Η Λίνα Μενδώνη ενημέρωσε τον Παναγιώτατο για την πρόοδο των έργων αποκατάστασης και ανάδειξης, που υλοποιεί, αυτή την περίοδο, το Υπουργείο Πολιτισμού επί σημαντικών χριστιανικών μνημείων, σε όλη την ελληνική επικράτεια, για τα θετικά αποτελέσματα του Φόρουμ στην Καππαδοκία, καθώς και για τα έργα προστασίας και συντήρησης που εξελίσσονται στα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας. Όπως είναι γνωστό, ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις πετροκομμένες μονές της Καππαδοκίας και τις εκκλησίες της περιοχής, τις οποίες επισκέπτεται, με κάθε ευκαιρία.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε στην Υπουργό Πολιτισμού τις ευχαριστίες του για την συντήρηση του ξυλόγλυπτου τέμπλου και των 12 προσκυνηταρίων του Πατριαρχικού Ναού του Αγίου Γεωργίου, στο Φανάρι, έργο το οποίο ολοκλήρωσε πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων.

Παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, εκπροσώπων της UNESCO, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού και πλήθους κόσμου, η Κρήτη έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα πολιτιστικής συνέχειας και διεθνούς αναγνώρισης.

Η Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της, τόνισε: «Η σημερινή εκδήλωση εδώ στη Ζώμινθο, στον εμβληματικό αυτό τόπο στις υπώρειες του Ψηλορείτη, δεν αφορά μόνο στον εορτασμό μιας κορυφαίας διεθνούς διάκρισης για την Ελλάδα και την Κρήτη. Αποτελεί μια στιγμή αυτογνωσίας, ιστορικής συνείδησης, συλλογικής ευθύνης και βαθιάς συγκίνησης, για όλους όσοι εργαστήκαμε μεθοδικά και συστηματικά, ώστε τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα να εγγραφούν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η Ζώμινθος έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Είναι το μοναδικό έως σήμερα γνωστό μινωικό ανακτορικό κέντρο σε ορεινό περιβάλλον, πάνω στον αρχαίο δρόμο που συνέδεε την Κνωσό με το Ιδαίο Άντρο, αποκαλύπτοντας τη γεωγραφική εμβέλεια, τη διοικητική οργάνωση και τη σύνθετη ταυτότητα του μινωικού κόσμου.

Ένας τόπος που συνεχίζει να εμπλουτίζει τη γνώση μας για τη μινωική παρουσία στην ενδοχώρα της Κρήτης και να αναδεικνύει τη διαχρονική σχέση ανθρώπου, φύσης και πολιτισμού. Όταν βρίσκεσαι σε αυτό το τοπίο, σε αυτό το φως και σε αυτό το περιβάλλον, αισθάνεσαι όχι μόνο χαρά και υπερηφάνεια, αλλά και ένα βαθύ αίσθημα ιστορικής ευθύνης. Ευθύνης απέναντι σε έναν πολιτισμό που υπήρξε εξωστρεφής, δημιουργικός και βαθιά ανθρωποκεντρικός. Έναν πολιτισμό που μετέτρεψε τη γεωγραφική θέση της Κρήτης σε γέφυρα επικοινωνίας λαών και πολιτισμών και που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να εμπνέει μέσα από την τέχνη, την καινοτομία, την αρχιτεκτονική και τη σχέση του με τη φύση και το φως. Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα υπήρξαν πυρήνες πολιτικής εξουσίας, οικονομικής δραστηριότητας, θρησκευτικής ζωής και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η αρχιτεκτονική τους, τα εξελιγμένα συστήματα διαχείρισης νερού, η πολεοδομική τους οργάνωση και η ανάπτυξη πρώιμων μορφών γραφής αποτυπώνουν ένα εξαιρετικά προηγμένο επίπεδο τεχνογνωσίας και κοινωνικής οργάνωσης για την εποχή τους.

Δεν είναι τυχαίο ότι η UNESCO αναγνώρισε την εξέχουσα οικουμενική τους αξία, την αυθεντικότητα και την ακεραιότητά τους με βάση τέσσερα από τα έξι πολιτιστικά κριτήρια της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η εγγραφή αυτή, όμως, δεν αποτελεί απλώς μια τιμητική διάκριση. Συνιστά μια διαρκή δέσμευση προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης των μνημείων. Απαιτεί σχέδιο, συνεργασία, επιμονή και συλλογική προσπάθεια από το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κρήτης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες, που αγκάλιασαν αυτή την προσπάθεια από την πρώτη στιγμή. Στη Ζώμινθο συνεχίζεται σήμερα μια εξαιρετικά σημαντική ανασκαφική και ερευνητική δραστηριότητα, παράλληλα με έργα προστασίας και ανάδειξης του μνημειακού συνόλου στον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη. Μέσα από τη Μινωική Πολιτιστική Διαδρομή και την Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση των εμβληματικών διαδρομών της Κρήτης, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε τα μινωικά μνημεία να λειτουργήσουν όχι μόνο ως διεθνώς αναγνωρισμένα πολιτιστικά αγαθά, αλλά και ως πολιτιστικά προϊόντα,  ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης υψηλής ποιότητας για το νησί. Η Κρήτη αναβαθμίζει πλέον τη θέση της στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη. Ενισχύει το διεθνές πολιτιστικό της αποτύπωμα και αποκτά νέες δυνατότητες για μορφές τουρισμού που σέβονται την ταυτότητα, το περιβάλλον και την ιστορία του τόπου. Σήμερα δεν τιμούμε απλώς μια διεθνή αναγνώριση. Επιβεβαιώνουμε τη ζωντανή συνέχεια ενός πολιτισμού που εξακολουθεί να εμπνέει την ανθρωπότητα. Ο μινωικός πολιτισμός δεν ανήκει μόνο στην Ελλάδα, ανήκει στην παγκόσμια κοινότητα. Και γι’ αυτό η προστασία και η ανάδειξή του αποτελούν κοινή ευθύνη όλων μας, ώστε αυτή η μοναδική παρακαταθήκη να παραδοθεί στις επόμενες γενιές ως πηγή γνώσης, παιδείας, δημιουργίας και συλλογικής αυτογνωσίας».

Ο  Διευθυντής του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO Lazare Eloundou, σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα, σημείωσε: «Η εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς αποτελεί στιγμή υπερηφάνειας τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Αυτοί οι εξαιρετικοί χώροι αποτελούν μοναδική μαρτυρία ενός από τους μεγάλους πολιτισμούς του αρχαίου κόσμου, ο οποίος συνέβαλε στη διαμόρφωση των πολιτιστικών θεμελίων της Ευρώπης. Η Παγκόσμια Κληρονομιά, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο αναγνώριση εξαιρετικής αξίας, αλλά και μια δέσμευση για διατήρηση και βιώσιμη διαχείριση.

Στο πλαίσιο αυτό, αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στην Ελλάδα, για τις προσπάθειες για την προστασία και ανάδειξη των χώρων, ενισχύοντας παράλληλα τη σύνδεσή τους με τις τοπικές κοινωνίες. Η εν λόγω εγγραφή προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση του βιώσιμου πολιτιστικού τουρισμού. Οι πρωτοβουλίες που συνδέουν την πολιτιστική κληρονομιά με τα τοπία, τις παραδόσεις και τις πολιτιστικές διαδρομές της Κρήτης, καταδεικνύουν πώς η Παγκόσμια Κληρονομιά μπορεί να υποστηρίξει την τοπική ανάπτυξη, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα την αυθεντικότητα. Στην UNESCO πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο πολιτισμός και η πολιτιστική κληρονομιά λειτουργούν ως ισχυροί μοχλοί διαλόγου, εκπαίδευσης και βιώσιμης ανάπτυξης. Η νέα αυτή εγγραφή ανοίγει τον δρόμο για την περαιτέρω ενίσχυση της έρευνας, διασφαλίζοντας ότι η αυξανόμενη προβολή των μνημείων θα συνοδεύεται από μια προσεκτική και υποδειγματική προσέγγιση στη διαχείρισή τους».

Από την πλευρά του ο Ernesto Ottone, π. αναπληρωτής γενικός διευθυντής Πολιτισμού της UNESCO, δήλωσε: «Υποψηφιότητες τέτοιου βεβαιούμενου κύρους και σοβαρότητας, οι οποίες αφορούν ολόκληρους πολιτισμούς, είναι εξαιρετικά σύνθετες. Είναι εφικτές μόνο όταν υπάρχει η ενεργός στήριξη της τοπικής κοινότητας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όλες οι τοπικές αρχές και οι κοινωνίες συστρατεύθηκαν και πίεσαν δημιουργικά γι’ αυτή την εγγραφή. Διότι, σε τελική ανάλυση, το επίτευγμα αυτό δεν αφορά απλώς τα κατάλοιπα του παρελθόντος και τον Μινωικό πολιτισμό, αλλά αντανακλά μια ζωντανή ταυτότητα. Σε μια εποχή που η ανάγκη αναζήτησης της ταυτότητάς μας είναι πιο επιτακτική από ποτέ, η Ελλάδα επιλέγει να τη μοιραστεί με την παγκόσμια κοινότητα, χωρίς να την επιβάλλει. Αυτό ακριβώς το όραμα αντιπροσωπεύει το έργο που επιτελείτε. Είμαι βέβαιος ότι η Ελλάδα θα παραμείνει ο πλέον αξιόπιστος εταίρος στους διεθνείς οργανισμούς, όπως είναι η UNESCO, καθώς αποδίδει βαρύτητα και σπουδαιότητα στη δημιουργία ισχυρών δεσμών ανάμεσα στις κοινότητες και τους πολιτισμούς».

Η Teresa Patrício, Πρόεδρος του ICOMOS, ανέφερε: «Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί μια στιγμή μεγάλης σημασίας, όχι μόνο για την Ελλάδα και την Ευρώπη, αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα που είναι ταγμένη στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η απόφαση για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων αναγνωρίζει τόσο την εξέχουσα οικουμενική αξία τους όσο και τη μακροχρόνια δέσμευση της Ελλάδας για την προστασία τους. Η αναγνώριση από την UNESCO επιβεβαιώνει αυτό που οι άνθρωποι της Κρήτης ανέκαθεν γνώριζαν, δηλαδή ότι ο Μινωικός πολιτισμός αντιπροσωπεύει ένα από τα πρωιμότερα και πλέον επιδραστικά κεφάλαια στην ανθρώπινη ιστορία. Η εγγραφή αυτή αποτελεί επίσης έναν ελάχιστο φόρο τιμής στους αρχαιολόγους, τους συντηρητές, τους ερευνητές, αλλά και στις τοπικές κοινότητες, οι οποίοι έχουν αφιερώσει δεκαετίες ολόκληρες στη μελέτη και τη διαφύλαξη αυτών των αρχαιολογικών χώρων. Το έργο τους είναι αυτό που διασφαλίζει ότι η κληρονομιά των Μινωιτών παραμένει ζωντανή, προσβάσιμη και ουσιαστική για τις επόμενες γενιές».

Στην εκδήλωση παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ. Πρόδρομος, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργος Κουμουτσάκος, η Πρέσβης Καλής Θελήσεως της UNESCO Κωστάντζα Σμπώκου-Κωνσταντακοπούλου, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτισμού Γιώργος Διδασκάλου, η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνης Μαρία Λιονή, η αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Γεωργία Μηλάκη, ο δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργης Μαρινάκης, ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης, ο δήμαρχος Μυλοποτάμου Γιώργος Κλάδος, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου Ελένη Παπαδοπούλου, εκπρόσωποι φορέων και πλήθος κόσμου.

Μετά την εκδήλωση ακολούθησε παραδοσιακό κρητικό γλέντι στα Ανώγεια, όπου η μουσική, ο χορός και η κρητική φιλοξενία έδωσαν τον τελικό, ζωντανό τόνο σε μια ημέρα που ένωσε παρελθόν, παρόν και μέλλον σε μια κοινή πολιτιστική διαδρομή.

Από το 1977, το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM), στην προσπάθειά του να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία, καθιέρωσε τη 18η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Μουσείων (International Museum Day). Το μήνυμα αυτής της επετείου είναι να γίνουν τα μουσεία φορείς πολιτισμικών ανταλλαγών «με σκοπό την ενίσχυση της μόρφωσης, την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των λαών».

Κάθε χρόνο, παράλληλα με το γενικότερο μήνυμα του εορτασμού, διερευνάται σ’ όλες τις χώρες-μέλη του ICOM, με ομιλίες, εκθέσεις, συναντήσεις και άλλες εκδηλώσεις, ένα ειδικό θέμα που συνδέεται με τα μουσεία και τον ρόλο τους στη σύγχρονη κοινωνία. Το θέμα του εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων 2026 είναι «Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο».

Με την ευκαιρία του εορτασμού, το Ελληνικό Τμήμα του ICOM, εκτός από τις ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνει τον Μάιο σ’ ολόκληρη την Ελλάδα, τιμά κάθε χρόνο ένα ή περισσότερα ελληνικά μουσεία, όπου πραγματοποιείται η κεντρική εκδήλωση του εορτασμού.

Φέτος, το Ελληνικό Τμήμα του ICOM επέλεξε ως τιμώμενους φορείς για το 2026 το Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας και το Μουσείο Ιστορίας Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας.

“Με θλίψη και αισθήματα απώλειας αποχαιρετώ τη Μαρινέλλα, τη μεγάλη καλλιτέχνιδα, την εξέχουσα ερμηνεύτρια της ελληνικής λαϊκής μουσικής, αλλά ταυτόχρονα κι έναν εξαιρετικά ευαίσθητο  άνθρωπο, που για σχεδόν 70 χρόνια  κυριάρχησε στο λαϊκό μας τραγούδι, το οποίο της χρωστά πολλά, ακόμη και την ανανέωσή του. Έφυγε αφήνοντας πίσω της ένα έργο μοναδικό από ερμηνείες σε εκατοντάδες δίσκους, κινηματογραφικές, θεατρικές και τηλεοπτικές παρουσίες. Ταξίδεψε σ’ όλο τον κόσμο αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές, αλλά  και την αγάπη του απανταχού Ελληνισμού. 

Με πάθος, φωνή γήινη και δυνατή, με μοναδική σκηνική παρουσία, ερμηνεύοντας τα τραγούδια  με τον προσωπικό της τόνο ξεκίνησε επαγγελματικά, το 1956. Καθοριστική για την καριέρα της υπήρξε η  συνάντησή της, το 1957,  με τον Στέλιο Καζαντζίδη, τόσο στο πάλκο όσο και στη ζωή. Η Μαρινέλλα συνεργάστηκε με όλους ανεξαιρέτως τους μεγάλους Έλληνες συνθέτες. Τα τραγούδια της έγιναν μεγάλες επιτυχίες και τραγουδήθηκαν από το μεγάλο κοινό που την λάτρεψε. Η συνέπεια  και ο τρόπος που αντιμετώπιζε τη δουλειά της την έκανε να ξεχωρίζει. Επέλεγε πάντα τους καλύτερους μουσικούς, συνεργαζόταν με μεγάλες ορχήστρες, διάλεγε τους καλύτερους επαγγελματίες ήχου και φωτισμού, επιβάλλοντας στα κέντρα τα οποία εμφανιζόταν, ενός άλλου είδους διασκέδαση αλλά και τις καλύτερες συνθήκες εργασίας για όλους.  Κράτησε την προσωπική της ζωή μακριά από τη δημοσιότητα, όπως και το φιλανθρωπικό της έργο.

Οι ερμηνείες της Μαρινέλλας που διέτρεξαν 70 χρόνια καλλιτεχνικής δημιουργίας θα αποτελούν ψηφίδες της σύγχρονης ιστορίας μας. Μας αφήνει ένα βαθύ καλλιτεχνικό αποτύπωμα, ένα τεράστιο ερμηνευτικό έργο, αλλά και τη μνήμη μιας ζωντανής και θαρραλέας γυναίκας, που έγραψε ιστορία, διευρύνοντας και επιβάλλοντας τη γυναικεία παρουσία στην ποιοτική λαϊκή διασκέδαση. Μόνη της έγνοια ήταν να προσφέρει  χαρά σε όλους τους Έλληνες.

Στην κόρη της, στην οικογένειά της, στους φίλους και στους συνεργάτες της, εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια”.

Συζητήθηκαν οι δυνατότητες που προσφέρουν το υπερσύγχρονο Ηχογραφικό Κέντρο και το Κέντρο Επαυξημένης Πραγματικότητας -οι νέες υποδομές που εγκαινιάστηκαν πριν λίγες μέρες στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης- τα οποία μπορούν να προσελκύσουν ποικίλες παραγωγές και να αξιοποιηθούν ιδιαίτερα για οπτικοακουστικές/ κινηματογραφικές παραγωγές.

Συζητήθηκε, επίσης, η διοργάνωση της επικείμενης τελετής απονομής των 39ων Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου – EFA για πρώτη φορά στην Αθήνα, την 16η Ιανουαρίου 2027. Τα ευρωπαϊκά βραβεία κινηματογράφου είναι τα σημαντικότερα του είδους τους, που απονέμονται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας ΕΚΚΟΜΕΔ-Creative Greece-εποπτευόμενος Οργανισμός του Υπουργείου Πολιτισμού- έχει αναλάβει την διοργάνωση της τελετής απονομής.

Η διοργάνωση τους σηματοδοτεί μία κορυφαία στιγμή για την ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία, αλλά και την προβολή της χώρας μας στην ευρωπαϊκή και διεθνή πολιτιστική σκηνή. Παράλληλα, με την απονομή των βραβείων θα πραγματοποιηθούν ποικίλες δράσεις, για την ιστορία και την εξέλιξη του ελληνικού κινηματογράφου.

Καθώς στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, προβλήθηκαν δυο ντοκιμαντέρ με θέμα τα «Γλυπτά του Παρθενώνα», η Λίνα Μενδώνη ενημέρωσε την Ζιλιέτ Μπινός για το ελληνικό αίτημα του επαναπατρισμού τους και της οριστικής επανένωσής τους στην Αθήνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η Ζιλιέτ Μπινός θα επιστρέψει στην Ελλάδα, τον Οκτώβριο, για τα γυρίσματα της ταινίας Merci Charlotte του τούρκου σκηνοθέτη Μπερκούν Ογιά, που θα γίνουν και στην Αθήνα.

Στο γεύμα εργασίας παρακάθησαν η Ελίζ Ζιλαντό Γενική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής, ο Matthiijs Wouter Knol, διευθύνων σύμβουλος και διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας, και υπεύθυνος για την διοργάνωση των βραβείων, όπως και στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησε την τελευταία της πνοή σήμερα, Δευτέρα 16/2, σε ηλικία 99 ετών. 

Τασούλας: Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη 

Την βαθιά του θλίψη και συγκίνηση εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, επισημαίνοντας ότι «φώτισε με το έργο της, την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της», ενώ τόνισε ότι «μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική και με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».

Ειδικότερα, στη δήλωσή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε: «Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η ανεπανάληπτη ακαδημαϊκός, η μεγάλη διεθνής Ελληνίδα δεν είναι πια μαζί μας. Βαθιά θλίψη και συγκίνηση απλώνεται στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στην Ευρώπη, στην οικογένεια και στους οικείους της, στους αναρίθμητους φοιτητές της, σε όλους όσοι γνώρισαν, σεβάστηκαν και αγάπησαν την ίδια και το έργο της. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ φώτισε με το έργο της την διαχρονική όψη της ελληνικότητας και ταυτόχρονα ξεχώρισε για τον γνήσια ελληνικό χαρακτήρα της. Αγέρωχη και υπερήφανη διάβηκε με βήμα σταθερό μέσα από τις ανατροπές και τις υπερβάσεις ενός ολόκληρου αιώνα. Μέχρι το τέλος παρέμεινε ανήσυχη και δημιουργική. Με το νεανικό πείσμα της επιβεβαίωσε ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία.

Από τα αγωνιστικά χρόνια στην Αθήνα της Κατοχής ως τα ακαδημαϊκά ύψη της μεταπολεμικής Ευρώπης ο λόγος της υπήρξε πάντοτε αιχμηρός, ελεύθερος και εύστοχος. Με ακαταπόνητη προσήλωση στη μελέτη και την έρευνα υπηρέτησε με αδιάπτωτο πάθος την ιστορική επιστήμη και ιδίως τη βυζαντινολογία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνή κατανόηση του Βυζαντίου ως θεμελιώδους πυλώνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Φώτισε με συνέπεια την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη.

Ως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στα 700 χρόνια ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, απέδειξε έμπρακτα ότι η γνώση, η εργατικότητα και η γνησιότητα της προσφοράς μπορούν να υπερβούν κάθε στερεότυπο και κάθε περιορισμό, ανοίγοντας δρόμους για τις επόμενες γενιές. Υπήρξε υπόδειγμα για τις γυναίκες επιστήμονες, για κάθε νέα και νέο που ονειρεύεται να κατακτήσει κορυφές, αλλά και για κάθε πολίτη που πιστεύει ότι η παιδεία, η πνευματική ποιότητα και η ελευθερία της σκέψης αποτελούν ζηλευτά γνωρίσματα των ολοκληρωμένων και υπεύθυνων ατόμων και συνάμα θεμέλια μιας δημοκρατικής και ώριμης κοινωνίας.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια ανεκτίμητη πνευματική παρακαταθήκη και ένα ζωντανό παράδειγμα προσφοράς. Εκφράζω τα ειλικρινή και βαθιά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους της. Η μνήμη και το έργο της θα παραμείνουν φωτεινός οδηγός για την κοινωνία μας».

Μητσοτάκης: Αποχαιρετώ μια κοσμοπολίτισσα της σκέψης με ελληνική καρδιά

Με ένα ιδιαίτερα προσωπικό και συγκινητικό μήνυμα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποχαιρέτησε την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, κάνοντας λόγο για μια «κοσμοπολίτισσα της σκέψης» και μια πολύτιμη φίλη που τον δίδαξε τη σημασία του αποτελέσματος στη δημόσια δράση.

«Η πατρίδα και η παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα αποχαιρετούν με συγκίνηση την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Την κοσμοπολίτισσα της σκέψης και του πολιτισμού με την ελληνική καρδιά. Ενώ προσωπικά χάνω μία ξεχωριστή φίλη και πολύτιμη σύμβουλο. Εκείνη που με δίδαξε τη σημασία του έργου και του αποτελέσματος. Ώστε «το “αν” να γίνεται “να”», όπως μου έλεγε η ίδια.

Το κορίτσι που ξεκίνησε απ’ τις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας για να γίνει η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Σορβόννης, ταξίδεψε σε μία πραγματικά πλούσια ζωή. Γεμάτη επιστημονικές επιτυχίες, ανθρώπινες συγκινήσεις και τιμητικές διακρίσεις. Και έφυγε όπως ακριβώς το ευχόταν: «Το μόνο που θέλω είναι πεθάνω όρθια και ορθή». Έτσι έγινε και έτσι θα τη θυμόμαστε για πάντα.

Η διαδρομή της είναι μία διαρκής απόδειξη της δύναμης της θέλησης, αλλά και των δυνατοτήτων των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Γιατί η Αρβελέρ δεν υπήρξε μόνο μία διάσημη ιστορικός. Ήταν και η φωτισμένη ερευνήτρια που ένωσε τους κύκλους της πορείας του Έθνους μας από τα ρωμαϊκά χρόνια έως τις μέρες μας. Αναδεικνύοντας το Βυζάντιο ως γέφυρα προς την ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Πάντα, επίσης, την ενδιέφεραν τα κοινά, διατυπώνοντας με γενναιότητα τις τολμηρές και αιχμηρές απόψεις της. «Η λέξη “συνάνθρωπος” είναι ελληνική και αμετάφραστη» τη θυμάμαι να επιμένει, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της δημόσιας δράσης. Γι’ αυτό, άλλωστε, και μέχρι τέλους έμεινε αφοσιωμένη στα εθνικά δίκαια και ειδικά στο αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα.

Τώρα, η φωτεινή αυτή προσωπικότητα περνά στην Ιστορία που τόσο πολύ μελέτησε και λάτρεψε επί δεκαετίες. Μας αφήνει, ωστόσο, πανάκριβη κληρονομιά, το έργο και τις σκέψεις της. Και δίπλα τους, την ανάμνηση της ευγενικής φυσιογνωμίας της να μας συμβουλεύει με τα αποστάγματα της δικής της ζωής: «Να μην μπερδεύετε τη γνώση με τη γνώμη. Η γνώμη αλλάζει, ενώ η γνώση εμπλουτίζεται. Τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά της». 

Κακλαμάνης: Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης, τόνισε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, πληροφορηθείς την εκδημία της διεθνώς αναγνωρισμένης βυζαντινολόγου.

«Η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ σηματοδοτεί το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής που υπερέβη τα όρια της επιστήμης και άγγιξε τον ίδιο τον πυρήνα του ευρωπαϊκού πνεύματος», σημείωσε ο κ. Κακλαμάνης και πρόσθεσε: «Αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες και πλέον εμβληματικές εκπροσώπους της χώρας μας στο διεθνές πνευματικό και ακαδημαϊκό στερέωμα. Με το κύρος, τη γνώση και τη διεθνή της παρουσία, ανέδειξε την Ελλάδα ως ενεργό φορέα πολιτισμού, ιστορικής συνέχειας και επιστημονικής αριστείας. Υπήρξε κορυφαία ιστορικός και διεθνώς αναγνωρισμένη βυζαντινολόγος, με έργο που ανέδειξε τον βυζαντινό πολιτισμό ως ζωντανό θεμέλιο της ευρωπαϊκής ιστορίας και ταυτότητας. Με τη σκέψη της, τη διδασκαλία της και τη δημόσια παρουσία της, υπηρέτησε με συνέπεια τη γνώση, την παιδεία και τον ορθό λόγο.

Η ακαδημαϊκή της πορεία, που την κατέστησε την πρώτη γυναίκα Πρύτανη στην ιστορία της Σορβόννης, δεν συνιστούσε μόνο προσωπικό επίτευγμα, αλλά και ορόσημο για τη θέση των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση και στους διεθνείς θεσμούς. Παράλληλα, η διαρκής της σύνδεση με την Ελλάδα και η προσφορά της στον δημόσιο διάλογο, ανέδειξαν μια προσωπικότητα βαθιάς παιδείας, παρρησίας και αφοσίωσης στις αξίες του πολιτισμού και της δημοκρατίας.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ καταλαμβάνει πλέον ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του τόπου και της ευρωπαϊκής διανόησης. Το έργο και η σκέψη της θα συνεχίσουν να εμπνέουν τις επόμενες γενιές», δήλωσε ο πρόεδρος της Βουλής εκφράζοντας στην οικογένειά της και στους οικείους της, τα ειλικρινή και θερμά του συλλυπητήρια.

Μενδώνη: Αποχαιρετάμε μια από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης Ελλάδας

Πληροφορούμενη την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Με οδύνη και άφατη συγκίνηση πληροφορήθηκα την απώλεια της Ελένης Αρβελέρ μιας μεγάλης Ελληνίδας, στο έργο της οποίας οφείλουμε τη σύνδεση του Βυζαντίου με την Αρχαία και Νεότερη ελληνική ιστορία. Μιας διανοούμενης με καίρια επίδραση στην επιστήμη και στα δημόσια πράγματα. Μιας από τις μεγαλύτερες και ολοκληρωμένες φυσιογνωμίες της σύγχρονης Ελλάδας.

Ο μακρύς και άκρως δημιουργικός βίος της, καθιστά την απώλειά της ακόμα μεγαλύτερη. Σημείο αναφοράς της αποτελούν οι εξέχουσες μελέτες της «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» και η «Πολιτική Ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας». Είναι το συγγραφικό της έργο που σε ευρωπαϊκή κλίμακα ανανοηματοδότησε το Βυζάντιο ως τον συνδετικό κρίκο μεταξύ αρχαιότητας και νεοελληνικών χρόνων, συντελώντας ουσιαστικά στην αναζωογόνηση των Βυζαντινών σπουδών στη Δύση.

Στο πρόσωπό της συνυπήρξαν η εμβριθής ιστορικός που άνοιξε νέους δρόμους στην πρόσληψη του Βυζαντινού κόσμου και του πολιτισμού του, η δημόσια διανοούμενη με την καυστική αλλά πάντα απόλυτα δίκαιη παρέμβαση, η κορυφαία δημόσια λειτουργός, που αναδείχθηκε αντιπρύτανης και πρύτανης της Σορβόννης και της Ακαδημίας του Παρισιού και πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου Ζορζ Πομπιντού.

Από το 1999, η στενή μου συνεργασία με την Ελένη Αρβελέρ, σε διάφορες θέσεις τις οποίες κατείχε ήταν μία όαση. Ως Πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου με την εξαιρετική και ευρεία καλλιέργειά της και με τη στενή της συνεργασία με τον Νίκο Κούρκουλο, έδωσαν στο Εθνικό Θέατρο τη διεθνή αναγνώρισή του.

Οι συζητήσεις μας που αφορούσαν στη διεθνή πολιτιστική παρουσία της Ελλάδος και στην εξωστρέφειά της ήταν δημιουργικές και γόνιμες και πάντα ένα μάθημα για εμένα. Στις δύσκολές μας ώρες στο υπουργείο Πολιτισμού, στάθηκε πάντα αρωγός και παρούσα.

Θα μας λείψει… Στην κόρη της, στην εγγονή της, στους πολλούς μαθητές και φίλους της, εδώ και στη Γαλλία, τα πιο ειλικρινή μου συλλυπητήρια». 

Δένδιας για Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Εμβληματική ιστορικός με τεράστιο έργο και διεθνή ακτινοβολία

«Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ υπήρξε εμβληματική Ιστορικός, με τεράστιο έργο και διεθνή ακτινοβολία. Με τη γνώση και την αφοσίωσή της, ανέδειξε τη Βυζαντινή Περίοδο και συνέβαλε καθοριστικά στο να φωτιστεί ως αναπόσπαστο και λαμπρό κεφάλαιο της πορείας του Ελληνισμού μέσα στους αιώνες. Την αποχαιρετάμε με ευγνωμοσύνη», έγραψε σε ανάρτησή του το Χ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, για το θάνατο της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ.

Ανδρουλάκης: Η Ελλάδα υποκλίνεται στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

«Η Ελλάδα αποχαιρετά με σεβασμό και υποκλίνεται στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια σπουδαία προσωπικότητα που έτυχε διεθνούς αναγνώρισης και διέγραψε μια κορυφαία ακαδημαϊκή διαδρομή», αναφέρει σε συλλυπητήρια δήλωσή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης.

«Οι μελέτες της για το Βυζάντιο καθώς και η βαθιά πίστη της ότι η ιστορία είναι εργαλείο αυτογνωσίας και η γλώσσα φορέας μνήμης θα αποτελούν διαχρονικούς φάρους», σημειώνει.

Πιερρακάκης: Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ αποτέλεσε την πιο απτή απόδειξη της δύναμης που παράγει η αφοσίωση στη γνώση

Ως «την πιο απτή απόδειξη της δύναμης που παράγει η αφοσίωση στη γνώση» χαρακτήρισε σε ανάρτησή του ο υπουργός Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερακάκης, την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ που έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών. 

Αναλυτικά η ανάρτηση του κ. Πιερρακάκη:

«Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ αποτέλεσε την πιο απτή απόδειξη της δύναμης που παράγει η αφοσίωση στη γνώση. Από τον Βύρωνα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από εκεί στη Σορβόννη, ως καθηγήτρια και, μέσα σε λίγα χρόνια, ως η πρώτη γυναίκα Πρύτανης του φημισμένου πανεπιστημίου.

Αποστρεφόμενη κάθε τι περιττό, δίνοντας έμφαση στην ουσία και με επιμονή στη λεπτομέρεια, κατέκτησε τις υψηλότερες ακαδημαϊκές κορυφές και κατέστη ισότιμη συνομιλήτρια όλων των προσωπικοτήτων που όρισαν την πορεία της Ελλάδας αλλά και της δεύτερης πατρίδας της, της Γαλλίας.

Αποχαιρετούμε με ευγνωμοσύνη την ακαδημαϊκό που νοηματοδότησε την οικουμενική ταυτότητα του Βυζαντίου, ενσαρκώνοντας ταυτόχρονα την Ελλάδα που ανοίγεται στην Ευρώπη και τον κόσμο με πίστη στις δυνάμεις της.

Στην οικογένειά της απευθύνω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια».

ΣΥΡΙΖΑ για Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινολόγος

Ανακοίνωση για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ εξέδωσε και ο ΣΥΡΙΖΑ. 

«Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία εκφράζει τη θλίψη του για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, μιας σημαντικής προσωπικότητας της ιστορικής έρευνας και της πανεπιστημιακής ζωής με διεθνές κύρος.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε πρωτοπόρος βυζαντινολόγος και η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία της Σορβόννης. Με το έργο και τη δημόσια παρουσία της υπερασπίστηκε τη σημασία της ιστορικής γνώσης, της παιδείας και της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.

Στην οικογένεια, τους οικείους, τους συνεργάτες και τους μαθητές της εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.

Παυλόπουλος: Δυσαναπλήρωτο το κενό που αφήνει η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Για δυσαναπλήρωτο κενό που αφήνει η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ κάνει λόγο ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκοπής Παυλόπουλος. 

Ειδικότερα στη δήλωσή του ο κ. Παυλοπουλος αναφέρει: «Ο θάνατος της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ μεταξύ άλλων καταγράφει και τις διαστάσεις του δυσαναπλήρωτου κενού που αφήνει η απώλειά της στο πεδίο της εν γένει ευρωπαϊκής διανόησης, ιδίως σε ό,τι αφορά την έρευνα γύρω από την ανεξάντλητη διαχρονική πολιτισμική παρακαταθήκη της Ελλάδας κατ’ εξοχήν στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό μέσω του Αρχαίου Ελληνικού και του Βυζαντινού Πολιτισμού. Αιωνία η Μνήμη της».

Παπανδρέου για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ

«Πνεύμα ατίθασο, ελεύθερο. Φωνή δυνατή, αδέσμευτη. Διαδρομή πλούσια, φωτεινή», αναφέρει ο Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωση του για τον θάνατο της Ελένης Γλύκατζη‑Αρβελέρ, εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια στους οικείους της.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρει ότι είχε τη χαρά και την τιμή να τη γνωρίσει, «όταν μας έκανε όλους περήφανους αναλαμβάνοντας την πρυτανεία της Ακαδημίας των Παρισίων». Και τονίζει ο κ. Παπανδρέου: «Είναι λίγα μόνο από όσα χαρακτήριζαν την Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ, τη σπουδαία Ελληνίδα που διέγραψε μια ζηλευτή πορεία στους δρόμους της γνώσης και της αναζήτησης ενός καλύτερου μέλλοντος για την ανθρωπότητα. Κατανοώντας όσο λίγοι τη σημασία της παιδείας και του πολιτισμού για την οικοδόμηση ενός μέλλοντος αντάξιου των μεγάλων κατακτήσεων του ανθρώπινου πνεύματος, αφιερώθηκε στη διαμόρφωση νέων επιστημόνων με υψηλό δημοκρατικό φρόνημα. Η έμπνευσή της αντλούνταν πάντοτε από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις των αρχαίων Ελλήνων γύρω από τη δίκαιη κοινωνία και την ανθρώπινη ευδαιμονία».

Ο κ. Παπανδρέου σημειώνει ότι «η απώλειά της μας κληροδοτεί μια μεγάλη ευθύνη: να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη φωτεινό παράδειγμα για ολόκληρο τον κόσμο, όπου τον πρώτο λόγο θα έχουν οι ίδιες οι Ευρωπαίες και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι».

Νταλάρας για Αρβελέρ: Έφυγε η δασκάλα μας η Ελένη, θα είμαι για πάντα ευγνώμων

Με τους στίχους ενός ποιήματος που είχε γράψει η βυζαντινολόγος και είχε τραγουδήσει ο ίδιος αποχαιρέτησε ο Γιώργος Νταλάρας την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ που πέθανε σήμερα σε ηλικία 99 ετών.

«Η σπουδαία Ελληνίδα. Η κορυφαία ιστορικός. Η Πρύτανης που μας τίμησε σε όλο τον κόσμο. Η Ελένη, η δασκάλα μας. Σε ευχαριστούμε για όλα! Θα σου είμαι πάντα ευγνώμων!», γράφει ο Γιώργος Νταλάρας.

Παραθέτει μάλιστα το ποίημα «Νεοελληνικό», το οποίο μελοποίησε ο Νίκος Πλάτανος:

Παλιά και γνήσια ελληνική αυτή η διχοστασία.
Παιδιά οι μεν αγίων κι αγγέλων ασωμάτων,
απόγονοι οι άλλοι αρχαίων αγαλμάτων,
προσμένουν όλοι θαύμα την παλιγγενεσία,
χωρίς διόλου να νοιάζονται που,
που εδώ και τόσα χρόνια,

Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία , την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία. Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό. Η πολιτεία έχει ευθύνη να τις αναδείξει και να τις προστατεύσει”

Στόχος της εκδήλωσης που διοργάνωσε το υπουργείο Πολιτισμού στην Εθνική Πινακοθήκη είναι καλύτερη προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του επισήμανε ότι ο Πολιτισμός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, με στόχο η Ελλάδα να εξελιχθεί σε προορισμό και τους 12 μήνες του χρόνου».

Ο πρωθυπουργός αναφερόμενος στην εκδήλωση έκανε λόγο για μια ξεχωριστή ημέρα για τον ελληνικό πολιτισμό, και χαρακτήρισε το έργο ως ένα έργο εθνικής σημασίας που αξιοποιεί την τεχνολογία ως κεντρική πύλη εισόδου στον ελληνικό πολιτισμό.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε επίσης «εμβληματικό το έργο» το οποίο όπως είπε αξιοποιεί την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, αφού δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να περιηγούνται και να κατανοούν το παρελθόν με σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία. Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η επίσκεψη στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία μετατρέπονται πλέον σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία, με ειδικές υπηρεσίες για άτομα με αναπηρία, καθώς και ψηφιακούς ξεναγούς σε οκτώ διαφορετικές γλώσσες, ενώ σημείωσε ότι σύντομα θα προστεθεί και η διεθνής νοηματική γλώσσα.

Στη συνέχεια εξήρε τη συνεισφορά και τον ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο -όπως τόνισε- διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση κατά τα χρόνια της πανδημίας, και επισήμανε ότι σήμερα που ολοκληρώθηκε το έργο, είναι ορατά τα αποτελέσματά σε όλους.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε επίσης ότι η χώρα μας διαθέτει μοναδικό πολιτιστικό πλούτο και η ψηφιακή εφαρμογή που τον αναδεικνύει οφείλει να είναι εξίσου μοναδική, και έκανε ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σύνδεση του πολιτιστικού αποθέματος με τον τουρισμό και κατ’ επέκταση με την ανάπτυξη και σημείωσε ότι πλέον θα είναι περισσότεροι οι τουρίστες που θα έρχονται στη χώρα μας για να γνωρίσουν τον ελληνικό πολιτισμό αφού το νέο ψηφιακό οικοσύστημα αναβαθμίζει ουσιαστικά την εμπειρία των επισκεπτών σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους.

Το «Hellenic Heritage» δίνει τη δυνατότητα να αναδειχθεί ο πολιτισμός και να αυξηθεί η επισκεψιμότητα σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους σημείωσε καταλήγοντας ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Σπούδασε στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η πρώτη της θεατρική εμφάνιση έγινε στο έργο «Ενας Ομηρος» του Μπρένταν Μπίαν, το οποίο ανέβασε ο Λεωνίδας Τριβιζάς στο Κυκλικό Θέατρο, με τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, ένα από τα οποία ήταν και το εμβληματικό «Γελαστό Παιδί».

Την ίδια περίοδο ξεκίνησε την καριέρα της στον κινηματογράφο και στο τραγούδι στις πρώτες μπουάτ στην Πλάκα. Κυκλοφόρησε δίσκους με την «Ομορφη Πόλη» των Θεοδωράκη, Μποστ, Κακογιάννη και λίγο αργότερα με τις «Μικρές Κυκλάδες» του Οδυσσέα Ελύτη.

Στη διάρκεια της χούντας έφυγε στο εξωτερικό, όπου με μικρή ομάδα έκανε περιοδεία σε χώρες της Δυτικής και Ανατολικής Ευρώπης, με ένα ιδιόμορφο πρόγραμμα βασισμένο στη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Μετά τη μεταπολίτευση σταμάτησε σχεδόν αμέσως το θέατρο και το τραγούδι.

Το πρώτο της μυθιστόρημα «Η πρόβα του νυφικού» κυκλοφόρησε το 1993, ενώ το 1995 ακολούθησε το διήγημα «Ο πάπαρδος». Το δεύτερο μυθιστόρημά της «Ο μεγάλος θυμός» κυκλοφόρησε το 1996. Και τα δύο μυθιστορήματα έγιναν σειρές για την τηλεόραση, το πρώτο στον ΑΝΤ1 και το δεύτερο στο MEGA, σε σκηνοθεσία Κώστα Κουτσομύτη. Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα «Με τα μάτια του έρωτα» (1999), «Οι τρεις χήρες» (2001), «Αμαρτωλέ μου άγγελε» (2002), «Έρως μετ’ εμποδίων» (2004), «Το μενταγιόν» (2007), «Ένοχα μυστικά» (2009), «Πεθαίνω για σένα» (2011) και «Στον γκρεμό» (2013).

Επαιξε στις ταινίες «Η λίμνη των στεναγμών» και «Ψιτ… κορίτσια» το 1959, «Τα σκαλοπάτια της ζωής», 1962, «Οι σκανδαλιάρηδες», 1963, «Το μεροκάματο του πόνου» και «Έκλαψα πικρά για ‘σένα» το 1964, «Καταιγίδα» και «Ξαναγύρισε κοντά μου» το 1965.

Πληροφορούμενη την απώλεια της Ντόρας Γιαννακοπούλου, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Με ιδιαίτερη θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια της Ντόρας Γιαννακοπούλου, μιας γυναίκας που σφράγισε με την πολύχρονη πορεία της τον πολιτισμό μας, και μάλιστα σε πολλές εκφάνσεις του, τη μουσική, το τραγούδι, το θέατρο, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τη συγγραφή με ένα πλήθος μυθιστορημάτων. Για την Ντόρα Γιαννακοπούλου μιλούν τα τραγούδια της, συνθέσεις κορυφαίων συνθετών, ταυτισμένα με τις δικές της ερμηνείες. Από την άλλη, οι επιλεκτικές και ποιοτικές της εμφανίσεις στο Θέατρο, στη μεγάλη οθόνη, έδωσαν πρόσωπο στην ερμηνεύτρια που αγάπησε το μεγάλο κοινό. Το πέρασμά της στη λογοτεχνία, μας άφησε έργα ολοκληρωμένα, ορισμένα από τα οποία ευτύχησαν να μεταφερθούν από τον σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη με άρτιο τρόπο, στη μικρή οθόνη, επανασυστήνοντάς την.

Η Ντόρα Γιαννακοπούλου υπήρξε μια ολοκληρωμένη καλλιτέχνις, που τίμησε κάθε είδος τέχνης με το οποίο καταπιάστηκε, με σεμνότητα και αφοσίωση, μακριά από τα φώτα της περιττής προβολής. Υπήρξε συνειδητή πολίτης, με κορυφαία, αναμφίβολα, στιγμή τον αγώνα της στο εξωτερικό, σε μια διεθνή σταυροφορία κατά της δικτατορίας, τραγουδώντας Μίκη Θεοδωράκη, σε όλη την Ευρώπη. Στην οικογένειά της, στον γιό της και τους πολλούς φίλους της απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».

Στον χαιρετισμό της, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί ήδη καθοριστικό παράγοντα για τον Πολιτισμό, επισημαίνοντας: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή υπόσχεση. Είναι ήδη πραγματικότητα και εξελίσσεται ταχύτατα σε παράγοντα που αναδιαμορφώνει και αναδιατάσσει εδραιωμένες σταθερές της Παιδείας και του Πολιτισμού».

Όπως τόνισε, το Υπουργείο Πολιτισμού αντιμετωπίζει αυτή τη μετάβαση όχι αποσπασματικά, αλλά μέσα από ένα συνεκτικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο: «Για την Ελλάδα, η επιταγή είναι σαφής: πρέπει να εισέλθουμε δυναμικά σε αυτή τη νέα εποχή με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, με δομημένη στρατηγική, ισχυρό ηθικό πλαίσιο και απόλυτη προσήλωση στο ότι τα εργαλεία της ΤΝ πρέπει να λειτουργούν ενισχυτικά προς την ανθρώπινη δημιουργικότητα».

Η Υπουργός παρουσίασε την Εθνική Στρατηγική για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον Πολιτισμό, με πρώτο πεδίο εφαρμογής την πολιτιστική κληρονομιά, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «ένα εμπεριστατωμένο και συνεκτικό πλαίσιο, που συνδέει τις ψηφιακές υποδομές με την έρευνα, την προστασία, τη διαχείριση, την προσβασιμότητα και την αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην εκπαίδευση, στον τουρισμό και στην εξωστρέφεια της χώρας».

Κεντρικός άξονας της στρατηγικής είναι η χαρτογράφηση, ενοποίηση και υπεύθυνη διαχείριση των πολιτιστικών δεδομένων, ώστε αυτά να είναι «προσβάσιμα, συνδεδεμένα, διαλειτουργικά και επαναχρησιμοποιήσιμα», καθώς και η ενεργή συμμετοχή της χώρας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη δημιουργία ασφαλών οικοσυστημάτων δεδομένων υψηλής ποιότητας, που θα αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στον Πολιτισμό.

Η στρατηγική του Υπουργείου προβλέπει επίσης την αξιοποίηση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων, όπως τα ψηφιακά δίδυμα, η τρισδιάστατη τεκμηρίωση και η παρακολούθηση μνημείων σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την αποτελεσματική προστασία μνημείων και συλλογών. Όπως σημείωσε η Υπουργός, «τεχνολογίες που μέχρι πρόσφατα ήταν δυσπρόσιτες μπορούν πλέον να εφαρμόζονται γρηγορότερα, οικονομικότερα και σε ευρεία κλίμακα».

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία πολυγλωσσικών, εμβυθιστικών και χωρίς εμπόδια πολιτιστικών εμπειριών, οι οποίες διευρύνουν την πρόσβαση των πολιτών και των επισκεπτών στον πολιτιστικό πλούτο της χώρας, καθώς και στην ενσωμάτωση της ΤΝ στην εκπαίδευση, με την ανάπτυξη καινοτόμων και συμπεριληπτικών μαθησιακών μοντέλων.

Παράλληλα, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού στηρίζεται σε ένα ισχυρό ηθικό και κανονιστικό πλαίσιο, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό AI Act και τις αρχές της UNESCO λέγοντας πως « προστατεύουμε την αυθεντικότητα, τα δικαιώματα των δημιουργών και τη φυσική και εννοιολογική ακεραιότητα των έργων σε μια εποχή συνθετικού περιεχομένου, θέτοντας στο επίκεντρο τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αποτροπή της αλγοριθμικής μεροληψίας».

Στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής, η Υπουργός αναφέρθηκε και στη συμμετοχή του Υπουργείου Πολιτισμού στη δράση «Ανάπτυξη υπηρεσιών ΤΝ για τη Γλώσσα και τον Πολιτισμό» και στο ελληνικό οικοσύστημα ΤΝ «ΦΑΡΟΣ», με στόχο τη συμβολή στην ανάπτυξη του Ελληνικού Μεγάλου Γλωσσικού Μοντέλου, μέσω τεκμηριωμένων και αξιόπιστων πολιτιστικών δεδομένων.

Κλείνοντας, η Λίνα Μενδώνη ευχαρίστησε το Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ» και τον Πρόεδρό του Σταύρο Μπένο, υπογραμμίζοντας ότι «η 8η Συνάντηση Άνω Διαζώματος λειτουργεί ως ένας ζωντανός χώρος διαλόγου και συνεργασίας, όπου η νέα γενιά καλείται να προσεγγίσει την Τεχνητή Νοημοσύνη όχι ως απλό εργαλείο, αλλά ως πεδίο ευθύνης, γνώσης και δημιουργίας».

Στην εκδήλωση απηύθυναν επίσης χαιρετισμό η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, Αργυρώ Χιώτη, και ο Πρόεδρος του Σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ», Σταύρος Μπένος.