Κυβέρνηση και γνωστοί συνταγματολόγοι προεξοφλούν πως η απόφαση (διοικητική κρίση και όχι δίκη, όπως κακώς αναφέρεται από κάποιους) θα είναι να απαγορευτεί η συμμετοχή του μορφώματος στην εκλογική διαδικασία, οι δε πιθανές προσφυγές εκ μέρους των “Ελλήνων” στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (Εκλογοδικείο) για την ακυρότητα των εκλογών της 21ης Μαϊου είναι απίθανο να τελεσφορήσει πριν παρέλθουν αρκετοί μήνες και σε κάθε περίπτωση δεν αναμένεται να καταλήξει σε θετικό για τον κατάδικο των φυλακών Δομοκού αποτέλεσμα.

Τούτων δοθέντων, η κυβέρνηση επιτυγχάνει τον βασικό στόχο της: να μην είναι επτακομματική η Βουλή που θα προκύψει από τις κάλπες της 21ης Μαϊου, καθώς κάτι τέτοιο θα εκτόξευε το ποσοστό που απαιτείται για αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος πάνω από το 40%. Απαγορευτικό για τους συσχετισμούς που αποτυπώνονται στις δημοσκοπήσεις και εκτός ακόμα και της πιο αισιόδοξης πρόβλεψης. Εκεί αποσκοπούσε, άλλωστε, εξαρχής η προσπάθεια του Μεγάρου Μαξίμου να εξασφαλίσει τον αποκλεισμό του “κόμματος Κασιδιάρη”, ακόμα και με την άσκηση πιέσεων στον παραιτηθέντα πρόεδρο του αρμοδίου τμήματος του ΑΠ Χρήστο Τζανερίκο, όπως ο ίδιος έχει καταγγείλει φέρνοντας σε δύσκολη θέση τον “ενορχηστρωτή” υπουργό Επικρατείας Γιώργο Γεραπετρίτη και τον ίδιο τον πρωθυπουργό.

Η μεν πρώτη συνάντηση Γεραπετρίτη-Τζανερίκο, σε καφέ κοντά στο Μέγαρο Μαξίμου, επιβεβαιώθηκε από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο (ο οποίος έκανε λόγο για συζήτηση περί “δικονομικών θεμάτων”…), ο ανώτατος δικαστικός, ωστόσο, αποκάλυψε και δεύτερη συνάντηση με ανώτατο κυβερνητικό παράγοντα, αφήνοντας να πλανάται πως θα μπορούσε να είναι ακόμα και ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ή ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης (προερχόμενος από το δικαστικό σώμα) Παναγιώτης Πικραμένος. Όλα αυτά δείχνουν την αγωνία που είχε και έχει η κυβέρνηση για να εξασφαλίσει τον αποκλεισμό του κόμματος του χρυσαυγίτη που καταδικάστηκε για την διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης “Χρυσή Αυγή”.

Όπως έχουν επισημάνει δημοσκόποι, εάν οι “Έλληνες” συμμετείχαν κανονικά στις εκλογές θα μπορούσε να συγκεντρώσουν εύκολα ποσοστό 4-4,5%, ο διευθύνων σύμβουλος της MRB Δημήτρης Μαύρος, μάλιστα, έχει επισημάνει πως με την προβολή της πρόθεσης ψήφου στα έγκυρα, το “κόμμα Κασιδιάρη” θα μπορούσε να φτάσει ακόμα και στο 5,5-5,8%. Πρόκειται για πολύ μεγάλο ποσοστό, διπλάσιο από το 2,9% που συγκέντρωσε η “Χρυσή Αυγή” στις εκλογές του 2019 και έμεινε οριακά εκτός Βουλής.

Με προεξοφλούμενο τον αποκλεισμό του συγκεκριμένου κόμματος από την εκλογική διαδικασία, η κυβέρνηση κατορθώνει να εξασφαλίσει πως η επόμενη Βουλή δεν θα είναι επτακομματική και ως εκ τούτου το όριο αυτοδυναμίας του πρώτου κόμματος παραμένει στο 37,5-38%. Πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, ωστόσο στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν πως υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να επαναληφθεί -μεταξύ πρώτης και δεύτερης κάλπης- το άλμα, από το 18% στο 28%, που επέτυχε η Ν.Δ στις εκλογές του Μαϊου και του Ιουνίου του 2012.

Το κρίσιμο, όμως, κατά τους δημοσκόπους είναι και το πως θα διασπαρούν οι ψήφοι εκείνων που θα επέλεγαν τους “Έλληνες” εάν το κόμμα κατερχόταν στις εκλογές. Σε μία εκλογική μάχη που θα κινηθεί οριακά και ενώ η νίκη και ο σχηματισμός κυβέρνησης αποτελούν όρο πολιτικής επιβίωσης για τον πρωθυπουργό, οι μετακινήσεις ενός μεγάλου αριθμού ψηφοφόρων αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στα ποιοτικά στοιχεία των μετρήσεων, λοιπόν, όπως πληροφορείται το libre, οι δυνητικοί ψηφοφόροι του “κόμματος Κασιδιάρη”, εμφανίζονται αποφασισμένοι να τιμωρήσουν τη Ν.Δ επειδή την θεωρούν υπεύθυνη για τον αποκλεισμό. Το 6-7% αυτών των ψηφοφόρων φέρονται να επιλέγουν τον ΣΥΡΙΖΑ, ένα λίγο μικρότερο ποσοστό την “Ελληνική Λύση” και το Μερα25, ενώ το 20% (ένας στους πέντε) δηλώνουν πως θα ψηφίσουν “άλλο κόμμα” και αναφέρονται στα μικρότερα κόμματα της υπερδεξιάς. Περίπου το 70%, ωστόσο, δεν δηλώνουν εκλογική προτίμηση και παραμένουν στη ζώνη της αδιευκρίνιστης ψήφους.

Αυτό το στοιχείο προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον στους δημοσκόπους, αφενός γιατί είναι μεγάλο ποσοστό (το 70% του δημοσκοπικού περίπου 5,5% που πιθανώς θα ελάμβανε το “κόμμα Κασιδιάρη” είναι περίπου το 3-3,5% του εκλογικού σώματος), αφετέρου διότι -όπως έλεγε χαρακτηριστικά ο κ. Μαύρος- θα μπορούσαν να εκδηλωθούν τέτοιες μετακινήσεις προς μικρότερα κόμματα που να προκαλέσουν ακόμα και την είσοδο στη Βουλή κάποιου μικρού πολιτικού σχηματισμού που έως σήμερα είναι εκτός του βεληνεκούς των ραντάρ των δημοσκοπήσεων. “Μπορεί να ζήσουμε μια μικρογραφία της πρώτης κάλπης του 2012”, λέει χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της MRB.

Η τάση είναι εμφανής, επιμένει ο γνωστός δημοσκόπος, και τονίζει πως δεν θα αποτελέσει έκπληξη να ενισχυθούν αρκετά μικρά κόμματα, ενώ η Ν.Δ και ο ΣΥΡΙΖΑ το πιθανότερο είναι να καταγράψουν ποσοστά στην ζώνη του 28 έως 32%. “Εκείνο που έχει σημασία είναι το ποσοστό του πρώτου κόμματος και όχι η διαφορά μεταξύ πρώτου και δεύτερου, όπως κακώς κάνουν ορισμένοι. Ακόμα κι αν, εντελώς θεωρητικά, η διαφορά είναι τέσσερις μονάδες, είναι άλλο πράγμα το πρώτο κόμμα να συγκεντρώσει 40% και το δεύτερο 36%, και εντελώς άλλο εάν το πρώτο κόμμα πάρει 30% και το δεύτερο 26%. Εκείνο, δηλαδή, που μετράει είναι εάν το πρώτο κόμμα συγκεντρώσει στην κάλπη της απλής αναλογικής ποσοστό που θα μπορούσε να δημιουργεί ελπίδες να αυξηθεί στην δεύτερη κάλπη και να αγγίξει το όριο της αυτοδυναμίας”, λέει χαρακτηριστικά.

Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στο να ταυτιστεί ο ΣΥΡΙΖΑ με την “εσχατολογία”, να αναδειχθούν οι (δήθεν) κίνδυνοι από μία νέα διακυβέρνηση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, και στο πλαίσιο αυτό η ταύτιση του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ με εκείνον, όχι τόσο πιά του 2015 αλλά του 2012, δηλαδή στην πρώϊμη ριζοσπαστική φάση του. Οι αναφορές του πρωθυπουργού στην “πεζοδρομιακή δημοκρατία” και στις “πλατείες” αυτόν ακριβώς τον στόχο υπηρετούν.

Όλα αυτά εκκινούν από μία βάση: στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν πως το ισχυρότερο χαρτί του ΣΥΡΙΖΑ είναι ο αρχηγός του. Η πολιτική ανθεκτικότητα του Αλέξη Τσίπρα είναι εντυπωσιακή, ακόμα κι αν το κόμμα του εμφανίζεται εδώ και χρόνια να υπολλείπεται σημαντικά στις δημοσκοπήσεις. Η αμεσότητά του στην επικοινωνία με τον κόσμο και η δυναμική που μπορεί να αναπτύσσει στο προεκλογικό “ντεμαράζ” (το απέδειξε, άλλωστε, στον ένα μήνα που μεσολάβησε από την οδυνηρή ήττα των ευρωεκλογών του 2019 μέχρι τις εθνικές κάλπες) είναι στοιχεία που έχουν μπει στο μικροσκόπιο του επιτελείου της Ν.Δ.

Το σύνθημα -λαϊκιστί- είναι “σκοτώστε πολιτικά τον Τσίπρα“, μέσω της ταύτισής του με παλαιότερες περιόδους του ΣΥΡΙΖΑ και της μείωσης δια της σύγκρισης των περιόδων διακυβέρνησης 2015-19 με την τρέχουσα. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, για παράδειγμα, σε αυτό ακριβώς προσπάθησε να απαντήσει με πρόσφατη ανάρτησή του σχετικά με την οικονομία, επισημαίνοντας πως η ουσιαστική σύγκριση πρέπει να γίνεται μεταξύ αυτού που παρέδωσε η κυβερνηση Σαμαρά το ’15 με αυτό που παρέδωσε ο Τσίπρας το ΄19. Λαμβάνοντας υπόψιν, όπως επισήμανε, πως ο ΣΥΡΙΖΑ διαχειρίστηκε το τρίτο μνημόνιο, άρα σφιχτές δημοσιονομικές πολιτικές -επ΄ αυτού η αυτοκριτική δεν υπήρξε επαρκώς γενναία-, και παρέδωσε την οικονομία με ρυθμισμένο χρέος, “μαξιλάρι” και προδιαγεγραμμένη έξοδο από την επιτήρηση.

Εκείνο που εξετάζεται από τους ειδικούς του κυβερνωντος κόμματος είναι το όριο εκλογικής επιρροής των δύο μεγαλύτερων κομμάτων. Όπως αναφέρει σχετικό ρεπορτάζ του “Βήματος”, ο Αλέξης Τσίπρας κατόρθωσε στις εκλογές του 2019 να συγκεντρώσει ποσοστό κοντά στο 32% όταν το όριο εκλογικής επιρροής του (κατά την Metron Analysis) ήταν μόλις 33%. Η καμπάνια Τσίπρα, στην χειρότερη στιγμή του κόμματος του, δηλαδή, οδήγησε σε εκλογικό ποσοστό πολύ κοντά στην δυνητική εκλογική του επιρροή.

Τώρα, η ίδια εταιρεία, με βάση τις μετρήσεις της, δίνει στον ΣΥΡΙΖΑ όριο εκλογικής επιρροής στο 37%.

Τα στοιχεία

Οπως δείχνουν τα στοιχεία της Metron Analysis, σύμφωνα με το “Βήμα”, στη διαχρονικά χειρότερη φάση του, το 2019, ενώ είχε βαριές απώλειες στις ευρωεκλογές, στις βουλευτικές που ακολούθησαν έφτασε κοντά στο όριο της επιρροής του. Στον δείκτη «θα μπορούσα να ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ» το ποσοστό του ήταν 33% και στην κάλπη 31,5%, που σημαίνει ότι ο Αλ. Τσίπρας έχει τον τρόπο να συσπειρώνει το ακροατήριό του. Τώρα ο αντίστοιχος δείκτης τοποθετεί την επιρροή του στο 37% – 4 μονάδες πάνω από 2019 -, ενώ το ποσοστό «δεν θα ψήφιζα ποτέ ΣΥΡΙΖΑ μειώθηκε από 67% το 2019 σε 62% σήμερα. Αν καταφέρει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να επανασυσπειρώσει τους ψηφοφόρους του, το ποσοστό του στις εκλογές αναμένεται να είναι υψηλό. Αντιστοίχως, η ΝΔ έχασε 4 μονάδες, το 48% όσων δήλωναν ότι θα μπορούσαν να ψηφίσουν ΝΔ το 2019, έπεσε σήμερα στο 44%.

Στρατηγικές και ποσοστά

Εάν, λοιπόν, όπως επισημαίνουν τα στοιχεία της Metron Analysis, ο ΣΥΡΙΖΑ στην χειρότερη στιγμή του (2019) πλησίασε σε απόσταση αναπνοής το όριο εκλογικής επιρροής του, τώρα που αυτό αυξήθηκε στο 37%, δεν πρέπει να θεωρείται καθόλου απίθανο να συγκεντρώσει ποσοστό (το πιθανότερο στην δεύτερη κάλπη) πολύ κοντά σε αυτό το όριο. Αυτό εξηγεί και την σκληρή προεκλογική τακτική του ΣΥΡΙΖΑ που αποσκοπεί να συσπειρώσει το ακροατήριο του ’19 και επιπλέον να το διευρύνει. Οι δημοσκόποι δεν το λένε ευθέως, ωστόσο αφήνουν να εννοηθεί πως μεταξύ των δύο κομμάτων ο ΣΥΡΙΖΑ έχει τάση ανόδου από το ποσοστό του ’19, ενώ η Ν.Δ τάση μείωσης. Το όριο εκλογικής επιρροής της είναι μεν το 44% (τέσσερις μονάδες κάτω από εκείνο που είχε πριν τέσσερα χρόνια), όμως η διαφορά δείχνει πως είναι κατά πολύ δυσκολότερο για εκείνη να πλησιάσει αυτό το όριο.

Δηλαδή, το 2019 με όριο εκλογικής επιρροής 48% έφτασε στο 39,8%, τώρα μετά την διακυβέρνηση, την ακρίβεια και το σκάνδαλο των υποκλοπών και εάν διατηρηθεί η απόσταση μεταξύ ορίου και εκλογικού ποσοστού θα βρεθεί κάτω από το 39,8%. Το εάν θα κατακτήσει την αυτοδυναμία στη δεύτερη κάλπη ή όχι θα κριθεί από πολλές άλλες παραμέτρους.

Οι ειδικοί, λοιπόν, φαίνεται πως μεταφέρουν αυτές τις τάσεις στο Μέγαρο Μαξίμου, μη αποκλείοντας για μια κλειστή εκλογική αναμέτρηση, ένα ντέρμπι, δηλαδή, που θα κριθεί σε μικρές διαφορές, με τη Ν.Δ, βεβαίως, να παραμένει φαβορί. Κι εδώ αρχίζουν οι ερμηνείες: Είναι νίκη για τη Ν.Δ η κατάκτηση μιας οριακής αυτοδυναμίας, ή μιας συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ, και είναι ήττα εάν ο ΣΥΡΙΖΑ κατορθώσει να κρατήσει μικρή την διαφορά και έχει συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο από εκείνο του 2019; Και τι θα σηματοδοτήσει κάτι τέτοιο για την διετία μετά τις εκλογές που θα έχει δύο αναμετρήσεις για την αυτοδιοίκηση και μία για τις ευρωεκλογές, και όλα αυτά εν μέσω επώδυνων αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν στην οικονομία;

Χωρίς, φυσικά, να αποκλείονται πια ακόμα και ανατροπές. Είτε επί τα βελτίω για τη Ν.Δ (λιγότερο πιθανό, λένε οι εκλογολόγοι), είτε επί τα χείρω. Επ΄ αυτού, μάλιστα, κάποιοι δημοσκόποι λένε πως -με τις σημερινές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες- εάν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε αρχίσει νωρίτερα την κούρσα προς τις εκλογές (με την ανάδειξη προγράμματος και νέων προσώπων), ή εάν είχε περισσότερο χρόνο μπροστά του, η εξέλιξη ίσως ήταν πολύ πιο εντυπωσιακή…