Ο Ολιβιέ Φορ, του οποίου το κόμμα κατέχει κρίσιμο ποσοστό ψήφων στο διχασμένο κοινοβούλιο, δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV την Παρασκευή:

«Αν δεν υπάρξει αλλαγή… μέχρι τη Δευτέρα, οι Σοσιαλιστές θα καταψηφίσουν» τα σχέδια του προϋπολογισμού της κυβέρνησης και θα ζητήσουν πρόταση δυσπιστίας.

Η απειλή αυτή υπενθυμίζει τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η γαλλική κυβέρνηση, καθώς ο Λεκορνί προσπαθεί να αποφύγει να γίνει ο τρίτος πρωθυπουργός που θα ανατραπεί από το κοινοβούλιο μετά την απόφαση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές τον Ιούνιο του 2024.

Ο Λεκορνί συμφώνησε να αναστείλει τη βασική μεταρρύθμιση του Μακρόν για το συνταξιοδοτικό στο προκαταρκτικό σχέδιο προϋπολογισμού την περασμένη εβδομάδα, σε μια κίνηση καλής θέλησης προς τους Σοσιαλιστές, γεγονός που επέτρεψε στην κυβέρνησή του να επιβιώσει από δύο ψηφοφορίες δυσπιστίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Ωστόσο, οι 69 σοσιαλιστές βουλευτές και άλλοι αριστεροί σύμμαχοί τους στην Εθνοσυνέλευση των 577 μελών ζητούν περαιτέρω παραχωρήσεις, καθώς την Παρασκευή αρχίζει η συζήτηση για το νομοσχέδιο του προϋπολογισμού.

Τι είναι ο φόρος Ζουκμάν που ζητούν οι Σοσιαλιστές

Μεταξύ των μέτρων που προτείνουν οι Σοσιαλιστές περιλαμβάνεται ο λεγόμενος φόρος Ζουκμάν, που φέρει το όνομα του εμπνευστή του, του οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν, ο οποίος θα υποχρεώνει τα άτομα με περιουσίες άνω των 100 εκατ. ευρώ να πληρώνουν ελάχιστο φόρο 2% ετησίως σε όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών τους, των μετοχών εταιρειών και των μη πραγματοποιηθέντων κερδών.

Το μέτρο απορρίφθηκε από κοινοβουλευτική επιτροπή νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αλλά θα συζητηθεί στην ολομέλεια της Εθνοσυνέλευσης την Παρασκευή.

Οι υποστηρικτές του φόρου υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να αποφέρει έως και 20 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ οι επικριτές του λένε ότι τα έσοδα θα είναι μόλις περίπου 5 δισ. ευρώ, καθώς πολλοί από τους πλουσιότερους πολίτες θα εγκαταλείψουν τη Γαλλία ή να βρουν τρόπους φοροαποφυγής.

«Μοναδικός στόχος και αποστολή να ξεπεράσουμε αυτήν την πολιτική κρίση, που άφησε άναυδους τους συμπατριώτες μας κι ένα μέρος του κόσμου» ανέφερε ο Λεκορνί, καλώντας τους υπουργούς να βάλουν στην άκρη τους εγωισμούς.

Παραμονή της παρουσίασης του προϋπολογισμού, από τον οποίο θα εξαρτηθεί η επιβίωση της κυβέρνησης καθώς οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις ετοιμάζουν το έδαφος για νέα πρόταση μομφής, ο Γάλλος πρωθυπουργός σημείωσε ότι είναι αναγκαίο να τηρήσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών, ώστε να αντιμετωπιστούν οι εξωτερικές παγκόσμιες προκλήσεις. Εν μέσω περικοπών, το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων θα είναι ένα από τα ελάχιστα των οποίων ο προϋπολογισμός αναμένεται να αυξηθεί.

«Στις 13 Ιουλίου, ο πρόεδρος (σ.σ.: Εμανουέλ Μακρόν) ανακοίνωσε μία νέα προσπάθεια για να επιταχύνουμε τον επανεξοπλισμό μας, είναι απαραίτητη. Θα φροντίσω να τηρηθεί ο λόγος του», υπογράμμισε ο Λεκορνί, ο οποίος παρέδωσε το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων στην Κατρίν Βοτρέν.

Στο εξώφυλλο εικονίζονται τρία πρόσωπα που η γαλλική εφημερίδα θεωρεί τους υπεύθυνους της κρίσης: ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί που παραιτήθηκε και ο Μπρουνό Ρεταγιό συντηρητικός πολιτικός, του οποίου η δημόσια διαφωνία με τη σύνθεση του νέου υπουργικού συμβουλίου υπήρξε καθοριστική.

Τις τελευταίες ώρες, έχουν φουντώσει τα σενάρια για νέες κάλπες, με τον «στριμωγμένο» Γάλλο πρόεδρο να φέρεται να έχει επιλέξει ως πιθανότερη ημερομηνία διεξαγωγής του πρώτου γύρου των νέων βουλευτικών εκλογών την Κυριακή 16 Νοεμβρίου και του δευτέρου μία εβδομάδα μετά στις 23 Νοεμβρίου.

Με την πλάτη στον τοίχο ο Μακρόν

Η πολιτική κρίση στη Γαλλία εντείνεται και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ζήτησε από τον παραιτηθέντα πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκορνί να συνεχίσει «τις ύστατες διαβουλεύσεις» για την συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού είναι περισσότερο απομονωμένος από ποτέ.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έχοντας δώσει προθεσμία ως αύριο, Τετάρτη, το βράδυ στον υπό παραίτηση πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί για να διαπιστώσει αν εν τέλει πληρούνται οι προϋποθέσεις για να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση, θα πρέπει στη συνέχεια να ανοίξει τα χαρτιά του, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες του ως πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Το μείζον πρόβλημα είναι η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2026 ο οποίος με βάση τις προτάσεις του πρώην πρωθυπουργού Μπαϊρού θα πρέπει να είναι προϋπολογισμός αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας με στόχο την εξοικονόμηση 44 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο πρόεδρος Μακρόν δέχεται βέλη τόσο εκ των έσω όσο και εκ των έξω. Στενοί συνεργάτες του και πρώην πρωθυπουργοί του, όπως ο Εντουάρ Φιλίπ και ο Γκαμπριέλ Ατάλ, λαμβάνουν σαφείς αποστάσεις από τον Εμάνουελ Μακρόν, λέγοντας ότι «θα πρέπει να οργανώσει πρόωρες προεδρικές εκλογές», ο πρώτος, και ότι δεν αντιλαμβάνεται «τι ακριβώς αποφασίζει ο πρόεδρος», ο δεύτερος. Ωστόσο και οι δύο έδωσαν σήμερα το παρόν στο πρωθυπουργικό μέγαρο όπου ο υπό παραίτηση Λεκορνί συναντήθηκε με τους βασικούς παράγοντες των κομμάτων που στήριξαν την κυβέρνηση Μπαϊρού, ενώ στη συνέχεια αναμένεται να συναντηθεί διαδοχικά και με τους εκπροσώπους των άλλων γαλλικών κομμάτων.

Ο πρώην πρωθυπουργός (2017-2020) Εντουάρ Φιλίπ κάλεσε τον Εμανουέλ Μακρόν να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της θητείας του και του ζήτησε την προκήρυξη πρόωρων προεδρικών εκλογών μετά την υιοθέτηση του προϋπολογισμού 2026. Επικαλούμενος την «αποδυνάμωση του κράτους» που θεωρεί ότι «δεν είναι διαχειρίσιμη», ο κατά παράδοσιν σύμμαχος του προέδρου Μακρόν δήλωσε στο δίκτυο RTL: «Δεν θα ζήσουμε αυτό που ζούμε εδώ και έξι μήνες για άλλους 18 μήνες, είναι πολύ».

Ηδη χθες, άλλος πρώην πρωθυπουργός (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2024), ο Γκαμπριέλ Ατάλ, κάποτε στενός συνεργάτης του Εμανουέλ Μακρόν, πέρασε στην επίθεση, παίρνοντας ξεκάθαρες αποστάσεις από τον αρχηγό του γαλλικού κράτους «τις αποφάσεις του οποίου δεν κατανοεί πλέον».

Ταυτόχρονα, οι πολιτικοί του αντίπαλοι συνεχίζουν να καταγγέλλουν την πρωτοφανή πολιτική κρίση στην οποία έχει βυθιστεί η Γαλλία μετά την παραίτηση του Σεμπαστιέν Λεκορνί, δεκατέσσερις ώρες μετά τον διορισμό του.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο περιβάλλον, ο Γάλλος πρόεδρος φαίνεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, μόλις έναν χρόνο και τέσσερις μήνες μετά τις προηγούμενες κάλπες.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δεν διαψεύδονται από το Μέγαρο των Ηλυσίων, ο Μακρόν και το επιτελείο του έχουν στείλει άτυπη οδηγία σε όλες τις νομαρχίες και περιφέρειες της χώρας με το μήνυμα «να είστε σε ετοιμότητα». Το σενάριο που κερδίζει έδαφος θέλει τον πρώτο γύρο των εκλογών να διεξάγεται στις 16 Νοεμβρίου και τον δεύτερο στις 23 Νοεμβρίου.

Αν το σχέδιο επιβεβαιωθεί, ο πρόεδρος θα πρέπει να προχωρήσει στη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και να υπογράψει το προεδρικό διάταγμα προκήρυξης των εκλογών, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα, αστραπιαία προεκλογική περίοδο.

Η Γαλλία, έτσι, θα βρεθεί ξανά ενώπιον των καλπών σε μια συγκυρία που θυμίζει έντονα την περσινή πολιτική αναμέτρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε λίγο μετά τις ευρωεκλογές και τη σαρωτική επικράτηση της ακροδεξιάς των Μαρίν Λεπέν και Ζορντάν Μπαρντελά.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση του Μακρόν θα μπορούσε να αποτελέσει είτε ύστατο ρίσκο είτε προσπάθεια ανανέωσης της πολιτικής του νομιμοποίησης, σε μια περίοδο όπου η σταθερότητα της κυβέρνησής του δοκιμάζεται όσο ποτέ.

Μιλώντας το βράδυ της Δευτέρας στο TF1, δήλωσε: «Δεν καταλαβαίνω πλέον τις αποφάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας. Έγινε η διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και από τότε λαμβάνονται αποφάσεις που δείχνουν μια μορφή εμμονής στο να κρατά τον έλεγχο».

Η τοποθέτηση αυτή σηματοδοτεί τη βαθύτερη ρήξη μεταξύ των δύο ανδρών, που είχε αρχίσει να διαφαίνεται ήδη μετά τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης τον Ιούνιο του 2024. Ο Μακρόν είχε αποκλείσει τότε τον Ατάλ από τη διαδικασία λήψης της απόφασης και τον είχε ενημερώσει την τελευταία στιγμή, γεγονός που τον ανάγκασε να παραιτηθεί από την πρωθυπουργία έπειτα από μόλις επτά μήνες στη θέση.

Έκτοτε, ο Ατάλ επιχειρεί να αποσυνδέσει την πολιτική του εικόνα από εκείνη του Μακρόν, αφήνοντας να διαφανεί η πρόθεσή του να διεκδικήσει ενεργότερο ρόλο ενόψει του 2027 και της επόμενης νέας προεδρικής εκλογής. Από το καλοκαίρι, μάλιστα, μιλά για την ανάγκη «να προτείνει ένα νέο δρόμο στους Γάλλους», ενώ έχει πολλαπλασιάσει τις δημόσιες επικρίσεις του προς τον πρόεδρο.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Le Parisien, είχε καλέσει τον Μακρόν «να μοιραστεί την εξουσία» και κατηγόρησε το προεδρικό επιτελείο ότι «έκανε πολλά πράγματα ανάποδα» από τη «βόμβα κατακερματισμού» που προκάλεσε η διάλυση.

«Ρεκόρ: Η κυβέρνηση της Γαλλίας διήρκεσε 14 ώρες. Επειδή η Γαλλία δεν έχει πρόεδρο. Μόνο τον λαμπρό συνήγορο του Κιέβου, τον φίλο της Γερμανίας και της Βρετανίας, τον φλύαρο διαιτητή της Αφρικής. Αλλά ο Μικρόν δεν νοιάζεται για τη Γαλλία. Ακόμα και τα άλογα των Κοζάκων μας που έμπαιναν στο Παρίσι το 1814 θα έκαναν καλύτερα τη δουλειά του…», έγραψε.

Record: France’s government lasted 14 hours. Because France has no president. Just Kiev’s brilliant advocate, Germany and Britain’s buddy, Africa’s chatty arbiter. But Micron doesn’t care about France. Even our Cossacks’ horses entering Paris in 1814 would do his job better…

— Dmitry Medvedev (@MedvedevRussiaE) October 6, 2025

Το προεδρικό στρατόπεδο βρίσκεται πλέον σε πλήρη διάλυση, ενώ οι συνεργάτες της Λεπέν, με επικεφαλής τον Ζορντάν Μπαρντελά, κινούνται ήδη σε ρυθμούς προεκλογικής εκστρατείας.

«Είμαστε έτοιμοι να κυβερνήσουμε», δήλωσε ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, βγαίνοντας από συνάντηση κορυφής με τη Λεπέν στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στο Παρίσι. Παράλληλα, κάλεσε τον Μακρόν «να διαλύσει τη Βουλή τώρα», προσθέτοντας ότι «το αστείο τελείωσε, η φάρσα κράτησε αρκετά».

Ο Μακρόν πιο απομονωμένος από ποτέ

Η παραίτηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνί, μόλις μία μέρα μετά τον σχηματισμό κυβέρνησης, σηματοδοτεί το τρίτο αδιέξοδο του Μακρόν μέσα σε έναν χρόνο. Από τη στιγμή που προκήρυξε τις πρόωρες εκλογές του 2024 —μια πολιτική κίνηση που οδήγησε σε κοινοβούλιο χωρίς πλειοψηφία— η Γαλλία ζει σε παρατεταμένο αδιέξοδο.

Οι κεντρώοι του προέδρου ελέγχουν μόλις το ένα τρίτο των εδρών, ενώ η Αριστερά και η Ακροδεξιά, που συγκεντρώνουν τα δύο τρίτα, τραβούν προς αντίθετες κατευθύνσεις, ακυρώνοντας κάθε κυβερνητική πρωτοβουλία.

«Περιμένουμε πλέον τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης», είπε χαρακτηριστικά ανώτατος σύμβουλος της Λεπέν. Σύμφωνα με πηγές, στη χθεσινή εσωκομματική σύσκεψη ρυθμίστηκαν λεπτομέρειες της προεκλογικής στρατηγικής, με έμφαση στη διανομή περιφερειών, αφισών και υποψηφίων.

Η «προφητεία» του Εθνικού Συναγερμού

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στον Εθνικό Συναγερμό προβάδισμα 33-34%, σχεδόν διπλάσιο από το ποσοστό του κόμματος του Μακρόν, το οποίο πλέον κατρακυλά στην τρίτη θέση, πίσω από την Αριστερά. Αν και ο πρόεδρος μπορεί να επιχειρήσει να καθυστερήσει τις εκλογές, ενδεχομένως ορίζοντας έναν νέο πρωθυπουργό από τον προοδευτικό χώρο, η πίεση για επιστροφή στις κάλπες αυξάνεται διαρκώς.

Για τη Λεπέν, ωστόσο, μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα είναι και προσωπική δοκιμασία, καθώς εκτίει πενταετή απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές λόγω καταδίκης για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η ίδια, ωστόσο, δηλώνει ότι η απόφαση «δεν θα σταθεί εμπόδιο» στη στρατηγική του κόμματος.

Εσωκομματικά μέτωπα και προεκλογική πειθαρχία

Οι συνεργάτες της Λεπέν επιχειρούν να εξαλείψουν κάθε εσωτερική διχογνωμία, κυρίως στα ζητήματα οικονομικής πολιτικής. Ορισμένα στελέχη της παλαιάς φρουράς υπερασπίζονται τη λαϊκιστική, προστατευτική γραμμή της Λεπέν υπέρ των εργαζομένων, ενώ ο Μπαρντελά προτείνει μια πιο φιλελεύθερη, αγοραία προσέγγιση.

«Ειπώθηκαν πράγματα στην τηλεόραση που δεν ταυτίζονται με τη γραμμή μας», παραδέχτηκε ανώτατος αξιωματούχος του κόμματος, αναφερόμενος σε ασυντόνιστες δηλώσεις βουλευτών για φορολόγηση κεφαλαιακών κερδών. «Το να βλέπουμε τη χώρα μας σε αγωνία δεν είναι χρυσή ευκαιρία· είναι η εκπλήρωση μιας προφητείας», σχολίασε ο βουλευτής Ζαν-Φιλίπ Τανγκί, από τους πιο πιστούς της Λεπέν.

Η Ευρώπη ανησυχεί

Η Λεπέν εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση και κατά των Ρεπουμπλικάνων και των Σοσιαλιστών, κατηγορώντας τους ότι «καταστρέφουν τη δική τους αξιοπιστία» και βυθίζουν τη Γαλλία στο χάος.

Το άλμα του Εθνικού Συναγερμού προκαλεί έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες, καθώς η ακροδεξιά ενισχύεται πανευρωπαϊκά. Ο Μπαρντελά, ήδη θεωρούμενος φαβορί για τη θέση του πρωθυπουργού αν το κόμμα κερδίσει απόλυτη πλειοψηφία, δήλωσε από το Στρασβούργο μετά τη συνάντησή του με τη Λεπέν: «Η Γαλλία απελευθερώνεται από τον μακρονισμό· ήρθε η ώρα να σπάσουμε και με την Ευρώπη του Μακρόν», έγραψε στο Χ.

Οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων της Γαλλίας ανήλθαν σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα της Ιταλίας — μιας χώρας που εδώ και δεκαετίες θεωρείται το «παράδειγμα» δημοσιονομικής ανευθυνότητας στην Ευρωζώνη. Ταυτόχρονα, ο γαλλικός δείκτης CAC 40 κατέγραψε σημαντικές απώλειες, καθώς η κρίση φαίνεται να βαθαίνει.

Πολιτικός σεισμός στο Παρίσι

Η παραίτηση του Λεκορνί ήρθε χωρίς προειδοποίηση, μόλις έναν μήνα μετά την αποχώρηση του προκατόχου του, και αφήνει τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν αντιμέτωπο με μια δύσκολη εξίσωση. Οι φωνές της αντιπολίτευσης μιλούν ήδη για «πρωτοφανή πολιτική κρίση».

Σύμφωνα με το Bloomberg τρία σενάρια διαμορφώνονται πλέον για τη Γαλλία:

1. Νέος πρωθυπουργός – ίδια συνταγή, λιγότερη ισχύς

Το πρώτο και πιο πιθανό σενάριο είναι ο Εμανουέλ Μακρόν να διορίσει νέο πρωθυπουργό, ακολουθώντας τη γνωστή τακτική ανασχηματισμού για να κερδίσει χρόνο και να απορροφήσει τους κραδασμούς.

Ωστόσο, κάθε νέα επιλογή οδηγεί σε ακόμη πιο αδύναμη κυβέρνηση, καθώς η πολιτική φθορά βαθαίνει και η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται.

2. Πρόωρες εκλογές – ρίσκο χωρίς καθαρό αποτέλεσμα

Η προσφυγή στις κάλπες είναι το δεύτερο σενάριο, αλλά και το πιο επικίνδυνο. Ο ίδιος ο Μακρόν είχε ήδη πληρώσει βαρύ πολιτικό τίμημα μετά τις προηγούμενες εκλογές, όταν έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Οι αριθμοί δεν δείχνουν να έχουν αλλάξει σημαντικά, και μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αδιέξοδο ή περαιτέρω ενίσχυση των άκρων.

3. Παραίτηση Μακρόν – Το «ακραίο» αλλά όχι αδιανόητο σενάριο

Το πιο ακραίο σενάριο είναι η παραίτηση του ίδιου του προέδρου Μακρόν. Μέχρι πρότινος κάτι τέτοιο φάνταζε αδιανόητο. Πλέον όμως, με τη χώρα σε οικονομικό και πολιτικό αναβρασμό, δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Οι επόμενες προεδρικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027, και το ερώτημα που θέτουν αναλυτές είναι απλό: Πώς μπορεί να αντέξει μέχρι τότε;

Η αγορά μιλά: «Η Γαλλία πρώτη υποψήφια για κρίση ομολόγων»

Μαζί με τα 3 σενάρια έρχεται και ένα ηχηρό καμπανάκι. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Deutsche Bank, η Γαλλία θεωρείται πλέον η πιο πιθανή χώρα της Δύσης να βιώσει κρίση κρατικού χρέους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια — πάνω ακόμη και από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ.

Οι επενδυτές φοβούνται ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα και η πολιτική αβεβαιότητα θα εκτινάξουν τα επιτόκια δανεισμού, οδηγώντας σε ντόμινο επιπτώσεων για την Ευρωζώνη.

Παρότι οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων δεν έφτασαν ακόμη σε ιστορικά υψηλά, η ανοδική τάση είναι σαφής. Η ψαλίδα με τα ιταλικά spreads έχει σχεδόν μηδενιστεί, ενώ οι επενδυτές βλέπουν με ανησυχία το πολιτικό κενό εξουσίας στο Παρίσι.

Η παραίτηση Λεκορνί, σε συνδυασμό με το διαρκώς αυξανόμενο δημοσιονομικό βάρος, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης — και ίσως την πιο κρίσιμη στιγμή για την προεδρία Μακρόν.

1. Ποιος είναι ο στόχος και η απαίτηση για το γαλλικό έλλειμμα του προϋπολογισμού βάσει των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ;

Για το 2026, το έλλειμμα του προϋπολογισμού προβλέπεται να μειωθεί από το αναμενόμενο 5,4% του ΑΕΠ φέτος σε 4,6% του ΑΕΠ, και σύμφωνα με το δημοσιονομικό-διαρθρωτικό, η Γαλλία στοχεύει να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο 2,8% έως το 2029.

«Αναμένουμε μια κάπως μικρότερη μείωση από την κυβέρνηση φέτος, στο 5% του ΑΕΠ το 2026, καθώς ορισμένα από τα μέτρα αυστηροποίησης ενδέχεται να αποδυναμωθούν κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία» αναφέρει η UBS στην έκθεση «European Economic Perspectives» για την Γαλλία.

Οι αναλυτές εκτιμούν πως η ΕΚ θα συμφωνήσει τελικά σε μια πιο ήπια πορεία αυστηροποίησης (όπως έκανε πέρυσι), καθώς η Γαλλία είχε υποσχεθεί να καλύψει το έλλειμμα τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, ο λόγος χρέους/ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες στο 118,4% το 2026 και θα παραμείνει σε ανοδική τάση.

Εάν υλοποιηθούν τα σχέδια της κυβέρνησης να μειώσει το έλλειμμα κάτω από το 3% έως το 2029, ο λόγος χρέους/ΑΕΠ θα κορυφωθεί το 2027 και θα αρχίσει να μειώνεται στη συνέχεια.

Αντίθετα, χωρίς καμία πολιτική δράση και με το έλλειμμα να αυξάνεται στο 6%, το ΔΝΤ προβλέπει ότι ο λόγος χρέους/ΑΕΠ θα αυξηθεί στο 128% έως το 2030 από 113% το 2024.

2. Ποια μέτρα σύσφιξης του προϋπολογισμού έχουν προταθεί για το 2026;

Για να επιτευχθεί η προβλεπόμενη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού, ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού ανακοίνωσε τον Ιούλιο μέτρα σύσφιξης ύψους 43,8 δισ. ευρώ (1,5% του ΑΕΠ) το 2026.

Από την πλευρά των δαπανών, οι περικοπές στον δημόσιο τομέα (όλες οι κρατικές δαπάνες, εξαιρουμένων των τόκων και της άμυνας, θα παγώσουν στα επίπεδα του 2025, καθώς και οι περικοπές θέσεων εργασίας) και στην υγειονομική περίθαλψη ανέρχονται σε 20,8 δισ. ευρώ.

Από την πλευρά των εσόδων, τα μέτρα που περιλαμβάνουν την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και μια «εισφορά αλληλεγγύης» από πλούσια νοικοκυριά και μεγάλες επιχειρήσεις ανέρχονται σε 9,9 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, οι πληρωμές κοινωνικής πρόνοιας και οι κλίμακες φόρου εισοδήματος δεν θα προσαρμοστούν στον πληθωρισμό (μια λεγόμενη année blanche), γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε χαμηλότερες δαπάνες και υψηλότερα έσοδα συνολικού ύψους 7,1 δισ. ευρώ.

Ενώ το σχέδιο είναι η κατάργηση δύο αργιών (4,2 δισ. ευρώ) και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αναμένεται να αποφέρουν 1,8 δισ. ευρώ.

Για την άμυνα, το σχέδιο είναι να αυξηθούν οι δαπάνες κατά 3,5 δισ. ευρώ (0,1% του ΑΕΠ) το 2026 και κατά 3 δισ. ευρώ το 2027, ανεβάζοντας το επίπεδο στα 64 δισ. ευρώ (2,2% του ΑΕΠ).

3. Πού θα μπορούσε να έγκειται ένας συμβιβασμός για την ψήφιση του προϋπολογισμού;

Σύμφωνα με τους αναλυτές της ελβετικής τράπεζας, η σχεδιαζόμενη σύσφιξη των 43,8 δισ. ευρώ ή 1,5% του ΑΕΠ φαίνεται μεγάλη σε σύγκριση με το έργο της μείωσης του ελλείμματος του προϋπολογισμού κατά μόλις 0,8 ποσοστιαίες μονάδες.

Επιπλέον, μια μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες – σύμφωνα με το βασικό σενάριο της UBS – πιθανότατα θα ήταν αποδεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ως εκ τούτου, η απαιτούμενη προσαρμογή του προϋπολογισμού είναι ίσως λιγότερο από το μισό των 43,8 δισ. ευρώ που πρότεινε η κυβέρνηση.

Εάν ναι, τότε ένας πιθανός συμβιβασμός θα ήταν η απόρριψη της πρότασης για την περικοπή δύο αργιών και την αποφυγή του παγώματος των κοινωνικών παροχών.

4. Μπορεί ένας προϋπολογισμός του 2026 να ψηφιστεί εγκαίρως; Μπορεί να συμβεί διακοπή λειτουργίας; Τι συμβαίνει εάν δεν τηρηθεί το παραπάνω χρονοδιάγραμμα, ίσως λόγω του διορισμού νέας κυβέρνησης ή πρόωρων εκλογών;

Η σύντομη απάντηση είναι ότι το γαλλικό Σύνταγμα περιλαμβάνει διάφορες διασφαλίσεις για να διασφαλίσει τη συνέχεια του προϋπολογισμού και να αποτρέψει μια διακοπή λειτουργίας της κυβέρνησης, όπως στις ΗΠΑ, με την οποία η κυβέρνηση δεν θα επιτρέπεται πλέον να πληρώνει τους λογαριασμούς της.

Συγκεκριμένα, οι διατάξεις του άρθρου 47 και του άρθρου 45 του οργανικού νόμου θα επέτρεπαν σε μια (υπηρεσιακή) κυβέρνηση να:

α) ζητήσει από το κοινοβούλιο πριν από τις 11 Δεκεμβρίου να εγκρίνει πρώτα το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου του προϋπολογισμού (που αφορά τα έσοδα) και το δεύτερο μέρος (που αφορά τις δαπάνες) σε μεταγενέστερο στάδιο

ή

β) ζητήσει κοινοβουλευτική άδεια πριν από τις 19 Δεκεμβρίου για ειδικό νόμο για την είσπραξη των υφιστάμενων φόρων και – μόλις ψηφιστεί ο ειδικός νόμος – να εκδώσει διατάγματα για την εφαρμογή των πιστώσεων που καθορίστηκαν στον προϋπολογισμό του περασμένου έτους, ουσιαστικά διασφαλίζοντας τη συνέχεια του προϋπολογισμού.

Αυτό συνέβη πέρυσι, όταν ο νόμος του 2025 δεν είχε ψηφιστεί μέχρι το τέλος του έτους και ως εκ τούτου αποτελεί μια δοκιμασμένη και ελεγμένη διαδικασία.

5. Τι προκαλεί τα επίμονα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα της Γαλλίας;

Η ασθενέστερη δημοσιονομική θέση στη Γαλλία σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ αντικατοπτρίζει τις πολύ υψηλές δαπάνες, οι οποίες, με 57,1% του ΑΕΠ το 2024, ήταν οι δεύτερες υψηλότερες στην Ευρωζώνη μετά τη Φινλανδία, ενώ τα έσοδα με 51,3% ήταν τα τρίτα υψηλότερα μετά τη Φινλανδία και την Αυστρία.

Εξετάζοντας πιο προσεκτικά την ανάλυση των δαπανών, οι δαπάνες στη Γαλλία είναι ιδιαίτερα υψηλές στην κοινωνική προστασία και την υγεία σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Και στις κοινωνικές δαπάνες, ιδίως οι δαπάνες για τις συντάξεις είναι σημαντικά υψηλότερες στη Γαλλία και, σε μικρότερο βαθμό, για τα επιδόματα ανεργίας και τη στεγαστική στήριξη.

Σχολιάζοντας τους λόγους για τις επίμονα υψηλές δημόσιες δαπάνες στη Γαλλία, ο Διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Βιλερουά ντε Γκαλό, σημείωσε ότι η εκτέλεση των δημοσιονομικών στόχων στη Γαλλία υστερεί σημαντικά σε σχέση με την απόδοση στη Γερμανία και ότι η εστίαση στη δημόσια συζήτηση είναι συχνά στους φόρους παρά στις δαπάνες.

Το ΔΝΤ δηλώνει ότι οι υψηλότερες δαπάνες δεν συνοδεύονται από καλύτερα αποτελέσματα στη Γαλλία και συνιστά τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δαπανών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, την καλύτερη στόχευση των κοινωνικών παροχών και την ενίσχυση της δημοσιονομικής εποπτείας.

Εκτιμά ότι, χωρίς περαιτέρω περικοπές στον προϋπολογισμό, το έλλειμμα θα παραμείνει περίπου στο 6% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα.

Η Βουλή στη Χάγη θα συζητήσει πρόταση μομφής που θα μπορούσε να οδηγήσει τον Σουφ ή και ολόκληρο το υπουργικό του συμβούλιο σε πρόωρη αποχώρηση, αναφέρει το Bloomberg.

Δεδομένου ότι η κυβέρνησή του ήδη βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο μετά την κατάρρευση της τετρακομματικής κυβερνητικής συμμαχίας τον Ιούνιο, υπάρχει ένα κενό σε περίπτωση που ψηφιστεί η πρόταση μομφής.

Την Παρασκευή, κεντροδεξιό κόμμα αποχώρησε από τον συνασπισμό λόγω διαφωνιών σχετικά με την επιβολή αυστηρότερων μέτρων κατά του Ισραήλ λόγω του πολέμου στη Γάζα. Η αποχώρηση του υπουργού Εξωτερικών Κάσπαρ Φελντκάμπ και των συναδέλφων του από το κόμμα Νέο Κοινωνικό Σύμφωνο άφησε την υπηρεσιακή κυβέρνηση με μόνο δύο κόμματα και μια ακόμη μικρότερη μειοψηφία, μόλις 32 από τις 150 έδρες.

Οι εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο, αλλά στο κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο της Ολλανδίας οι διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης θα διαρκέσουν πιθανώς μήνες, αφήνοντας τη χώρα σε μια -δυνητικά παρατεταμένη- περίοδο αβεβαιότητας.

Σε περίπτωση που η κυβέρνηση διασωθεί, ο Σουφ θα χρειαστεί την υποστήριξη άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης για να εφαρμόσει την πολιτική του, τα οποία με τη σειρά τους θέτουν απαιτήσεις που είναι απίθανο να μπορέσει να ικανοποιήσει.

Για παράδειγμα, ο ηγέτης της ακροδεξιάς Γκέρτ Βίλντερς δήλωσε στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα NOS ότι θα βοηθήσει τον πρωθυπουργός να παραμείνει στην εξουσία μόνο αν το υπουργικό συμβούλιο εγγυηθεί την άμεση απαγόρευση των αιτούντων άσυλο. Από την άλλη, το μεγαλύτερο αριστερό κόμμα της αντιπολίτευσης ζητά μια πιο σκληρή στάση έναντι του Ισραήλ, αυτό όμως είναι ό,τι προκάλεσε την τελευταία κρίση.