Τέσσερις άνθρωποι διασώθηκαν, ανέφερε η ιατρική πηγή.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Τα νεότερα στοιχεία προκαλούν ανησυχία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και του Παρατηρητηρίου Ατυχημάτων του Safe Water Sports, κατά μέσο όρο 357 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, κάθε χρόνο στην Ελλάδα, λόγω πνιγμού, κατά τη διάρκεια θαλάσσιων ή υδάτινων δραστηριοτήτων αναψυχής.

Μόνο το 2024, οι πνιγμοί έφτασαν τους 395, εκ των οποίων οι 388 σημειώθηκαν στη θάλασσα και μόλις 7 σε εσωτερικά ύδατα.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το 98% των θανάσιμων περιστατικών συνέβη σε κοντινή απόσταση από την ακτή, το 95% κατά την κολύμβηση, ενώ το 66% καταγράφηκε σε παραλίες χωρίς ναυαγοσώστη.
Η πλειονότητα των θυμάτων είναι άνδρες (70%) και κυρίως άτομα άνω των 60 ετών, τα οποία αποτελούν το 81% των περιστατικών.

Παγκόσμια διάσταση, τοπική ευθύνη

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει πως κάθε ώρα, 30 άνθρωποι πεθαίνουν από πνιγμό.

Το ¼ των θανάτων αφορά παιδιά κάτω των 5 ετών και σχεδόν οι μισοί είναι άτομα κάτω των 29 ετών. Αν και καταγράφεται παγκόσμια μείωση των πνιγμών κατά 38% από το 2000, η πρόοδος χαρακτηρίζεται αργή και ανεπαρκής.

Η Ελλάδα, με δείκτη 3,6 πνιγμών ανά 100.000 πληθυσμού, κινείται κοντά στον παγκόσμιο μέσο όρο. Παρά τις εκστρατείες ενημέρωσης, τα στατιστικά υπενθυμίζουν ότι η γνώση και η πρόληψη είναι η μοναδική μας ασπίδα.

Οδηγίες ασφάλειας από τον ΕΟΔΥ

Ο ΕΟΔΥ καλεί το κοινό να τηρεί απλούς αλλά κρίσιμους κανόνες:

·         Μαθαίνουμε όλοι κολύμπι, μικροί και μεγάλοι

·         Δεν κολυμπάμε ποτέ μόνοι μας

·         Μπαίνουμε και βγαίνουμε σταδιακά από το νερό

·         Δεν απομακρυνόμαστε από την ακτή και δεν εξαντλούμε τις δυνάμεις μας

·         Αποφεύγουμε το κολύμπι μετά το φαγητό ή το ποτό

·         Δεν βουτάμε σε άγνωστα νερά

·         Δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας, χρησιμοποιούμε πλευστό μέσο όταν χρειάζεται

·         Ζητάμε ιατρική συμβουλή σε περίπτωση χρόνιων παθήσεων

·         Επιβλέπουμε αδιάλειπτα τα παιδιά

·         Επιλέγουμε παραλίες με ναυαγοσώστη

Η κολύμβηση δεν είναι μόνο διασκέδαση — είναι άσκηση, αποφόρτιση, θεραπεία, αλλά για να είναι και ασφαλής, απαιτείται υπευθυνότητα.

Η εφαρμογή Safe Water Sports

Ο ΕΟΔΥ προτείνει τη χρήση της εφαρμογής Safe Water Sports, μέσω της οποίας μπορούμε να ενημερωθούμε:

·         Αν μια παραλία διαθέτει ναυαγοσώστη ή αν έχει βαθιά νερά

·         Ποια είναι τα πλησιέστερα νοσοκομεία ή λιμεναρχεία

·         Ποιοι είναι οι κανονισμοί ασφαλείας για κάθε θαλάσσια δραστηριότητα

Περισσότερες από 3.400 παραλίες στην Ελλάδα και την Κύπρο είναι καταγεγραμμένες στην εφαρμογή.

Ο πνιγμός δεν μοιάζει με αυτό που βλέπουμε στις ταινίες

Δεν συνοδεύεται από φωνές ή πανικό – συμβαίνει αθόρυβα, γρήγορα και σε ρηχά νερά. Μπορεί να συμβεί σε λιγότερο από ένα λεπτό και σε βάθος μόλις 5 εκατοστών.

Ας αφανίσουμε το πιο δυσάρεστο που συμβαίνει στις θάλασσές μας: τον πνιγμό. Η ενημέρωση, η επαγρύπνηση και η ευθύνη μπορούν να σώσουν ζωές. Αυτό το καλοκαίρι, ας χαρούμε το νερό με ασφάλεια.

Επίσης, νεκρός εντοπίστηκε από τη θαλάσσια περιοχή λιμένα Σταυρού, ένας 56χρονος. Ο άτυχος άνδρας διακομίστηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Κέντρο Υγείας Μαδύτου όπου διαπιστώθηκε ότι είχε καταλήξει. Από το Β΄ Λιμενικό Τμήμα Σταυρού διενεργείται προανάκριση, ενώ παραγγέλθηκε νεκροψία – νεκροτομή.

Εξάλλου, ένας αλλοδαπός 41 ετών τραυματίστηκε σοβαρά στη θαλάσσια περιοχή «ΑΣΤΡΙΣ» Θάσου. Άμεσα στο σημείο έσπευσε στέλεχος του λιμενικού και κλιμάκιο της πυροσβεστικής υπηρεσίας, όπου διαπιστώθηκε ότι ο άνδρας έκανε βουτιά από ύψος 2 μέτρων αλλά χτύπησε το κεφάλι του σε βράχο.

Τον τουρίστα παρέλαβε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, το οποίο τον μετέφερε αρχικά στο Κέντρο Υγείας Πρίνου, κατόπιν στο Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας και τέλος στο Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη, όπου παραμένει νοσηλευόμενος.

Τέλος, ένας 73χρονος που βρισκόταν σε ιστιοφόρο σκάφος, αγκυροβολημένο στη θαλάσσια περιοχή «ΚΑΤΡΑΜΟΝΗΣΙ», απέναντι από τη Βούλα, έχασε ξαφνικά τις αισθήσεις του.

Άμεσα στην περιοχή κατέπλευσε περιπολικό του λιμενικού, το οποίο παρέλαβε τον ασθενή και τον μετέφερε στην περιοχή της Βούλας, από όπου διακομίστηκε στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας για ιατρικές εξετάσεις, ανακτώντας, ευτυχώς, τις αισθήσεις του.

Παγκοσμίως, o πνιγμός αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία ακούσιου τραυματισμού και αντιπροσωπεύει το 7% όλων των θανάτων που σχετίζονται με τραυματισμούς.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι κάθε έτος παγκοσμίως σημειώνονται περίπου 236.000 θάνατοι από πνιγμό, αλλά πιθανώς αυτός ο αριθμός να υποτιμά το πραγματικό πρόβλημα δημόσιας υγείας που σχετίζεται με τον πνιγμό.

Ποιες είναι οι αιτίες πνιγμών παγκοσμίως

Ο πνιγμός συχνά είναι αθόρυβος και μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά σε οποιονδήποτε ανά πάσα στιγμή. Παγκοσμίως, οι κυριότερες αιτίες πνιγμού είναι:

– Άγνοια κολύμβησης: Πολλά άτομα, κυρίως παιδιά, δεν γνωρίζουν κολύμβηση. Η συμμετοχή σε οργανωμένα μαθήματα κολύμβησης μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο πνιγμού σε όλους, κυρίως στα παιδιά από ενός έως τεσσάρων ετών.

– Έλλειψη περίφραξης: Η περίφραξη της πισίνας, για παράδειγμα, εμποδίζει τα μικρά παιδιά να μπουν σε αυτή χωρίς επιτήρηση.

– Έλλειψη στενής εποπτείας/επιτήρησης: Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί γρήγορα και αθόρυβα οπουδήποτε υπάρχει νερό (μπανιέρες, πισίνες, κουβάδες), ακόμη και όταν υπάρχει παρουσία ναυαγοσώστη.

– Αποτυχία ορθής χρήσης σωσιβίων και προστατευτικού εξοπλισμού σε θαλάσσιες δραστηριότητες.

– Κατανάλωση αλκοόλ: Το αλκοόλ επηρεάζει την ορθή κρίση, την ισορροπία και τον συντονισμό των κινήσεων. Αυτός ο κίνδυνος επιδεινώνεται από την έκθεση στον ήλιο και τις υψηλές θερμοκρασίες.

– Ιστορικό επιληψίας: Άνθρωποι με ιστορικό επιληψίας μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων στο νερό.

Οι συστάσεις του ΕΟΔΥ

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας, σε συνεργασία με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Safe Water Sports, παροτρύνει όλα τα άτομα, ειδικά τα άτομα τρίτης ηλικίας, να απολαμβάνουν τη θάλασσα αλλά πάντα με ασφάλεια μέσα από την ενημερωτική καμπάνια που συνεχίζεται και φέτος το καλοκαίρι.

Η Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης Πνιγμού μάς παρακινεί να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους που σχετίζονται με το νερό και να προωθήσουμε την πρόληψη και την ενημέρωση για την ασφαλή συμπεριφορά κοντά σε υδάτινο περιβάλλον. Με ευαισθησία και σωστή ενημέρωση, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τους πνιγμούς και να διασφαλίσουμε ασφαλέστερες και ευχάριστες δραστηριότητες στο νερό για όλους, όπως αναφέρει ο ΕΟΔΥ.

Η  σοβαρή έλλειψη κολυμβητικής παιδείας στη Ελλάδα, μας οδηγεί να βρισκόμαστε αντιμέτωποι σχεδόν κάθε καλοκαίρι με δεκάδες νεκρούς που χάνουν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια κολύμβησης σε θάλασσα ή πισίνα.

Και μόνο τα στοιχεία  μελετών που δείχνουν ότι κατά μέσο όρο χάνονται στη χώρα μας περίπου 340 άνθρωποι στο νερό αποδεικνύει τη τραγική διάσταση, ενός φαινομένου που δείχνει να μην έχει ταβάνι.

Για τον Νίκο Γιοβανίδη η έλλειψη επιτήρησης από τους γονείς στα παιδιά είναι ένας από τους λόγους που θρηνούμε θύματα σε μικρές ηλικίες. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ναυαγοσωστικής Ακαδημίας εξηγεί στο libre ότι δεν πρέπει για κανένα λόγο οι λουόμενοι να βουτάνε σε θάλασσα ή σε πισίνα ενώ έχουν καταναλώσει φαγητό.

Η έλλειψη κολυμβητικής παιδείας είναι ξεκάθαρη για τον κύριο Γιοβανίδη ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά ότι και ”μόνο που βλέπεις παιδιά 10 χρονών να φοράνε μπρατσάκια, δηλώνει έλλειψη βασικών εννοιών της κολύμβησης”.

Επισημαίνει επίσης ότι ”Η επίπλευση πρέπει να μαθαίνεται όταν χρονίσει το παιδί και αμέσως μετά να εξοιοιώνεται με το κολύμπι. ”

Και καταλήγει ότι ”Οι πνιγμοί είναι πάνω από 100 τις τελευταίες 45 μέρες και παραμένει δεύτερη αιτία θανάτου από ατύχημα στη χώρα μας, παρά τη σχετική μείωση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο της περσινής χρονιάς.

H Ελίζα Καραμπετσιάν – Νικοτσιάν, υπεύθυνη επικοινωνία του οργανισμού Safe Water Sports  τονίζει στο libre την σημασία των βασικών κανόνων που δεν τηρούμε στο νερό, όπως για παράδειγμα να μπαίνουμε στο νερό τουλάχιστον 3 ώρες μετά από την ώρα έχουμε φάει.

Σύμφωνα με την ιατροδικαστική έρευνα το 10χρονο κορίτσι που έχασε τη ζωή του σε Νέα Μάκρη φέρεται να είχε φάει πριν βουτήξει στο νερό.

Επίσης επισημαίνει ότι πολλά περιστατικά πνιγμών αφορά ανθρώπους άνω των 60 ετών .  Ειδικότερα, είναι χαρακτηριστικό ”οι θάνατοι μέσα στο νερό για το διάστημα Ιουνίου – Ιουλίου, το 90% αφορά ηλικιωμένους”.

 Οι λόγοι που συμβαίνει αυτό και οδηγούμαστε σε τραγική κατάληξη είναι διότι σύμφωνα με την κ.α Νικοτσιάν ”συνήθως αυτοί οι άνθρωποι επιλέγουν να πάνε για μπάνιο τις πολύ πρωινές ώρες που δεν υπάρχει πολύς κόσμος, όμως εκείνες τις ώρες δεν υπάρχει ναυαγοσώστης αφού το ωραριό τους ξεκινάει στις 10 το πρωί”.

Και προσθέτει ότι” υπάρχει σκέψη, επιλεκτικά σε κάποιους δήμους η διεύρυνση του ωραρίου ενός ναυαγοσώστη, να ξεκινάεει δηλαδή από πολύ πρωί.”

Είναι σημαντικό ιδιαίτερα οι μεγαλύτερες ηλικίες να μην υπερεκτιμούν τις δυνατότητες τους αλλά και γενικότερα να μην κολυμπούν και πέρα από τις σημαδούρες.

Δεν είναι όμως μόνο το κολύμπι χωρίς κανόνες που μπορεί να αποφέρει δραματικά αποτελέσματα για την ανθρώπινη ζωή καθώς και η απειρία και ανεμελιά που μπορεί να επιδείξει κάποιος σε ένα θαλάσσιο σπορ τα οποία είναι πολύ δημοφιλείς δραστηριότητες τους καλοκαιρινούς μήνες μπορούν να αποβούν μοιραία.

Η επικεφαλής επικοινωνίας του Sfe Water sports επισημαίνει ότι ” το 2022 είχαμε 1 θάνατο σε θαλάσσιο σπορ και 22 τραυματισμούς ”.

Τέλος στην περίπτωση που βρεθούμε μάρτυρες ενός περιστατικού με λουόμενο να βρίσκεται σε δύσκολη θέση μέσα στο νερό, η κυριά Νικοτσιάν συστήνει ”Αν δεν ξέρουμε πρώτες βοήθειες δεν μπορούμε να πάμε να βοηθήσουμε.”

Αυτό που πρέι να κάνουμε είναι να ειδοποιήσουμε γρήγορα τον ναυαγοσώστη στη παραλία να καλέσουμε το λιμενικό σώμα .

Ο γενικότερος κανόνας πέρα από τα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να τηρούνται είναι η επιλογή παραλίας που θα υπάρχει παρουσία ναυαγοσώστη.

Το κομμάτι των μαθημάτων της κολύμβσησης παίζει επίσης  σημαντικό ρόλο. Στο εξωτερικό παρόλο που δεν υπάρχουν θάλασσες είναι υποχρεωτικό μάθημα. Στην Ελλάδα όμως υπάρχουν κενά σε αυτό το κομμάτι.

Η μη τήρηση βασικών κανόνων ασφαλείας και η έλλειψη άμεσης βοήθειας στους κολυμβητές, από ναυαγοσώστες ,είναι ικανοί λόγοι για να μετατρέψουν σε τραγωδία τις στιγμές χαλάρωσης στο νερό.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες ακόμα μια τραγωδία γράφτηκε στη Φθιώτιδα όταν άνδρας στην προσπάθεια του να σώσει γυναίκα, που κάλεσε σε βοήθεια πνίγηκε και αυτός.

Μία 78χρονη γυναίκα στην Αγία Μαρίνα Χανίων, ένας 86χρονος αλλοδαπός στη Θάσο, ένας 82χρονος στα Βρασνά Θεσσαλονίκης, ένας 64χρονος στο Μεσολόγγι και ένας 90χρονος στην Ηλεία ήταν τα τελευταία θύματα πνιγμού σε διάφορες περιοχές της χώρας μέσα σε μόλις ένα 24ωρο.

Σε μια χώρα με τόσο μεγάλη ακτογραμμή λειτουργούν 840 ναυαγοσωστικοί πύργοι ενώ σε υπηρεσία βρίσκονται 1200 ναυαγοσώστες, αριθμός μικρότερος από αυτόν, που απαιτείται.

Κάθε χρόνο περίπου 350 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό στη θάλασσα.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδεικνύουν όσοι συνοδεύουν παιδιά αφού ακόμα και μια στιγμή χαλάρωσης μπορεί να αποβεί μοιραία.

Η παρακολούθηση μαθημάτων κολύμβησης, η μη υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων μας, αποφυγή κολύμβησης με γεμάτο στομάχι, η προσοχή μας σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού όπως παιδιά και ηλικιωμένοι μπορούν να σώσουν ζωές.