Από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση των ΗΠΑ χρησιμοποιεί αυτά και άλλα εργαλεία βασισμένα στην τεχνητή νοημοσύνη για να παρακολουθεί και να διώκει χιλιάδες άτομα χωρίς δικαστική εξουσιοδότηση — κυρίως μετανάστες, περαστικούς αλλοδαπούς ή φοιτητές.

Τους τελευταίους τέσσερις μήνες, ο Τραμπ και ο πρώην κορυφαίος σύμβουλός του, ο τεχνολογικός μεγιστάνας Έλον Μασκ, μαζί με τον ιδιωτικό τομέα, επιτάχυναν την εγκαθίδρυση ενός μαζικού κράτους τεχνο-επιτήρησης. Για πρώτη φορά στην ιστορία, η Ουάσιγκτον το παραδέχεται ανοιχτά αντί να το αρνείται.

«Η επιτήρηση στις ΗΠΑ δεν ξεκίνησε με τον Τραμπ, ούτε θα τελειώσει όταν φύγει από τον Λευκό Οίκο. Οι βάσεις του σημερινού τεχνο-κρατικού συστήματος τέθηκαν επί δεκαετίες, με διακομματική στήριξη σε πολιτικές που κανονικοποίησαν παρεμβατικές πρακτικές στην αστυνόμευση, τον στρατό και τον έλεγχο συνόρων», αναφέρει η Μπαχρέινι ακτιβίστρια πολιτικών δικαιωμάτων Esra’a Al Shafei, που μελετά το ζήτημα εδώ και χρόνια, μιλώντας στην εφημερίδα EL PAÍS.

«Το σύστημα αυτό τροφοδοτείται από τεράστιους προϋπολογισμούς προς τις μυστικές υπηρεσίες και τους ιδιώτες παρόχους, πάντα υπό το πρόσχημα της εθνικής ασφάλειας και της πρόληψης εγκλήματος.» Εταιρείες όπως οι Palantir, Anduril και GEO Group παρέχουν στην Ουάσιγκτον τα ψηφιακά εργαλεία για να χτιστεί αυτή η υποδομή επιτήρησης.

Τεχνητή νοημοσύνη και κοινωνικά δίκτυα στο στόχαστρο

Ο Τραμπ συνεχίζει να ενισχύει αυτό το σύστημα. Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS) επιβεβαίωσε τον Απρίλιο ότι χρησιμοποιεί το εργαλείο Babel X για τη συλλογή πληροφοριών από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ταξιδιωτών που ενδέχεται να υπόκεινται σε αυξημένη επιτήρηση. Η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) παραδέχεται τη χρήση του προγράμματος SocialNet, το οποίο συλλέγει δεδομένα από πάνω από 200 πηγές, όπως Facebook, Twitter/X, Instagram, LinkedIn και εφαρμογές γνωριμιών.

Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει επίσημα ότι ακόμη και η ανεύρεση «αντισημιτικής δραστηριότητας» σε αναρτήσεις —όπως η διαμαρτυρία για τη σφαγή στη Γάζα— αρκεί ώστε οι αρχές να αρνηθούν άσυλο ή υπηκοότητα. Παράλληλα, αμερικανοί αξιωματούχοι ενθαρρύνονται να καταγγέλλουν συναδέλφους τους αν εντοπίσουν «αντι-χριστιανική προκατάληψη», βάσει προεδρικού διατάγματος που υπέγραψε ο Τραμπ τον Φεβρουάριο.

«Η χρήση επιτήρησης στα κοινωνικά δίκτυα για εκφοβισμό, παρενόχληση ή απέλαση είναι αντίθετη με τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας», προειδοποιεί η Paromita Shah, διευθύντρια της αμερικανικής ΜΚΟ Just Futures Law.

Προφίλ πολιτών από ιδιώτες και κρατικούς φορείς

Τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν μόνο την επιφάνεια. Για την τροφοδότηση της αυτοματοποιημένης μηχανής παρακολούθησης απαιτούνται ποιοτικά δεδομένα πολιτών. Μέρος αυτών αποκτάται μέσω αγοράς από μεγάλους data brokers όπως οι Thomson Reuters ή Lexis Nexis, που δημιουργούν εξαντλητικά προφίλ εκατομμυρίων ανθρώπων — έως και 10.000 διαφορετικά στοιχεία ανά άτομο βάσει της διαδικτυακής του συμπεριφοράς: όνομα, διεύθυνση, εισόδημα, αγορές, αγαπημένες δραστηριότητες, ηλικία γάμου φίλων, ακόμη και σεξουαλικό ιστορικό ή συναισθηματικό προφίλ.

Το υπόλοιπο μέρος αυτού του τεράστιου αποθετηρίου δεδομένων συγκεντρώνεται εντός της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Πρόκειται για ένα από τα εμβληματικά έργα του Τραμπ και μέχρι πρότινος του συμβούλου του Έλον Μασκ: το Υπουργείο Κυβερνητικής Αποδοτικότητας (DOGE) υπό την ηγεσία του Μασκ συγκεντρώνει εδώ και μήνες ευαίσθητα επίσημα στοιχεία εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών από άλλες κρατικές υπηρεσίες — από φορολογικό καθεστώς μέχρι ιατρικούς φακέλους. Ορισμένοι φοβούνται ότι ο Μασκ μπορεί να πάρει μαζί του αυτά τα δεδομένα τώρα που αποφάσισε να αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο.

Τα δεδομένα που συλλέγει το DOGE αξιοποιούνται από την Palantir —με συμβόλαια άνω των $2,7 δισ.— για τη δημιουργία μιας νέας πλατφόρμας απελάσεων για την ICE με όνομα ImmigrationOS. Σύμφωνα με τη σχετική σύμβαση, θα «υποστηρίζει ολοκληρωμένη ανάλυση στοχοποιημένων πληθυσμών» και θα συμβάλει στο ατομικό σύστημα ιχνηλάτησης· το πρώτο πρωτότυπο αναμένεται έως τον Σεπτέμβριο.

Εξοπλισμός παρακολούθησης αιχμής & λογισμικό κατασκοπείας

Οι πλοκάμια του κράτους τεχνο-επιτήρησης είναι πολυδιάστατα. Δεν επεξεργάζεται μόνο δεδομένα· έχει «μάτια» παντού. «Η υποδομή περιλαμβάνει drones με αναγνώριση προσώπου, συλλογή βιομετρικών στοιχείων, αναγνώστες πινακίδων κυκλοφορίας, πύργους παρακολούθησης με κάμερες υψηλής ανάλυσης και αισθητήρες, εργαλεία προληπτικής αστυνόμευσης και εντοπισμό θέσης», εξηγεί η Al Shafei, ιδρύτρια της Surveillance Watch — διεθνούς βάσης δεδομένων για εταιρείες του χώρου.

Τους τελευταίους μήνες το DHS απέκτησε άδειες λογισμικού κατασκοπείας κινητών τηλεφώνων από εταιρείες όπως οι Cellebrite, Paragon Solutions, Venntel και NSO Group (δημιουργοί του Pegasus), σύμφωνα με στοιχεία της Just Futures Law. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει πλήρη πρόσβαση στις συσκευές· υπάρχουν επίσης εργαλεία γεωεντοπισμού κινητών. Έρευνα του περιοδικού Time αποκάλυψε πως γυναίκες που μετακινούνται μεταξύ πολιτειών για άμβλωση ταυτοποιούνται μ’ αυτόν τον τρόπο χωρίς ένταλμα.

Ραγδαία επέκταση – Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο

Ανάλυση της Just Futures Law καταγράφει τουλάχιστον 23 νέες τεχνολογίες AI για τελωνειακούς ελέγχους που έχουν καταχωριστεί πρόσφατα από το DHS. Σύμφωνα με έρευνα των New York Times, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει επενδύσει $7,8 δισ. από το 2020 σε τεχνολογίες μετανάστευσης σε συνεργασία με 263 εταιρείες.

Ο Τραμπ δεν εφηύρε την τεχνο-επιτήρηση αλλά την υιοθέτησε αδίστακτα. «Η διαδικασία αυτή έγινε απίστευτα γρήγορα· ο Τραμπ διευκόλυνε τις Big Tech να κάνουν όσα ήδη σχεδίαζαν χωρίς καν προσχήματα περί πράσινης ανάπτυξης ή δημοκρατίας», σχολιάζει η Timnit Gebru — πρώην συνεπικεφαλής του τμήματος AI Ethics της Google (ως το 2020), απολυμένη λίγο πριν δημοσιεύσει επιστημονικό άρθρο για τις προκαταλήψεις στα αλγοριθμικά μοντέλα AI εις βάρος μειονοτήτων· σήμερα διευθύνει το DAIR Institute που ερευνά τις συνέπειες της AI στις ευάλωτες ομάδες. «Είναι τρομακτικό· δεν βλέπω καν τους Δημοκρατικούς να μιλούν γι’ αυτό.»

«Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο έχει επιταχυνθεί η εξάπλωση εργαλείων επιτήρησης — πλέον γίνεται πιο επιθετική αξιοποίηση δεδομένων», δηλώνει η Al Shafei. «Βλέπουμε περισσότερες προσκλήσεις ενδιαφέροντος από κρατικές υπηρεσίες προς εταιρείες για ακόμη πιο εξελιγμένα εργαλεία επιτήρησης· αυτή η τάση αναμένεται να συνεχιστεί.»

Οι βασικοί στόχοι του συστήματος – Ανθρώπινα δικαιώματα υπό απειλή

Όλο αυτό το πλαίσιο εφαρμόζεται με σαφείς στόχους: «Τα μέτρα πλήττουν δυσανάλογα μετανάστες, πρόσφυγες, φοιτητές κι ευάλωτες ή χαμηλού εισοδήματος κοινότητες — αν κι η έκταση κι ένταση της επιτήρησης αυξάνεται συνεχώς, το πρόβλημα δεν είναι νέο», υπογραμμίζει η Al Shafei.

Οι συνέπειες της μηχανής που γυαλίζει ο Τραμπ δεν περνούν απαρατήρητες. Έκθεση ΜΚΟ προς τον ΟΗΕ κάνει λόγο για «εξαΰλωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων» στα χερσαία σύνορα των ΗΠΑ. «Η στενή σχέση κυβέρνησης – εταιρειών επιτήρησης κι η ένταση των πρακτικών συνιστούν σοβαρή απειλή για τα θεμελιώδη δικαιώματα», σημειώνει ο Michael De Dora της Access Now. «Η κυβέρνηση Τραμπ βάζει την εθνική ασφάλεια πάνω ακόμη κι απ’ τα ανθρώπινα δικαιώματα.»

Πηγή: elpais.com

Όσον αφορά μάλιστα στον Έβρο, ζητείται να τηρηθεί η αυτόφωρη διαδικασία ενώ γίνεται λόγος για «μεσαιωνικά φαινόμενα αυτοδικίας»: «…να διερευνήσετε ταχέως, ενδελεχώς και λυσιτελώς την βασιμότητα ή μη των πολλαπλών καταγγελιών σ’ αυτά, καθώς επίσης σε όσα άλλα σχετικά δημοσιεύματα αναφερθούν προσεχώς συγκεκριμένα αξιόποινα περιστατικά, στα οποία προδήλως ενδείκνυται η εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας, προς εξάλειψη οποιουδήποτε ίχνους αναβίωσης του μεσαιωνικού φαινομένου της αυτοδικίας που μπορεί να εκθέσει διεθνώς την χώρα μας», σύμφωνα με το dikastiko.gr.

Η παραγγελία απευθύνεται στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης και αναφέρει:

«Στη συνέχεια σχετικών, καθώς επίσης στα πλαίσια της αποστολής σας για την τήρηση της νομιμότητας και την διαφύλαξη των κανόνων της δημόσιας τάξης (άρθρ. 28 παρ. 2 Ορ.Δικ.), αποστέλλουμε: α) Το από 25-8-2023 δελτίο τύπου του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, που συντονίζει η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, με τίτλο «Σοβαρή ανησυχία για την κλιμάκωση της στοχοποίησης προσφύγων και μεταναστών», όπου μάλιστα γίνεται λόγος για «γενικότερο κλίμα στοχοποίησης και ρατσιστικών συμπεριφορών ενάντια σε πρόσφυγες και μετανάστες» και για «επιδεινούμενο κλίμα» κατ’ αυτών «στον πολιτικό και δημόσιο λόγο», β) δημοσίευμα που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα «www.in.gr» στις 28-8-2023 με τίτλο «Έβρος: οι αυτόκλητοι πολιτοφύλακες συνεχίζουν τη δράση τους – νέο βίντεο», γ) δημοσίευμα που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα «www.efsyn.gr» στις 25-8-2023 με τίτλο «Οι ακροδεξιοί σερίφηδες του Έβρου μέσα από τα μάτια της LeMonde» και δ) δημοσίευμα που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα «ThePressProject» στις 23-8-2023 με τίτλο «Έβρος: Φασίστες καλούν σε πογκρόμ προσφύγων και μεταναστών μέσω viber» και παρακαλούμε να διερευνήσετε ταχέως, ενδελεχώς και λυσιτελώς την βασιμότητα ή μη των πολλαπλών καταγγελιών σ’ αυτά, καθώς επίσης σε όσα άλλα σχετικά δημοσιεύματα αναφερθούν προσεχώς συγκεκριμένα αξιόποινα περιστατικά, στα οποία προδήλως ενδείκνυται η εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας, προς εξάλειψη οποιουδήποτε ίχνους αναβίωσης του μεσαιωνικού φαινομένου της αυτοδικίας που μπορεί να εκθέσει διεθνώς την χώρα μας».

Η εισαγγελέα εντόπισε παράλληλα σειρά αναρτήσεων στο Facebook που παρακινούν σε άσκηση ρατσιστικής βίας κατά μεταναστών, ή επικροτούν τέτοιες συμπεριφορές. Με τη δεύτερη παραγγελία προς τον διευθύνοντα την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αντώνη Ελευθεριάνο, ζητείται να διερευνηθεί η τυχόν διάπραξη αδικημάτων όπως διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια, εγκληματική οργάνωση, απειλή διάπραξης εγκλημάτων, προπαρασκευαστικές πράξεις εσχάτης προδοσίας, μισαλλόδοξη ρητορική κλπ.

Η παραγγελία αναφέρει:

«Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Αρμόδιος θεμάτων ρατσισμού, εμπορίας ανθρώπων και κακομεταχείρισης ημεδαπών ή αλλοδαπών από κρατικά όργανα απέστειλε σήμερα στον Διευθύνοντα την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών (για τον αρμόδιο εισαγγελικό λειτουργό των εγκλημάτων ρατσιστικής βίας) αναρτήσεις χρηστών της διαδικτυακής πλατφόρμας «Facebook», με περιεχόμενο ρατσιστικό ή ρητορικής μίσους κλπ. παραγγέλλοντας τη διερεύνηση μέσω της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της ΓΑΔΑ τυχόν αυτεπαγγέλτως διωκόμενων πράξεων, όπως αυτές των άρθρων 184 Π.Κ. (Διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια), 187 Π.Κ. (Εγκληματική οργάνωση), 190 (Απειλή διάπραξης εγκλημάτων) Π.Κ., 135 Π.Κ. (Προπαρασκευαστικές πράξεις εσχάτης προδοσίας), 1 Ν. 927/79 (Μισαλλόδοξη ρητορική) κ.λπ».

Ελεύθεροι αφέθηκαν και οι υπόλοιποι εννιά, από τους 13 μετανάστες που είχε αιχμαλωτίσει σε τρέιλερ ο «σερίφης» στον Έβρο, καθώς οι κατηγορίες που τους απέδωσε για «εμπρησμό» κατέρρευσαν, με τη δικηγόρο τους να λέει πως αυτοί οι άνθρωποι φέρονται να υπέστησαν και σωματική βία.

Η Κατερίνα Γεωργιάδου, δικηγόρος των μεταναστών που εγκλωβίστηκαν από τον αυτόκλητο σερίφη γνωστοποίησε, μιλώντας στο OPEN και την εκπομπή «Ώρα Ελλάδος» πως μετά από μαραθώνια διαδικασία απολογιών που ολοκληρώθηκαν αργά το βράδυ, ανακρίτρια και εισαγγελέας συμφώνησαν ομόφωνα στην αποφυλάκιση χωρίς όρους των προσφύγων που εκπροσωπεί η ίδια και ο δικηγόρος Γιάννης Πατζανακίδης. Άλλωστε, όπως υπογράμμισε και η κα Γεωργιάδου, μοναδικό στοιχείο ήταν η κατάθεση του δράστη για αρπαγή και εμπρησμό.

Οι εννιά αποφυλακίστηκαν χωρίς όρους, ενώ οι δράστες της αρπαγής βρίσκονται σε κατ’ οίκον περιορισμό μετά από διαφωνία ανακρίτριας – εισαγγελέας, αναφέρει η ίδια.

Όπως δηλώνει η κα Γεωργιάδου, οι άνθρωποι εγκλωβίστηκαν. «Τους άρπαξαν και τους έκλεισαν σε τρέιλερ, τους άφησαν εκεί για αρκετή ώρα και δεν μπορούσαν να βγουν. Ήταν κλεισμένοι και δυσκολεύονταν να αναπνεύσουν».

Τα θύματα, μάλιστα, λένε πως τους ασκήθηκε βία.

Τέλος, η δικηγόρος γνωστοποιεί ότι υπήρχαν και οικογένειες με παιδιά και οι δράστες τούς διαχώρισαν: «Έβαλαν μόνο τους άντρες νεαρής ηλικίας στο τρέιλερ».

O κατηγορούμενος -κατά τη διάρκεια της φωτιάς- έβγαινε στους δρόμους της πόλης και «συλλάμβανε» μετανάστες, καλώντας σε πογκρόμ. Λίγο μετά συνελήφθη ο ίδιος από την αστυνομία, καθώς και ακόμη δύο άτομα τα οποία εφέροντο να τον βοήθησαν στις ειδεχθείς του πράξεις.

Ο άνδρας που τραβούσε το βίντεο ακουγόταν να μιλάει για «25 κομμάτια», ενώ άνοιγε το τρέιλερ και έδειχνε τους μετανάστες. Έφτασε δε σε σημείο να κατηγορεί τους μετανάστες για τις φωτιές που ξέσπασαν στον Έβρο τις τελευταίες ημέρες και ανέφερε σε προκλητικό τόνο: «Κοιμόμαστε. Μια βόλτα από τη Χηλή και έχω φορτώσει 25 κομμάτια έχω μέσα στο τρέιλερ».

Κάλεσε δε σε πογκρόμ εναντίον μεταναστών και προσφύγων στην περιοχή του Έβρου και έλεγε: «Θα μας κάψουν αυτοί ρε πούστη, θα μας κάψουν αυτοί. Ωπ, βλέπετε; 25 κομμάτια τα μπ@@@ρδα. Έχει γεμίσει όλο το βουνό, παιδιά. Όλο το βουνό έχει γεμίσει γ@@ω την τρέλα τους ρε π@@@η. Αυτοί είναι ορκισμένοι, άσε, γ@@@@έ το, αυτοί είναι ορκισμένοι να μας κάψουνε. Γεμάτα τα πουρνάρια. Γεμάτα τα πουρνάρια, παντού, αυτό σας λέω παιδιά. Οργανωθείτε, βγείτε όλοι να τους μαζέψουμε. Θα μας κάψουνε, αυτό σας λέω μόνο».

Ο νέος αυτόκλητος «σερίφης» του Έβρου φαίνεται σε βίντεο να αιχμαλωτίζει τέσσερα άτομα, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Όπως μεταφέρουν οι ίδιες πηγές, ο εν λόγω, λίγο πριν εμφανιστεί στην Ασφάλεια, ταυτοποιήθηκε από την αστυνομία. Ενημερώθηκε ο αρμόδιος Εισαγγελέας και διέταξε τη διενέργεια επείγουσας προκαταρκτικής εξέτασης για τη διερεύνηση του περιστατικού.

Το βίντεο έχει διαγραφεί από το προφίλ του συγκεκριμένου άνδρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά κυκλοφορεί ακόμη από άλλους χρήστες που τον καταγγέλλουν. Μάλιστα, μάλλον δεν πρόκειται για τους μόνους μετανάστες, αφού ο ίδιος λέει πως έπιασε «άλλους 4 καλούς επενδυτές» και αναρωτιέται «πού είναι οι Αρχές».

Όπως λέει, τους «συνέλαβε» επειδή μπήκαν παράνομα στη χώρα.

CW// φασιστικό πογκρόμ, απαγωγή μεταναστών #antireport #Evros

Ακόμη ένα ναζίδι που μαζί με δύο συνεργούς του απήγαγε 4 μετανάστες πριν λίγες ώρες:https://t.co/FboioUuhRq pic.twitter.com/QCFlOcp822

— Παρασιτεί Μετέωρος (@parameteoros) August 27, 2023

Αν και ο άνδρας που φέρεται να εμφανίζεται στο βίντεο έχει διαγράψει το εν λόγω, απαράδεκτο, υλικό έχει προχωρήσει σε αναρτήσεις που κατά κάποιον τρόπο επιβεβαιώνουν τη συμμετοχή του.

«Ήρθαν τα παιδάκια το Σορος που δεν έχουν καταλάβει τι γίνεται και δεν ξέρουν που είναι ο Έβρος, να μας βγάλουν φασίστες. Ρε τράβα σαπερα. Γιατί όταν θα βρέχουν οι βόμβες θα σε ρωτάνε για της πολιτικές απόψεις σου; τι σε εσάς δεν θα σκάνε;;; εδώ μας έχουν κατακαψει…..και αυτοί την καραμέλα τους», γράφει σε δημόσια ανάρτησή του.

Σε άλλη του δημοσίευση, γράφει: «Ερώτηση εάν πιάσουμε Έλληνα διακινητη. Και τον σαπησουμε στο ξύλο θα είναι και αυτό ρατσιστική βία;;;».