρχει ακόμη κάποια εξήγηση, θυμίζουν τα αλλεπάλληλα πραξικοπήματα που έχουν γίνει σε χώρες της Δυτικής Αφρικής από το 2020: στο Μαλί τον Αύγουστο του 2020 και ένα δεύτερο τον Μάιο του 2021, στη Γουινέα τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους και στην Μπουρκίνα Φάσο τον Ιανουάριο φέτος.

Η κατάσταση στις χώρες της περιοχής πρόκειται να συζητηθεί αυτήν την εβδομάδα στη σύνοδο της ECOWAS, της Οικονομικής Κοινότητας Δυτικοαφρικανικών Κρατών.

Πηγές: BBC, Africanews

Η ανακοίνωση, που μεταδόθηκε τηλεοπτικά, ανέφερε την επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας και αυτό που περιέγραψε ως την αδυναμία του Καμπορέ να ενώσει το έθνος της Δυτικής Αφρικής και να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, όπως η ισλαμιστική εξέγερση που βασανίζει τη χώρα την τελευταία περίοδο.

Η δήλωση έγινε στο όνομα μιας οντότητας που δεν είχε ακουστεί στο παρελθόν, του Πατριωτικού Μετώπου Σωτηρίας για την Ασφάλεια και την Αναγέννηση (Patriotic Movement for Safeguard and Restoration), ή MPSR, όπως είναι το γαλλόφωνο ακρωνύμιό του.

Την είδηση ακολούθησε τηλεοπτικό διάγγελμα του ίδιου του Καμπορέ που ανακοίνωσε ότι αποχωρεί χάριν της εθνικής ενότητας και με την ελπίδα η χώρα να οδηγηθεί σε καλύτερη κατάσταση.

Το MPSR είπε ότι θα προτείνει ένα χρονοδιάγραμμα για την επιστροφή στη συνταγματική τάξη ”μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, μετά από διαβουλεύσεις με διάφορα τμήματα του έθνους”.

Η ανακοίνωση του στρατού ήρθε μετά από δύο ημέρες σύγχυσης και φόβου στην πρωτεύουσα Ουαγκαντούγκου, όπου ξέσπασαν πυροβολισμοί σε στρατόπεδα την Κυριακή, με τους στρατιώτες να ζητούν περισσότερη υποστήριξη για τον αγώνα τους εναντίον των τζιχαντιστών ανταρτών.

Πηγές: Reuters, Africanews