Ειδικότερα, σε κοινή ανακοίνωση των Τομέων Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος & Ενέργειας της ΕΛΑΣ τονίζεται:

«Στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, ο Πρωθυπουργός παρουσίασε μια ωραιοποιημένη εικόνα της Πολιτικής Προστασίας, επικαλούμενος την απόκτηση drones, εναέριων μέσων και νέων οχημάτων, τις προσλήψεις και τα έργα του AntiNERO. Η ενίσχυση των μέσων και του προσωπικού είναι αναγκαία, αποτελεί όμως προϋπόθεση και όχι από μόνη της απόδειξη αποτελεσματικότητας.

Τι δεν είπε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ:

-Δεν είπε τίποτα για τα διαχρονικά θεσμικά, οικονομικά και εργασιακά αιτήματα των πυροσβεστών ούτε για το ώριμο αίτημα των εποχικών πυροσβεστών για δωδεκάμηνη απασχόληση. Η επιχειρησιακή ικανότητα δεν εξαρτάται μόνο από τον εξοπλισμό, αλλά πρωτίστως από τους ανθρώπους που τον αξιοποιούν, συχνά με κίνδυνο της ζωής τους. Η αριθμητική αύξηση του προσωπικού δεν απαντά στις ανάγκες μόνιμης στελέχωσης, ηλικιακής ανανέωσης, εκπαίδευσης και εργασιακής ασφάλειας.

-Δεν είπε τίποτα για τα περιστατικά πυρκαγιών για τα οποία υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις σύνδεσής τους με βλάβες, αστοχίες ή ανεπαρκή συντήρηση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Ούτε παρουσίασε συγκεκριμένο σχέδιο ελέγχου, συντήρησης, διαχείρισης της βλάστησης και επιτήρησης των υποδομών του ΔΕΔΔΗΕ, του ΑΔΜΗΕ και ιδιωτικών ενεργειακών εγκαταστάσεων στις περιοχές υψηλού κινδύνου.

-Δεν είπε εάν το Πυροσβεστικό Σώμα είχε εγκαίρως πρόσβαση στα γεωχωρικά δεδομένα των έργων AntiNERO, εάν οι παρεμβάσεις ενσωματώθηκαν στα επιχειρησιακά σχέδια και εάν προηγήθηκαν κοινές ασκήσεις με τη Δασική Υπηρεσία. Το επιχειρησιακό σχέδιο του Πυροσβεστικού Σώματος του Μαρτίου 2026 γεννά εύλογα ερωτήματα για το επίπεδο ενημέρωσης του Σώματος και της επιχειρησιακής αξιοποίησης των έργων.

-Δεν είπε ότι η σύγκριση της αποτελεσματικότητας με άλλες χώρες αποκλειστικά βάσει καμένων εκτάσεων είναι επιστημονικά ανεπαρκής. Παραγνωρίζει ότι η Ελλάδα φέτος (μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου που υπάρχουν διαθέσιμα Ευρωπαϊκά δεδομένα EFFIS) έχει σημαντικά ηπιότερες σωρευτικές πυρομετεωρολογικές συνθήκες από την Ισπανία και τη Γαλλία, οι οποίες είχαν από τις δυσμενέστερες συνθήκες της τελευταίας εικοσαετίας. Μια σοβαρή αποτίμηση απαιτεί συγκρίσιμα δεδομένα και πολυπαραμετρική αξιολόγηση, όχι επιλεκτική παράθεση αριθμών.

-Δεν είπε τίποτα για τα έργα Πολιτικής Προστασίας ύψους 185 εκατομμυρίων ευρώ που απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κυρίως λόγω αποτυχίας ολοκλήρωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, ούτε όμως είπε για τις επιπτώσεις της απένταξης στο σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας και αν έχουν βρεθεί εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης των έργων αυτών.

-Δεν απάντησε τι απέγινε το ολιστικό σχέδιο «Έβρος Μετά», μετά την παραίτηση του Σταύρου Μπένου και τις καταγγελίες για αλλοίωσή του. Η παράθεση επιμέρους έργων δεν υποκαθιστά έναν ενιαίο σχεδιασμό που να συνδέει την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, την αντιπυρική και αντιπλημμυρική προστασία, τις υποδομές, την τοπική οικονομία και τη δημογραφική αναζωογόνηση. Παραμένουν αναπάντητα τα ερωτήματα για τα έργα, τη χρηματοδότηση, τα χρονοδιαγράμματα, το τελικό κόστος ανά έργο ή δράση και τη συνολική αντιπλημμυρική θωράκιση του Έβρου.

Είναι γεγονός ότι η κλιματική κρίση αυξάνει την ένταση και την πολυπλοκότητα των πυρκαγιών. Δεν μπορεί, όμως, να χρησιμοποιείται διαρκώς ως άλλοθι για ελλείψεις στην πρόληψη, στον σχεδιασμό, στην διαχειριστική ικανότητα και στον συντονισμό».

Και καταλήγει η ΕΛΑΣ: «Η Πολιτική Προστασία κρίνεται από την προστασία της ζωής, των περιουσιών, των οικοσυστημάτων και των κρίσιμων υποδομών, καθώς και από την ικανότητα του κράτους να προλαμβάνει, να λογοδοτεί, να αξιολογεί και να μαθαίνει από κάθε καταστροφή».

Όπως ανακοινώθηκε, οι τομείς Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Υποδομών της ΕΛ.Α.Σ. συμμετείχαν στη δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου σχετικά με την κρατική και στεγαστική αρωγή μετά από φυσικές καταστροφές, καταθέτοντας γενικές παρατηρήσεις και αναλυτικές προτάσεις επί των επιμέρους διατάξεων. Σημείωσαν πως απαιτείται ολοκληρωμένο σύστημα δίκαιης και ανθεκτικής αποκατάστασης και όχι μόνο αναδιοργάνωση των διαδικασιών.

«Θεωρούμε θετική την προσπάθεια συγκέντρωσης και εκσυγχρονισμού του κατακερματισμένου θεσμικού πλαισίου, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, την αντιμετώπιση εκκρεμών υποθέσεων και σύνθετων περιπτώσεων, όπως οι πολυϊδιοκτησίες, καθώς και την ενίσχυση της εποπτείας και των ελέγχων» επισημαίνει στην ανακοίνωσή της.

Ωστόσο, το νομοσχέδιο, τονίζεται από τους τομείς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Υποδομών, δεν συγκροτεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποκατάστασης.

Σημειώνουν, πως επικεντρώνεται κυρίως στις διοικητικές διαδικασίες χορήγησης της αρωγής, χωρίς να διαμορφώνει επαρκείς εγγυήσεις για το ουσιαστικό αποτέλεσμα: την έγκαιρη, επαρκή, κοινωνικά δίκαιη και ασφαλή αποκατάσταση των πληγέντων και των περιοχών τους. Κρίσιμα ζητήματα, όπως το ύψος των ενισχύσεων, οι όροι της προσωρινής στέγασης, οι προθεσμίες και τα βασικά στάδια εφαρμογής, παραπέμπονται σε μεταγενέστερες υπουργικές αποφάσεις.

Η συνολική πρότασή μας, τονίζουν, στηρίζεται σε τρεις κεντρικές παρεμβάσεις:

• • Εθνικό Σύστημα Αποκατάστασης Καταστροφών, το οποίο θα συνδέει οργανικά την πρώτη αρωγή, την προσωρινή στέγαση, τη στεγαστική αποκατάσταση, την αποκατάσταση των υποδομών και του φυσικού περιβάλλοντος, τη στήριξη της τοπικής οικονομίας και τη μείωση του μελλοντικού κινδύνου.
• • Εθνικό Ταμείο Αποκατάστασης Καταστροφών, με πολυετή χρηματοδοτικό προγραμματισμό, ελάχιστο εγγυημένο αποθεματικό, διαφανή κριτήρια κατανομής και αυτόματο μηχανισμό αναπλήρωσης των πόρων, χωρίς νέο ειδικό φόρο.
• • Ρητή και δεσμευτική κατοχύρωση της αρχής «Αποκαθιστούμε Καλύτερα – Build Back Better», ώστε η αποκατάσταση να μην αποτελεί μια απομονωμένη διαδικασία αποζημίωσης και επαναφοράς στην προηγούμενη κατάσταση, αλλά να συνδέεται με την επιστημονική εκτίμηση κινδύνου, τα Ειδικά Σχέδια Πρόληψης, τις δομές Πολιτικής Προστασίας των ΟΤΑ και την ταχεία υλοποίηση των αναγκαίων αντιπλημμυρικών, αντιδιαβρωτικών και λοιπών έργων προστασίας.
• Παράλληλα, όπως λένε, προτείνουν:
• Κοινωνικά κριτήρια και καθολική προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία και τις ευάλωτες ομάδες,
• Ενιαίο ψηφιακό φάκελο, υπεύθυνο υπόθεσης και δωρεάν υποστήριξη των ευάλωτων πληγέντων,
• Δεσμευτικές προθεσμίες για αυτοψίες, εγκρίσεις και καταβολή των ενισχύσεων,
• Οριστική και δίκαιη ρύθμιση του εργασιακού καθεστώτος των εργαζομένων ΙΔΟΧ, στις δύο Γενικές Γραμματείες του ΥΚΚΠΠ που θα τερματίζει την εργασιακή τους επισφάλεια,
• Μόνιμη στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών και των ΟΤΑ με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό,
• Δημόσιο πίνακα προόδου για κάθε μεγάλη καταστροφή, διαφάνεια και εξωτερική θεσμική εποπτεία.

Εν κατακλείδι, όπως τονίζεται από την ΕΛ.Α.Σ, απαιτείται ένα ολοκληρωμένο, επαρκώς χρηματοδοτούμενο και διαφανές σύστημα, που θα εξασφαλίζει την άμεση και δίκαιη στήριξη των πληγέντων, τη μόνιμη στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών και των ΟΤΑ και την ανθεκτική ανασυγκρότηση, με βάση την επιστημονική εκτίμηση κινδύνου, την τρωτότητα κάθε περιοχής και τον σχεδιασμό πρόληψης και Πολιτικής Προστασίας.
Η εφαρμογή του, τονίζουν, πρέπει να αξιολογείται με δημόσιους, μετρήσιμους δείκτες και ανεξάρτητο θεσμικό έλεγχο· διαφορετικά, το νομοσχέδιο θα παραμείνει μια αναδιοργάνωση των διοικητικών διαδικασιών και όχι εγγύηση ουσιαστικής αποκατάστασης που μειώνει την τρωτότητα και ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στις επόμενες καταστροφές.

Όπως σημείωσε, καταγράφονται καθημερινά 40 έως 50 συμβάντα, ενώ οι πυροσβεστικές δυνάμεις προέρχονται ήδη από μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο με διαδοχικές μεγάλες πυρκαγιές.

Ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο ιδιαίτερα δύσκολων συνθηκών, με θυελλώδεις ανέμους που, σύμφωνα με την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, αναμένεται να επηρεάσουν μεγάλο μέρος της χώρας τις επόμενες ημέρες.

Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε μέγιστη ετοιμότητα και έγκαιρη ανάπτυξη των δυνάμεων στο πεδίο, με στόχο τη μείωση του χρόνου αντίδρασης, καθώς και αυξημένη ετοιμότητα μηχανημάτων έργου και υδροφόρων σε κομβικά σημεία.

Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης των επίγειων και εναέριων περιπολιών και της στενής συνεργασίας του Πυροσβεστικού Σώματος με την Ελληνική Αστυνομία, τις Ένοπλες Δυνάμεις, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις εθελοντικές ομάδες.

Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς είπε τα εξής:

«Η αυριανή ημέρα είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Σε Αττική, Αργολίδα, Λέσβο, Βοιωτία και Εύβοια προβλέπεται ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς – Κατηγορία 5, ενώ μεγάλος αριθμός περιοχών θα βρίσκεται σε πολύ υψηλό κίνδυνο.

Προερχόμαστε ήδη από ένα ιδιαίτερα δύσκολο διάστημα, κατά το οποίο το Πυροσβεστικό Σώμα κλήθηκε να αντιμετωπίσει διαδοχικές μεγάλες πυρκαγιές κάτω από εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες με θυελλώδεις ανέμους.

Απέναντι σε αυτές τις συνθήκες δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού. Ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται σε πλήρη κινητοποίηση και όλες οι δυνάμεις μας σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Απευθύνω ξανά ισχυρή έκκληση προς τους πολίτες. Η αυριανή ημέρα, αλλά και οι επόμενες, απαιτούν από όλους μας τη μέγιστη δυνατή προσοχή. Ακόμη και η παραμικρή αμέλεια, υπό αυτές τις συνθήκες, μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά και μέσα σε ελάχιστο χρόνο να οδηγήσει σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση.

Οφείλουμε όλοι να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να περιορίσουμε κάθε πιθανό κίνδυνο. Χρειάζεται υπευθυνότητα, εγρήγορση και απόλυτη προσοχή από όλους.

Προτεραιότητα είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος».

Ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς σε Αττική, Βοιωτία, Εύβοια, Αργολίδα, Κορινθία και Λέσβο -Red code σε αρκετές περιοχές

Σύμφωνα με τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς που εκδίδει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, για αύριο, Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026, προβλέπεται:

Ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς-Κατάσταση Συναγερμού (κατηγορία κινδύνου 5) για τις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Αττικής
• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Εύβοιας)
• Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Αργολίδας, ΠΕ Κορινθίας)
• Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (ΠΕ Λέσβου)

Πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) για τις εξής περιοχές:

• Περιφέρεια Αττικής (νήσος Κυθήρων)
• Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Κορινθίας, ΠΕ Αρκαδίας, ΠΕ Λακωνίας)
• Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος
• Περιφέρεια Ιονίων Νήσων (ΠΕ Λευκάδας, ΠΕ Κεφαλλονιάς, ΠΕ Ιθάκης, ΠΕ Ζακύνθου)
• Περιφέρεια Ηπείρου (ΠΕ Άρτας, ΠΕ Πρέβεζας)
• Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Φωκίδας, ΠΕ Φθιώτιδας, ΠΕ Εύβοιας συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σκύρου)
• Περιφέρεια Θεσσαλίας (ΠΕ Σποράδων)
• Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
• Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕ Χαλκιδικής και Άγιον Όρος)
• Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΠΕ Καβάλας, ΠΕ Θάσου, ΠΕ Ξάνθης, ΠΕ Ροδόπης, ΠΕ Έβρου συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σαμοθράκης)
• Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων)

Το φαινόμενο «Hot-Dry-Windy»

Ανησυχητική είναι και η πρόγνωση της ομάδας FLAME του Meteo για το επόμενο 48ωρο (Πέμπτη και Παρασκευή), που κάνει λόγο για περαιτέρω επιδείνωση των πυρομετεωρολογικών συνθηκών σε μεγάλο μέρος της χώρας.

Αναλυτικά:

«Περίοδος Ισχύος: 13 Αυγούστου 2026, 06:00 — 14 Αυγούστου 2026, 23:59

Περιοχές που επηρεάζονται:

• Αττική, Κ. και Ν. Εύβοια, Ν. Βοιωτία, Φωκίδα, Κορινθία, Αργολίδα, Λακωνία, Κύθηρα, Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Δ. Αχαΐα, Ηλεία και κατά τόπους σε Αιτωλοακαρνανία, Μεσσηνία, Αρκαδία, Κ. και Αν. Μακεδονία, Ξάνθη, Ροδόπη, Έβρο, Θάσο, Σαμοθράκη, Σάμο, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Ζάκυνθο και Ν. Κρήτη

Κύρια Χαρακτηριστικά: Περαιτέρω επιδείνωση των πυρομετεωρολογικών συνθηκών αναμένεται την Πέμπτη και την Παρασκευή (13-14.08.2026) σε μεγάλο μέρος της χώρας. Οι Β/ΒΑ άνεμοι θα παρουσιάσουν σημαντική ενίσχυση (40-60 km/h, τοπικά άνω των 60-70 km/h) και θα συνδυαστούν την Πέμπτη (13.08.2026) με συνθήκες ατμοσφαιρικής ξηρασίας, κυρίως στα δυτικά (Hot-Dry-Windy). Επιπροσθέτως, την Παρασκευή (14.08.2026) αναμένεται μεταφορά υγρασίας στην μέση τροπόσφαιρα, η οποία θα δημιουργήσει συνθήκες ευνοϊκές για ανάπτυξη πυροεπαγωγής, κυρίως στα δυτικά. Η ευφλεκτότητα των δασικών καυσίμων θα είναι πολύ υψηλή σε μεγάλο μέρος της χώρας, περισσότερο όμως στα δυτικά και βόρεια. Σε ισχύ παραμένει το δελτίο FLAME-W-009 / 08.08.2026.

Αναμενόμενες Επιπτώσεις: Πολύ υψηλό έως τοπικά ακραίο δυναμικό για καθοδηγούμενες από τον άνεμο πυρκαγιές. Μεγάλες ταχύτητες εξάπλωσης, μεγάλα θερμικά φορτία και πολύ αυξημένη πιθανότητα κηλιδώσεων. Πιθανή ακραία πυρική συμπεριφορά, ιδιαίτερα σε υπήνεμες περιοχές όπου οι άνεμοι δημιουργούν τοπικά ακραίες ξηροθερμικές συνθήκες. Κατά τόπους έντονη πυρική συμπεριφορά τη νύχτα. Κατά τόπους δυναμικό εκδήλωσης πυροεπαγωγής, κυρίως στα δυτικά.

Κατάσταση Ετοιμότητας: Η Προειδοποίηση Επικίνδυνων Πυρομετεωρολογικών Συνθηκών σηματοδοτεί την έλευση επικίνδυνων πυρομετεωρολογικών συνθηκών. Τυχόν πυρκαγιές που εκδηλωθούν θα είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθούν. Παραμείνετε σε ετοιμότητα. Αποφύγετε οποιαδήποτε ενέργεια μπορεί να προκαλέσει έναρξη πυρκαγιάς.

Σε επιφυλακή ο κρατικός μηχανισμός

Στην κατάσταση κινητοποίησης (Red Code), ο Εθνικός Μηχανισμός τίθεται σε πλήρη κινητοποίηση, ενεργοποιώντας και αναπτύσσοντας το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό και τα αντίστοιχα, προς τις ανάγκες, υλικά και μέσα για την ετοιμότητα έναντι επαπειλούμενου κινδύνου, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση καταστροφικού φαινομένου, ενώ δρομολογούνται δράσεις βραχείας αποκατάστασης, αρωγής και υποστήριξης για τη μετρίαση των επιπτώσεων της καταστροφής.

Στο πλαίσιο των ανωτέρω, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες στις παραπάνω περιοχές καλούνται να συγκαλέσουν άμεσα τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.), αντίστοιχα, προκειμένου να εξετάσουν θέματα που συνδέονται με την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει ήδη ενημερώσει όλες τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα για την άμεση αντιμετώπιση τυχόν πυρκαγιών.

Το σύνολο του προσωπικού του Πυροσβεστικού Σώματος θα συνεχίσει να βρίσκεται σε κατάσταση επιφυλακής, ενώ αυξημένοι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται για την πιστή εφαρμογή της απαγόρευσης κυκλοφορίας προσώπων και οχημάτων σε δάση, εθνικούς δρυμούς και λοιπές ευπαθείς περιοχές, σύμφωνα με τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών. Στο ΕΣΚΕΔΙΚ θα βρίσκονται με φυσική παρουσία εκπρόσωποι των συναρμόδιων φορέων προκειμένου να διασφαλιστεί ο άμεσος συντονισμός και η ταχεία λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, ενισχύεται η ανάπτυξη των ειδικών επιχειρησιακών μονάδων του Πυροσβεστικού Σώματος, όπως το Μηχανοκίνητο Ειδικό Τμήμα Πυροσβεστικών Επιχειρήσεων (ΜΕΤΠΕ) και οι Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ), ενώ περιπολίες θα πραγματοποιούν στελέχη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και των Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος. Θα πραγματοποιούνται έμφορτες εναέριες επιτηρήσεις με στόχο την άμεση ανίχνευση αλλά και επέμβαση όπου απαιτηθεί. Επιπρόσθετα, αναπτύσσονται οι ομάδες του Πυροσβεστικού Σώματος με Συστήματα Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣΜΗΕΑ), καθώς και τα κινητά κέντρα drone, ενισχύοντας τη συνεχή εναέρια επιτήρηση των περιοχών ακραίου και υψηλού κινδύνου.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις θα πραγματοποιούν τις προγραμματισμένες περιπολίες και θα επανδρώσουν τα καθορισμένα πυροφυλάκια για 24 ώρες, ενώ εκπρόσωπος του ΓΕΕΘΑ/ΔΙΚΑΦΚΑ θα βρίσκεται στο ΕΘΚΕΠΙΧ. Σε ετοιμότητα και διασπορά σε όλες τις περιοχές θα βρίσκονται τα μηχανήματα έργου, προκειμένου να επιχειρήσουν άμεσα, εφόσον χρειαστεί. Σε αυξημένη ετοιμότητα θα βρίσκονται επίσης η ΕΛ.ΑΣ., το Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας των Περιφερειών (μηχανήματα έργου, υδροφόρες, εθελοντικές ομάδες), η Δασική Υπηρεσία, ο ΔΕΔΔΗΕ, ο ΑΔΜΗΕ και το ΕΚΑΒ.

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας απευθύνει ισχυρή έκκληση προς τους πολίτες να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή και να αποφύγουν οποιαδήποτε δραστηριότητα στην ύπαιθρο που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά από αμέλεια, όπως η καύση ξερών χόρτων, κλαδιών και υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες (δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης κ.ά.), η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων και κάθε άλλη ενέργεια που ενδέχεται να προκαλέσει ανάφλεξη. Υπενθυμίζεται επίσης ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, απαγορεύεται η καύση αγρών.

Σε περίπτωση που οι πολίτες αντιληφθούν πυρκαγιά, παρακαλούνται να ειδοποιούν άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας τον αριθμό 199.

Στο Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας (Σ.Ο.Π.Π.) συμμετείχαν ακόμα ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, ο Γενικός Διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ευάγγελος Γκουντούφας, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας, Αντιστράτηγος Δημήτριος Μάλλιος, ο Αρχηγός του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής Αντιναύαρχος Λ.Σ. Χρήστος Κοντορουχάς, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου ΔημήτριοςΠτωχός, ο Γενικός Συντονιστής Αστυνομίας Νότιας Ελλάδας, Αντιστράτηγος Νικόλαος Σπυριδάκης, Ο Γενικός Συντονιστής Αστυνομίας Βόρειας Ελλάδας Αντιστράτηγος Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Γενικός ο Διοικητής της Διοίκησης Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών (Δ.Ι.Κ.Α.Φ.Κ.Α), Υποστράτηγος Νικόλαος Γκρέτσας, ο Διευθυντής Κλάδου Α’ του Αρχηγείου του Λιμενικού Σωματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής (Επιχειρήσεων και Αστυνόμευσης), Υποναύαρχος Λ.Σ. Γεώργιος Χριστιανός, ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής, Πολυχρόνης Μπαϊρακτάρης, ο Γενικός Διευθυντής Διαχείρισης και Συντήρησης Παγίων Α.Δ.Μ.Η.Ε. Ιωάννης Μανιάτης, ο Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας και Εκμετάλλευσης Δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, Νίκος Σκιαθίτης, η Διευθύντρια Ιατρικών Υπηρεσιών του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ), Καλλιόπη Σαλτερή, ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας και Εθελοντισμού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, Κωνσταντίνος Πνευματικός, ο Αντιπεριφερειάρχης Λέσβου, αρμόδιος για θέματα Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Αρώνης, ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής, Νίκος Πασσάς καθώς και εκπρόσωποι της Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, των Περιφερειών και του ΑΔΜΗΕ.

Αρχικά, ο υπουργός ανέφερε πως «μπαίνουμε σε μια περίοδο με πολύ ισχυρούς ανέμους, άρα πρέπει να είμαστε έτοιμοι και είμαστε έτοιμοι. Περάσαμε ένα δύσκολο 10ήμερο, που επικράτησαν θυελλώδεις άνεμοι, πάρα πολύ δύσκολες και αντίξοες συνθήκες, στις οποίες αντιμετωπίσαμε πάνω από 400 φωτιές. Και κάποιες από αυτές εξακολουθούν να είναι ενεργές και να απασχολούν τις δυνάμεις». 

Ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι ολόκληρος ο μηχανισμός βρίσκεται σε επιφυλακή για την αντιμετώπιση πιθανών νέων πυρκαγιών λόγω των καιρικών συνθηκών:

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις, τα Σώματα Ασφαλείας και το Πυροσβεστικό Σώμα έχουν αναπτύξει τις δυνάμεις τους, ενώ ξεκινούν και οι εναέριες περιπολίες. Θα προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε κάθε συμβάν. Αυτή τη στιγμή συντρέχουν τρεις παράγοντες που διευκολύνουν την έναρξη και την ταχεία εξάπλωση των πυρκαγιών: πολύ ισχυροί άνεμοι, υψηλές θερμοκρασίες που στα δυτικά θα φτάσουν τους 40°C και στα ανατολικά τους 38-39°C, καθώς και άφθονη καύσιμη ύλη. Ο Αύγουστος είναι ο μήνας κατά τον οποίο τα πάντα έχουν ξεραθεί. Γι’ αυτό απαιτείται μεγάλη προσοχή από όλους μας, ώστε να αποφύγουμε τις ενάρξεις πυρκαγιών».

Στη συνέχεια, ο κ. Τουρνάς εξήρε το έργο των αρχών και έστειλε μήνυμα στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί αυτή την περίοδο: «Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού κάνει καταπληκτική δουλειά. Έχουμε ήδη επιβάλει 680 πρόστιμα και έχουμε προχωρήσει σε πάνω από 274 συλλήψεις. Το 90% αυτών των περιπτώσεων αφορά πυρκαγιές από αμέλεια και το 10% από πρόθεση. Είτε από πρόθεση όμως, είτε από αμέλεια, προκαλείται η ίδια ζημιά. Θα ήθελα να παρακαλέσω θερμά όλους τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν φωτιά».

Αναφερόμενος στη μεγάλη πυρκαγιά της Βοιωτίας που επεκτάθηκε στην Αττική, ο κ. Τουρνάς εξήγησε πως ο μηχανισμός στερήθηκε την ουσιαστική συνδρομή των εναέριων μέσων λόγω των ακραίων ανέμων. «Το μεγάλο μας πρόβλημα ήταν η αδυναμία επιχειρησιακής λειτουργίας των εναέριων μέσων εξαιτίας των ισχυρών ανέμων. Σε πολλές περιπτώσεις τα εναέρια μέσα απογειώθηκαν αλλά δεν μπόρεσαν να προσφέρουν. Ο Αρχηγός έστειλε Canadair από την Αθήνα, την Ελευσίνα και την Κρήτη, εντούτοις πήγαν και γύρισαν άπραγα, χωρίς να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν ούτε μία ρίψη. Έτσι, περιοριστήκαμε στις επίγειες δυνάμεις», είπε. 

Παράλληλα, σημείωσε: «Κάθε χρόνο αντιμετωπίζουμε μια διαφοροποίηση της απειλής. Φέτος, για πρώτη φορά, είδαμε ότι το κύριο πρόβλημα ήταν ο ισχυρός βορειοανατολικός άνεμος. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο, καταγράφηκαν ριπές ανέμου που έφταναν έως και τα 150 χιλιόμετρα την ώρα».

Όπως εξήγησε ο υπουργός, όταν διαπιστώθηκε ότι τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν, τέθηκε σε εφαρμογή Plan B, με τις επίγειες δυνάμεις, τους εθελοντές και τους δασοκομάντος να καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες για την αναχαίτιση των μετώπων. Ειδική αναφορά έκανε και στο πρόγραμμα προληπτικών καθαρισμών «Antinero», τονίζοντας ότι χάρη σε αυτό σώθηκε η Ψάθα.

Τέλος, ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας πρόκειται να ενισχυθεί σημαντικά με νέα μέσα. Όπως ανέφερε, εκτός από τα Canadair που αναμένονται, η Ελλάδα θα παραλάβει 8 ελικόπτερα δασοπυρόσβεσης Super Puma, εκ των οποίων τα δύο πρώτα θα φτάσουν το φθινόπωρο και τα υπόλοιπα σταδιακά τα επόμενα χρόνια, συγκροτώντας μια πολύ ισχυρή δύναμη αντιμετώπισης.

«Παράλληλα, από το 2028 η χώρα θα παραλάβει το πρώτο ελληνικό αεροσκάφος CL-515, το οποίο αποτελεί ό,τι πιο σύγχρονο υπάρχει, με δυνατότητα μεταφοράς 7 τόνων νερού. Συνολικά η Ελλάδα θα αποκτήσει 7 τέτοια αεροπλάνα –με τα δύο να χρηματοδοτούνται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό και τα πέντε να αγοράζονται με ευρωπαϊκά κονδύλια– ενώ παράλληλα θα αναβαθμιστούν και τα 7 υφιστάμενα αεροσκάφη CL-415 σε CL-515. Έτσι, η χώρα θα διαθέτει συνολικά 14 αεροσκάφη CL-515, τα οποία διαθέτουν μεγαλύτερες αντοχές και τη δυνατότητα να επιχειρούν υπό δυσμενέστερες καιρικές συνθήκες».

Κλείνοντας, ο υπουργός σημείωσε πως πάντα θα υπάρχουν ακραίες συνθήκες που ξεπερνούν τις δυνατότητες των μέσων, γι’ αυτό και απαιτείται διαρκώς ένα εναλλακτικό σχέδιο, αλλά κυρίως συνεχής επένδυση στην πρόληψη. 

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο Υπουργός αναφέρθηκε στις πρωτοφανείς ακραίες συνθήκες που αντιμετώπισε το Πυροσβεστικό Σώμα το προηγούμενο διάστημα, από τις πυρκαγιές στην Πάρο και τη νότια Κρήτη έως τη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας.

Όπως υπογράμμισε, σε πολλές περιπτώσεις οι θυελλώδεις άνεμοι και οι ακραίες αναταράξεις δεν επέτρεψαν την επιχειρησιακή δράση των εναέριων μέσων, με αποτέλεσμα το κύριο βάρος της αντιμετώπισης να επωμιστούν οι επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις.

Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση των πυρκαγιών στη νότια Κρήτη, όπου επί ημέρες οι άνεμοι και οι ισχυρές αναταράξεις δεν επέτρεψαν στα εναέρια μέσα να επιχειρήσουν.

Σε όλη τη διάρκεια των επιχειρήσεων δεν πραγματοποιήθηκαν εναέριες ρίψεις, ενώ μόνο την τελευταία ημέρα, όταν οι συνθήκες το επέτρεψαν, δύο εναέρια μέσα πραγματοποίησαν διαβροχές, σε μία πυρκαγιά που είχε ήδη περιοριστεί χάρη στην επίμονη προσπάθεια των επίγειων πυροσβεστικών δυνάμεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας, όπου η ένταση των ανέμων δημιούργησε εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες, με τη φωτιά να αναπτύσσεται με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, από την εκδήλωση της πυρκαγιάς έως και το μεσημέρι της επόμενης ημέρας, 51 εναέρια μέσα έλαβαν εντολή να επιχειρήσουν στο μέτωπο, χωρίς ωστόσο να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν ρίψεις, καθώς οι ακραίοι άνεμοι και οι αναταράξεις δεν επέτρεπαν ούτε την ασφαλή υδροληψία ούτε την εκτέλεση βολών.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις έδωσαν μια εξαιρετικά δύσκολη μάχη. Πραγματοποιήθηκε η μεγάλη οργανωμένη απομάκρυνση κατοίκων από τον Άγιο Βασίλειο, ενώ στον ορεινό όγκο του Κιθαιρώνα, όπου η συμπεριφορά της πυρκαγιάς ήταν ακραία, οι πυροσβέστες κατέβαλαν υπεράνθρωπες προσπάθειες για να συγκρατήσουν το μέτωπο και να αποτρέψουν την επέκτασή του προς κατοικημένες περιοχές.

Παράλληλα, η ταχύτητα και η ένταση της πυρκαγιάς προκάλεσαν σημαντικές καταστροφές στο Πόρτο Γερμενό, όπου κάηκαν κατοικίες, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της απειλής που αντιμετώπισαν οι επιχειρούσες δυνάμεις. Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες, ο μηχανισμός παρέμεινε διαρκώς στο πεδίο, με συνεχείς αναδιατάξεις δυνάμεων και αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων μέσων, αντιμετωπίζοντας μία από τις δυσκολότερες επιχειρήσεις των τελευταίων ετών.

«Απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού», επισήμανε ο Υπουργός, τονίζοντας ότι ο σχεδιασμός πρέπει να βασίζεται στα πραγματικά επιχειρησιακά δεδομένα που προέκυψαν από τις πρόσφατες πυρκαγιές.

Σύμφωνα με την ενημέρωση των επιστημόνων της Επιτροπής, από αύριο Κυριακή και κυρίως τη Δευτέρα αναμένονται εκ νέου πολύ ισχυροί βόρειοι – βορειοανατολικοί άνεμοι σε μεγάλο μέρος της χώρας, οι οποίοι κατά τόπους θα φτάσουν τα 8 μποφόρ, ενώ οι ριπές τους ενδέχεται τοπικά να αγγίξουν ακόμη και τα 9 μποφόρ.

Παράλληλα, στη δυτική Ελλάδα η θερμοκρασία αναμένεται να φτάσει τους 38 έως 39 βαθμούς Κελσίου, δημιουργώντας συνθήκες αυξημένης επικινδυνότητας για την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση πυρκαγιών.

Ο Υπουργός ζήτησε την πλήρη αξιολόγηση των προγνωστικών δεδομένων και την άμεση λήψη όλων των αναγκαίων προληπτικών και επιχειρησιακών μέτρων, ώστε ο κρατικός μηχανισμός να είναι απολύτως προετοιμασμένος απέναντι στο νέο κύμα ισχυρών ανέμων που αναμένεται να επηρεάσει τη χώρα τις επόμενες ημέρες.

Στο πλαίσιο αυτό, τα αρμόδια στελέχη του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, παρουσιάζουν μια ολοκληρωμένη πολιτική παρέμβαση, υποστηρίζοντας «ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο επιχειρησιακό δόγμα που θα μετατοπίζει το βάρος από την αποσπασματική διαχείριση των συνεπειών στην πρόληψη, τον στρατηγικό σχεδιασμό και την αποτελεσματική επιχειρησιακή ετοιμότητα».

Η πρότασή τους δεν περιορίζεται στην κριτική της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά επεκτείνεται στην ανάγκη αξιολόγησης των υφιστάμενων προγραμμάτων και μέσων, στην ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος, στη βελτίωση του συντονισμού όλων των εμπλεκόμενων φορέων, καθώς και στη διαμόρφωση ενός συστήματος που θα στηρίζεται στη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη διαρκή επιχειρησιακή αναβάθμιση.

Παράλληλα, υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα ανάδειξης της σημασίας της προστασίας των ανθρώπων της πρώτης γραμμής, της θωράκισης των κρίσιμων υποδομών και της αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτιών, που συμβάλλουν στην εκδήλωση και εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου, ανθεκτικού και αποτελεσματικού συστήματος Πολιτικής Προστασίας, ικανού να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής.

«Νέο δόγμα για την Πολιτική Προστασία»

Την αναγκαιότητα ενός νέου δόγματος Πολιτικής Προστασίας για τη χώρα, υπογραμμίζουν σε κοινή ανακοίνωσή τους τα αρμόδια στελέχη του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Πουλάς και Μιχάλης Χάλαρης, υποστηρίζοντας ότι «η περίοδος της διακυβέρνησής της καταγράφεται ως μία από τις χειρότερες, αν όχι η χειρότερη, σε καμένες εκτάσεις της Μεταπολίτευσης».

Ο υπεύθυνου του ΚΤΕ Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, και ο τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Ανθεκτικότητας, αντιστοίχως, καλούν την κυβέρνηση «μαζί με τα τα στρέμματα, να δώσει πλήρη απολογισμό ανθρώπινων απωλειών», «άμεσων και έμμεσων». Τονίζουν ότι το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής. προτείνει μια δομική αλλαγή παραδείγματος.

Σημειώνουν ότι η Ελλάδα «χρειάζεται κράτος που προλαμβάνει, όχι κράτος που απολογείται πάνω στα αποκαΐδια. Χρειάζεται Πολιτική Προστασία με σχέδιο, όχι επικοινωνιακή ετοιμότητα. Χρειάζεται σεβασμό στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής, όχι χειροκροτήματα μετά την εξάντληση. Χρειάζεται λογοδοσία, όχι άλλοθι».

Τονίζουν ότι «πέντε άνθρωποι της επιχειρησιακής πρώτης γραμμής χάθηκαν» και ότι «το λιγότερο που οφείλουμε είναι να μη συνεχίσουμε σαν να μη συνέβη τίποτα».

Τα αρμόδια στελέχη του ΠΑΣΟΚ αναφέρουν ότι αυτή την ώρα προέχει η προστασία της ανθρώπινης ζωής, η στήριξη των πληγέντων και η ασφάλεια των επιχειρούντων, «όμως ακριβώς επειδή θρηνούμε ανθρώπους της πρώτης γραμμής, έχουμε χρέος να μιλήσουμε καθαρά».

Σχολιάζουν ότι «δεν μπορεί κάθε άνοιξη να ακούμε ότι «ο κρατικός μηχανισμός είναι σε πλήρη ετοιμότητα» και κάθε καλοκαίρι να βλέπουμε τις ίδιες εικόνες, τα ίδια κενά, τις ίδιες υπερβάσεις αντοχής και τις ίδιες ανθρώπινες απώλειες». Διατυπώνουν σειρά ερωτημάτων σχετικά με την επάρκεια της εκπαίδευσης του προσωπικού για τις νέες συνθήκες μεγα-πυρκαγιών, την καταλληλότητα των εναέριων μέσων, τη σαφήνεια ή μη των επιχειρησιακών πρωτοκόλλων για κάθε αποστολή, τον συντονισμό, την επάρκεια της αξιολόγησης των μισθωμένων μέσων και του προσωπικού που τα χειρίζεται.

Υπογραμμίζουν ότι «η κλιματική κρίση δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την ανεπάρκεια της πρόληψης, την απουσία σχεδιασμού, την έλλειψη συντονισμού και την αποτυχία αξιολόγησης» και πως «το κράτος οφείλει να αντιμετωπίζει τις πραγματικές αιτίες και όχι να κρύβεται πίσω από γενικές διαπιστώσεις».

Απαραίτητη η διερεύνηση των αιτιών που εκδηλώθηκαν οι πυρκαγιές

Στην εκτενή ανακοίνωσή τους οι κ.κ. Πουλάς και Χάλαρης, τονίζουν «ότι το Anti-nero χρειάζεται σοβαρή αξιολόγηση, όχι επικοινωνιακή χρήση και θέτουν ερωτήματα όπως, μεταξύ άλλων, για το πού έγιναν παρεμβάσεις, ποια έργα έγιναν στην Αττική, αν υπήρξε συντήρηση ή έγιναν παρεμβάσεις μιας χρήσης».

Επιπλέον σημειώνουν ότι «το ΑΙΓΙΣ πρέπει να περάσει από πραγματικό έλεγχο», αναφέροντας ότι «σήμερα υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τις προτεραιότητες, την ωρίμανση των έργων και τη διαβούλευση με τους πραγματικά εμπλεκόμενους φορείς».

Σημειώνουν ότι «δεν μπορεί ένα πρόγραμμα δισεκατομμυρίων να αξιολογείται με βάση παρουσιάσεις, μακέτες και δελτία Τύπου. Πρέπει να αξιολογείται με βάση την επιχειρησιακή του αξία, την έγκαιρη παράδοση, τη διαλειτουργικότητα και τη συμβολή του στην προστασία ζωής».

Ακόμη, τονίζουν ότι «τα εναέρια μέσα χρειάζονται τεχνική, επιχειρησιακή και συμβατική αξιολόγηση». Αναφέρουν μεταξύ άλλων ότι μετά τη σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα, η χώρα οφείλει να ζητήσει πλήρεις απαντήσεις:

«Ποια ήταν η διαδικασία επιχειρησιακού συντονισμού; Ποια ήταν τα πρωτόκολλα διαχωρισμού των εναέριων μέσων; Ποιος είχε την εικόνα της εναέριας κυκλοφορίας στο πεδίο; Ποια ήταν η καταλληλότητα, η πιστοποίηση, η διαμόρφωση και το ιστορικό συντήρησης των μέσων; Ποια ήταν η εκπαίδευση και η διαδικασία ένταξης των πληρωμάτων στον ελληνικό επιχειρησιακό μηχανισμό; Πώς αξιολογείται κάθε μισθωμένο μέσο, όχι μόνο ως κόστος, αλλά ως πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα;».

Επίσης, τα αρμόδια στελέχη υπογραμμίζουν ότι «το Πυροσβεστικό Σώμα δεν αντέχει άλλη πολυδιάσπαση», η οποία αποτελεί «επιχειρησιακό πρόβλημα».

Υποστηρίζουν «ότι χρειάζεται ομογενοποίηση του προσωπικού, ενιαίο και δίκαιο πλαίσιο εξέλιξης, μόνιμη ενίσχυση των Υπηρεσιών, αναμόρφωση μισθολογίου και βαθμολογίου, αποζημίωση της υπερεργασίας, αναγνώριση του μάχιμου χαρακτήρα της υπηρεσίας, πλήρης κατοχύρωση της υγείας και ασφάλειας και χορήγηση του επικίνδυνου και ανθυγιεινού επιδόματος στο σύνολο του προσωπικού που εκτίθεται σε επιχειρησιακό κίνδυνο».

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι «οι αιτίες πρέπει να αντιμετωπίζονται στην πηγή του», λέγοντας μεταξύ άλλων ότι «πρέπει να μιλήσουμε σοβαρά για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τους χώρους απορριμμάτων, τις ανεξέλεγκτες δραστηριότητες, την εγκατάλειψη γης, τη διαχείριση καύσιμης ύλης και την ευθύνη των φορέων που διαχειρίζονται κρίσιμες υποδομές».

Επιπρόσθετα, αναφέρουν ότι «οι συλλήψεις δεν αρκούν αν δεν υπάρχει διαφάνεια μέχρι το τέλος», υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία δικαιούται να ξέρει και τη συνέχεια των υποθέσεων. Ζητούν δε ετήσια δημόσια έκθεση της ΔΑΕΕ και του Πυροσβεστικού Σώματος για τα αίτια έναρξης πυρκαγιών, την πορεία των υποθέσεων, τις διοικητικές και ποινικές εξελίξεις και τα διορθωτικά μέτρα.

Τέλος, σημειώνουν «ότι οι δασικές πυρκαγιές απειλούν κρίσιμες υποδομές και ευάλωτους ανθρώπους και πως η Πολιτική Προστασία, πρέπει να συνδεθεί θεσμικά με την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών».

Πέντε περιοχές έχουν αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών. Πρόκειται για την Αττική, τη Βοιωτία, τη Φθιώτιδα, την Αργολίδα και την Κορινθία ενώ στην κατηγορία κινδύνου, στο επίπεδο 4, δηλαδή σε πολύ υψηλό επίπεδο επικινδυνότητας, έχουν ενταχθεί η Αρκαδία, η Λακωνία, η Αιτωλοακαρνανία, η Αχαΐα, η Φωκίδα, η Εύβοια, η Θεσσαλία, το Κιλκίς, η Θεσσαλονίκη και η Ρόδος.

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς απηύθυνε έκκληση στους πολίτες για ιδιαίτερη προσοχή, καλώντας τους να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των Αρχών και ν’ αποφεύγουν κάθε δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει φωτιά, ειδικά σε μια ημέρα με τόσο δύσκολες καιρικές συνθήκες.

Όπως τόνισε, ολόκληρος ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας τίθεται σε αυξημένη ετοιμότητα, η οποία ανάλογα με την περιοχή μπορεί να φτάσει ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο συναγερμού.

«Θα έχουμε ισχυρούς δυτικούς και βορειοδυτικούς ανέμους, οι οποίοι θα γίνονται καταβάτες στα ανατολικά και προσομοιάζουν με το φαινόμενο που είχαμε στο Μάτι», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τουρνάς, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής, των περιουσιών και του φυσικού πλούτου της χώρας αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα.

Ανάλογες συνθήκες επικρατούσαν στο Μάτι

Η αναφορά στο Μάτι δεν έγινε τυχαία. Οι Αρχές φοβούνται, σύμφωνα με το iefimerida.gr,  ότι οι ισχυροί άνεμοι, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρή βλάστηση, μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες ταχείας εξάπλωσης μιας πιθανής φωτιάς. Οι άνεμοι που αναμένονται να επικρατήσουν την Τετάρτη θα ενισχυθούν κατά τη διάρκεια της ημέρας, κυρίως στις ανατολικές περιοχές της χώρας, αυξάνοντας σημαντικά τον βαθμό δυσκολίας σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Υψηλές θερμοκρασίες έως και 43 βαθμούς

Το θερμό κύμα συνεχίζει να πιέζει τη χώρα, με τον υδράργυρο να ανεβαίνει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι μεγαλύτερες θερμοκρασίες αναμένονται στη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά Ελλάδα και την ανατολική Πελοπόννησο.

Στη Θεσσαλία η θερμοκρασία αναμένεται να αγγίξει τους 41 με 42 βαθμούς και τοπικά τους 43 βαθμούς Κελσίου. Στην ανατολική Στερεά Ελλάδα οι μέγιστες τιμές θα φτάσουν τους 41 με 42 βαθμούς, ενώ στην Αττική το θερμόμετρο θα δείξει έως και 40 με 41 βαθμούς.

Στην ανατολική Πελοπόννησο οι θερμοκρασίες θα κινηθούν επίσης στους 41 με 42 βαθμούς.

Η ΕΜΥ έχει εκδώσει έκτακτο δελτίο, προειδοποιώντας για υψηλή θερμική καταπόνηση σε πολλές ηπειρωτικές περιοχές.

Ο καιρός της Τετάρτης

Στις περισσότερες περιοχές της χώρας ο καιρός θα παραμείνει γενικά αίθριος, ωστόσο στα βόρεια ηπειρωτικά θα αναπτυχθούν νεφώσεις και δεν αποκλείονται τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες, κυρίως στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Στην υπόλοιπη χώρα θα επικρατήσει ηλιοφάνεια, με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ορεινά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες.

Παράλληλα, αναμένεται μεταφορά αφρικανικής σκόνης, κυρίως σε δυτικές και κεντρικές περιοχές, στην Πελοπόννησο, την Κρήτη και τα νησιά του νότιου Αιγαίου.

Οι άνεμοι θα ενισχυθούν σταδιακά, φτάνοντας στα πελάγη τοπικά τα 6 μποφόρ, ενώ στο βορειοανατολικό Αιγαίο το βράδυ δεν αποκλείεται να αγγίξουν και τα 7 μποφόρ.

Αττική: Χτυπούν 40άρια και ισχυροί άνεμοι

Στην Αττική προβλέπεται αίθριος καιρός καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Οι άνεμοι αρχικά θα πνέουν από νότιες και νοτιοδυτικές διευθύνσεις, όμως από το απόγευμα θα στραφούν σε δυτικούς και βορειοδυτικούς, με ένταση έως και 5 μποφόρ.

Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 29 έως 41 βαθμούς Κελσίου, ενώ στα παραθαλάσσια σημεία θα είναι χαμηλότερη.

Θεσσαλονίκη: Ζέστη αλλά και πιθανές καταιγίδες

Στη Θεσσαλονίκη αναμένεται ηλιοφάνεια στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, με αραιές νεφώσεις το βράδυ. Οι άνεμοι θα πνέουν βορειοδυτικοί έως 5 μποφόρ, ενώ η θερμοκρασία θα φτάσει τους 39 βαθμούς Κελσίου.

Στα ορεινά της Μακεδονίας δεν αποκλείονται τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες.

Προσοχή στις υπαίθριες εργασίες

Λόγω των ακραίων συνθηκών, το υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε έκτακτα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων. Την Τετάρτη επιβάλλεται υποχρεωτική παύση υπαίθριων χειρωνακτικών εργασιών από τις 13:00 έως τις 17:00 στην Αττική, την Ανατολική Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία και την Ανατολική Πελοπόννησο.

Οι εργοδότες έχουν την ευθύνη να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να προστατευτούν οι εργαζόμενοι από το θερμικό στρες.

Κλείνουν Λυκαβηττός, Σέιχ Σου και φαράγγι Σαμαριάς

Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται και οι δήμοι και οι αρμόδιες υπηρεσίες. Στον δήμο Αθηναίων αποφασίστηκε η απαγόρευση εισόδου και παραμονής στον Λυκαβηττό από τα μεσάνυχτα, λόγω του αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς.

Κλειστά για το κοινό θα παραμείνουν το δάσος του Σέιχ Σου στη Θεσσαλονίκη και το φαράγγι της Σαμαριάς στα Χανιά, καθώς οι συνθήκες κρίνονται επικίνδυνες.

Σε πλήρη ετοιμότητα ΕΚΑΒ και νοσοκομεία

Το ΕΚΑΒ και το Εθνικό Σύστημα Υγείας τίθενται σε κατάσταση πλήρους επιχειρησιακής ετοιμότητας για την αντιμετώπιση περιστατικών που μπορεί να προκληθούν από τον καύσωνα. Ο υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους κάλεσε ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού να είναι προσεκτικές και να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο, ειδικά από τις 11 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα.

Οι πολίτες καλούνται να καταναλώνουν άφθονα υγρά, να φορούν ελαφριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα, να αποφεύγουν το αλκοόλ και να επικοινωνούν με γιατρό σε περίπτωση αδιαθεσίας ή εμφάνισης συμπτωμάτων.

Η Τετάρτη χαρακτηρίζεται ως ημέρα αυξημένης προσοχής, με τις Αρχές να βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε έκτακτου περιστατικού.

Σημειώνει πως «η μεγάλη πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, που προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές σε επιχειρήσεις και κατοικίες, καθώς και την προληπτική εκκένωση οικισμών και του Ιδρύματος Χρονίων Παθήσεων «Άγιος Παντελεήμων» αποτελεί μία ακόμη σκληρή δοκιμασία για το σύστημα Πολιτικής Προστασίας της χώρας».

Ειδικότερα, σχετικά με το σύννεφο καπνού, πάνω από την πόλη του Ωραιοκάστρου σημειώνει πως «η καύση βιομηχανικών υλικών δημιούργησε εκτεταμένο και πυκνό νέφος καπνού, το οποίο, λόγω της πιθανής καύσης πλαστικών υλικών και άλλων χημικών ουσιών, που ενδέχεται να περιέχει επικίνδυνους αέριους ρύπους».

Ο τομέας Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας της ΕΛΑΣ βάζει στο κάδρο τις διαφωνίες πάνω στη διαχείριση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, που συνδέονται με την πολιτική προστασία.

Προσθέτει πως «το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογη ανησυχία για τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και καθιστά αναγκαία τη συνεχή παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα από τις αρμόδιες αρχές, καθώς και την έγκαιρη έκδοση σαφών οδηγιών προς τους κατοίκους για τα απαραίτητα μέτρα αυτοπροστασίας».

Το κόμμα μ΄ επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα τονίζει πως «το γεγονός ότι η πυρκαγιά εξελίχθηκε σε ένα περιστατικό όπου συνυπάρχουν δασική πυρκαγιά, βιομηχανικό ατύχημα, περιβαλλοντική επιβάρυνση και απειλή για την υγεία του πληθυσμού, αποδεικνύει ότι η Πολιτική Προστασία του 21ου αιώνα καλείται να διαχειριστεί πλέον σύνθετους και αλληλεπιδρώντες κινδύνους και όχι μεμονωμένα συμβάντα».

Σημειώνει πως σε αυτή τη φάση «πρωταρχική και αδιαπραγμάτευτη μέριμνα αυτή τη στιγμή παραμένει η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Εκφράζουμε την απόλυτη στήριξή μας στις πυροσβεστικές δυνάμεις, στους εθελοντές, στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που συνδράμουν στις επιχειρήσεις, καθώς και σε όλους όσοι επιχειρούν κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες. Ευχόμαστε ταχεία ανάρρωση στους πυροσβέστες που τραυματίστηκαν κατά την επιχείρηση κατάσβεσης».

Ωστόσο, επισημαίνει, πως παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές διακηρύξεις περί «νέας εποχής» στην Πολιτική Προστασία και τις αλλεπάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις των τελευταίων ετών, εξακολουθεί να απουσιάζει το θεμέλιο ενός σύγχρονου συστήματος διαχείρισης κινδύνων: η συστηματική, επιστημονικά τεκμηριωμένη εκτίμηση της τρωτότητας και του κινδύνου περιοχών και κρίσιμων υποδομών στο σύνολο της επικράτειας και η αξιοποίησή της στον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Ούτε οι νόμοι από μόνοι τους αρκούν.

Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει πως οι νόμοι «κρίνονται από την εφαρμογή τους και από την ικανότητά τους να αλλάζουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζεται και λειτουργεί η Πολιτική Προστασία».

Η σύγχρονη Πολιτική Προστασία οφείλει να γνωρίζει εκ των προτέρων:

    • Ποιες περιοχές και ποιες κρίσιμες υποδομές είναι περισσότερο τρωτές.

    • Από ποιους φυσικούς ή τεχνολογικούς κινδύνους απειλούνται.

    • Ποια είναι η πιθανότητα εκδήλωσής τους και ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις τους

    • Ποιοι είναι οι παράγοντες και τα κατώφλια ενεργοποίησης (trigger conditions) που μπορούν να μετατρέψουν έναν κίνδυνο σε καταστροφή.

    • Ποιες είναι οι αναγκαίες παρεμβάσεις πρόληψης, ετοιμότητας και επιχειρησιακής προετοιμασίας για κάθε περίπτωση.

Στην ανακοίνωση του τομέα τονίζει πως «αφού προσδιοριστούν η τρωτότητα, το επίπεδο του κινδύνου και τα κριτήρια εκδήλωσης κάθε κινδύνου είναι απαραίτητο να καταρτίζονται εκ των προτέρων επιχειρησιακά σχέδια απόκρισης, προσαρμοσμένα στα διαφορετικά σενάρια και στα επίπεδα απειλής και να  δοκιμάζονται συστηματικά μέσω ασκήσεων ετοιμότητας και επιχειρησιακής απόκρισης, ώστε να αξιολογείται η αποτελεσματικότητά τους και να βελτιώνονται διαρκώς».

Εξηγεί πως μ΄ αυτόν τον τρόπο, όταν οι μετεωρολογικές προγνώσεις ή άλλοι δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης συγκλίνουν με τα προκαθορισμένα κριτήρια κινδύνου, οι επιχειρησιακές δυνάμεις δεν θα καλούνται να αυτοσχεδιάσουν, αλλά θα ενεργοποιούν άμεσα τα αντίστοιχα προαποφασισμένα σχέδια δράσης, με σαφείς ρόλους, προτεραιότητες και προβλεπόμενες ενέργειες.

Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει πως αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία που προωθούν σήμερα διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) καθώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, αντιμετωπίζει την Εκτίμηση Κινδύνων και τον σχεδιασμό βάσει κινδύνου ως θεμελιώδεις πυλώνες της πρόληψης και της ετοιμότητας.

«Παρακολουθούμε με ιδιαίτερη προσοχή την εξέλιξη του συμβάντος και ευχόμαστε την πλήρη αποκλιμάκωσή του, με απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος», καταλήγει η ανακοίνωση του τομέα Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας της ΕΛ.Α.Σ

Περισσότερο από το 93% του προϋπολογισμού της ΕΕ πηγαίνει απευθείας σε προγράμματα της ΕΕ που υποστηρίζουν ανθρώπους και έργα σε όλα τα κράτη μέλη. Ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ, ο οποίος εξυπηρετεί 27 χώρες και 450 εκατομμύρια Ευρωπαίους, είναι σχετικά μικρός – κατά μέσο όρο 160-200 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2021-27.

Εφόσον το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εγκρίνει επίσημα τον συμβιβασμό, θα συζητηθεί στην Επιτροπή Προϋπολογισμών την επόμενη Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2025 και στη συνέχεια θα ψηφιστεί στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (κατά τη διάρκεια της συνόδου του Νοεμβρίου στο Στρασβούργο) και θα υπογραφεί από τον Πρόεδρό του.

Ειδικότερα, το Σάββατο 15 Νοεμβρίου 2025 το πρωί, οι διαπραγματευτές από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2026, πριν από την προθεσμία της περιόδου συνδιαλλαγής.

Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν να ορίσουν το συνολικό επίπεδο των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων για το 2026 (νομικές υποσχέσεις για πληρωμή το ίδιο έτος ή αργότερα) στα 192,8 δισεκατομμύρια ευρώ και τις πιστώσεις πληρωμών (πραγματικές πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στους δικαιούχους) στα 190,1 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η προσωρινή συμφωνία επαναφέρει την περικοπή 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ από τις κυβερνήσεις της ΕΕ στα επίπεδα που είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή για τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων.

Το Κοινοβούλιο εξασφάλισε πρόσθετη χρηματοδότηση για βασικά προγράμματα της ΕΕ. Το Κοινοβούλιο διαπραγματεύτηκε με επιτυχία επιπλέον χρηματοδότηση 372,7 εκατομμυρίων ευρώ πέραν της αρχικής πρότασης της Επιτροπής, εστιάζοντας σε προγράμματα και πολιτικές που αποσκοπούν στη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και στην αντιμετώπιση των αμυντικών προκλήσεων.

Οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν αύξηση των κονδυλίων για το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» κατά 20 εκατομμύρια ευρώ και για τα δίκτυα μεταφορών και ενέργειας κατά 23,5 εκατομμύρια ευρώ, προκειμένου να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τις διασυνοριακές υποδομές.

Οι ευρωβουλευτές ενίσχυσαν την υποστήριξη για την εκπαίδευση προσθέτοντας 3 εκατομμύρια ευρώ στο πρόγραμμα Erasmus+. Το πρόγραμμα LIFE της ΕΕ για το περιβάλλον και τη δράση για το κλίμα, θα λάβει επιπλέον χρηματοδότηση 10 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ το πρόγραμμα EU4Health θα επωφεληθεί από επιπλέον 3 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με τις προτεραιότητες του Κοινοβουλίου και για τη δημιουργία νέων ευκαιριών, ιδίως για τους νέους αγρότες, η χρηματοδότηση για μέτρα προώθησης των ευρωπαϊκών γεωργικών προϊόντων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Γεωργικών Εγγυήσεων έχει αυξηθεί κατά 105 εκατομμύρια ευρώ, από τον αρχικό προϋπολογισμό, που ήταν ιδιαίτερα περιοριστικός για τα κράτη – μέλη και ουσιαστικά επανεθνικοποιούσε τη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2027.

Η αύξηση αυτή κατέστη δυνατή χάρη στα υψηλότερα από τα αναμενόμενα έσοδα και τα μεταφερόμενα κεφάλαια αλλά και χάρις στην επιμονή των ευρωβουλευτών, που άσκησαν πιέσεις για τη Γεωργία και την Περιφερειακή Πολιτική.

Το Κοινοβούλιο εξασφάλισε επιπλέον 10 εκατομμύρια ευρώ στον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας και στο RescEU για τη βελτίωση του συντονισμού και της αντιμετώπισης καταστροφών, ενόψει της αυξανόμενης συχνότητας των φυσικών καταστροφών.

Ωστόσο, τα λόμπι της Άμυνας στην ΕΕ έπαιξαν τον ρόλο τους, και η στρατιωτική κινητικότητα λαμβάνει επιπλέον χρηματοδότηση 10 εκατομμυρίων ευρώ. Οι ευρωβουλευτές διασφάλισαν επίσης ότι η διαχείριση των συνόρων θα ενισχυθεί με επιπλέον ποσό, αν επιτύχει ο συμβιβασμός 10 εκατομμύρια ευρώ.

Γεωπολιτική αστάθεια, παγκόσμιες κρίσεις

Το Κοινοβούλιο πίεσε και προσωρινά εξασφάλισε επίσης αύξηση 35 εκατομμυρίων ευρώ στην ανθρωπιστική βοήθεια, ως απάντηση στην αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια, τις επιταχυνόμενες παγκόσμιες ανθρωπιστικές κρίσεις και τις έκτακτες ανάγκες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή.

Παρά ταύτα, η ΕΕ αντιμετωπίζει μια απροσδόκητη υπέρβαση 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ στο κόστος δανεισμού για το NextGenerationEU το 2026, διπλάσια από την πρόβλεψη της Επιτροπής.
Οι ευρωβουλευτές τόνισαν πως αυτό δεν θα πρέπει να μειώσει τη χρηματοδότηση για βασικά προγράμματα όπως το Erasmus+ ή το EU4health και αντέστρεψαν ορισμένες από τις περικοπές που έκαναν οι κυβερνήσεις της ΕΕ στα αρχικά ποσά που είχε εκτιμήσει η Επιτροπή.

«Στην καρδιά του προϋπολογισμού της ΕΕ βρίσκονται οι ανάγκες των πολιτών της: ευημερία, ασφάλεια και αλληλεγγύη. Η ΕΕ προσφέρει αποτελέσματα στην έρευνα, την ασφάλεια των συνόρων, τη στρατιωτική κινητικότητα, την κυβερνοασφάλεια και το Erasmus+, ενώ παράλληλα εργάζεται για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς μας. Ζούμε σε ταραγμένους καιρούς, με αυξανόμενες προσδοκίες και απαιτήσεις από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Καθώς οι προτεραιότητες των πολιτών εξελίσσονται, είναι απαραίτητο το Κοινοβούλιο και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να ακούν και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά. Σημειώνεται πρόοδος, αλλά ο προϋπολογισμός από μόνος του θα μας βοηθήσει μόνο μέχρι ένα σημείο. Θα χρειαστούν συνεχείς προσπάθειες και περαιτέρω βήματα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας», δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμών, ανέφερε ο Γιόχαν Βαν Όβερβελντ από τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR, Βέλγιο).

«Χάρη σε μια ισχυρή θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην ευρεία υποστήριξη από όλες τις πολιτικές ομάδες, εξασφαλίσαμε μια συμφωνία σχετικά με τις βασικές προτεραιότητες. Αυτό περιλαμβάνει την ενισχυμένη ασφάλεια για τους πολίτες μας, ιδίως την ενισχυμένη διαχείριση των συνόρων και τη στρατιωτική κινητικότητα, την ενισχυμένη επισιτιστική ασφάλεια και υγεία, και νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις, αγρότες και νέους, με πρόσθετη υποστήριξη για ερευνητικές πρωτοβουλίες του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη», την προώθηση γεωργικών προϊόντων και ένα ενισχυμένο πρόγραμμα Erasmus+», δήλωσε ο Πολωνός γενικός εισηγητής για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2026 (για το τμήμα III – Επιτροπή), Αντρζέτζ Χαλίκι από την ευρωομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.

«Χαιρετίζω τη σημερινή συμφωνία για τον προϋπολογισμό, η οποία βασίζεται σταθερά στις προτεραιότητες του Κοινοβουλίου και ενισχύει την ικανότητα δράσης της Ευρώπης. Αυξάνοντας την υποστήριξη για την κυβερνοασφάλεια και το κράτος δικαίου, εξοπλίζουμε τα βασικά θεσμικά όργανα της ΕΕ με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και λογοδοσία, διαφυλάσσοντας παράλληλα τις κοινές μας αξίες. Αυτός ο προϋπολογισμός δείχνει επίσης ότι παραμένουμε προσεκτικοί στις ανάγκες των πολιτών και δεσμευμένοι να διασφαλίσουμε την αποτελεσματική λειτουργία της Ένωσης», δήλωσε ο εισηγητής για τα άλλα τμήματα, Ματζάζ Νεμέκ (Σοσιαλιστές και Δημοκρατικοί, Σλοβενία).

Ο κ. Κεφαλογιάννης ανέδειξε τη σημασία της διασύνδεσης της Πολιτικής Προστασίας με την έννοια της ενιαίας υγείας, υπογραμμίζοντας ότι η υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος είναι «ένα και το αυτό». Εξήγησε ότι κάθε φυσική καταστροφή αποδεικνύει αυτή την αλληλεξάρτηση, καθώς «το νερό και ο αέρας μολύνονται, χάνεται ζωικό κεφάλαιο, επηρεάζεται η ψυχική και σωματική υγεία των πολιτών και πλήττεται η ασφάλειά τους».

Ο Υπουργός αναφέρθηκε στα δομικά προβλήματα που δυσχεραίνουν την πρόληψη και τον συντονισμό, επισημαίνοντας ότι τα δεδομένα για την υγεία, το περιβάλλον και τον καιρό «παραμένουν αποσπασματικά, χωρίς κοινό μηχανισμό επεξεργασίας και χωρίς ενιαίο ταμπλό που να επιτρέπει προβλέψεις και συντονισμένες δράσεις».

Ανακοίνωσε ότι στόχος του Υπουργείου είναι η δημιουργία ενός Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης και Διαχείρισης Κινδύνων, με κοινή επιχειρησιακή γλώσσα και πρωτόκολλα, ώστε «να υπάρχει έγκαιρη προειδοποίηση, πρόληψη και δράση πριν από το ξέσπασμα ενός φαινομένου». Όπως είπε, το νέο αυτό πλαίσιο «δεν θα υποκαταστήσει άλλες δομές, αλλά θα διασφαλίσει τη συνεργασία Υπουργείων, Περιφερειών και Δήμων».

Αναφερόμενος στο πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, το χαρακτήρισε «ολοκληρωμένο σχέδιο 2 δισεκατομμυρίων ευρώ» που περιλαμβάνει όχι μόνο μέσα καταστολής, αλλά και δράσεις πρόληψης, με δημιουργία Εθνικής Βάσης Δεδομένων για την Πολιτική Προστασία. Η βάση αυτή, όπως είπε, «θα συγκεντρώνει δεδομένα από όλα τα συναρμόδια Υπουργεία και με τη χρήση τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέπει την παρακολούθηση και την πρόβλεψη φαινομένων σε πραγματικό χρόνο».

Ο Υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ανθεκτικότητας, εξηγώντας ότι «δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά η καλύτερη ασπίδα για το μέλλον». Υπενθύμισε ότι «η κλιματική κρίση είναι ήδη παρούσα» και ότι φέτος «ήταν το δεύτερο χειρότερο καλοκαίρι από το 1960 σε επίπεδο πυρομετεωρολογικών συνθηκών». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «το Ηνωμένο Βασίλειο είχε φέτος περισσότερες καμένες εκτάσεις από την Ελλάδα, γεγονός που δείχνει πόσο έχουν αλλάξει τα δεδομένα».

Αναφερόμενος στη σχέση Πολιτικής Προστασίας και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υπογράμμισε την ανάγκη κάθε Δήμος να διαθέτει πραγματικό σχέδιο ανθεκτικότητας, προσαρμοσμένο στη φυσιογνωμία της περιοχής του, που να περιλαμβάνει όχι μόνο σχέδια εκκένωσης, αλλά και «δράσεις αποκατάστασης της κανονικότητας, παροχής πόσιμου νερού, ψυχικής στήριξης και φροντίδας των ευάλωτων ομάδων».

Κλείνοντας, σημείωσε ότι «η κλιματική κρίση είναι ταυτόχρονα υγειονομική, κοινωνική και οικονομική», γι’ αυτό και απαιτείται ενιαίος σχεδιασμός με συνέργειες ανάμεσα στα Υπουργεία Κλιματικής Κρίσης, Υγείας και Περιβάλλοντος, σε συνεργασία με τους Δήμους και τις Περιφέρειες. «Δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων, αλλά και κοινής κουλτούρας και κοινής επιχειρησιακής γλώσσας», τόνισε χαρακτηριστικά.