Τα ασφαλή ποτά περιέχουν αιθανόλη, μια αλκοόλη που, σε λογικές ποσότητες, δεν εγκυμονεί ιδιαίτερους κινδύνους. Σε αντίθεση, τα νοθευμένα προϊόντα περιέχουν φθηνές αλκοόλες και επιβλαβείς ουσίες, όπως η μεθανόλη, που μπορεί να προκαλέσουν ακόμα και τύφλωση. Ακόμα χρησιμοποιούνται χημικά όπως αντιψυκτικά, υγρά καθαρισμού υαλοπινάκων (τζαμιών) και αφαιρετικά των βερνικιών για τα νύχια (π.χ. ασετόν).

Ο Αναστάσιος Σπαντιδέας, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και κλινικός φαρμακολόγος, μιλώντας στο Newsbomb.gr ανέφερε το πρόβλημα δηλώνοντας ότι, όταν κάποιος καταναλώνει νοθευμένο ποτό, οι συνέπειες μπορεί να ποικίλλουν σημαντικά: «Ανάλογα με την ουσία με την οποία έχουν νοθεύσει ένα αλκοολούχο ποτό, μπορεί οι επιπτώσεις να κυμαίνονται από ήπιες μέχρι βαριές βλάβες στο συκώτι ή τον εγκέφαλο, ή ακόμα και τύφλωση, αν το έχουν νοθεύσει με μεθυλική αλκοόλη».

Κίνδυνοι από κατανάλωση νοθευμένων ποτών

Η κατανάλωση νοθευμένων αλκοολούχων ποτών μπορεί να οδηγήσει σε πλήθος σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία, μεταξύ των οποίων:

-Ναυτία και έμετος

-Κοιλιακοί πόνοι, ζάλη και υπνηλία

-Βλάβες σε ζωτικά όργανα όπως το ήπαρ και οι νεφροί

-Κώμα και, σε σοβαρές περιπτώσεις, απώλεια ζωής

Η παρουσία μεθανόλης στα νοθευμένα ποτά, αποτελεί σοβαρό κίνδυνο, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη τύφλωση ή ακόμα και θάνατο.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, συνηθίζεται η νοθεία με απλή αραίωση αλκοολούχων ποτών, με στόχο την αύξηση του όγκου του ποτού: «Ξεκινάνε συνήθως με νερό, τα αραιώνουν και τα κάνουν πιο αδύνατα… Ένα άτομο που δεν κάνει συχνή κατανάλωση αλκοόλ δεν θα το καταλάβει. Κάποιος όμως που καταναλώνει αλκοολ για χρόνια, θα το καταλάβει αμέσως».

Ο καθηγητής Σπαντιδέας εξηγεί επίσης πώς το μεθυλικό αλκοόλ, γνωστό και ως ξυλόπνευμα, προκαλεί σοβαρά προβλήματα υγείας: «Το ξυλόπνευμα είναι η μεθανόλη, η οποία προκαλεί τύφλωση αν καταναλωθεί σε μεγάλες ποσότητες».

Προσθέτει επίσης μια κοινή αντίληψη για το πώς μπορεί να αναγνωριστεί ένα νοθευμένο ποτό, αναφέροντας: «Ισχύει ο “μύθος” ότι αν είναι νοθευμένο το ποτό, λιώνει πιο γρήγορα ο πάγος, ωστόσο αυτό συμβαίνει μόνο αν έχει αραιωθεί με νερό, αυτό μπορεί να βοηθάει να φανεί πιο γρήγορα».

Πώς θα αναγνωρίσετε ένα ποτό «μπόμπα»

Για να προστατευτείτε από τους κινδύνους των νοθευμένων ποτών, είναι σημαντικό να ακολουθείτε ορισμένες προφυλάξεις:

Προτιμήστε να αγοράζετε ποτά από αξιόπιστα καταστήματα και να αποφεύγετε προσφορές με εξαιρετικά χαμηλές τιμές από αμφίβολες πηγές.

Στα μπαρ ελέγξτε την ετικέτα για τυχόν ατέλειες ή αλλοιώσεις.

Εάν χρησιμοποιείτε κάποια εφαρμογή σάρωσης barcodes, σκανάρετε τον κωδικό για να βεβαιωθείτε πως ταιριάζει με το περιεχόμενο του μπουκαλιού.

Παρατηρήστε επίσης αν το ποτό έχει θολά κατάλοιπα ή έντονη μυρωδιά, που μπορεί να υποδεικνύουν νοθεία, και σε περίπτωση αμφιβολίας, αποφύγετε την κατανάλωση.

Νίκος Νανούρης

Η παραγωγή νοθευμένων ποτών είναι δυστυχώς συνηθισμένο φαινόμενο και παρατηρείται κυρίως σε προορισμούς και καταστήματα μεγάλης προσέλευσης και μπορεί να θέσει σε σοβαρούς κινδύνους την υγεία του ανθρώπινου οργανισμού, πολλές φορές με μη αναστρέψιμα αποτελέσματα. Τα νοθευμένα ποτά παράγονται από φθηνά χημικά ακατάλληλα για κατανάλωση.

Για τον τρόπο που νοθεύονται τα αλκοολούχα ποτά που μπορούν να βλάψουν ανεπανόρθωτα τον ανθρώπινο οργανισμό, μίλησε στο libre, o  καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ Νίκος Θωμαΐδης.

Βασικό συστατικό της νόθευσης ενός ποτού, σύμφωνα με τον κ. Θωμαΐδη είναι η βιομηχανική αιθανόλη που αποτελεί τον πιο επικίνδυνο τρόπο νοθείας.

‘’Ο πιο επικίνδυνος τρόπος νοθείας των πότων  είναι η χρήση βιομηχανικής αιθανόλης, σε παράνομα εργαστήρια. Αυτή η βιομηχανική αιθανόλη είναι αρκετά φτηνή αλλά περιέχει άλλες τοξικές αλκοοόλες όπως είναι η μεθανόλη και η ισοπροπανόλη. Στα παράνομα εργαστήρια παρασκευάζουν τα ποτά μπόμπες ανακατεύοντας αυτό το βιομηχανικό αλκοόλ με χρωστικές κα αρώματα.’’

Ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας, επισημαίνοντας τους κινδύνους της κατανάλωσης των συγκεκριμένων αλκοολούχων ποτών, στέκεται στα προβλήματα όρασης που μπορούν να προκύψουν,  πολλές φορές εξαρτάται και με την ποσότητα που καταναλώνεται, μπορεί να είναι και μόνιμου χαρακτήρα.

• ‘’Αυτή η νοθεία είναι πιο επικίνδυνη. Αν κάποιος νέος καταναλώσει αυτό το ποτό, καταρχήν θα έχει συμπτώματα μετά από 15 ώρες, κόπωση πονοκέφαλο, ζαλάδα ίλιγγο αλλά και προβλήματα στην όραση του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει, σε προσωρινή τύφλωση ενώ αν η κατανάλωση είναι μεγάλη μπορεί να αποδειχτεί μόνιμη τύφλωση.’’

Ενώ προσθέτει ότι πολλές φορές ‘’η υπερβολική κατανάλωση οδηγεί στον θάνατο.’’

Η πώληση νοθευμένων ποτών συνηθίζεται συνήθως σε νεαρές ηλικίες σε πολυσύχναστα μέρη και κέντρα διασκέδασης.

• ‘’Η κατανάλωση ποτού μπόμπας είναι επικίνδυνη για δημόσια υγεία. Τα σερβίρουνε σε νεαρές ηλικίες και χώρους μαζικής διασκέδασης και φυσικά πολλές φορές να αναμειγνύουνε με αναψυκτικά και άλλα ποτά.’’

Για το αν μπορεί να γίνει αντιληπτό από κάποιον ένα ποτό μπόμπα, ο κύριος Θωμαϊδης σημειώνει ότι ‘’μπορεί να το καταλάβει κάποιος ο οποίος πίνει μια συγκεκριμένη μάρκα ποτού και δεν το αναμειγνύει με άλλα ποτά.’’

‘’Σε κάθε περίπτωση όποιος εμφανίζει όταν κάποιος εμφανίζει συμπτώματα την επόμενη μέρα, όπως προβλήματα στην όραση, πρέπει άμεσα να πάει στο νοσοκομείο.’’

Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ αναφέρει και ένα άλλο φαινόμενο νοθείας το οποίο μπορεί να λιγότερο επικίνδυνο σε σύγκριση με την νόθευση με βιομηχανική αιθανόλη ωστόσο αποτελεί μοντέλο οικονομικής παραπλάνησης.

Όπως επισημαίνει ‘’η νοθεία στα ποτά είναι και επίσης η νόμιμη παρασκευή από φυτικής προέλευσης αλκοόλ χαμηλής ποιότητας αλκοόλουχων ποτών . Αυτά τα εργαστήρια είναι νόμιμα, παίρνουν νόμιμα την αλκοόλη και αναμειγνύουν με αρώματα και χρωστικές και τις πουλάνε σε μεγαλύτερες συσκευές. Το συγκεκριμένο μοντέλο είναι οικονομικής παραπλάνησης’’.

Με την πλειοψηφία  περιστατικών νοθευμένων ποτών να εντοπίζονται κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας και της αυξημένης κίνηση της τουριστικής περιόδου, κλιμάκια του ΣΔΟΕ κάνουν απόβαση σε δημοφιλή νησιά για τον εντοπισμό σχετικών παραβάσεων.

• O Γιάννης Χατζησαλάτας οικονομικός σύμβουλος εξηγεί στο libre τη διαδικασία που ακολουθείται από τα κλιμάκια της Δίωξης οικονομικού εγκλήματος.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ‘’Τα κλιμάκια του ΣΔΟΕ καταλαβαίνουν ότι πάει κάτι λάθος είτε από κάποια πληροφορία, είτε από κάποιες ενδείξεις που μπορούν να έχουν μπαίνοντας στην επιχείρηση όσον αφορά την μορφή των ποτών. Αν διαπιστωθεί η παράβαση τα ποτά κατάσχονται, στέλνονται στο Γενικό Χημείο, γίνεται ανάλυση και αν πράγματι είναι νοθευμένα ακολουθούν τα πρόστιμα.’’

Ενώ είναι αξιοσημείωτο σύμφωνα με τον κ. Χατζησαλάτα, ότι οι παραβάτες μπορούν να έρθουν αντιμέτωποι ακόμα και με ποινικές ευθύνες.

• ‘’Πέρα από τα πρόστιμα τα οποία είναι πολύ ψηλά και τον κλείσιμο επιχειρήσεων, μπορεί να υπάρξουν και ποινικές διαδικασίες, καθώς από ένα νοθευμένο ποτό μπορεί να χάσει τη ζωή του ένας άνθρωπος.’’

Ειδικότερα, παρέχεται η δυνατότητα, η ποσότητα αιθυλικής αλκοόλης (δηλαδή ποτά – μπόμπες)που έχει δημευθεί ή κατασχεθεί ως αντικείμενο λαθρεμπορίας, να διατεθεί με πράξη του διοικητή της ΑΑΔΕ δωρεάν προς το υπουργείο Υγείας, προκειμένου να παρασκευαστούν αντισηπτικά με βάση την έκθεση εξέτασης δείγματος που εκδίδεται από την αρμόδια χημική υπηρεσία!

Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, πρόκειται για τουλάχιστον 120 τόνους κατασχεμένης ή δημευμένης αιθυλικής αλκοόλης.

Με την ίδια διάταξη, ορίζεται ότι οι εργασίες (φασόν) παρασκευής αντισηπτικών ειδών από τις βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις για λογαριασμό του υπουργείου Υγείας, απαλλάσσονται από τον αναλογούντα ΦΠΑ, με δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ των δαπανών της επιχείρησης.

Σημειώνεται ότι, έχει ήδη ενισχυθεί ο προϋπολογισμός του υπουργείου Υγείας με 15 εκατ. ευρώ, για την προμήθεια αναγκαίου υγειονομικού υλικού, και το υπουργείο Οικονομικών είναι στη διάθεση του υπουργείου Υγείας για την πλήρη υποστήριξη του συστήματος δημόσιας υγείας.