Είτε ο πρωθυπουργός ζυγίσει τους διαμορφούμενους συσχετισμούς και αποφασίσει να κόψει τον γόρδιο δεσμό το φθινόπωρο, είτε πορευτούμε σε κάλπες την άνοιξη, ή και τον Ιούνιο, του 2027, το ζήτημα είναι πόσα θα έχουμε πληρώσει τον βαρκάρη να μας περάσει στην απέναντι όχθη. Τι βρίσκεται εκεί: για το κυβερνών κόμμα η Ατλαντίδα της πολιτικής σταθερότητας, για την αντιπολίτευση η πολιτική αλλαγή, ή η αλλαγή της πολιτικής, ανάλογα με την οπτική γωνία που επιλέγουν παλαιά και νέα κόμματα.

Ωστόσο η πόλωση λαμβάνει χαρακτηριστικά αγριότητας, γίνεται ολοένα και πιό ακραία και, εν τέλει, διαμορφώνει μικρούς ή μεγαλύτερους εκβιασμούς στο εκλογικό σώμα.

Για παράδειγμα, η δολοφονική επίθεση στα σπίτια των στελεχών της Ν.Δ στη Θεσσαλονίκη, παρότι καταδικάστηκε ομόθυμα και απερίφραστα από όλα τα κόμματα, καλλιεργεί έδαφος νέου διχασμού. Τα γεγονότα είναι γνωστά, όπως και οι πολιτικές τοποθετήσεις, εκείνο που μένει –και πρέπει να συμβεί άμεσα- είναι η αστυνομία να βγάλει τις κουκούλες των δολοφόνων ώστε να διαπιστώσουμε εάν βρισκόμαστε μπροστά σε ομάδες νεοφυούς τρομοκρατίας ή όχι.

Άλλο παράδειγμα: κόμματα, πολιτικοί και μέσα ενημέρωσης που ανήκουν ή φλερτάρουν με τον χώρο της υπερδεξιάς εκφωνούν την αποψη ότι στα ελληνοτουρκικά στήνονται “Πρέσπες του Αιγαίου” με κάποια σιωπηρή συμφωνία του Κυρ. Μητσοτάκη και του Αλ. Τσίπρα. Αυτομάτως ο συνειρμός για τους “πατριώτες” και τους “ενδοτικούς” έρχεται να τροφοδοτήσει εκλογικές δεξαμενές απ΄ όπου επιχειρούν να αντλήσουν ψήφους κόμματα στα δεξιά της Ν.Δ, η “Ελπίδα” της Μαρίας Καρυστιανού και το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά. Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε και σχετική δήλωση.

Τις επόμενες ημέρες, επ΄ αφορμή της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, το νέο διχαστικό κύμα θα ενταθεί γύρω από το εάν θα αποκατασταθεί η σχέση του Ερντογάν με τον Τραμπ και αν θα πάρει τα F35 ή τους κινητήρες των υπό κατασκευή τουρκικών μαχητικών, ή αν η Τουρκία θα ελέγξει την περιοχή με νέα στρατηγεία της συμμαχίας. Έτσι, (και) τα εθνικά θέματα θα μπουν στην εκλογική “κρεατομηχανή” για να βαθύνουν τις διαχωριστικές γραμμές.

Όλα υποτάσσονται στον εκλογικό κύκλο. Φάνηκε και από το συμβάν με τον Θάνο Ντόκο. Πέραν της τεράστιας γκάφας, ή της “υβριδικής επίθεσης” -όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση-, πέραν του εάν υπάρχουν πρωτόκολλα και αν τηρήθηκαν ή όχι, πέραν του προφανούς επιχειρησιακού φιάσκου, ίσως το κρισιμότερο ήταν ότι ο σύμβουλος ασφαλείας του πρωθυπουργού μετατράπηκε σε σύμβουλο εκλογικής στρατηγικής και έδειξε να ενδιαφέρεται περισσότερο να μην έχουμε κάποιο επικίνδυνο συμβάν με ουκρανικό ντρόουν σε ελληνικές θάλασσες σε προεκλογικό χρόνο.

Στην άλλη πλευρά, στην αντιπολίτευση, όλη η φούρια του ΠΑΣΟΚ εστιάζεται στην εικόνα των δημοσκοπήσεων. Αφού κάποια στελέχη του φλερτάρισαν με την ιδέα ότι η δεύτερη θέση της ΕΛΑΣ αποτελεί προϊόν μυστικής συμφωνίας Τσίπρα- Μαξίμου, τώρα πέρασαν στο επιχείρημα ότι η ίδρυση του νέου κόμματος και ο ίδιος ο Τσίπρας ως πολιτικός αντίπαλος συσπειρώνει την εκλογική βάση της Ν.Δ, άρα ίσως την φέρει πιό κοντά στην αυτοδυναμία.

Κάτι τέτοιο φυσικά δεν φαίνεται, η αυτοδυναμία κείται ακόμα μακράν, όμως η αξιωματική αντιπολίτευση παραβλέπει το σημαντικότερο (γι’ αυτό και κάνει διμέτωπο αγώνα): ό,τι η όποια μικρή (και λογική, αφού πυκνώνει ο πολιτικός χρόνος και εκκινεί από αρκετά χαμηλή βάση) συσπείρωση της εκλογικής βάσης της Ν.Δ δεν αφορά την ίδρυση της ΕΛΑΣ καθ’ αυτή, αλλά το γεγονός ότι κάποιοι δεξιοί ψηφοφόροι θεωρούν ότι ο Αλ. Τσίπρας είναι πολύ περισσότερο επικίνδυνος αντίπαλος από τον Νίκο Ανδρουλάκη. Και μάλλον με μεγαλύτερες ελπίδες διεκδίκησης της διακυβέρνησης. Συμπέρασμα: το ζήτημα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να προκαλέσει φόβο στους νεοδημοκράτες ψηφοφόρους, στους δε ταλαντευόμενους δεν κατόρθωσε να προβληθεί ως λύση πολιτικής αλλαγής.Τι του φταίει, ας το βρει, πάντως μάλλον δεν του φταίει η ΕΛΑΣ.

Όσο πιό μακρά θα είναι η προεκλογική περίοδος τόσο θα μεγαλώνει το τοξικό νέφος των διχαστικών διλημμάτων, της εμπόρευσης του ψευδεπίγραφού πατριωτισμού, της άκρατης παροχολογίας και του αμοραλισμού όσων σπεύδουν να πάρουν θέση στο νέο σκηνικό.

Και ενώ θα διακρίνεται από την πόλωση με διακύβευμα την σταθερότητα, τελικά, όμως, μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη αστάθεια και στην πολιτική, και στην κοινωνία, και στην οικονομία. Και όσο πιό πολύ ενταθεί η τοξικότητα, τόσο δυσκολότερο θα είναι να βρεθούν κοινοί τόποι μετεκλογικά, επειδή έτσι θα έχει κρίνει πώς πρέπει να συμβεί ο λαός με την ψήφο του.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, πρόσθεσε: «Η Ελλάδα υπερασπίζεται τα συμφέροντά της, με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο. Οι θέσεις της είναι πασίγνωστες, σταθερές, ξεκάθαρες και απόλυτα ισχυρές.

Η Ελλάδα δεν εκφοβίζεται από κανέναν και με κανένα τρόπο».

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Πολλοί ομιλούν για την λεγόμενη αντισυστημική ψήφο, κάτι που ενόψει των εκλογών καταγράφεται έντονα και στις δημοσκοπήσεις. Μία από τις αιτίες είναι αυτή που περιλαμβάνεται στην εισαγωγή του άρθρου: η εμπεδωμένη, δηλαδή, γνώμη μεγάλου τμήματος του εκλογικού σώματος ότι “όλοι ίδιοι είναι” και πως φταίει η πολιτική (πολιτικό σύστημα) και όχι μόνο κάποιοι πολιτικοί και κυβερνήσεις.

Σε αυτές τις μετρήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας το λεγόμενο “κόμμα Κασιδιάρη”, για παράδειγμα, καταγράφει στην “εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος” ποσοστά πάνω από 4% και δεν θα αποτελούσε έκπληξη εάν ελάμβανε ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό δεδομένης της υποεκπροσώπησης των δυνητικών ψηφοφόρων του (πολλοί δεν απαντούν ότι σκοπεύουν να το ψηφίσουν). Αντισυστημική ψήφος θεωρείται και ένα μέρος του αυξανόμενου ποσοστού που φέρεται να λαμβάνει και η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, ενώ ένα ποσοστό περίπου 5% κατατάσσεται στα “λοιπά κόμματα”.

Αυτή η εκλογική γεωγραφία της (δήθεν) αντισυστημικότητας δεν αποτελεί, φυσικά, μόνο ελληνικό φαινόμενο. Το ρεύμα σαρώνει πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σε ορισμένες κυβερνά ή συγκυβερνά, σχεδόν παντού, όμως, εντοπίζεται στην υπερδεξιά και την ακροδεξιά (Σκανδιναβία, Ιταλία, ανατολική Ευρώπη κ.ά). Το φαινόμενο έχει αναλυθεί αρκετά και τα αίτια έχουν εντοπιστεί στο μεταναστευτικό, τις ανισότητες, την οικονομική κρίση και πτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού.

Στα καθ’ ημάς προστίθεται καταλυτικά και η επικίνδυνη παράμετρος της απαξίωσης εν γένει του πολιτικού συστήματος. Καθώς οδεύουμε προς μία εξαιρετικά κρίσιμη διπλή εκλογική αναμέτρηση, εν μέσω πόλωσης και τοξικότητας, η αντισυστημική ψήφος μπορεί να αποκτήσει χαρακτηριστικά ρεύματος, είτε με την στήριξη της ακροδεξιάς, είτε με την αποχή. Στον ανηλεή πόλεμο μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων τμήματα της κοινωνίας δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τι είναι πραγματικό και τι κατασκευασμένο, συγχέει τις φήμες και την προπαγάνδα με την ουσιαστική ανάγκη διερεύνησης υποθέσεων πιθανής διαφθοράς και καταλήγει στην ευκολία της ισοπέδωσης.

Η πραγματικότητα, για παράδειγμα, του μείζονος σκανδάλου των υποκλοπών εξισορροπείται επικοινωνιακά και μιντιακά από τα (αμφιλεγόμενης εγκυρότητας) sms ενός επιχειρηματία σε έναν πρώην υπουργό. Ελάχιστοι υπερασπίζονται τους θεσμούς στην πρώτη περίπτωση, αρκετοί προσχωρούν στην βεβαιότητα ως προς το δεύτερο. Οι ενδείξεις και αποδείξεις για το πρώτο χάνονται μέσα στον θόρυβο μιας υπόθεσης που αφορά την περίοδο του (ατυχούς ως προς τον χειρισμό) διαγωνισμού των τηλεοπτικών αδειών πριν από έξι χρόνια, δίχως να αναδεικνύεται εάν υπάρχει ή όχι διασπάθιση δημοσίου χρήματος- που στην προκειμένη περίπτωση δεν φαίνεται να υπάρχει, αφού το Δημόσιο ωφελήθηκε.

Από την άλλη, οι διαπιστωμένες σκανδαλώδεις περιπτώσεις των βουλευτών Πάτση και Χειμάρα εξισώνονται με τις καταγγελίες της γνωστής γραμματέως για βαλίτσες που έφθαν, όπως είπε, στον ΣΥΡΙΖΑ. Αναμφίβολα το δεύτερο πρέπει να διερευνηθεί και να μην μένουν προεκλογικές σκιές, όπως δεν συνέβη, για παράδειγμα, με τις “πληρωμές” του 2% ανά ανάθεση και έργο από την Siemens στα τότε μεγάλα κόμματα.

Όμως είναι σαφές πως πρέπει κανείς να ξεχωρίζει τι είναι τεκμηριωμένο και τι πρέπει να τεκμηρωθεί. Και πως πρέπει να λειτουργούν οι θεσμοί (Δικαιοσύνη, ανεξάρτητες αρχές) για να οδηγήσουν σε τεκμηρίωση ταχύτατα και όχι να αφήνεται κάθε υπόνοια έρμαιο της προεκλογικής ή άλλης σκοπιμότητας.

Ν.Δ και ΣΥΡΙΖΑ έχουν μπει σε αυτόν τον πόλεμο ενόψει των εκλογών και στην πολιτική αρένα θα πέσουν κορμιά. Επί δικαίων και αδίκων θα επιπέσει η (επικοινωνιακή) καταδίκη. Και στην άκρη, θα κρυφογελούν οι …αντισυστημικοί.

Ακόμα, για παράδειγμα, κι αν κριθεί συνταγματική η προωθούμενη από την κυβερνητική πλειοψηφία νομοθετική διάταξη αποκλεισμού του φυλακισμένου (για την εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής) Ηλία Κασιδιάρη δεν φαίνεται πως μπορεί να προκαλέσει και τον αποκλεισμό του κόμματός του. Με άλλο πρόσωπο ως επικεφαλής και με ένα “διαυγές” καταστατικό που θα…σέβεται το πολίτευμα, πόσο πιθανό είναι να αποκλειστεί από τον Άρειο Πάγο. Αλλά κι αυτό να μην είναι θα είναι κάποιο άλλο. Άπαντες θα γνωρίζουν πως αόρατος καθοδηγητής και ιδρυτής θα είναι ο φυλακισμένος χρυσαυγίτης νεοναζί, ηρωοποιημένος, μάλιστα, στα μάτια των ψηφοφόρων από τον αποκλεισμό.

Εδώ που φτάσαμε, η πόλωση και η τοξικότητα, η προπαγάνδα και οι ύβρεις, η απαξίωση των θεσμών και του πολιτικού συστήματος, δεν θα αποφευχθεί. Ο διχασμός υπάρχει και θα βαθύνει, μαζί με τις ανισότητες και την κρίση. Δυστυχώς, πορευόμαστε σε μία σκοτεινή περίοδο…

Μέχρις ώρας έχουν καταγραφεί ως πιθανές ημερομηνίες: για την πρώτη κάλπη (απλή αναλογική) οι 2 και 9 Απριλίου (Κυριακή των Βαϊων) και για την Δεύτερη οι 23 και 30 Απριλίου (το Άγιο Πάσχα είναι στις 16 Απριλίου), ενώ εσχάτως και σύμφωνα με διαρροές από κυβερνητικές πηγές μπήκαν στο εκλογικό “καλεντάρι” και δύο ημερομηνίες στο δεύτερο 15νθήμερο του Μαϊου με την δεύτερη αναμέτρηση να τοποθετείται την τελευταία Κυριακή του Ιουνίου ή στις 6 Ιουλίου.

Ταυτόχρονα, με διαρροή που έγινε προς το Mega και αναπαράχθηκε από “Τα Νέα του Σαββατοκύριακου”, υπάρχει η πιθανότητα και τρίτων εκλογών τον Ιούλιο (ανάλογα με τις ημερομηνίες των δύο πρώτων αναμετρήσεων). Ως προς τούτο είναι μάλλον προφανές πως διοχετεύθηκε ως μία επιπλέον πίεση για την αποσαφήνιση του πόσο σημαντική για την πολιτική σταθερότητα είναι η αυτοδυναμία (της Ν.Δ) στην δεύτερη κάλπη.

Επίσης, ως προς την τελική επιλογή του πρωθυπουργού (ο οποίος έχει δηλώσει πως “μετά τον Απρίλιο” θα γίνουν εκλογές) εμφανίζεται να παίζει σημαντικό ρόλο και η διεξαγωγή των τουρκικών εκλογών, κι αυτό επειδή -όπως λέγεται- υπάρχει φόβος να προκληθεί κρίση, με “θερμό επεισόδιο”, από τον Ταγίπ Ερντογάν, εάν θεωρήσει πως δι’ αυτού του τρόπου μπορεί να ενισχύσει τις πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές. Άρα, με πιθανές ημερομηνίες διεξαγωγής των εκλογών στην Τουρκία, στις 30 Απριλίου και 14 Μαϊου, λέγεται από κυβερνητικές πηγές πως θα ήταν ριψοκίνδυνο να υπάρχει στην Αθήνα υπηρεσιακή κυβέρνηση…

Σε κάθε περίπτωση, και μέχρις ότου αρχίσουμε να συζητάμε ουσιαστικά για το διακύβευμα των εκλογών και για τα κεντρικά συνθήματα των δύο μεγαλυτέρων κομμάτων για “σταθερότητα και συνέχεια” (Ν.Δ) και “Δικαιοσύνη παντού”(ΣΥΡΙΖΑ), καλό είναι να ειπωθεί τούτο: Αφήστε τις πανελλαδικές εξετάσεις έξω από την προεκλογική πόλωση και τοξικότητα!

Από τα μέσα Μαϊου και μετά, και μέχρι τα τέλη Ιουνίου, πάνω από 100.000 μαθητές θα δώσουν τον δικό τους αγώνα για μια θέση στον ήλιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Καλώς ή κακώς, το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι σκληρά ανταγωνιστικό και επικεντρώνεται στον “νοκ άουτ” αγώνα των πανελλαδικών. Εκατό χιλιάδες οικογένειες, ήτοι περίπου μισό εκατομμύριο πολίτες (εξεταζόμενοι, γονείς, συγγενείς κ.ά) χρειάζονται ηρεμία, ψυχραιμία και προσήλωση. Μαζί με αυτούς αρκετές δεκάδες χιλιάδες εκπαιδευτικοί και προσωπικό που θα συνεισφέρει στην διεξαγωγή τους.

Είναι δυνατόν να εγγυηθεί η κυβέρνηση -και το αρμόδιο υπουργείο- συνθήκες φιλικές προς τους εξεταζόμενους, όταν η αντιπαράθεση θα χτυπάει κόκκινο, στην προεκλογική περίοδο μεταξύ της πρώτης και δεύτερης κάλπης; Όταν στην διπλανή πλατεία θα ουρλιάζουν τα κομματικά μεγάφωνα και θα διοργανώνονται προεκλογικές συγκεντρώσεις; Όταν στα ΜΜΕ και τα social media θα κυριαρχεί η αντίληψη “αίμα στην αρένα”;

Εάν υπήρχε σπουδαίος και αξεπέραστος λόγος, θα ήταν ίσως κατανοητό. Τι επιβάλλει, όμως, να διεξαχθεί η δεύτερη εκλογική αναμέτρηση μετά τις πανελλαδικές, φέρνοντας έτσι τον αναγκαίο χρόνο ηρεμίας για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς στην φωτιά της πόλωσης;

Κι αν η κυβέρνηση προβληματίζεται, όπως λέγεται έντονα, από τις διαφωνίες της Εκκλησίας για την διεξαγωγή των διερευνητικών εντολών (μετά την πρώτη αναμέτρηση και όπως προβλέπει το Σύνταγμα) μέσα στην Μεγάλη Εβδομάδα -εφόσον η πρώτη εκλογή διεξαχθεί την Κυριακή των Βαϊων-, δεν θα έπρεπε ακόμα περισσότερο να προβληματιστεί για τον μεγάλο αγώνα των παιδιών που θα αναμετρηθούν με το μέλλον τους (κακώς, βεβαίως, διότι τίποτε δεν σταματά στις εξετάσεις) στις πανελλαδικές;

Κάποιες “σταθερές” δεν πρέπει να …αποσταθεροποιούνται.

Της Άννας Καραβοκύρη

«Φωτιά» στην Ολομέλεια της Βουλής κατά την συζήτηση του Υπουργείου Παιδείας έβαλαν οι δηλώσεις του Υφυπουργού Παιδείας Άγγελου Συρίγου για την επταετή δικτατορία και τις αιτίες που έριξαν τη χούντα.

Ο κ. Συρίγος κατά την τοποθέτησή του ανέφερε ότι παρά την «φωτεινότητα» της εξέγερσης του Πολυτεχνείου η χούντα «δυστυχώς» δεν έπεσε από μαζικές λαϊκές συγκεντρώσεις των φοιτητών και μίλησε για τις «μυθικές διαστάσεις» που απέκτησε το Πολυτεχνείο κατά τα μεταπολιτευτικά χρόνια.

Η αναφορά αυτή του Υφυπουργού προκάλεσε την σφοδρή αντίδραση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ όπου καταλόγισαν στην κυβέρνηση «ακροδεξιές και φιλοφασιστικές  απόψεις», μιλώντας για νοσταλγούς της χούντας και τον Αλέξη Τσίπρα να ζητά από τον πρωθυπουργό την παραίτηση του κ. Συρίγγου.

• «Η θέση της ΝΔ για τον αντιδάκτορικό άγωνα είναι γνωστή και παραμένει αμετάβλητη απο την ίδρυση της παράταξης ως σήμερα» απάντησε η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως τονίζοντας πως «καμία παρερμηνεία οποιασδήποτε δήλωσης δεν μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα όσο κι αν το επιθυμεί η αξιωματική αντιπολίτευση». 

Μια ημέρα πριν, είχε ανεβάσει τους τόνους ο πρωθυπουργός από το βήμα τη Βουλής, κατηγορώντας τον ΣΥΡΙΖΑ για εκτσογλανισμό της δημόσιας ζωής σχετικά με τις δηλώσεις Βερναρδάκη προς την Κεραμέως. Ο Αλέξης Τσίπρας σήκωσε το γάντι κατηγορώντας τον πρωθυπουργό για «τοξικότητα».

• Αιτία για πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσε και η δικαστική απόφαση για τον Λιγνάδη. Ο Αλέξης Τσίπρας αποκάλεσε τον Δ. Λιγνάδη «εκλεκτό της ΝΔ» και καταλόγισε στην κυβέρνηση  ότι « ο άνθρωπος που καταδικάστηκε σε ποινή 12 ετών για τον βιασμό ανηλίκων, θα κυκλοφορεί ελεύθερος με απόφαση της Δικαιοσύνης».

Άμεση και σκληρή ήταν η απάντηση της ΝΔ που υπογράμμισε πως ο Δ. Λιγνάδης  κυκλοφορεί ελεύθερος με βάση το νόμο Παρασκευόπουλου.

• «Μόνο ένα κόμμα  που  έχει αποφασίσει να πορευτεί μέσα στο βούρκο και την αθλιότητα, θα επιχειρούσε να μετατρέψει σε αντικείμενο χυδαίας κομματικής εκμετάλλευσης μια δικαστική απόφαση, για υπόθεση βιασμού» τονίζουν από το Μέγαρο Μαξίμου κάνοντας λόγο για άθλια συκοφαντία και για κλίμα τοξικότητας, που συνιστά δολοφονία χαρακτήρων και υπονόμευση των θεσμών.

Αφορμή για οξεία αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης κι αξιωματικής αντιπολίτευσης αποτέλεσε και η Έκθεση της Κομισιόν για το Κράτος Δικαίου όπου ο ΣΥΡΙΖΑ χαρακτήρισε ευρωπαϊκό «χαστούκι» στην κυβέρνηση την Έκθεση κάνοντας λόγο  για τον κατήφορο του ελληνικού.

Η κυβέρνηση ανέβασε τους τόνους κάνοντας λόγο για συκοφαντίες του ΣΥΡΙΖΑ και υποστηρίζοντας πως «η Κομισιόν με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, στους συκοφάντες της Ελλάδας, αναγνωρίζοντας ότι η ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης είναι απόλυτα κατοχυρωμένες στην ελληνική επικράτεια» κατηγορώντας τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι «επικαλέστηκε δολίως αποσπασματικά στοιχεία και απέκρυψε σκόπιμα την ουσία από την έκθεση της Ε.Ε».