Από το δημοψήφισμα του Brexit το 2016 μέχρι σήμερα, η Βρετανία έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς — Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ και Κιρ Στάρμερ — ενώ δεν αποκλείεται σύντομα να υπάρξει και έβδομη αλλαγή ηγεσίας. Μαζί με τους πρωθυπουργούς άλλαξαν και δεκάδες υπουργοί, δημιουργώντας ένα περιβάλλον μόνιμης αστάθειας που, σύμφωνα με πρώην κυβερνητικούς αξιωματούχους, ακυρώνει κάθε δυνατότητα σοβαρού μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, ο πρώην γενικός γραμματέας της κυβέρνησης, Γκας Ο’Ντόνελ, περιγράφει μια δημόσια διοίκηση που αναγκάζεται συνεχώς να προσαρμόζεται σε νέες πολιτικές ηγεσίες, την ώρα που κρίσιμοι τομείς, όπως το ασφαλιστικό και η κοινωνική πρόνοια, μένουν στάσιμοι. Όπως σημειώνει, υπήρξε περίοδος κατά την οποία η χώρα άλλαξε εννέα υπουργούς Συντάξεων μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.

Η πολιτική παράλυση εντάθηκε μετά το Brexit, όταν η κυβέρνηση της Τερέζα Μέι επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στην επιβίωσή της και στην επίτευξη συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει σήμερα και ο Κιρ Στάρμερ, ο οποίος εξελέγη με βασικό σύνθημα τον «τερματισμό του χάους», αλλά πλέον κατηγορείται ότι αδυνατεί να προσφέρει σταθερότητα και ξεκάθαρο πολιτικό όραμα.

Η βαθύτερη αιτία της κρίσης

Σύμφωνα με την ανάλυση, η βαθύτερη αιτία της κρίσης βρίσκεται στον πολυκερματισμό της βρετανικής κοινωνίας. Οι διαιρέσεις γύρω από το Brexit, οι πολιτισμικές συγκρούσεις, οι ανισότητες ανάμεσα στις γενιές και οι αντιπαραθέσεις για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής έχουν διασπάσει το εκλογικό σώμα, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερη τη δημιουργία σταθερών κυβερνητικών συμμαχιών.

Την ίδια στιγμή, η οικονομική στασιμότητα μετά την κρίση του 2008, η πίεση των αγορών και η αδυναμία των κυβερνήσεων να προχωρήσουν σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις — από το φορολογικό μέχρι το συνταξιοδοτικό — ενισχύουν την αίσθηση πολιτικής αδράνειας.

Η Βρετανία δεν χρειάζεται απλώς νέα πρόσωπα στην εξουσία, αλλά ηγεσίες ικανές να χτίσουν ευρείες κοινωνικές συμμαχίες και να πείσουν τους πολίτες ότι οι μεγάλες αλλαγές απαιτούν χρόνο, συνέπεια και πολιτικό θάρρος, όπως αναφέρει η ανάλυση του Guardian.

Σπύρος Σιδέρης

Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, κορυφαίοι ραβίνοι και ηγέτες του υπερορθόδοξου χώρου αμφισβητούν ανοιχτά τη συμμαχία τους με τον Νετανιάχου, προκαλώντας πολιτικό σεισμό στο κυβερνητικό στρατόπεδο και ανοίγοντας συζήτηση ακόμη και για το πιθανό τέλος της πολιτικής του κυριαρχίας.

Η κρίση επικεντρώνεται στο ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα της απαλλαγής των σπουδαστών των θρησκευτικών σχολών από τη στρατιωτική θητεία. Οι υπερορθόδοξοι θεωρούν τη μελέτη της Τορά υπέρτατη θρησκευτική αποστολή και αντιδρούν εδώ και δεκαετίες σε κάθε προσπάθεια υποχρεωτικής στράτευσης. Ωστόσο, μετά τον πόλεμο και τις αυξημένες ανάγκες ασφαλείας του Ισραήλ, η πίεση προς την κυβέρνηση για ευρύτερη στρατολόγηση εντάθηκε σημαντικά, δημιουργώντας βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της κυβερνητικής συμμαχίας.

• Τα υπερορθόδοξα κόμματα, κυρίως ο Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά και το Σας, απαίτησαν επανειλημμένα από τον Νετανιάχου να προωθήσει νομοθεσία που θα κατοχυρώνει επίσημα την εξαίρεση των σπουδαστών των Γιεσίβα από τη θητεία. Παρά τις πολιτικές δεσμεύσεις και τις επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις, η κυβέρνηση απέτυχε να εξασφαλίσει συμφωνία, προκαλώντας οργή στους βασικούς συμμάχους της.

Η κρίση κορυφώθηκε όταν ο ραβίνος Ντοβ Λάντο, κορυφαία πνευματική μορφή της λιθουανικής υπερορθόδοξης κοινότητας, δήλωσε δημόσια ότι «δεν υπάρχει πλέον εμπιστοσύνη στον πρωθυπουργό». Η παρέμβασή του θεωρήθηκε ιστορική, καθώς η στρατηγική συμμαχία μεταξύ του Λικούντ και των υπερορθόδοξων κομμάτων αποτελούσε επί δεκαετίες θεμέλιο της ισραηλινής Δεξιάς.

Το πολιτικό παρασκήνιο αποκαλύπτει ότι οι κρίσεις μεταξύ των δύο πλευρών δεν είναι καινούριες. Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, οι υπερορθόδοξοι απειλούσαν επανειλημμένα να στηρίξουν τη διάλυση της Κνεσέτ. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, η ρήξη αποφεύχθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, έπειτα από μαραθώνιες νυχτερινές διαπραγματεύσεις και προσωρινούς συμβιβασμούς.

• Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά επεισόδια σημειώθηκε λίγο πριν από την ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν, όταν οι υπερορθόδοξοι είχαν απειλήσει να ψηφίσουν υπέρ της διάλυσης της Βουλής. Τελικά υποχώρησαν, όμως η δυσπιστία απέναντι στον Νετανιάχου παρέμεινε και σταδιακά μετατράπηκε σε ανοιχτή πολιτική αμφισβήτηση.

Στη συνέχεια, υπουργοί των υπερορθόδοξων κομμάτων παραιτήθηκαν από κυβερνητικές θέσεις διαμαρτυρόμενοι για συλλήψεις σπουδαστών θρησκευτικών σχολών που αρνούνταν τη στράτευση. Παρά τις παραιτήσεις, οι κομματικοί μηχανισμοί συνέχισαν να επηρεάζουν ουσιαστικά το κυβερνητικό έργο, γεγονός που έδειχνε ότι καμία πλευρά δεν επιθυμούσε πραγματική κατάρρευση της συμμαχίας.

Το καθοριστικό σημείο ήρθε με την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού. Οι υπερορθόδοξοι χρησιμοποίησαν τον προϋπολογισμό ως βασικό μοχλό πίεσης, απειλώντας ότι θα τον καταψηφίσουν εάν δεν προχωρούσε ο νόμος περί απαλλαγής από τη θητεία. Τελικά, όμως, στήριξαν την κυβέρνηση, εξασφαλίζοντας σημαντικά πολιτικά και οικονομικά ανταλλάγματα.

• Σύμφωνα με πληροφορίες του ισραηλινού Τύπου, στον προϋπολογισμό ενσωματώθηκαν επιπλέον εκατοντάδες εκατομμύρια σέκελ για υπερορθόδοξα εκπαιδευτικά ιδρύματα, κοινωνικές δομές και κομματικά δίκτυα πρόνοιας. Παράλληλα, πρόσωπα προσκείμενα στο Σας τοποθετήθηκαν σε σημαντικές θρησκευτικές θέσεις σε μεγάλες ισραηλινές πόλεις, ενισχύοντας περαιτέρω την επιρροή του κόμματος.

Παρά τη σκληρή δημόσια ρητορική, πολλοί αναλυτές στο Ισραήλ θεωρούν ότι οι υπερορθόδοξοι δεν επιθυμούν πραγματικά μια άμεση πτώση της κυβέρνησης. Το πιθανότερο σενάριο παραμένει μια περιορισμένη επίσπευση των εκλογών κατά λίγες εβδομάδες ή μήνες και όχι μια δραματική πολιτική ανατροπή.

Ωστόσο, η δημόσια αμφισβήτηση του Νετανιάχου από κορυφαίους θρησκευτικούς ηγέτες έχει τεράστιο πολιτικό συμβολισμό. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, τμήμα του υπερορθόδοξου κόσμου αφήνει να εννοηθεί ότι ο Νετανιάχου δεν αποτελεί πλέον αναντικατάστατο πολιτικό σύμμαχο.

• Ιδιαίτερη σημασία αποκτά επίσης η στάση του Σας, το οποίο μέχρι στιγμής αποφεύγει να τοποθετηθεί ξεκάθαρα. Η σιωπή του κόμματος του Αριέ Ντερί θεωρείται κρίσιμη, καθώς χωρίς τη στήριξη των υπερορθόδοξων κομμάτων η κυβερνητική πλειοψηφία μετατρέπεται σε εξαιρετικά εύθραυστο πολιτικό σχήμα.

Την ίδια στιγμή, οι εσωτερικές διαφωνίες στους υπερορθόδοξους κύκλους περιπλέκουν ακόμη περισσότερο το σκηνικό. Η πιο σκληρή γραμμή εκφράζεται από κύκλους της Αγκουντάτ Ισραέλ, ενώ άλλοι ραβίνοι και πολιτικοί φοβούνται ότι μια νέα κυβέρνηση ίσως αποδειχθεί λιγότερο πρόθυμη να εξυπηρετήσει τα αιτήματα της κοινότητάς τους.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν θα πέσει η κυβέρνηση, αλλά αν αρχίζει να καταρρέει το πολιτικό μοντέλο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η μακροχρόνια κυριαρχία του Νετανιάχου.

Η σχέση αμοιβαίας εξάρτησης μεταξύ του Λικούντ και των υπερορθόδοξων κομμάτων υπήρξε βασικός πυλώνας της ισραηλινής πολιτικής σταθερότητας την τελευταία δεκαετία. Αν αυτός ο άξονας διαρραγεί οριστικά, τότε το Ισραήλ ίσως εισέρχεται σταδιακά σε μια νέα, μετα-Νετανιάχου εποχή — ακόμη κι αν ο ίδιος παραμείνει προσωρινά στην εξουσία.

Ο Ολιβιέ Φορ, του οποίου το κόμμα κατέχει κρίσιμο ποσοστό ψήφων στο διχασμένο κοινοβούλιο, δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV την Παρασκευή:

«Αν δεν υπάρξει αλλαγή… μέχρι τη Δευτέρα, οι Σοσιαλιστές θα καταψηφίσουν» τα σχέδια του προϋπολογισμού της κυβέρνησης και θα ζητήσουν πρόταση δυσπιστίας.

Η απειλή αυτή υπενθυμίζει τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η γαλλική κυβέρνηση, καθώς ο Λεκορνί προσπαθεί να αποφύγει να γίνει ο τρίτος πρωθυπουργός που θα ανατραπεί από το κοινοβούλιο μετά την απόφαση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές τον Ιούνιο του 2024.

Ο Λεκορνί συμφώνησε να αναστείλει τη βασική μεταρρύθμιση του Μακρόν για το συνταξιοδοτικό στο προκαταρκτικό σχέδιο προϋπολογισμού την περασμένη εβδομάδα, σε μια κίνηση καλής θέλησης προς τους Σοσιαλιστές, γεγονός που επέτρεψε στην κυβέρνησή του να επιβιώσει από δύο ψηφοφορίες δυσπιστίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Ωστόσο, οι 69 σοσιαλιστές βουλευτές και άλλοι αριστεροί σύμμαχοί τους στην Εθνοσυνέλευση των 577 μελών ζητούν περαιτέρω παραχωρήσεις, καθώς την Παρασκευή αρχίζει η συζήτηση για το νομοσχέδιο του προϋπολογισμού.

Τι είναι ο φόρος Ζουκμάν που ζητούν οι Σοσιαλιστές

Μεταξύ των μέτρων που προτείνουν οι Σοσιαλιστές περιλαμβάνεται ο λεγόμενος φόρος Ζουκμάν, που φέρει το όνομα του εμπνευστή του, του οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν, ο οποίος θα υποχρεώνει τα άτομα με περιουσίες άνω των 100 εκατ. ευρώ να πληρώνουν ελάχιστο φόρο 2% ετησίως σε όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών τους, των μετοχών εταιρειών και των μη πραγματοποιηθέντων κερδών.

Το μέτρο απορρίφθηκε από κοινοβουλευτική επιτροπή νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αλλά θα συζητηθεί στην ολομέλεια της Εθνοσυνέλευσης την Παρασκευή.

Οι υποστηρικτές του φόρου υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να αποφέρει έως και 20 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ οι επικριτές του λένε ότι τα έσοδα θα είναι μόλις περίπου 5 δισ. ευρώ, καθώς πολλοί από τους πλουσιότερους πολίτες θα εγκαταλείψουν τη Γαλλία ή να βρουν τρόπους φοροαποφυγής.

«Μοναδικός στόχος και αποστολή να ξεπεράσουμε αυτήν την πολιτική κρίση, που άφησε άναυδους τους συμπατριώτες μας κι ένα μέρος του κόσμου» ανέφερε ο Λεκορνί, καλώντας τους υπουργούς να βάλουν στην άκρη τους εγωισμούς.

Παραμονή της παρουσίασης του προϋπολογισμού, από τον οποίο θα εξαρτηθεί η επιβίωση της κυβέρνησης καθώς οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις ετοιμάζουν το έδαφος για νέα πρόταση μομφής, ο Γάλλος πρωθυπουργός σημείωσε ότι είναι αναγκαίο να τηρήσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών, ώστε να αντιμετωπιστούν οι εξωτερικές παγκόσμιες προκλήσεις. Εν μέσω περικοπών, το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων θα είναι ένα από τα ελάχιστα των οποίων ο προϋπολογισμός αναμένεται να αυξηθεί.

«Στις 13 Ιουλίου, ο πρόεδρος (σ.σ.: Εμανουέλ Μακρόν) ανακοίνωσε μία νέα προσπάθεια για να επιταχύνουμε τον επανεξοπλισμό μας, είναι απαραίτητη. Θα φροντίσω να τηρηθεί ο λόγος του», υπογράμμισε ο Λεκορνί, ο οποίος παρέδωσε το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων στην Κατρίν Βοτρέν.

Στο εξώφυλλο εικονίζονται τρία πρόσωπα που η γαλλική εφημερίδα θεωρεί τους υπεύθυνους της κρίσης: ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί που παραιτήθηκε και ο Μπρουνό Ρεταγιό συντηρητικός πολιτικός, του οποίου η δημόσια διαφωνία με τη σύνθεση του νέου υπουργικού συμβουλίου υπήρξε καθοριστική.

Τις τελευταίες ώρες, έχουν φουντώσει τα σενάρια για νέες κάλπες, με τον «στριμωγμένο» Γάλλο πρόεδρο να φέρεται να έχει επιλέξει ως πιθανότερη ημερομηνία διεξαγωγής του πρώτου γύρου των νέων βουλευτικών εκλογών την Κυριακή 16 Νοεμβρίου και του δευτέρου μία εβδομάδα μετά στις 23 Νοεμβρίου.

Με την πλάτη στον τοίχο ο Μακρόν

Η πολιτική κρίση στη Γαλλία εντείνεται και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ζήτησε από τον παραιτηθέντα πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκορνί να συνεχίσει «τις ύστατες διαβουλεύσεις» για την συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού είναι περισσότερο απομονωμένος από ποτέ.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έχοντας δώσει προθεσμία ως αύριο, Τετάρτη, το βράδυ στον υπό παραίτηση πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί για να διαπιστώσει αν εν τέλει πληρούνται οι προϋποθέσεις για να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση, θα πρέπει στη συνέχεια να ανοίξει τα χαρτιά του, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες του ως πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Το μείζον πρόβλημα είναι η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2026 ο οποίος με βάση τις προτάσεις του πρώην πρωθυπουργού Μπαϊρού θα πρέπει να είναι προϋπολογισμός αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας με στόχο την εξοικονόμηση 44 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο πρόεδρος Μακρόν δέχεται βέλη τόσο εκ των έσω όσο και εκ των έξω. Στενοί συνεργάτες του και πρώην πρωθυπουργοί του, όπως ο Εντουάρ Φιλίπ και ο Γκαμπριέλ Ατάλ, λαμβάνουν σαφείς αποστάσεις από τον Εμάνουελ Μακρόν, λέγοντας ότι «θα πρέπει να οργανώσει πρόωρες προεδρικές εκλογές», ο πρώτος, και ότι δεν αντιλαμβάνεται «τι ακριβώς αποφασίζει ο πρόεδρος», ο δεύτερος. Ωστόσο και οι δύο έδωσαν σήμερα το παρόν στο πρωθυπουργικό μέγαρο όπου ο υπό παραίτηση Λεκορνί συναντήθηκε με τους βασικούς παράγοντες των κομμάτων που στήριξαν την κυβέρνηση Μπαϊρού, ενώ στη συνέχεια αναμένεται να συναντηθεί διαδοχικά και με τους εκπροσώπους των άλλων γαλλικών κομμάτων.

Ο πρώην πρωθυπουργός (2017-2020) Εντουάρ Φιλίπ κάλεσε τον Εμανουέλ Μακρόν να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της θητείας του και του ζήτησε την προκήρυξη πρόωρων προεδρικών εκλογών μετά την υιοθέτηση του προϋπολογισμού 2026. Επικαλούμενος την «αποδυνάμωση του κράτους» που θεωρεί ότι «δεν είναι διαχειρίσιμη», ο κατά παράδοσιν σύμμαχος του προέδρου Μακρόν δήλωσε στο δίκτυο RTL: «Δεν θα ζήσουμε αυτό που ζούμε εδώ και έξι μήνες για άλλους 18 μήνες, είναι πολύ».

Ηδη χθες, άλλος πρώην πρωθυπουργός (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2024), ο Γκαμπριέλ Ατάλ, κάποτε στενός συνεργάτης του Εμανουέλ Μακρόν, πέρασε στην επίθεση, παίρνοντας ξεκάθαρες αποστάσεις από τον αρχηγό του γαλλικού κράτους «τις αποφάσεις του οποίου δεν κατανοεί πλέον».

Ταυτόχρονα, οι πολιτικοί του αντίπαλοι συνεχίζουν να καταγγέλλουν την πρωτοφανή πολιτική κρίση στην οποία έχει βυθιστεί η Γαλλία μετά την παραίτηση του Σεμπαστιέν Λεκορνί, δεκατέσσερις ώρες μετά τον διορισμό του.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο περιβάλλον, ο Γάλλος πρόεδρος φαίνεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, μόλις έναν χρόνο και τέσσερις μήνες μετά τις προηγούμενες κάλπες.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δεν διαψεύδονται από το Μέγαρο των Ηλυσίων, ο Μακρόν και το επιτελείο του έχουν στείλει άτυπη οδηγία σε όλες τις νομαρχίες και περιφέρειες της χώρας με το μήνυμα «να είστε σε ετοιμότητα». Το σενάριο που κερδίζει έδαφος θέλει τον πρώτο γύρο των εκλογών να διεξάγεται στις 16 Νοεμβρίου και τον δεύτερο στις 23 Νοεμβρίου.

Αν το σχέδιο επιβεβαιωθεί, ο πρόεδρος θα πρέπει να προχωρήσει στη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και να υπογράψει το προεδρικό διάταγμα προκήρυξης των εκλογών, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα, αστραπιαία προεκλογική περίοδο.

Η Γαλλία, έτσι, θα βρεθεί ξανά ενώπιον των καλπών σε μια συγκυρία που θυμίζει έντονα την περσινή πολιτική αναμέτρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε λίγο μετά τις ευρωεκλογές και τη σαρωτική επικράτηση της ακροδεξιάς των Μαρίν Λεπέν και Ζορντάν Μπαρντελά.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση του Μακρόν θα μπορούσε να αποτελέσει είτε ύστατο ρίσκο είτε προσπάθεια ανανέωσης της πολιτικής του νομιμοποίησης, σε μια περίοδο όπου η σταθερότητα της κυβέρνησής του δοκιμάζεται όσο ποτέ.

Μιλώντας το βράδυ της Δευτέρας στο TF1, δήλωσε: «Δεν καταλαβαίνω πλέον τις αποφάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας. Έγινε η διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και από τότε λαμβάνονται αποφάσεις που δείχνουν μια μορφή εμμονής στο να κρατά τον έλεγχο».

Η τοποθέτηση αυτή σηματοδοτεί τη βαθύτερη ρήξη μεταξύ των δύο ανδρών, που είχε αρχίσει να διαφαίνεται ήδη μετά τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης τον Ιούνιο του 2024. Ο Μακρόν είχε αποκλείσει τότε τον Ατάλ από τη διαδικασία λήψης της απόφασης και τον είχε ενημερώσει την τελευταία στιγμή, γεγονός που τον ανάγκασε να παραιτηθεί από την πρωθυπουργία έπειτα από μόλις επτά μήνες στη θέση.

Έκτοτε, ο Ατάλ επιχειρεί να αποσυνδέσει την πολιτική του εικόνα από εκείνη του Μακρόν, αφήνοντας να διαφανεί η πρόθεσή του να διεκδικήσει ενεργότερο ρόλο ενόψει του 2027 και της επόμενης νέας προεδρικής εκλογής. Από το καλοκαίρι, μάλιστα, μιλά για την ανάγκη «να προτείνει ένα νέο δρόμο στους Γάλλους», ενώ έχει πολλαπλασιάσει τις δημόσιες επικρίσεις του προς τον πρόεδρο.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Le Parisien, είχε καλέσει τον Μακρόν «να μοιραστεί την εξουσία» και κατηγόρησε το προεδρικό επιτελείο ότι «έκανε πολλά πράγματα ανάποδα» από τη «βόμβα κατακερματισμού» που προκάλεσε η διάλυση.

«Ρεκόρ: Η κυβέρνηση της Γαλλίας διήρκεσε 14 ώρες. Επειδή η Γαλλία δεν έχει πρόεδρο. Μόνο τον λαμπρό συνήγορο του Κιέβου, τον φίλο της Γερμανίας και της Βρετανίας, τον φλύαρο διαιτητή της Αφρικής. Αλλά ο Μικρόν δεν νοιάζεται για τη Γαλλία. Ακόμα και τα άλογα των Κοζάκων μας που έμπαιναν στο Παρίσι το 1814 θα έκαναν καλύτερα τη δουλειά του…», έγραψε.

Record: France’s government lasted 14 hours. Because France has no president. Just Kiev’s brilliant advocate, Germany and Britain’s buddy, Africa’s chatty arbiter. But Micron doesn’t care about France. Even our Cossacks’ horses entering Paris in 1814 would do his job better…

— Dmitry Medvedev (@MedvedevRussiaE) October 6, 2025

Το προεδρικό στρατόπεδο βρίσκεται πλέον σε πλήρη διάλυση, ενώ οι συνεργάτες της Λεπέν, με επικεφαλής τον Ζορντάν Μπαρντελά, κινούνται ήδη σε ρυθμούς προεκλογικής εκστρατείας.

«Είμαστε έτοιμοι να κυβερνήσουμε», δήλωσε ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, βγαίνοντας από συνάντηση κορυφής με τη Λεπέν στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στο Παρίσι. Παράλληλα, κάλεσε τον Μακρόν «να διαλύσει τη Βουλή τώρα», προσθέτοντας ότι «το αστείο τελείωσε, η φάρσα κράτησε αρκετά».

Ο Μακρόν πιο απομονωμένος από ποτέ

Η παραίτηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνί, μόλις μία μέρα μετά τον σχηματισμό κυβέρνησης, σηματοδοτεί το τρίτο αδιέξοδο του Μακρόν μέσα σε έναν χρόνο. Από τη στιγμή που προκήρυξε τις πρόωρες εκλογές του 2024 —μια πολιτική κίνηση που οδήγησε σε κοινοβούλιο χωρίς πλειοψηφία— η Γαλλία ζει σε παρατεταμένο αδιέξοδο.

Οι κεντρώοι του προέδρου ελέγχουν μόλις το ένα τρίτο των εδρών, ενώ η Αριστερά και η Ακροδεξιά, που συγκεντρώνουν τα δύο τρίτα, τραβούν προς αντίθετες κατευθύνσεις, ακυρώνοντας κάθε κυβερνητική πρωτοβουλία.

«Περιμένουμε πλέον τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης», είπε χαρακτηριστικά ανώτατος σύμβουλος της Λεπέν. Σύμφωνα με πηγές, στη χθεσινή εσωκομματική σύσκεψη ρυθμίστηκαν λεπτομέρειες της προεκλογικής στρατηγικής, με έμφαση στη διανομή περιφερειών, αφισών και υποψηφίων.

Η «προφητεία» του Εθνικού Συναγερμού

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στον Εθνικό Συναγερμό προβάδισμα 33-34%, σχεδόν διπλάσιο από το ποσοστό του κόμματος του Μακρόν, το οποίο πλέον κατρακυλά στην τρίτη θέση, πίσω από την Αριστερά. Αν και ο πρόεδρος μπορεί να επιχειρήσει να καθυστερήσει τις εκλογές, ενδεχομένως ορίζοντας έναν νέο πρωθυπουργό από τον προοδευτικό χώρο, η πίεση για επιστροφή στις κάλπες αυξάνεται διαρκώς.

Για τη Λεπέν, ωστόσο, μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα είναι και προσωπική δοκιμασία, καθώς εκτίει πενταετή απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογές λόγω καταδίκης για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η ίδια, ωστόσο, δηλώνει ότι η απόφαση «δεν θα σταθεί εμπόδιο» στη στρατηγική του κόμματος.

Εσωκομματικά μέτωπα και προεκλογική πειθαρχία

Οι συνεργάτες της Λεπέν επιχειρούν να εξαλείψουν κάθε εσωτερική διχογνωμία, κυρίως στα ζητήματα οικονομικής πολιτικής. Ορισμένα στελέχη της παλαιάς φρουράς υπερασπίζονται τη λαϊκιστική, προστατευτική γραμμή της Λεπέν υπέρ των εργαζομένων, ενώ ο Μπαρντελά προτείνει μια πιο φιλελεύθερη, αγοραία προσέγγιση.

«Ειπώθηκαν πράγματα στην τηλεόραση που δεν ταυτίζονται με τη γραμμή μας», παραδέχτηκε ανώτατος αξιωματούχος του κόμματος, αναφερόμενος σε ασυντόνιστες δηλώσεις βουλευτών για φορολόγηση κεφαλαιακών κερδών. «Το να βλέπουμε τη χώρα μας σε αγωνία δεν είναι χρυσή ευκαιρία· είναι η εκπλήρωση μιας προφητείας», σχολίασε ο βουλευτής Ζαν-Φιλίπ Τανγκί, από τους πιο πιστούς της Λεπέν.

Η Ευρώπη ανησυχεί

Η Λεπέν εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση και κατά των Ρεπουμπλικάνων και των Σοσιαλιστών, κατηγορώντας τους ότι «καταστρέφουν τη δική τους αξιοπιστία» και βυθίζουν τη Γαλλία στο χάος.

Το άλμα του Εθνικού Συναγερμού προκαλεί έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες, καθώς η ακροδεξιά ενισχύεται πανευρωπαϊκά. Ο Μπαρντελά, ήδη θεωρούμενος φαβορί για τη θέση του πρωθυπουργού αν το κόμμα κερδίσει απόλυτη πλειοψηφία, δήλωσε από το Στρασβούργο μετά τη συνάντησή του με τη Λεπέν: «Η Γαλλία απελευθερώνεται από τον μακρονισμό· ήρθε η ώρα να σπάσουμε και με την Ευρώπη του Μακρόν», έγραψε στο Χ.

Οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων της Γαλλίας ανήλθαν σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα της Ιταλίας — μιας χώρας που εδώ και δεκαετίες θεωρείται το «παράδειγμα» δημοσιονομικής ανευθυνότητας στην Ευρωζώνη. Ταυτόχρονα, ο γαλλικός δείκτης CAC 40 κατέγραψε σημαντικές απώλειες, καθώς η κρίση φαίνεται να βαθαίνει.

Πολιτικός σεισμός στο Παρίσι

Η παραίτηση του Λεκορνί ήρθε χωρίς προειδοποίηση, μόλις έναν μήνα μετά την αποχώρηση του προκατόχου του, και αφήνει τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν αντιμέτωπο με μια δύσκολη εξίσωση. Οι φωνές της αντιπολίτευσης μιλούν ήδη για «πρωτοφανή πολιτική κρίση».

Σύμφωνα με το Bloomberg τρία σενάρια διαμορφώνονται πλέον για τη Γαλλία:

1. Νέος πρωθυπουργός – ίδια συνταγή, λιγότερη ισχύς

Το πρώτο και πιο πιθανό σενάριο είναι ο Εμανουέλ Μακρόν να διορίσει νέο πρωθυπουργό, ακολουθώντας τη γνωστή τακτική ανασχηματισμού για να κερδίσει χρόνο και να απορροφήσει τους κραδασμούς.

Ωστόσο, κάθε νέα επιλογή οδηγεί σε ακόμη πιο αδύναμη κυβέρνηση, καθώς η πολιτική φθορά βαθαίνει και η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται.

2. Πρόωρες εκλογές – ρίσκο χωρίς καθαρό αποτέλεσμα

Η προσφυγή στις κάλπες είναι το δεύτερο σενάριο, αλλά και το πιο επικίνδυνο. Ο ίδιος ο Μακρόν είχε ήδη πληρώσει βαρύ πολιτικό τίμημα μετά τις προηγούμενες εκλογές, όταν έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Οι αριθμοί δεν δείχνουν να έχουν αλλάξει σημαντικά, και μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αδιέξοδο ή περαιτέρω ενίσχυση των άκρων.

3. Παραίτηση Μακρόν – Το «ακραίο» αλλά όχι αδιανόητο σενάριο

Το πιο ακραίο σενάριο είναι η παραίτηση του ίδιου του προέδρου Μακρόν. Μέχρι πρότινος κάτι τέτοιο φάνταζε αδιανόητο. Πλέον όμως, με τη χώρα σε οικονομικό και πολιτικό αναβρασμό, δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Οι επόμενες προεδρικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027, και το ερώτημα που θέτουν αναλυτές είναι απλό: Πώς μπορεί να αντέξει μέχρι τότε;

Η αγορά μιλά: «Η Γαλλία πρώτη υποψήφια για κρίση ομολόγων»

Μαζί με τα 3 σενάρια έρχεται και ένα ηχηρό καμπανάκι. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Deutsche Bank, η Γαλλία θεωρείται πλέον η πιο πιθανή χώρα της Δύσης να βιώσει κρίση κρατικού χρέους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια — πάνω ακόμη και από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ.

Οι επενδυτές φοβούνται ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα και η πολιτική αβεβαιότητα θα εκτινάξουν τα επιτόκια δανεισμού, οδηγώντας σε ντόμινο επιπτώσεων για την Ευρωζώνη.

Παρότι οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων δεν έφτασαν ακόμη σε ιστορικά υψηλά, η ανοδική τάση είναι σαφής. Η ψαλίδα με τα ιταλικά spreads έχει σχεδόν μηδενιστεί, ενώ οι επενδυτές βλέπουν με ανησυχία το πολιτικό κενό εξουσίας στο Παρίσι.

Η παραίτηση Λεκορνί, σε συνδυασμό με το διαρκώς αυξανόμενο δημοσιονομικό βάρος, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης — και ίσως την πιο κρίσιμη στιγμή για την προεδρία Μακρόν.