Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Λιμένων (ESPO) στην τελευταία έκθεσή του αναγνωρίζει ότι πέρα από τα πρώτα μέτρα – όπως η ενεργειακή απόδοση, η χρήση χερσαίας παροχής ενέργειας και τα μεταβατικά καύσιμα – η ναυτιλία οφείλει να στραφεί σε ένα ευρύ φάσμα νέων, καθαρών καυσίμων για να πετύχει μακροπρόθεσμα τον στόχο της απανθρακοποίησης.

Τα ευρωπαϊκά λιμάνια προετοιμάζονται ήδη για να υποδεχθούν την επόμενη γενιά καυσίμων, από πράσινο υδρογόνο μέχρι ηλεκτροκαύσιμα (e-fuels).

Ο ρόλος τους είναι κομβικός: από τον σχεδιασμό των υποδομών ανεφοδιασμού και την εκτίμηση κινδύνου, έως την ανάπτυξη κανόνων ασφαλείας και την υποστήριξη πιλοτικών έργων σε συνεργασία με τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους προμηθευτές καυσίμων.

Όπως σημειώνει η ESPO, οι λιμένες δεν είναι όλοι ίδιοι: η γεωγραφική τους θέση, η σύνδεσή τους με τη βιομηχανία, αλλά και οι αστικές τους συνθήκες καθορίζουν τη δυνατότητά τους να μετατραπούν σε ενεργειακά hubs. Ορισμένοι λιμένες – κυρίως αυτοί που λειτουργούν ως βιομηχανικά clusters – έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να προσελκύσουν επενδύσεις και να ηγηθούν της ενεργειακής μετάβασης.

Η ESPO υποστηρίζει ότι απαιτείται ενίσχυση της ζήτησης για νέα καύσιμα και διευκόλυνση της ανάπτυξης της αγοράς με ευελιξία ως προς τα τεχνολογικά μονοπάτια.

Επίσης, ζητά την πιο ρεαλιστική αξιολόγηση των πηγών CO2 για την παραγωγή e-fuels και τη στήριξη των λιμένων μέσω των εσόδων του Ταμείου Καινοτομίας και του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) για τη ναυτιλία.

Ήδη, πράσινοι διάδρομοι – ειδικά δρομολόγια με χαμηλές εκπομπές – εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκά λιμάνια, προάγοντας την καινοτομία και ενισχύοντας τη συνεργασία στην αλυσίδα αξίας της ναυτιλίας.

Οι προτεραιότητες

Από το 1996 έως το 2024, οι ευρωπαϊκές λιμενικές αρχές έχουν μεταβληθεί ριζικά, ακολουθώντας τις εξελίξεις στις παγκόσμιες προκλήσεις και τις στρατηγικές κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αναδεικνύεται πλέον σε κορυφαία προτεραιότητα, αντικατοπτρίζοντας τη σαφή δέσμευση των λιμένων για μετριασμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και προσαρμογή στα μεταβαλλόμενα καιρικά φαινόμενα. Από το 2022, η κλιματική αλλαγή καταλαμβάνει σταθερά την πρώτη θέση στην ατζέντα των λιμενικών αρχών. Αυξημένη σημασία αποδίδεται στην ενεργειακή αποδοτικότητα, με επενδύσεις σε «πράσινες» τεχνολογίες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Οι ευρωπαϊκοί λιμένες ενισχύουν τη βιωσιμότητά τους, στοχεύοντας σε οικονομικά αποδοτικές και περιβαλλοντικά φιλικές λειτουργίες. Σταθερά ψηλά στις προτεραιότητες παραμένει η ποιότητα του αέρα, με στόχο τη μείωση των εκπομπών που προκαλούνται από τη ναυτιλία και τις λιμενικές δραστηριότητες.

Αντίστοιχα, η ηχορύπανση -τόσο περιβαλλοντική όσο και υποβρύχια- απασχολεί έντονα τις λιμενικές αρχές, με προσπάθειες για μείωση των επιπτώσεών της στις τοπικές κοινότητες, το προσωπικό και τη θαλάσσια πανίδα.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των λιμανιών στη χερσαία τους διάσταση γίνεται ολοένα πιο στρατηγική. Επενδύσεις σε υποδομές, όπως σιδηροδρομικές και οδικές συνδέσεις, logistics parks και αποθήκες, στοχεύουν στη βελτίωση της διασυνδεσιμότητας και τη στήριξη της αναπτυσσόμενης ενεργειακής μετάβασης. Η διαχείριση αποβλήτων αποτελεί εξάλλου πάγια προτεραιότητα. Από τη συλλογή και διάθεση αποβλήτων πλοίων μέχρι τη συνολική διαχείριση των λιμενικών απορριμμάτων, οι λιμένες ακολουθούν πλέον ολοκληρωμένες πρακτικές με έμφαση στην ανακύκλωση και την κυκλική οικονομία, όπως ορίζεται και στην ευρωπαϊκή οδηγία-πλαίσιο του 2018.

Επίσης η προστασία της ποιότητας των υδάτων βρίσκεται στο επίκεντρο των περιβαλλοντικών δράσεων, καθώς οι λιμενικές δραστηριότητες επηρεάζουν άμεσα τα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Η συνεχής παρακολούθηση, η χρήση νέων τεχνολογιών και η αυστηρή συμμόρφωση με τους κανονισμούς αποτελούν βασικά εργαλεία για τη διατήρηση καθαρών και υγιών θαλάσσιων περιοχών.

Τρεις βασικές «πράσινες» υπηρεσίες-

Σημαντικά βήματα προς τη βιωσιμότητα και την περιβαλλοντική καινοτομία καταγράφονται στις τελευταίες περιβαλλοντικές εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Λιμένων (ESPO), με επίκεντρο τρεις βασικές «πράσινες» υπηρεσίες: τη χερσαία ηλεκτροδότηση πλοίων (OPS), τον δεξαμενισμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και τα περιβαλλοντικά διαφοροποιημένα λιμενικά τέλη.

Η χερσαία ηλεκτροδότηση (Onshore Power Supply – OPS) αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών καυσαερίων, του θορύβου και των κραδασμών κατά τον ελλιμενισμό κυρίως των μεγάλων πλοίων, καθώς επιτρέπει σε αυτά να απενεργοποιούν τις μηχανές τους και να συνδέονται στο ηλεκτρικό δίκτυο του λιμένα. Περισσότεροι από τους μισούς ευρωπαϊκούς λιμένες προσφέρουν πλέον OPS, με την ESPO να υπογραμμίζει τη σημασία της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας – ηλιακής και αιολικής – για τη μέγιστη περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα των συστημάτων αυτών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ESPO, το 48% των ευρωπαϊκών λιμένων διαθέτει εγκαταστάσεις LNG, ενώ ακόμη 16% σχεδιάζουν την υλοποίησή τους τα επόμενα δύο χρόνια. Παράλληλα, αυξάνεται η δυναμική των έργων υδρογόνου, με το 44% των λιμένων να δραστηριοποιείται ήδη στον τομέα αυτό, γεγονός που καταδεικνύει τη στροφή προς καθαρά και εναλλακτικά καύσιμα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα περιβαλλοντικά διαφοροποιημένα λιμενικά τέλη, με το 61% των λιμένων να προσφέρουν οικονομικά κίνητρα για πιο φιλικές προς το περιβάλλον ναυτιλιακές πρακτικές.

Σύμφωνα με την ESPO η πλειονότητα των ευρωπαϊκών λιμένων που προσφέρουν υπηρεσίες δεξαμενισμού ΥΦΑ εξακολουθεί να βασίζεται κυρίως σε φορτηγά (88%), διατηρώντας μια σταθερή πορεία τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, αξιοσημείωτη είναι η αύξηση της χρήσης φορτηγίδων (50% το 2024), προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία, ειδικά για εξυπηρέτηση μεγάλων πλοίων. Παράλληλα, οι μη κινητές εγκαταστάσεις αποθήκευσης ΥΦΑ αγγίζουν το 18%, δείγμα της ενίσχυσης των μόνιμων ενεργειακών υποδομών.

Όσον αφορά τις μελλοντικές προοπτικές, το 12% των λιμένων υλοποιεί ήδη έργα σχεδιασμένα για υποδομές ΥΦΑ, ενώ το 16% σχεδιάζει την εγκατάσταση τέτοιων εγκαταστάσεων μέσα στην επόμενη διετία. Παρά την ελαφρά μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, τα ποσοστά αυτά υποδηλώνουν διαρκή δέσμευση για στήριξη της ενεργειακής μετάβασης στη ναυτιλία.

Για πρώτη φορά, η έκθεση ESPO παρέχει στοιχεία και για επενδύσεις σε άλλα καθαρά καύσιμα. Συγκεκριμένα, το 44% των λιμένων αναπτύσσει υποδομές για υδρογόνο, το 26% για βιοκαύσιμα, το 18% για συνθετικά καύσιμα, το 17% για αμμωνία και το 6% για μεθανόλη/μεθάνιο.

Το γεγονός αυτό αναδεικνύει μια στροφή σε στρατηγικές πολλαπλών καυσίμων και στη δημιουργία ενός διαφοροποιημένου ενεργειακού μείγματος.

Η δέσμευση των λιμένων για περιβαλλοντική βιωσιμότητα αποτυπώνεται επίσης στην υποδομή για ηλεκτροκίνηση, καθώς το 85% διαθέτει σημεία φόρτισης για ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή φορτηγά.

Παράλληλα, 51 λιμένες – δηλαδή το 61% των συμμετεχόντων – προσφέρουν περιβαλλοντικά διαφοροποιημένα τέλη.

Πρόκειται για οικονομικά κίνητρα προς τις ναυτιλιακές εταιρείες, που στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών ρύπων, την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών, τη χρήση περιβαλλοντικά πιστοποιημένων πλοίων, καθώς και την αποδοτική διαχείριση αποβλήτων.

Τα πιο συχνά κίνητρα αφορούν τη μείωση εκπομπών αερίων ρύπων (67%), για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (59%) για την περιβαλλοντική πιστοποίηση πλοίων (57%) για τη διαχείριση αποβλήτων (51%),και για τη μείωση θορύβου (29%).

Η στρατηγική αυτή συνδέεται με την ευρωπαϊκή οδηγία 2019/883, η οποία επιβάλλει από το 2021 μειωμένα τέλη στα πλοία που εφαρμόζουν βιώσιμες πρακτικές αποβλήτων.

Η έκθεση ESPO 2024 αναδεικνύει έναν τομέα που κινείται με αποφασιστικότητα προς μια πράσινη και βιώσιμη ναυτιλιακή εποχή. Οι ευρωπαϊκοί λιμένες όχι μόνο επενδύουν σε υποδομές και καθαρή ενέργεια, αλλά και διαμορφώνουν το μέλλον των θαλάσσιων μεταφορών μέσα από μια ολιστική και περιβαλλοντικά υπεύθυνη προσέγγιση.

Στελέχη της ακτοπλοϊκής αγοράς, επισήμαναν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι παρά το γεγονός ότι ακούγονται συνεχώς “φωνές” για υψηλές τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, όταν σε άλλους τομείς της οικονομίας, όπως στις αερομεταφορές και τις ξενοδοχειακές υπηρεσίες οι αυξήσεις την τελευταία τριετία έχουν πάρει την ανιούσα, για την ακτοπλοΐα που αποτελεί έναν από τους σημαντικούς κλάδους για τη μεταφορά των προϊόντων στα νησιά λόγω και της πολυνησιωτικότητας της χώρας, το λειτουργικό της κόστος το ίδιο διάστημα έχει αυξηθεί κατά 30% περίπου (ανταλλακτικά δεξαμενισμοί καύσιμα δανεισμός) δημιουργώντας παράλληλα σημαντικές πιέσεις στον κλάδο για τον οποίο απαιτούνται και θα απαιτηθούν μεγάλα και σημαντικά κεφάλαια για την ανανέωση του στόλου ενόψει και των νέων περιβαλλοντικών κανονισμών.

Μάλιστα αναφέρουν ότι η υποχρεωτική χρήση καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο από το 2025 σε όλα τα συμβατικά πλοία που θα είναι και πιο ακριβό, δημιουργεί νέο “πονοκέφαλο”.

Επισημαίνουν εξάλλου ότι είναι αδόκιμο να συγκρίνεται το εισιτήριο ενός πλοίου με το κόστος ή με το εισιτήριο των χερσαίων μεταφορών καθώς οι λειτουργίες χρήσης διαφέρουν στο κάθε μεταφορικό μέσο.

Αναφέρουν ότι στη διαδρομή Αθήνα-Θεσσαλονίκη ένα επιβατικό εισιτήριο με ΚΤΕΛ είναι αξίας περίπου 45 ευρώ όσο περίπου το ατομικό εισιτήριο σε οικονομική θέση με το πλοίο στη γραμμή Πειραιάς-Χανιά που είναι 49 ευρώ.

Επίσης οι ειδικές εκπτώσεις που προσφέρουν κάθε χρόνο οι ακτοπλοϊκές εταιρείες σε πολύτεκνους φοιτητές και ΑμεΑ επιβαρύνουν τους ίδιους τους ακτοπλόους και δεν εισπράττονται με τη μορφή επιδότησης από το κράτος όπως στο τρένο και το ΚΤΕΛ.

-Νέος κανονισμός για καύσιμο από το 2025-

Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού της Ε.Ε. «FuelEU Maritime» όλα τα πλοία της ακτοπλοϊας θα είναι υποχρεωμένα από 01/01/2025 να καταναλώνουν καύσιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, που είναι και ακριβότερα από το κοινό μαζούτ.

Κάποιες από τις μεγάλες εταιρείες έχουν ήδη προχωρήσει σε επένδυση σε κάποια από τα πλοία τους τοποθετώντας “scrubbers” πλυντηρίδες και τους δίνει το δικαίωμα να χρησιμοποιούν ακόμα το απλό μαζούτ.

Ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος αυτή τη στιγμή των πλοίων της ακτοπλοϊας δεν έχει προχωρήσει σε μια τέτοιου είδους επένδυση και από τις αρχές του 2025 θα πρέπει να αγοράζουν καύσιμο χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο που θα είναι αυξημένο κατά 30 με 35% στην τιμή.

Το κόστος του καυσίμου αυτή τη στιγμή είναι το πιο σημαντικό στοιχείο στη διαμόρφωση της τιμής του ακτοπλοϊκού εισιτηρίου όπου λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων οι τιμές για τους τύπους HSFO και VLSFO στα συμβατικά πλοία έχει πάρει το 2024 αύξηση 9% σε σχέση με το 2023.

Oπως αναφέρεται στην τελευταία έκθεση της xrtc, το 2023 τα συμβατικά πλοία στα οποία δεν έχουν τοποθετηθεί scrubbers και χρησιμοποιούν καύσιμο με 0,5% περιεκτικότητα θείου (VLSFO) η μέση τιμή τους στην αγορά του Rotterdam ήταν στα Euro570 ο τόνος, ενώ για το 8μηνο του 2024 ήταν στα Euro575.

Στα συμβατικά πλοία στα οποία έχουν τοποθετηθεί scrubbers η μέση τιμή ανά τόνο το 2023 ήταν στα 412 ευρώ , ενώ οι προβλέψεις για το 2024 κάνουν λόγο για 405 ευρώ ο τόνος, ήτοι μείωση 1,7%.

Το γεγονός πάντως της υποχρεωτικής χρήσης καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θειο για τα πλοία που δεν διαθέτουν πλυντηρίδες θα αυξήσει το λειτουργικό κόστος και δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Από την πλευρά του το υπουργείο Ναυτιλίας βρίσκεται σε διαρκή διαβούλευση με το υπουργείο Οικονομικών και τους φορείς της ακτοπλοΐας προκειμένου να βρεθεί η πιο ενδεδειγμένη λύση, προκειμένου να μην υπάρξουν ανατιμήσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες στο τραπέζι υπάρχουν συζητήσεις για το ενδεχόμενο μείωσης του ΦΠΑ στα οχήματα είτε για μια μικρή μείωση στις χρεώσεις υπέρ τρίτων η εξαίρεσης κάποιων εκπτώσεων για ειδικές κατηγορίες για κάποιους μήνες ωστόσο όποια απόφαση αν ληφθεί θα είναι σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο και πάντα στη γενικότερη οικονομική πολιτική και στους δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Επισημαίνεται επίσης ότι από 01/01/2024 οι γραμμές Πειραιά-Κρήτη έχουν αύξηση στο εισιτήριο επιβατών κατά 1 ευρώ λόγω του περιβαλλοντικού τέλους που αφορά το σύστημα εμπορίας ρύπων ETS, που είναι αυτό που η κάθε ακτοπλοϊκή εταιρεία θα πρέπει να αγοράζει για κάθε τόνο καυσίμου που καίει, τη χρηματιστηριακή αξία του διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπει.

Τα πλοία που εκτελούν δρομολόγια στις γραμμές Πάτρας-Ιταλίας και σε νησιά άνω των 200.000 κατοίκων (Κρήτη),η εφαρμογή του ETC είναι από 1/1/2024.Για τα υπόλοιπα νησιά έχει δοθεί εξαίρεση από την ΕΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2029.

-Αγονες γραμμές-

Αναφορικά με τις άγονες γραμμές που επιδοτούνται από το κράτος για τις ενδονησιωτικές συνδέσεις το χειμώνα δεν έχει ακόμα αναπροσαρμοστεί ως όφειλε με βάση τον ετήσιο δείκτη καταναλωτή τα τελευταία χρόνια.

Σημειώνεται ότι από το 2010 έως σήμερα το κρατικό ναυλολόγιο θα έπρεπε να ενσωματώνει μία αθροιστική αύξηση της τάξης του 13,6% αντιθέτως το ίδιο διάστημα επιβλήθηκε μια αύξηση μόλις του 1,1%.

Η ελληνική ακτοπλοϊκή αγορά διαθέτει σήμερα 267 πλοία κάθε τύπου εκ των οποίων από αυτά εκτελούν 77 δρομολογιακές γραμμές με ελεύθερη δρομολόγηση και 98 με επιδότηση (άγονες). Από τα 92 νησιά που εξυπηρετούνται τα 76 έχουν επιδοτούμενη σύνδεση.

-Ανανέωση ακτοπλοϊκού στόλου-Συζητήσεις για εξαγορές και συμπράξεις-

Οπως αναφέρει στην πρόσφατη έρευνά της η XRTC το 41% των ελληνικών ακτοπλοϊκών πλοίων που είναι σήμερα δρομολογημένα, το 2035 θα είναι ηλικίας άνω των 40 ετών και επομένως η ανανέωση του ακτοπλοϊκού στόλου κρίνεται ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο κλάδος ενόψει και των νέων περιβαλλοντικών κανονισμών.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση της XRTC οι μεγάλες εταιρίες όπως η Attica και οι Μινωικές έχουν προχωρήσει ήδη στο σχεδιασμό κατασκευής νέων πλοίων.

Η Attica έχει προχωρήσει σε συμφωνία με τη Stena RoRo για τη μακροχρόνια ναύλωση δύο πλοίων μήκους 200 μέτρων το καθένα τα οποία θα ναυπηγηθούν στην Κίνα. Επίσης έχει υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας με την ONEX για τη δυνατότητα ναυπήγησης νέων πλοίων, ενώ σχεδιάζει την αντικατάσταση των 3 ταχύπλοων Aero με 2 νέα Aero.

Ο όμιλος Grimaldi έχει προχωρήσει επίσης σε νέο ναυπηγικό πρόγραμμα του ομίλου, σύμφωνα με το οποίο δύο πλοία προορίζονται για τις Μινωικές Γραμμές.

Αναφορικά με οποιαδήποτε μορφή ευρωπαϊκής επιδότησης εξασφαλιστεί από την ΕΕ μέσω του υπουργείου Ναυτιλίας για το θέμα της ανανέωσης του ακτοπλοϊκού στόλου αυτή θα απαιτεί υποχρεωτικά τη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Αυτό το γεγονός πολλές εταιρείες το αντιμετωπίζουν με πολύ σκέψη εκτός από αυτές που είναι λαϊκής βάσης.

Ενα ακόμα θέμα που αντιμετωπίζουν τα μικρότερα εταιρικά σχήματα της ακτοπλοΐας είναι η απροθυμία των τραπεζών για χρηματοδότηση.

Ηδη κάποιες από τις εταιρίες αυτές στο πλαίσιο της πράσινη μετάβασης έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις για πώληση του μεταφορικού τους έργου και των πλοίων τους η συμπράξεων με άλλες μεγαλύτερες.

Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής διατύπωσε μέσω του Υπουργού τις κάτωθι τρεις παρεμβάσεις στον τομέα της ελληνικής ακτοπλοΐας και των λιμένων για την ενίσχυση του ρόλου των ακτοπλοϊκών εταιρειών

–Ανανέωση του ακτοπλοϊκού στόλου με νέα “πράσινα” πλοία, μέσω Σύμπραξης του Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, σε ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού Euro360 εκατ.

-Χρηματοδότηση της ναυτιλίας από το Ταμείο Ανάκαμψης,

-“Πρασίνισμα” και ενεργειακός μετασχηματισμός των λιμανιών μας, με έμφαση στην ηλεκτροδότηση ελλιμενιζόμενων πλοίων – το λεγόμενο “cold ironing”, σε συνεργασία και με το Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Νέα ιστοσελίδα του υπουργείου Ναυτιλίας για τα δικαιώματα των επιβατών – Θα εμφανίζονται και οι τιμές των εισιτηρίων – Παρατητήριο τιμών

Μέσω μια νέας ιστοσελίδας που έχει δημιουργήσει το υπουργείο Ναυτιλίας και θα βγει στο διαδίκτυο το επόμενο διάστημα, οι επιβάτες των πλοίων της ακτοπλοϊας θα μπορούν να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους, τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων (παρατηρητήριο τιμών), τις δυνατότητες προσβασιμότητας των ΑμεΑ, αλλά και να καταγγέλλουν περιστατικά αυθαιρεσίας.

Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω της υπάρχουσας ιστοσελίδας του υπουργείου Ναυτιλίας, όπου θα δημοσιοποιείται η σχετική διεύθυνση.

Ο κάθε επιβάτης θα μπορεί να ενημερωθεί τι γίνεται στην περίπτωση που κάποιος χάσει το πλοίο ή το εισιτήριό του, τι γίνεται στην περίπτωση που το δρομολόγιο έχει καθυστέρηση, αλλά και αν ο επιβάτης δεν πήρε τη σωστή θέση ή την καμπίνα που δικαιούται.

Επίσης θα μπορεί να καταγγέλλονται περιστατικά αυθαιρεσίας, είτε αφορούν το πλήρωμα είτε την ακτοπλοϊκή εταιρεία που εκτελεί το μεταφορικό έργο. Ένα επίσης σημαντικό περιεχόμενο θα αφορά την προσβασιμότητα των ΑμεΑ στα πλοία όπου θα γνωστοποιούνται οι δυνατότητες που διαθέτει το κάθε πλοίο στους χώρους για τη διευκόλυνση των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, αλλά και τα λιμάνια που υποδέχονται τους συγκεκριμένους χρήστες, δηλαδή αν διαθέτουν ράμπες για τη διευκόλυνση κίνησης στέγαστρα ή τουαλέτες.

Αναφέρθηκε στις προτάσεις του κόμματος του για την αντιμετώπιση του κύματος ακρίβεια που γονατίζει χιλιάδες νοικοκυριά, τονίζοντας πως, «Του προτείναμε να δημιουργήσει Ενιαία Αρχή Καταναλωτών.

Καταθέσαμε νόμο στη βουλή και μας το αρνήθηκε. Του προτείναμε πολλούς ελέγχους, μεγάλα πρόστιμα, ενίσχυση της ΔΙΜΕΑ και της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ούτε αυτό έγινε. Του προτείναμε μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, μας λέει ότι θα θιγεί ο προϋπολογισμός. Ναι, αλλά τα ποσά που προτείνουμε είναι από τα υπερέσοδα του προϋπολογισμού, από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και τον ΦΠΑ που πέρυσι ήταν περίπου 1,6 δις».

Έχουμε μιλήσει επανειλημμένως για το διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης και αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, που ζητάμε από την κυβέρνηση. Σήμερα το πρωί βρέθηκα στην πρότυπη κτηνοτροφική μονάδα Φιλιππίδη στις Σέρρες. Οι δυσλειτουργίες του κράτους καθυστέρησαν επί 6 χρόνια… pic.twitter.com/YDEyz7BS1o

— Nikos Androulakis (@androulakisnick) June 2, 2024

Αναφερόμενος στην στεγαστική κρίση κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για επικοινωνιακά  “πυροτεχνήματα” λέγοντας πως, «Πριν από λίγο ακούσαμε να λέει, μετά από 3 χρόνια που τον πιέζουμε, ότι θα επαναδιαπραγματευθεί κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης για τη στεγαστική κρίση. Θέλω να θυμίσω στον ελληνικό λαό ότι τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 42% για τις οικογένειες και 51% για τους φοιτητές τα τελευταία 4 χρόνια. Προτείναμε προγράμματα κοινωνικών κατοικιών, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Δεν έκανε τίποτα.

Μάλιστα μου έλεγε ότι δεν ξέρω καλά τα ευρωπαϊκά θέματα, όταν η Πορτογαλία στο Ταμείο Ανάκαμψης σε πρώτο χρόνο έβαλε 26 χιλιάδες κατοικίες, η Ισπανία 10 χιλιάδες κατοικίες, η Ιταλία 11 χιλιάδες κατοικίες και ο κ. Μητσοτάκης περιφρονώντας τους πολίτες μόλις 100, 70 στην Αθήνα και 30 στη Θεσσαλονίκη. Όλα αυτά δείχνουν ότι τίποτα από τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν τη νέα γενιά, τη μεσαία τάξη, δεν ήταν προτεραιότητά του και τώρα 1 εβδομάδα πριν τις εκλογές έρχεται να πετάξει ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα».

Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει στη «γραμμή του ορθού λόγου, του προγράμματος, της προόδου»- όπως ανέφερε- θέτοντας ως προτεραιότητα η Ελλάδα να είναι μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα, με ισχυρό κοινωνικό μοντέλο που θα μειώσει τις ανισότητες και δώσει ισχυρή ελπίδα και προοπτική στις νεότερες γενιές.

Ο ίδιος, μάλιστα, δήλωσε ιδιαίτερα αισιόδοξος για το αποτέλεσμα, τονίζοντας ότι την επόμενη Κυριακή πρέπει να σταλεί ένα «μήνυμα απέναντι στην ασυδοσία, την ατιμωρησία και τη διαφθορά της σημερινής κυβέρνησης», ενώ δεν παρέλειψε να εκτοξεύσει τα βέλη του κατά του ΣΥΡΙΖΑ λέγοντας: «Αυτό πρέπει να είναι μήνυμα για ισχυρή, σοβαρή και αξιόπιστη αντιπολίτευση, όχι για την αντιπολίτευση του tik tok, που είναι ‘θείο δώρο’ για τον κ. Μητσοτάκη».

«Επίσης είμαι αισιόδοξος γιατί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο το δικό μας κόμμα, οι ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες ήταν πάντα στο πλευρό της Ελλάδας, ενώ το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα που εκπροσωπεί η ΝΔ ήταν το κόμμα της κ. Μέρκελ και του κ. Σόιμπλε, που επέβαλλε τη σκληρή λιτότητα στην Ευρώπη, που την πλήρωσε πανάκριβα ο ελληνικός λαός. Άρα οι πολίτες αυτή τη φορά έχουν πολλούς λόγους να ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ», κατέληξε ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης.

Η επίσκεψη του κ. Ανδρουλάκη στις Σέρρες ξεκίνησε απο την σύγχρονη κτηνοτροφική μονάδα της οικογένειας Φιλιππίδη στο Γάζωρο, όπου ξεναγήθηκε και ενημερώθηκε, ενώ εντυπωσιάστηκε απο τον τρόπο λειτουργίας της.

Σε σύντομη ομιλία του, επεσήμανε πως δυστυχώς η ενέργεια που παράγεται στην συγκεκριμένη μονάδα απο βιοαέριο δεν μπορεί να καταναλωθεί απο την ίδια, ώστε να μειώσει το κόστος παραγωγής της, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και της πράσινης μετάβασης, αλλά διατίθεται στο ηλεκτρικό δίκτυο.

“Η κυβέρνηση“, είπε ο κ. Ανδρουλάκης “δεν κάνει ούτε πράσινη μετάβαση ούτε δίκαιη μετάβαση. Την πράσινη μετάβαση την κάνει δώρο στους ολιγάρχες και αυτή είναι η μεγάλη μας διαφορά“. “Εμείς θέλουμε“, σημείωσε, “μια πράσινη μετάβαση όπλο τους παραγωγούς , τους κτηνοτρόφους , για να είναι παραγωγική και ανταγωνιστικοί και να έχουν χαμηλό κόστος παραγωγής“.

Στη συνέχεια ο κ. Ανδρουλάκης έκανε μια βόλτα στην αγορά των Σερρών, συνομίλησε με πολίτες και κατέληξε στο δημαρχείο Σερρών, όπου συναντήθηκε με την δήμαρχο Σερρών Βαρβάρα Μητλιάγκα και δημοτικούς συμβούλους. Αναχώρησε το μεσημέρι.

Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών βρίσκεται εν αναμονή των προσφορών – αναμένονται τις επόμενες εβδομάδες – για την ανάπτυξη του τρίτου φωτοβολταϊκού σταθμού εντός αεροδρομίου, ισχύος 35,5MW με σύστημα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρία 82MWh. Πρόκειται για μια νέα επένδυση που έχει αρχικά εκτιμηθεί σε 50 εκατ. ευρώ (περιλαμβανομένου του κόστους λειτουργίας και συντήρησης για 8 χρόνια) – το τελικό κόστος βέβαια θα διαμορφωθεί με την ολοκλήρωση του διαγωνισμού.

Ο διαγωνισμός σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΔΑΑ αναμένεται να ολοκληρωθεί με την υπογραφή της σύμβασης, τους επόμενους μήνες, ενώ, η συνολική ολοκλήρωση του έργου έχει εκτιμηθεί για τον Σεπτέμβριο του 2025. Το νέο φωτοβολταϊκό πάρκο θα συνδέεται με Σύστημα Αποθήκευσης Ενέργειας 82 MWh για αυτοπαραγωγή -και ιδιοκατανάλωση αποκλειστικά για τις ανάγκες του αεροδρομίου της Αθήνας. Οποιαδήποτε περίσσεια ενέργειας θα μεταφέρεται στο Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο για τους αυτοπαραγωγούς.

Η νέα «πράσινη» επένδυση που πραγματοποιεί ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε. (ΔΑΑ) εντάσσεται στη δέσμευση του να επιτύχει το μηδέν εκπομπές άνθρακα έως το 2025, ως μέρος της εταιρικής του πρωτοβουλίας “Route 2025”. Στο έργο περιλαμβάνεται ο σχεδιασμός, τα απαραίτητα έργα και προμήθεια συστημάτων, δοκιμές και παράδοση, λειτουργία-συντήρηση αλλά και εκπαίδευση του προσωπικού του ΔΑΑ. Υπολογίζεται πως από τη νέα επένδυση ο ΔΑΑ θα καλύψει κατά 100% τις τρέχουσες καθημερινές ανάγκες για ενέργεια, μεγιστοποιώντας την ιδιοκατανάλωση με χρήση μονάδων αποθήκευσης μπαταριών.

Υπενθυμίζεται πως τον Απρίλιο του 2023 η διοίκηση του αεροδρομίου εγκαινίασε το δεύτερο φωτοβολταϊκό του πάρκο ισχύος 16 MW. Συνδυαστικά με το πρώτο φωτοβολταϊκό των 8 ΜW που λειτουργεί από το 2011 και το φωτοβολταϊκό των 16 MW αυτοπαραγωγής, παράγεται πράσινη ηλεκτρική ενέργεια ίση με τα 2/3 (περίπου) των απαιτούμενων αναγκών του αεροδρομίου της Αθήνας σε ηλεκτρική ενέργεια.

Με το τρίτο φωτοβολταϊκό πάρκο θα καλυφθεί το 100% των ημερήσιων αναγκών. Προς την κατεύθυνση της επίτευξης του Route 2025, βρίσκεται σε εξέλιξη και μια σειρά δράσεων για την ηλεκτροκίνηση του στόλου των οχημάτων και τη δυνατότητα αντικατάστασης της κατανάλωσης φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας. Το αεροδρόμιο εκτιμάται ότι θα έχει επενδύσει ποσά που πλησιάζουν τα 100 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι ο ΔΑΑ είναι, από το 2016, το πρώτο (και παραμένει το μοναδικό) αεροδρόμιο με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στην Ελλάδα, ενώ, από το 2019, η Εταιρεία Αεροδρομίου έχει αναλάβει με την πρωτοβουλία «Route 2025» τη δέσμευση για την επίτευξη μηδενικού αποτυπώματος άνθρακα (Net Zero Carbon) μέχρι το 2025, πολύ πριν από το στόχο του 2050 που έχει τεθεί ως στόχος από την αεροπορική βιομηχανία.

Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι το 2023 ο ΔΑΑ πιστοποιήθηκε στο στάδιο 4+ «Μετάβαση» (Transition) του εθελοντικού προγράμματος για τη Διαχείριση & Μείωση των Εκπομπών ‘Ανθρακα Αεροδρομίων (Airport Carbon Accreditation) του Διεθνούς Συμβουλίου Αεροδρομίων της Ευρώπης (ACI Europe). Η πιστοποίηση ήταν απόρροια μίας σειράς ενεργειών, συγκεκριμένα τη δέσμευση για μηδενισμό των εκπομπών άνθρακα του ΔΑΑ, τον υπολογισμό εκπομπών από περισσότερες πηγές και την σύνταξη σχεδίου δράσης των Τρίτων Μερών με στόχους και μέτρα μείωσης των εκπομπών τους.

«Καταβάλλουμε, επίσης, σημαντική προσπάθεια για την αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ελπίζουμε ότι θα είμαστε μία από τις πρώτες μεσογειακές χώρες που θα εισαγάγουν ένα συγκεκριμένο πλαίσιο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω υπεράκτιων αιολικών πάρκων στη χώρα μας. Και ελπίζουμε ότι θα έχουμε το σχετικό νομοθετικό κείμενο έτοιμο για δημόσια διαβούλευση εντός των επόμενων εβδομάδων. Στόχος μας είναι να έχουμε 2 GW υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, ως μέρος του μείγματος παραγωγής της ηλεκτρικής μας ενέργειας μέχρι το 2030. Συνολικά, στοχεύουμε να κινητοποιήσουμε πάνω από 25 δισ. ευρώ σε επενδύσεις στην προσπάθειά μας να πετύχουμε τον στόχο της πράσινης μετάβασης» πρόσθεσε.

Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι λαμβάνουμε σημαντική στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την επίτευξη αυτού του στόχου μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. «Συνολικά θα διατεθούν στην Ελλάδα 32 δισ. ευρώ τα επόμενα επτά χρόνια και ένα σημαντικό μέρος από αυτά τα κεφάλαια θα διατεθεί για πράσινες επενδύσεις. Δίνω ιδιαίτερη έμφαση, στη θέση της Ελλάδας ως σημείου εισόδου της καθαρής ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά» είπε.

Επίσης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρόσφατα ολοκλήρωσε μια σημαντική διαπραγμάτευση με την Αίγυπτο που αφορά την κατασκευή ενός ηλεκτρικού καλωδίου διασύνδεσης που θα επιτρέψει την είσοδο πολύ φθηνής ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά, ενέργεια που θα παράγεται από τον ήλιο. «Ταυτόχρονα, φυσικά, μπορούμε να αποτελέσουμε το φυσικό σημείο εισόδου για το υγροποιημένο φυσικό αέριο και για το υδρογόνο. Εάν υπάρξει ενδιαφέρον για εξαγωγή υδρογόνου στην Ευρώπη, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα καλωσορίσει αυτές τις εξαγωγές υδρογόνου και στη συνέχεια θα διασφαλίσει ότι θα μεταφερθούν στην ευρωπαϊκή αγορά» συμπλήρωσε.

Επιπλέον σημείωσε ότι η Ελλάδα είναι η κορυφαία δύναμη στον τομέα της Ναυτιλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Ελέγχουμε το 50% του εμπορικού στόλου στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, ενθαρρύνω και τους εφοπλιστές μας να βρεθούν στην πρώτη γραμμή στην προσπάθεια μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα της Ναυτιλίας» είπε, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια πολύ μεγάλη πρόκληση, η οποία θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις και σημαντική καινοτομία.

«Όπως γνωρίζετε, είμαστε επίσης μια νησιωτική χώρα και πιστεύω ότι είναι μια τεράστια ευκαιρία να υπογραμμίσουμε τι σημαίνει να έχουμε νησιά που καθίστανται κλιματικά ουδέτερα, ακόμη και πριν από την ηπειρωτική χώρα. Και βρισκόμαστε στη διαδικασία της συνεργασίας με διάφορους ιδιωτικούς αλλά και δημόσιους φορείς για τη δημιουργία πιλοτικών προγραμμάτων που θα οδηγήσουν, ειδικά τα μικρότερα νησιά μας, προς την κλιματική ουδετερότητα» ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τις χώρες που μας συνέδραμαν το καλοκαίρι που η Ελλάδα επλήγη από της πυρκαγιές και ανέφερε «αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε ένα ειδικό υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Ελπίζουμε πως θα ανοίξουμε το δρόμο, μεταξύ των Μεσογειακών Χωρών, στην ανάπτυξη νέων τεχνικών για την καταπολέμηση των πυρκαγιών. Πρόκειται δυστυχώς για ένα πρόβλημα που ήρθε για να μείνει».

Τέλος τόνισε ότι η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή είναι το λίκνο του πολιτισμού και πρέπει να καταβάλουμε, όπως είπε, μεγαλύτερη προσπάθεια και να αφιερώσουμε περισσότερη ενέργεια στη μελέτη των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική μας κληρονομιά.

«Έχουμε υποχρέωση να διασφαλίσουμε ότι όσα μας κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές θα παραμείνουν άθικτα. Ως εκ τούτου, νομίζω ότι πρόκειται για ένα ζήτημα για το οποίο θα μπορούσαμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να σκεφτούμε δημιουργικά για το πώς θα προστατεύσουμε την πολιτιστική κληρονομιά από τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής» κατέληξε ο πρωθυπουργός.